مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: 1- أ- ئه‌نجومه‌ن ده‌بێ به‌و رێ و شوێنانه‌ی له‌به‌ر ده‌ستی دان ئه‌و سكێچه‌ بنچینه‌ییانه‌ی (التصامیم الاساسیه‌) كه‌ له‌ لایه‌ن نه‌خسه‌ كێشانی ئاوه‌دانییه‌وه‌ (التخگیگ العمرانی) ئاماده‌ كراون بۆ هاوڵاتیان و په‌یوه‌ندی داران و فه‌رمانگه‌كان و لایه‌نه‌كانی تر بڵاو بكاته‌وه‌ تا بۆ ماوه‌ی شه‌ست رۆژ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌كه‌وه‌ لێ ی ئاگادار بن و ئه‌و ناره‌زایی و پێشنیازانه‌ش وه‌رده‌گیرێن كه‌ له‌و ماوه‌یه‌دا له‌ باره‌یانه‌وه‌ ده‌درێن به‌ ئه‌نجومه‌ن. ب-به‌ڵام سه‌باره‌ت به‌ سكێسه‌ فراوانه‌كان و گۆردراوه‌كان و ئیفرازه‌كان بۆ ماوه‌ی (30 )سی رۆژ راده‌گه‌ێنریچن له‌گه‌ڵ ره‌چاو كردنی هه‌مان رێ و شوێنی بڕگه‌ی (أ)ی سه‌رره‌وه‌دا. 2-ئه‌نجومه‌ن ده‌بێ له‌و ناره‌زایی و پێشنیازانه‌ ئه‌گه‌ر هه‌بوون بكۆلێته‌وه‌ و له‌ حاڵه‌تی ره‌ت كردنه‌وه‌ یا قبوڵ كردنیاندا، ده‌بێ بڕیاره‌كه‌ هۆی شیاوی له‌ پاڵدا بێ و له‌ هه‌موو حاڵه‌تێكیشدا ئه‌نجومه‌ن ده‌بێ سكێچه‌كان له‌گه‌لچ ناره‌زایی و پێشنیازه‌ قبوول كراو و ره‌ت كراوه‌كاندا له‌ ماوه‌ی هه‌فته‌یه‌كدا له‌ كۆتایی هاتنی راگه‌یاندنه‌كه‌وه‌ بنێرێ بۆ به‌رێوه‌به‌ریه‌تی نه‌خشه‌ كێشانی ئاوه‌دانی بۆ گۆرینی سكێچه‌كه‌ له‌به‌ر رۆشنایی یان بڕیار له‌سه‌ر دانی. 3-سكێچه‌كان له‌ رۆژی سه‌لماندنیان له‌ لایه‌ن وه‌زیره‌ وه‌ به‌ كار پێكراو داده‌نرێن.

مادده‌ی هه‌شته‌م: ئه‌نجومه‌نی كاڕگێڕی ده‌زگا له‌مانه‌ی خواره‌وه‌ پێك دێت: یه‌كه‌م: سه‌رۆكی ده‌زگا. سه‌رۆك دووه‌م: یارمه‌تیده‌ری سه‌رۆكی ده‌زگا. جێگری سه‌رۆك سێیه‌م: به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی فڕۆكه‌خانه‌ی هه‌ولێری نێوده‌وڵه‌تی ئه‌ندام چواره‌م: به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی فڕۆكه‌خانه‌ی سلێمانی نێوده‌وڵه‌تی ئه‌ندام پێنجه‌م: شاره‌زاو راوێژكاران له‌مه‌یدانی فڕۆكه‌وانی شارستانی ئه‌وانه‌ی به‌فه‌رمی و به‌شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام داده‌مه‌زرێن یان له‌ ڕێگه‌ی گرێبه‌ست له‌سه‌ر پێشنیاری سه‌رۆكی ده‌زگا و به‌بێ ئه‌وه‌ی مافی ده‌نگدانیان هه‌بێت. ئه‌ندامن شه‌شه‌م: به‌ڕێوه‌به‌ری كاروباری یاسایی ئه‌ندام حه‌وته‌م: ئه‌ندامێك یان زیاتر له‌ناوه‌وه‌ یان ده‌ره‌وه‌ی ده‌زگا، سه‌رۆكی ده‌زگا به‌ پێویستی ده‌زانێ ئاماده‌ بێت له‌دانیشتنه‌كانی ئه‌نجومه‌نی كارگێڕی ده‌زگا و به‌بێ ئه‌وه‌ی مافی ده‌نگدانیان هه‌بێت.

