أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی بیست و ههشتهم:
ماددهی بیست و ههشتهم: یهكهم: كارو باری لقی سهندیكا له لایهن لیژنهی لق له پارێزگا بهرێوه دهچێت كه نوێنهرایهتی سهندیكا دهكات. دووهم: لیژنهی لق له ههر پارێزگایهك له سهرۆك و چوار ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێت و ئهندامانی لق له پارێزگا ههر سێ ساڵ جارێك به دهنگدانی نهێنی ههڵیان دهبژێرێ بهمهرجێك دهبێ لهو كهسانه بن كه لهو پارێزگایهدا دهست بهكارن له پیشهكهیانداو، لیژنهكهش له ناو چوار ئهندامهكهیدا جێگرێكی سهرۆك و سكرتێرێك ههڵدهبژێرێت. سێیهم: له كۆبوونهوه گشتییهكانی ئهندامانی لق ههمان كاری تایبهت به كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی پیرهو دهكرێت و دهستهی لق دهسهڵاتی قهبووڵ كردنی وازهێنانی سهرۆك و ئهندامانی لیژنهی لق و ئهندامانی ههیه لهگهل ههڵبژاردنی ئهو كهسانهی كه جێیان دهگرنهوه بۆ ئهو ماوهیهی كه له دهورهكهدا ماوه، ههروهها پركردنهوهی ئهو جێیه چۆلانهی ئهندامێتی لیژنه له كاتی روودانیدا.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: یهكهم: چوونه پاڵ سهندیكا به داواكارییهكی نووسراو دهبێت و پێشكهش به نهقیب یاخود سهرۆكی لق له پارێزگادا دهكرێت و ههموو بهڵگهنامهی پێویستی پێوه دهلكێنرێت. دووهم: داواكاریی چوونه پاڵ سهندیكا له ماوهی پازده رۆژ له رۆژی تۆماركردنیهوه له سهندیكادا، دهخرێته بهردهم ئهنجومهن و ئهنجومهنیش پیویسته لهو ماوهیهدا بڕیاری خۆی له سهر یهك لا بكاتهوه و ئهگهر ئهو ماوهیه بهسهر چوو و یهكلانهكرایهوه، ئهوا ئهو كهسه به وهرگیراو دادهنرێت. سێ یهم: ئهنجومهن بۆی ههیه داواكارییهكهی چوونه پاڵ سهندیكای رهت بكاتهوه، ئهمهش به بڕیارێكی هۆدار دهبێت و خاوهن داواكاریییهكه بۆی ههیه تانووتی له لای دادگای پێداچوونهوه (تمییز)ی ههرێمی كوردستانی عێراق له ماوهی (30) رۆژ له مێژووی پێراگهیاندنی لێ بدات و بڕیاری دادگاش بڕیاریكی بڕاوهیه.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: ریكخراو ئامانجهكانی خۆی لهم رێگایانهی خوارهوه دێنێته دی: 1-ئهو داهاته داراییهی كه لهبهردهستیدا ههیه. 2-له موناقصهو موزایهداتی جێبهجێ كردنی پرۆژه ئاوهدانكاریهكانی كوردستاندا بهشدار دهبێ و گرێبهستی دهكات. 3-پهیوهندی لهگهڵ كورده پهنابهر و غهریب كهوتووهكانی ههندهرانی كوردستاندا دهكا و، دنهیان دهدا كه سهرمایهكانیان له پرۆژه گهلی و به هانا چوون و ئاوهدانكردنهوه و فراژوو كردنی (التنمیه) ههرێمدا وهبهر بهێنن. 4-بانگهێشت بكا ت و بۆ سازدانی كۆنفرانسی ناوخۆ و نێو دهوڵهتیش بۆ لێكۆڵینهوهی مهسهلهی بهرهو چاكتر بردن و پێشخستنی پرۆژهكان تا ئامانجەکانی ئامانجهكانیان بێته دی. 5-بهرژهوهندی گشتی وا دهخوازێ كه ههرێمیش لهگهڵ رێكخراوهكهدا بۆ جێبهجێ كردنی پرۆژه فراژووكاریهكان له ههرێمدا هاوپشك بێ و بهشداری بكات.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: رێكخراو، دارایی خۆی به بوجهیهكی ساڵانه بهرێوه دهبا كه به پێی پێرۆی حسابكاری دایهره رهسمییهكان رێكی دهخاو جێبهجێ دهكا، ههموو حساب و حسابكاریهكیشی دهكهوێته ژێر ركێفی تهدقیقكردنی ریقابهی دارایی ههرێمهوه.
