مادده‌ی سێزده‌یه‌م: مادده‌ی بیست و یه‌كه‌می یاسایه‌كه‌ هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێك ناكرێ كه‌ هاودژ بێ له‌گه‌ڵ ئه‌م یاسایه‌دا.

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زاره‌ته‌ په‌یوه‌نداره‌كان پێویسته‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌گەڕ.

مادده‌ی پازده‌یه‌م: لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی كردن (الانضباط) ل سه‌رۆك و دوو ئه‌ندام پێك دێ كاریان توێژینه‌وه‌ و ده‌ستبه‌كار بوونه‌ له‌و شکایه‌تانه‌ی كه‌ له‌ ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ بۆیان ده‌چێ به‌ گوێره‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مادده‌ی یه‌كه‌م له‌ یاسای ژماری (1)ی ساڵی 1998 (یاسای دووه‌م هه‌مواركردنی به‌رێوه‌بردنی شاره‌وانییه‌كانی هه‌رێمی كوردستانی عێراق ژماره‌ (6)ی ساڵی 1993 هه‌موار ده‌كرێ و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: 1. هه‌موو ئه‌و شه‌قامانه‌ی ده‌كه‌ونه‌ ناو سنووری شاره‌وانییه‌وه‌و بۆ به‌كارهێانی سوودی گشتی جێ هێشتراون و له‌ كاتی به‌رقه‌راربوونی ئه‌م یاسایه‌دا هه‌بوون، یان ئه‌وه‌ی دوای ئه‌وه‌ دێنه‌ كایه‌وه‌ به‌ گوێره‌ی یاسا په‌یره‌و كراوه‌كان به‌بێ قه‌ره‌بوو به‌ ناوی شاره‌وانییه‌وه‌ تۆمار ده‌كرێن، ئه‌گه‌ر رووبه‌ر (مساحه‌)ی ئه‌و زه‌وییه‌ی شه‌قامه‌كه‌ی له‌سه‌ر كراوه‌ له‌ تۆماره‌كانی فه‌رمانگه‌ی تۆماركردنی خانووبوره‌ (التسجیل العقاری) به‌ ناوی كه‌سێكی سروشتییه‌وه‌ تۆمار نه‌كرابێ. 2. هه‌موو ئه‌و بڕیار و ئیجرائاتانه‌ی كه‌ ده‌رچوون و ئه‌نجام دراون له‌ دوای 5/4/1998 هه‌ڵده‌وه‌شێندرێنه‌وه‌ به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌وه‌ی له‌ بڕگه‌ی (أ)ی سه‌ره‌وه‌دا هاتووه‌.

مادده‌ی دووه‌م: له‌سه‌ر وه‌زیره‌ تایبه‌تمه‌نده‌كانه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جی بكه‌ن.

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: وه‌زاره‌ت ئه‌نجومه‌نێكی راوێژكاری ده‌بێ وله‌مانه‌ی خواره‌وه‌ پێكدێ: 1- وه‌زیر: سه‌رۆكه‌. 2- بریكاری وه‌زاره‌ت: جێگری سه‌رۆكه‌ وله‌كاتی ئاماده‌ نه‌بوونی سه‌رۆك سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌ن ده‌كات. 3ـ نوێنه‌ری ئه‌و وه‌زاره‌تانه‌ی په‌یوه‌ندیدارن به‌مه‌رجێك پله‌یان له‌ به‌رێوه‌به‌ری گشتی كه‌متر نه‌بێ : ئه‌ندامن. 4- به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتیه‌كان له‌وه‌زاره‌ت ئه‌ندامن. 5- هه‌ر راوێژكار یا شاره‌زایه‌كی پسپۆڕ كه‌ وه‌زیر له‌ناو وه‌زاره‌ت یا له‌ ده‌ره‌وه‌یدا هه‌ڵیده‌بژیری: ئه‌ندامن دووه‌م: ئه‌نجومه‌ن راوێژكاری راسپارده‌كانی خۆی پێشكه‌ش به‌وه‌زیر ده‌كات وئه‌گه‌ر په‌سندی كرد شێوه‌ی بڕیاری وه‌زاری وه‌رده‌گرێ.