مادده‌ی ده‌یه‌م: سه‌رۆكی ده‌زگا ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ ئه‌نجامده‌دا: یه‌كه‌م: به‌ڕێوه‌بردنی كاروباری ده‌زگاو سه‌رۆكایه‌تی دانیشتنه‌كانی ئه‌نجومه‌ن سه‌رپه‌رشتی فه‌رمانگه‌كانی سه‌ر به‌ده‌زگا ده‌كات. دووه‌م: نوێنه‌رایه‌تیكردنی ده‌زگا له‌ كۆبوونه‌وه‌و كۆنگره‌و سیمینارو ئه‌ڵقه‌كانی خوێندنی تایبه‌تمه‌ند له‌ناوه‌وه‌ و ده‌ره‌وه‌ی عێراق دوای وه‌رگرتنی ره‌زامه‌ندی وه‌زیر. سێیه‌م: نوێنه‌رایه‌تی كردنی ده‌زگا له‌به‌رده‌م دادگاو فه‌رمانگه‌كانی په‌یوه‌ندیدار. چواره‌م: ئیمزاكردنی ئه‌و نووسراوانه‌ی له‌ ده‌زگاوه‌ ده‌رده‌چێ. پێنجه‌م: ره‌زامه‌ندی نواندن له‌سه‌ر سه‌رفكردنی بڕه‌ پاره‌كان به‌پێی ڕێنمایی و یاساكانی به‌ركار. شه‌شه‌م: ئیمزاكردنی هه‌موو گرێبه‌سته‌كانیپه‌یوه‌ندیدار به‌ ده‌زگا دوای به‌ ده‌ستهێنانی ره‌زامه‌ندیه‌كانی ئوسولی. حه‌وته‌م: دامه‌زراندنی لیژنه‌كانی هونه‌ری و به‌ كارخستن و كارگێڕی و دارایی و یاسایی و ئاسایشی و هه‌رلێژنه‌یه‌كی دیكه‌ كه‌ به‌پێی پێداویستیه‌كانی كار به‌ پێویستی بزانێ. هه‌شته‌م: ئیفاد كردنی فه‌رمانبه‌ران دوای به‌ ده‌ستهێنانی ره‌زامه‌ندی لایه‌نه‌كانی تایبه‌تمه‌ند. نۆیه‌م: سه‌رۆكی ده‌زگا بۆی هه‌یه‌ به‌شێك له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌ یارمه‌تیده‌ری سه‌رۆكی ده‌زگاوبه‌رێوه‌به‌ره‌ گشتیه‌كان بسپێرێ بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن ئه‌ركه‌كانیان وه‌كو پێویست به‌ جێبهَنن.

مادده‌ی سی و دووه‌م: وه‌زاره‌ته‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان بۆیان هه‌یه‌ داوی كردنه‌وه‌ی هه‌ر كارێك به‌ شێوه‌یه‌كی كاتی بێ یا هه‌میشه‌یی له‌ شاره‌وانی بكه‌ن كه‌ ده‌شێ كردن له‌ لایه‌ن شاره‌وانییه‌وه‌ باشتر و سوود به‌خشتر بێ، به‌ مه‌رجێ شاره‌وانی هیچ مه‌سره‌فێكی نه‌كه‌وێته‌ سه‌ر.

مادده‌ی سی و سێیه‌م: ده‌بێ ئه‌نجومه‌ن له‌ كاتی بریاردانیدا له‌سه‌ر هه‌ر پرۆژه‌یه‌ك به‌ پێی كه‌شف و سیفه‌ته‌كان و دوای لێكۆلینه‌وه‌ و گفتوگۆ له‌سه‌ركردنی و دڵنیا بون له‌ بوونی (اعتماد) له‌ بووجه‌ سه‌لمێنراوه‌كه‌یدا، كولفه‌كه‌ی دیاری بكا.