ماددهی حهفتهم:
ماددهی حهفتهم: یهكهم: نابێ كهس دهست بداته ئهم پیشهیه تهنیا ئهو ئهندامانهی سهندیكا نهبن كه ههموو ئهركێكیان به پێی ئهم یاسایه جێبهجێ كردووه. دووهم: پێویسته لهسهر فهرمانگه رهسمی و نیمچه رهسمییهكان وێنهیهك له فهرمانی دامهزراندن یان خستنه ئیش بۆ سهندیكا بنێرن، ئهگهر سهربهو بێ.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: یهكهم: ئهندامانی سهندیكا له كارمهندانی فهرمانگه رهسمی و نیمچه رهسمییهكان مافی ئهوهیان ههیه دهست بدهنه پیشهكهی خۆیان له دهرهوهی كاتی دهوامی رهسمییاندا به رهزامهندی فهرمانگهكانیان. دووهم: ئهو ئهندامهی كه له دهست دانه پیشهكهی به پێی بڕگهی سهرهوه قهدهغه دهكرێت مافی وهرگرتنی دهرماڵهی پیشهیی به پیی حوكمهكانی یاساكان و پێرهوهكان و رێنماییه كار پێكراوهكانی له فهرمانگهكهیدا دهكهوێ.
ماددهی سێزدهم:
ماددهی سێزدهم: دهستهی گشتی كۆبوونهوهیهكی ئاسایی ساڵانه بۆ ئهم مهبهستانه دهبهستێ: یهكهم: راستاندنی بودجهی ساڵانهو ژمێریاری كۆتایی. دووهم: ووت و وێژ كردن لهسهر راپۆرتی ساڵانهی ئهنجومهن و بڕیار لهسهر دانی. سێیهم: سهیر كردنی ئهو پێشنیازانهی كه لهبارهی ههموار كردنی یاسای سهندیكاوه پێشكهش كراون. چوارهم: بڕیار دان لهسهر پهیرهوی ناوخۆ و ههمواركردنی.
ماددهی یازده
ماددهی یازده: دارایی ریكخراوهكه له مانهی خوارهوه پێك دێ: 1-ئهو بهش و پشكهی كه ئهندامهكان دهیدهنێ. 2-ئهو دهسنگه و بهخشش و خهڵات و پیتاك و دارایی و وهقف و وهسیهتهی كه تاكه تاکەی خهڵك و لایهنی دیكه دهیدهنێ. 3-ئهو داهاتانهی كه رێكخراوهكه به بزاڤ و چالاكی خۆی و وهبهرهێنانی دارایی خۆی دهستی دهكهوێ.
ماددهی دوازده
ماددهی دوازده: ریكخراوهكه بۆی ههیه لهگهڵ رێكخراوه بیانیهكاندا گرێ بهستی بكات یان كۆمهك و پیتاكی ماددهی و مهعنهوی له ههندهرانهوه وهربگرێ، لهم بارهدا پێویسته وهزارهتی ناوخۆ و وهزارهتی یارمهتی مرۆڤایهتی و هاوكاری ئاگادار بكات.