مادده‌ی پێنجه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ گرێ به‌ست له‌گه‌لأ كه‌سی سروشتی ومه‌عنه‌وی خاوه‌ن شاره‌زایی وپسپۆڕی له‌ناو هه‌رێم یا ده‌ره‌وه‌یدا بكات، تاكو ئه‌و ئه‌رك وكارانه‌ی كه‌پێیان ده‌سپێردرێ له‌وماوه‌یه‌ی كه‌ به‌گونجاوی ده‌زانێ ئه‌نجام بده‌ن له‌ پێناوی به‌جێگه‌ یاندنی ئامانجه‌كانی وه‌زاره‌ت وماف وئه‌ركه‌كانیان له‌لایه‌ن وه‌زیره‌وه‌ له‌ دوای وه‌رگرتی ره‌زامه‌ندی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌وه‌ ده‌سنیشان ده‌كرێ.

مادده‌ی سێیه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌نداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی چواره‌م ئه‌م یاسایه‌ له‌ رێكه‌وتی ده‌رچوواندنی جێبه‌جێ ده‌كرێت و له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمیی (وه‌قایعی كوردستان)دا بڵاوده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی شه‌شه‌م: یه‌كه‌م: به‌پێڕه‌و ئه‌رك وتایبه‌تمه‌ندییه‌كانی پێكهاته‌ی وه‌زاره‌ت ده‌سنیشان ده‌كرێن. دووه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ به‌رێوه‌به‌رایه‌تی نوێ یان به‌ش یا هۆبه‌ له‌ناو پێكهاته‌ی وه‌زاره‌ت دابنێ یان لێكیان بدات یاخود هه‌ڵیان بوه‌شێنێته‌وه‌ به‌ پێی پێویستی كاره‌كه‌ له‌كاتی پێویستدا. سێیه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبه‌جی كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربچوێنێ.

مادده‌ی حه‌وته‌م: یاسای وه‌زاره‌تی شاره‌وانیه‌كان وگه‌شتوگوزاری ژماره‌ (15)ی ساڵی1992كه‌ له‌ ئه‌نجومه‌نی نیشتمانیی كوردستان ـ عیراق ده‌رچووه‌ هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌و ئه‌م یاسایه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌.

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: برگه‌ی (1) له‌ مادده‌ی شه‌شه‌م هه‌موار ده‌كرێت و به‌م شێوه‌یه‌ی لێ دێـت: (ده‌سته‌ی گشتی و كۆنگره‌). دووه‌م: بڕگه‌یه‌ك بۆ مادده‌ی شه‌شه‌م به‌ زنجیره‌ی (6) زیاد ده‌كرێت و به‌م شێوه‌یه‌ی لێ دێت: 6- نوێنه‌ری یه‌كێتی له‌ قوتابخانه‌ و دامه‌زراوه‌كانی په‌روه‌رده‌ و فێركردن.

سێیەم: ئەم بڕیارە لە ڕۆژی دەرچوونیەوە جێبەجێ دەکرێ و لە رۆژنامەی فەرمی وەقایعی کوردستان بڵاو دەکرێتەوە.