مادده‌ی سی و پێنجه‌م: 1-بڕیاره‌كانی ئه‌نجومه‌ن له‌ باره‌ به‌ به‌ش به‌شكردنی (تقسیم) خانووبه‌ره، سه‌لملندنی وه‌زیر یا ئه‌و كه‌سه‌ی كه‌ پێی ده‌ولێ كه‌ وه‌زیر كاره‌كه‌ی پێ ده‌سپێرێ و بۆشی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌و مامه‌ڵانه‌ له‌ سنوورێكدا كه‌ خۆی دیاری ده‌كا خۆی له‌م سه‌لملندنه‌ به‌ده‌ر بكا. 2-بریاره‌كانی ئه‌نجومه‌ن له‌سه‌ر فكردنی ئه‌و پاره‌یه‌ی بۆ بووجه‌ی سه‌لمێنراوی شاره‌وانی ته‌رخان كراوه‌ و له‌گه‌ڵ له‌ گه‌لیدا به‌شدار بوونی به‌لێنكار (التعهد) و به‌لێنامه‌ (عقد) و كرین ده‌بێ به‌م شێوه‌یه‌ی لای خواره‌وه‌ بسه‌لمێنرێ: أ-وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری هه‌رێم بۆ زیاتر له‌ (1) ملیۆن دینار سه‌باره‌ت به‌ پاره‌ی ته‌رخانكراو له‌ چوارچێوه‌ی بودجه‌ی ئاساییدا (المیزانیه‌ الاعتیادیه‌). ب-ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران بۆ زیاتر له‌ (1) ملیۆن دینار سه‌باره‌ت به‌ پاره‌ی ته‌رخانكراو له‌ چوارچێوه‌ی نه‌خشه‌ی گه‌شه‌ پێدان. ج-وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ ئه‌و پاره‌یه‌ی له‌ (1)ملیۆن دینار زیاتر نه‌بێ چ له‌سه‌ر حیسابی بودجه‌ی ئاسایی بێ یا ئه‌وه‌ی له‌ چوارچێوه‌ی نه‌جشه‌ی گه‌شه‌ پێداندا ته‌رخان كراوه‌. د-ئه‌نجومه‌نی شاره‌وانی بۆ ئه‌و پاره‌یه‌ی زیاتر نه‌بێ له‌وه‌ی له‌ ته‌نیشت هه‌ر یه‌كێ له‌ پۆله‌ كاندا دیاری كراوه‌. 1-پۆلی تایبه‌تی (000/150) سه‌دو په‌نجا هه‌زار دینار بۆ هه‌ر حاله‌تێك. 2- پۆلی تایبه‌تی (000/120) سه‌دو بیست هه‌زار دینار بۆ هه‌ر حاله‌تێك. 3- پۆلی تایبه‌تی (000/10) ده‌ هه‌زار دینار بۆ هه‌ر حاله‌تێك. 4- پۆلی تایبه‌تی (000/5) پێنج هه‌زار دینار بۆ هه‌ر حاله‌تێك. 5- پۆلی تایبه‌تی (000/3) سێ هه‌زار دینار بۆ هه‌ر حاله‌تێك. 6- پۆلی تایبه‌تی (500/1) هه‌زارو پێنج سه‌د دینار بۆ هه‌ر حاله‌تێك.

مادده‌ی سی و شه‌شه‌م: نابێ بریاری جیا جیا بۆ پاره‌ی جیا جیا له‌ یه‌ك پرۆژه‌دا بدرێ به‌ بیانووی لادان له‌ ده‌سه‌ڵاتی سه‌لماندنی (مصادقه‌) بڕیاره‌كانی سه‌رف كردنه‌وه‌.

مادده‌ی سی و حه‌وته‌م: ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ بنچینه‌ی له‌بار بۆ ئاسانی ی جێ به‌جێ كردنی ئه‌و فه‌رمانانه‌ی دابنێ كه‌ له‌م یاسایه‌ و په‌یره‌و و رێنمایی یه‌كانیدا هه‌ن.