ماددهی سیازده
ماددهی سیازده: رێكخراو پێویسته له كاتی ههموو ساڵێكی دارایی یان له كاتی زهرورهتدا ئهو راپۆرتانه پێشكهش به لایهنی پهیوهندیدار بكات. 1-راپۆرتی دارایی ساڵانه كه ههموو داهات و خهرجی تێدا بێت. 2-راپۆرتێكی ئاودامانی ساڵانه كه ههموو خزمهت و پرۆژهی بههانا چوون و ئاوهدانكردنهوه و bزاڤی مرۆڤایهتی تێدا بێت و ئهو لایهنانهش نیشان بدات كه سوودیان لێ وهرگرتووه. 3-راپۆرتێك ههموو پلان و بهرنامهی به هاناچوون و ئاوهدانكاری و فراژوكاریی ههرێمی تێدا بێت كه بۆ ساڵی تازهی دارایی بنیاد دهنرێن.
ماددهی یانزدهیهم:
ماددهی یانزدهیهم: دهستهی گشتی باڵاترین دهسهڵاته له سهندیكاداو ئهو دهسهڵاتانهی ههیه: 1. ههڵبژاردنی نهقیب و جێگرهكهیی و حهوت له ئهندامانی ئهنجومهن به دوو ئهندامی یهدهگ و لیژنهی بهرزهفتی یشهوه. 2. راستاندنی راپۆرتی دارایی. 3. گفتوگۆكردن لهسهر راپۆرتی كارگێری كاروبارهكانی تر و بریار وهرگرتن له بارهیانهوه. 4. به بڕیاركردنی پێشنیارهكان سهبارهت به ههموار كردنی یاسای سهندیكا و به بڕیار كردنی لائیحهكانی پهیرهوی ناوخۆ و ههموار كردنهكانی.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: 1. ئابوونهی چوونه پاڵ سهندیكا (30) سی دیناره. 2. ساڵانهی بهشداربوون له سهندیكا (20) بیست دیناره، دهبێ له مانگی شوبات تێنهپهرێ كه بدرێ له ههموو ساڵێكدا، ئهگهر ئهندام له كاتی دیاریكراو نهیداو دواكهوت (50%)ی بریتی ئهندام بونهكهی جهزا دهدرێ و ئهگهر دوو ساڵی یهك به دوای یهكیش دوا كهوت له دانی ساڵانهكهی ئهوا ناوی له تۆماری ئهندامان دهكوژێندرێتهوه. 3. ئهوهی بریتی بهشدار بوونی ساڵانه نهدا نابێ دهست بداته پیشهكهی.
ماددهی بیست و سێیهم
ماددهی بیست و سێیهم: دارایی سهندیكا له مانهی خورهوه پێك دێ: 1. پارهی ئهندامێتی و بهشداری ساڵانه. 2. بهخششی پێشكهشكراو له لایهن لایهنه رهسمی و نارهسمییهكانهوه 3. بهخشین و پێدانی پێشكهشكراو له لایهن ئهندامهكان و خهڵكی ترهوه. 4. دهسكهوتی ئهم ئاههنگانهی بۆ بهرژهوهندی سهندیكا ساز دهكرێن. 5. قازانجی چاپهمهنییهكانی سهندیكا. 6. قازانجی ئهو پرۆژانهی سهندیكا دهیهوێ دایبمهزرێنێ یان پێی ههڵدهستێت. 7. كرێی پشتگیری كردنی فهرمانبهری سهندیكا و ئهو شههادانهی ئهنجومهن دهری دهكات.
ماددهی حهڤده
ماددهی حهڤده: ئهگهر رێكخراوهكه به ئارهزووی خۆی، خۆی ههڵوهشاندهوه، ئهوه لهو بارهدا ههیئهتهكهی خۆی پاكتاوكارێك (مصفی) یان پتری بۆ دادهنێ، بەلام ئهگهر دادگا ههڵی بوهشێنێتهوه، ئهوه لهم بارهدا دادگای بیدائهی ناوچهی رێكخراوهكه پاكتاوكاری بۆ دادهنێ و دهستبهجێ دهست بهسهر موڵك و داراییدا دهگرێ و تا پاكتاوكردنی یاسایی تهواو دهبێ.
ماددهی ههژده
ماددهی ههژده: بڕیارهكانی دادگای بیدائه لهو حاڵهتانهدا كه دهقهكانیان له ماددهی (16،17)ی ئهم یاسایهدا هاتووه یارای ئهوهیه له ماوهی (15) رۆژدا كه له رۆژی دواتری تهبلیغهكهوه دهست پێ دهكا، لهبهردهم دادگای تهمییزی ههرێمدا تانهی لێ بدرێ.
ماددهی نۆزده
ماددهی نۆزده: 1-ریكخراوه كوردستانی عراقییه ناحكومییهكان كه ئێستا بهرقهرارن، دهبێ له ماوهی شهش مانگدا كه له رۆژی بهكارخستنی ئهم یاسایهوه دهست پێ دهكا و ههموو بارودۆخێكی خۆیان به جۆرێ بهێننه ژێر بار كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا بگونجێ. 2-ئهم ریكخراوانهش كه حوكمی بڕگه (1)ی ئهم ماددهیه نههێننهجێ، به پێی یاسا به ههڵوهشاوه له قهڵهم دهدرێن.
ماددهی بیست
ماددهی بیست: ههر رێكخراوێك به پێچهوانهی ئیلتیزامات و پێكهاتنی كه لهناو ههرێم یا له دهرهوهی ههرێم بهستبێتی پرۆژهكانی جێبهجێ بكات، ئهوه، لهو بارهدا وهزیر بۆی ههیه بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه و یاساكارپێكراوهكانی دیكه ئهو رێكخراوه بداته دادگا.
ماددهی یانزدهیهم
ماددهی یانزدهیهم: دهستهی گشتی باڵاترین دهسهڵاته له سهندیكاداو ئهو دهسهڵاتانهی ههیه: 1. ههڵبژاردنی نهقیب و جێگرهكهیی و حهوت له ئهندامانی ئهنجومهن به دوو ئهندامی یهدهگ و لیژنهی بهرزهفتی یشهوه. 2. راستاندنی راپۆرتی دارایی. 3. گفتوگۆكردن لهسهر راپۆرتی كارگێری كاروبارهكانی تر و بریار وهرگرتن له بارهیانهوه. 4. به بڕیاركردنی پێشنیارهكان سهبارهت به ههموار كردنی یاسای سهندیكا و به بڕیار كردنی لائیحهكانی پهیرهوی ناوخۆ و ههموار كردنهكانی.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: 1. دهكرێ دهستهی گشتی بۆ كۆبوونهوهیهكی نائاسایی بانگێشت بكرێت گهر سێ یهكی ئهندامانی دهستهی گشتی یان دوو سێ یهكی ئهندامانی ئهنجومهن ویستیان ئهو كۆبوونهوهیه بكرێت، هۆكاری پێویستی كۆبوونهوهكه به دیار دهخرێت، ئهو كاته به گوێرهی ئوسول ئهنجومهن لهسهریهتی كه بانگێشتی ئهندامان بكا و له ماوهی یهك مانگ له مێژووی تۆماركردنی داواكارییهوه كاتی كۆبونهوهكه دیاری بكات. 2. دهستهی گشتی نابێ له غهیری ئهو كێشانه بكۆڵێتهوه كه كۆبونهوهیان له پێناودا كراوه، ئهگهر پێوهیان پهیوهست نهبن یان لهوانهوه لق و پۆپیان لێ نهبوبێتهوه.
ماددهی بیست و یهك
ماددهی بیست و یهك: رێكخراو بۆی ههیه، دوای رهزامهندی وهزیر لق له پارێزگاكانی ههرێم یا دهرهوهیدا بكاتهوه.