مادده‌ی یه‌كه‌م: برگه‌ی (7)ی مادده‌ی یه‌كه‌م هه‌موار ده‌كرێت و به‌م شێوه‌یه‌ی لێ دێت: مامۆستا: هه‌موو مامۆستایان له‌ قوتابخانه‌ و زانكۆ وپه‌یمانگا حكومییه‌ تایبه‌تی و ئه‌هلییه‌كان.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م وشانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی ته‌نیشتیانه‌: 1. سه‌ندیكا: سه‌ندیكای ئه‌ندازیاره‌ كشتوكاڵی یه‌كانی هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 2. ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومنی سه‌ندیكا. 3. نه‌قیب: نه‌قیبی ئه‌ندازیاره‌ كشتوكاڵییه‌كان. 4. ئه‌ندازیاری كشتوكاڵی: هه‌ر ئه‌ندامێك له‌ سه‌ندیكا بروانامه‌ی به‌كالۆریۆسی له‌ كشتوكاڵ یان له‌ یه‌كێك له‌ پسپۆره‌كانیدا یاخود له‌ هاوتاكانیدا هه‌بیت و له‌ زانكۆیه‌ك یان په‌یمانگایه‌ك وه‌ری گرتبێت و ئه‌نجومه‌نی خوێندنی باڵا له‌ هه‌رێمی كوردستاندا دانی پێدا هێنا بێ و ده‌ست به‌ كار بێت له‌ پیشه‌كه‌ی به‌ كاركردنی له‌ یه‌كێك له‌ پسپۆرییه‌ كشتوكاڵی یه‌ ده‌ستنیشان كراوه‌كان له‌م یاسایه‌دا. 5. ده‌ست دانه‌ پیشه‌: كاركردنه‌ له‌ پسپۆرییه‌ كشتوكالییه‌كان له‌ یه‌كێك له‌ له‌ بواره‌كانی لێكۆلینه‌وه‌ و نه‌خشه‌كێشان بۆ پرۆژه‌و كاره‌ كشتوكاڵی و پیشه‌سازی و ئه‌ندازیارییه‌كانی كه‌ مه‌به‌ستی كشتوكاڵییان هه‌یه‌ و راوێژكاریی له‌ باره‌یه‌وه‌ پێشكه‌ش ده‌كه‌ن و سه‌رپه‌رشتی ده‌كه‌ن و كار له‌ یه‌كێك له‌ فرمانه‌ كشتوكاڵییه‌كاندا ده‌كه‌ن كه‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا دیاری ده‌كات. 6. وه‌زیر: وه‌زیری كشتوكاڵ و ئاودێری. 7. هه‌رێم: مه‌به‌ست هه‌رێمی كوردستانی عێراقه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م وشانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی ته‌نیشتیانه‌: 1. سه‌ندیكا: سه‌ندیكای ئه‌ندازیاره‌ كشتوكاڵی یه‌كانی هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 2. ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومنی سه‌ندیكا. 3. نه‌قیب: نه‌قیبی ئه‌ندازیاره‌ كشتوكاڵییه‌كان. 4. ئه‌ندازیاری كشتوكاڵی: هه‌ر ئه‌ندامێك له‌ سه‌ندیكا بروانامه‌ی به‌كالۆریۆسی له‌ كشتوكاڵ یان له‌ یه‌كێك له‌ پسپۆره‌كانیدا یاخود له‌ هاوتاكانیدا هه‌بیت و له‌ زانكۆیه‌ك یان په‌یمانگایه‌ك وه‌ری گرتبێت و ئه‌نجومه‌نی خوێندنی باڵا له‌ هه‌رێمی كوردستاندا دانی پێدا هێنا بێ و ده‌ست به‌ كار بێت له‌ پیشه‌كه‌ی به‌ كاركردنی له‌ یه‌كێك له‌ پسپۆرییه‌ كشتوكاڵی یه‌ ده‌ستنیشان كراوه‌كان له‌م یاسایه‌دا. 5. ده‌ست دانه‌ پیشه‌: كاركردنه‌ له‌ پسپۆرییه‌ كشتوكالییه‌كان له‌ یه‌كێك له‌ له‌ بواره‌كانی لێكۆلینه‌وه‌ و نه‌خشه‌كێشان بۆ پرۆژه‌و كاره‌ كشتوكاڵی و پیشه‌سازی و ئه‌ندازیارییه‌كانی كه‌ مه‌به‌ستی كشتوكاڵییان هه‌یه‌ و راوێژكاریی له‌ باره‌یه‌وه‌ پێشكه‌ش ده‌كه‌ن و سه‌رپه‌رشتی ده‌كه‌ن و كار له‌ یه‌كێك له‌ فرمانه‌ كشتوكاڵییه‌كاندا ده‌كه‌ن كه‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا دیاری ده‌كات. 6. وه‌زیر: وه‌زیری كشتوكاڵ و ئاودێری. 7. هه‌رێم: مه‌به‌ست هه‌رێمی كوردستانی عێراقه‌.