مادده‌ی سی و هه‌شته‌م: یاسای فرۆشتن و به‌كرێدانی ماڵ موڵكی ده‌وڵه‌تی كارپێكراو (قانون بیع و ایجار اموال الدولیه النافژ) به‌ سه‌ر ماڵ و موڵكی شاره‌وانیدا جێ به‌جێ بكرێ له‌گه‌ڵ ره‌چاو كردنی ئه‌مانه‌دا: 1-وه‌زیرجێگه‌ی وه‌زیری دارایی ده‌گرێته‌وه‌. 2-ئه‌نجومه‌ن سه‌باره‌ت به‌ ماڵی گوازراوه‌ جێگه‌ی ئه‌نجومه‌نی به‌رێوه‌ بردن (مجلس الاداره‌) ده‌گرێته‌وه‌. 3-شاره‌وانی بۆی هه‌یه‌ له‌سه‌ر پێشنیازی ئه‌نجومه‌نی شاره‌وانی و په‌سه‌ند كردن له‌ لایه‌ن وه‌زیره‌وه‌، ئه‌و خانوو به‌رانه‌ی سوودیان لێ نابینرێ به‌ هاو نرخ (بدل المثل) به‌ موڵكداری دراوسێ یا بفرۆشێ. 4-شاره‌وانی بۆی هه‌یه‌ له‌سه‌ر په‌سه‌ند كردنی له‌ لایه‌ن وه‌زیره‌وه‌ خانووبه‌ره‌ی خۆی به‌ هاونرخ به‌ لایه‌نه‌ خێرخواز و ئاینیه‌كان بفرۆشێ. 5-خانوو به‌ره‌ی شاره‌وانی جگه‌ له‌ وانه‌ی كه‌ بۆ نیشته‌ جێكربوون ته‌رخان ده‌كرێن له‌ یاسای فرۆشتن و به‌كرێدانی مال و مه‌ڵكی ده‌وڵه‌ت به‌ ده‌رده‌كرێن. 6-شاره‌وانی بۆی هه‌یه‌ لسه‌ر په‌سه‌ند كردنی وه‌زیر ئه‌و خانوو به‌رانه‌ی له‌ رێگه‌ی كرین و موڵكسه‌ندییه‌وه‌ (استملاك) بوونه‌ته‌ موڵكی، هه‌ر به‌ نرخه‌كه‌ی خۆیان بیان فرۆشی َ به‌ فه‌رمانگه‌ ره‌سمی و نیمچه‌ ره‌سمی یه‌كان (شبه‌ رسمیه‌).

مادده‌ی سی نۆیه‌م: شاره‌وانی بۆی هه‌یه‌ سه‌روه‌ی شۆسته‌ی شه‌قامه‌كان بۆ مه‌به‌ستی دروستكردنی قات (طابق)ێكی تر یا زیاتر بفرۆشێ و ئه‌و مافه‌ش به‌ پێی رێنمایه‌ یه‌ك كه‌ وه‌زیر ده‌ری ده‌كا به‌ ناوی كریاره‌كه‌وه‌ له‌ فه‌رمانگه‌ی تۆماری مه‌ڵكداریدا تۆمار ده‌كرێ.

مادده‌ی چله‌م: شاره‌وانی كاتێ ده‌یه‌وێ ده‌ست له‌ هه‌ر ماڵێ یا مافێك هه‌ڵبگرێ نابێ به‌ كه‌متر له‌ نرخه‌ راستینه‌كه‌ی خۆی ده‌ستی لێ هه‌ڵبگرێ.

مادده‌ی نۆیه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن ئه‌ركی به‌ڕێوه‌ بردنی ئه‌و فه‌رمانگانه‌ی له‌ به‌نده‌كانی (یه‌كه‌م و دووه‌م و سێیه‌م و چواره‌م) له‌ مادده‌ی هه‌شته‌می ئه‌م یاسایه‌دا هاتوون، ده‌گرنه‌ ئه‌ستۆ. دووه‌م: فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر كه‌ به‌ لای كه‌مه‌وه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌یه‌، نووسینگه‌ی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌ن به‌ڕێوه‌ ده‌بات.

مادده‌ی ده‌یه‌م: ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ په‌یڕه‌وی پێویست بۆ ئاسان جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربكات.

مادده‌ی یازده‌م: ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ له‌ كاتی پێویستدا به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی یان هۆبه‌ یان به‌ش له‌نوێ بكاته‌وه‌ یان هه‌ڵوه‌شێنێته‌وه‌ یان تێكه‌ڵیان بكات.

مادده‌ی دوزاده‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێكی یاسایی ناكرێت كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك بێت.

مادده‌ی سێزده‌م: ئه‌م یاسایه‌ دوای تێپه‌ڕ بوونی (60) رۆژ به‌ سه‌ر بڵاو كردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمیی (وه‌قایعی كوردستان)دا جێبه‌جێ ده‌كرێت.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مادده‌ی یه‌كه‌م له‌ یاسای ژماری (1)ی ساڵی 1998 (یاسای دووه‌م هه‌مواركردنی به‌رێوه‌بردنی شاره‌وانییه‌كانی هه‌رێمی كوردستانی عێراق ژماره‌ (6)ی ساڵی 1993 هه‌موار ده‌كرێ و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: 1. هه‌موو ئه‌و شه‌قامانه‌ی ده‌كه‌ونه‌ ناو سنووری شاره‌وانییه‌وه‌و بۆ به‌كارهێانی سوودی گشتی جێ هێشتراون و له‌ كاتی به‌رقه‌راربوونی ئه‌م یاسایه‌دا هه‌بوون، یان ئه‌وه‌ی دوای ئه‌وه‌ دێنه‌ كایه‌وه‌ به‌ گوێره‌ی یاسا په‌یره‌و كراوه‌كان به‌بێ قه‌ره‌بوو به‌ ناوی شاره‌وانییه‌وه‌ تۆمار ده‌كرێن، ئه‌گه‌ر رووبه‌ر (مساحه‌)ی ئه‌و زه‌وییه‌ی شه‌قامه‌كه‌ی له‌سه‌ر كراوه‌ له‌ تۆماره‌كانی فه‌رمانگه‌ی تۆماركردنی خانووبوره‌ (التسجیل العقاری) به‌ ناوی كه‌سێكی سروشتییه‌وه‌ تۆمار نه‌كرابێ. 2. هه‌موو ئه‌و بڕیار و ئیجرائاتانه‌ی كه‌ ده‌رچوون و ئه‌نجام دراون له‌ دوای 5/4/1998 هه‌ڵده‌وه‌شێندرێنه‌وه‌ به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌وه‌ی له‌ بڕگه‌ی (أ)ی سه‌ره‌وه‌دا هاتووه‌.

مادده‌ی دووه‌م: له‌سه‌ر وه‌زیره‌ تایبه‌تمه‌نده‌كانه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جی بكه‌ن.

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: وه‌زاره‌ت ئه‌نجومه‌نێكی راوێژكاری ده‌بێ وله‌مانه‌ی خواره‌وه‌ پێكدێ: 1- وه‌زیر: سه‌رۆكه‌. 2- بریكاری وه‌زاره‌ت: جێگری سه‌رۆكه‌ وله‌كاتی ئاماده‌ نه‌بوونی سه‌رۆك سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌ن ده‌كات. 3ـ نوێنه‌ری ئه‌و وه‌زاره‌تانه‌ی په‌یوه‌ندیدارن به‌مه‌رجێك پله‌یان له‌ به‌رێوه‌به‌ری گشتی كه‌متر نه‌بێ : ئه‌ندامن. 4- به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتیه‌كان له‌وه‌زاره‌ت ئه‌ندامن. 5- هه‌ر راوێژكار یا شاره‌زایه‌كی پسپۆڕ كه‌ وه‌زیر له‌ناو وه‌زاره‌ت یا له‌ ده‌ره‌وه‌یدا هه‌ڵیده‌بژیری: ئه‌ندامن دووه‌م: ئه‌نجومه‌ن راوێژكاری راسپارده‌كانی خۆی پێشكه‌ش به‌وه‌زیر ده‌كات وئه‌گه‌ر په‌سندی كرد شێوه‌ی بڕیاری وه‌زاری وه‌رده‌گرێ.

مادده‌ی پێنجه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ گرێ به‌ست له‌گه‌لأ كه‌سی سروشتی ومه‌عنه‌وی خاوه‌ن شاره‌زایی وپسپۆڕی له‌ناو هه‌رێم یا ده‌ره‌وه‌یدا بكات، تاكو ئه‌و ئه‌رك وكارانه‌ی كه‌پێیان ده‌سپێردرێ له‌وماوه‌یه‌ی كه‌ به‌گونجاوی ده‌زانێ ئه‌نجام بده‌ن له‌ پێناوی به‌جێگه‌ یاندنی ئامانجه‌كانی وه‌زاره‌ت وماف وئه‌ركه‌كانیان له‌لایه‌ن وه‌زیره‌وه‌ له‌ دوای وه‌رگرتی ره‌زامه‌ندی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌وه‌ ده‌سنیشان ده‌كرێ.