مادده‌ی سێیه‌م: یه‌كه‌م: وه‌زاره‌ت له‌م پێكهاتانه‌ی خواره‌وه‌ پێكدێت:ـ أ- وه‌زیر: سه‌رۆكی باڵاو به‌رپرسی ئیشوكاری ئاراسته‌كردنی سیاسه‌تی وه‌زاره‌ته‌كه‌یه‌ و سه‌رپه‌رشتی و چاودێرییان ده‌كات و هه‌موو بڕیارو فه‌رمان و ڕێنماییه‌كیش كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ ئه‌رك وفرمان وپێكهاته‌و ده‌سته‌ڵات وكاروباری دیكه‌ی هونه‌ری ودارایی و كارگێڕی وڕێكخستنی وه‌زاره‌ته‌كه‌وه‌ هه‌بێ، به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ له‌ وه‌زیره‌وه‌ ده‌رده‌چن وخۆی سه‌رپه‌رشتیان ده‌كات و به‌رپرسیشه‌ له‌ به‌رده‌م ئه‌نجومه‌نی وه‌زیراندا، چونكه‌ خۆی ئه‌ندامێكی هاوكاری ئه‌نجومه‌نه‌كه‌یه‌و بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سته‌ڵاته‌كانی خۆی بدات به‌ بریكاری وه‌زاره‌ته‌كه‌ی یان به‌ به‌ڕێوه‌به‌ره‌گشتییه‌كان یاخود به‌هه‌ر فه‌رمانبه‌رێكی وه‌زاره‌ته‌كه‌ی كه‌ خۆی به‌شیاوی بزانێ. ب- بریكاری وه‌زاره‌ت: له‌چوارچێوه‌ی ئه‌و ده‌سته‌ڵاتانه‌ی كه‌ پێی ده‌سپێردرێ له‌ئاراسته‌كردن و سه‌رپه‌رشتی كردنی كاروباری وه‌زاره‌ته‌كه‌دا، یاریده‌ی وه‌زیر ده‌دات و مه‌رجیشه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێ. ج- نووسینگه‌ی وه‌زیر: فه‌رمانبه‌رێك به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر به‌ڕێوه‌ی ده‌بات كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت و ژماره‌یه‌ك له‌ فه‌رمانبه‌ریش یاریده‌ی ده‌ده‌ن. د- نووسینگه‌ی بریكاری وه‌زاره‌ت: فه‌رمانبه‌رێك به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر به‌ڕێوه‌ی ده‌بات كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت و ژماره‌یه‌ك له‌ فه‌رمانبه‌ریش یاریده‌ی ده‌ده‌ن. هـ- راوێژكاران: ژماره‌یان له‌ چوار راوێژكار زیاتر نابێ، مه‌رجیشه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆیان هه‌بێ و خاوه‌ن ئه‌زموون و كارامه‌یی بن. و- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی گشتیی كارگێڕیی و دارایی: به‌رێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێ و خاوه‌ن ئه‌زموون و پسپۆڕیی بێ. ز- به‌رێوه‌به‌رایه‌تیی گشتیی شوێنه‌واره‌كان: به‌رێوه‌به‌رێكی گشتی خاوه‌ن بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆ سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و به‌ڕێوه‌ی ده‌بات، به‌ مه‌رجێك خاوه‌ن شاره‌زایی و پسپۆڕیی بێ. دووه‌م: له‌هه‌ر پارێزگایه‌ك له‌ پارێزگاكانی هه‌رێم به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كی گشتی بۆ گه‌شتوگوزار داده‌مه‌زرێ و به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی خاوه‌ن بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆ سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و به‌ڕێوه‌ی ده‌بات به‌مه‌رجێك خاوه‌ن شاره‌زایی و پسپۆڕی بێ له‌و بواره‌دا. سێیه‌م: أ- ئه‌نجومه‌نی ڕاوێژكاریی وه‌زاره‌ت پێكدێت له‌:- 1- وه‌زیر: سه‌رۆكه‌. 2- بریكاری وه‌زاره‌ت: ئه‌ندامه‌ و له‌كاتی ئاماده‌ نه‌بوونی وه‌زیر سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ ده‌كات. 3ـ به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كان : ئه‌ندامن. 4ـ راوێژكارو شاره‌زایان: نابێ ژماره‌یان له‌ سێ كه‌س زیاتر بێ: ئه‌ندامن. به‌مه‌رجێك خاوه‌ن بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆ بن و شاره‌زایی و پسپۆڕییان هه‌بێ. ب ـ ئه‌نجومه‌ن له‌سه‌ر داواكردنی وه‌زیر و له‌ كاتی پێویستدا كۆ ده‌بێته‌وه‌. ج ـ ئه‌نجومه‌ن راسپارده‌كانی پێشكه‌ش به‌ وه‌زیر ده‌كات و ئه‌گه‌ر په‌سند كرا شێوه‌ی بڕیاری وه‌زاری وه‌رده‌گرێ.

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ ڕۆژی بڕیار له‌سه‌ردانییه‌وە ده‌خرێته‌ كار وله‌ رۆژنامه‌ی ڕه‌سمیدا بڵاوده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زاره‌ته‌ په‌یوه‌نديداره‌كان پێویسته‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌كار.