أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: یهكهم: ئهركوفرمان ودهسهڵاته تایبهتمهندهكانی پێكهاتهكانی وهزارهت به پێڕۆ دیار دهكرێن . دووهم: وهزیر بۆی ههیه،رێنمایی پێویست،بۆ جێبهجێكردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهر بكات. سێیهم: وهزیر بۆی ههیه، بهڕێوهبهرایهتی و بهشهكانی وهزارهت، بهپێی پێداویستی كارهكانیان، بكاتهوه یان یهكیانبخات، یان پوچهڵیان بكاتهوه.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهو زاراوهوه و دهستهواژانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: یهكهم: ههرێم: ههرێمی كوردستان-عێراق. دووهم: لاو: ئهوانهی تهمهنیان لهنێوان 16- 35 ساڵه. سێیهم: سندووق: سندووقی پشتیوانی پڕۆژه بچووكهكانی لاوان.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم:جێبهجێ كردنی بڕگهی/2/یهكهم له ماددهی (پێنجهم)ی یاسای ژماره(31)ی ســــاڵی/2007 تاكو 31/12/2008 دوادهخرێ.
ماددهی بیست و ههژدهم
ماددهی بیست و ههژدهم: لهسهر حكومهتی ههرێمی كوردستان یهكسانی لهنێوان مووچه و دهرماڵهی هێزهكانی پێشمهرگه و ئاسایش و پۆلیس و زێڕهڤانی و بهرگری و فریاكهوتن له ههرێم لهگهڵ مووچه و دهرماڵهی هاوتاكانیان له تاكهكانی هێزی چهكدار و هێزی ئاسایشی ناوخۆی حكومهتی فیدراڵدا بهدی بهێنێت.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: ماددهی پهنجا و پێنجی یاسای ژماره (6)ی ساڵی 1993ی بهرێوهبردنی شارهوانییهكانی ههرێمی كوردستانی عێراق ههموار دهكرێ و بهم شێوهیه دهبێ. 1. تێكرای ئهو شهقامانهی كه دهكهونه ناو سنووری شارهوانیهوه به بێ بهرامبهر (عوض) به ناوی شارهوانییهوه تۆمار دهكرێن. 2. نابێ ئهو زهویانهی كه دهكهونه دهرهوهی سنووری شارهوانیهكانهوه بۆ مهبهستی سوكناو پیشهسازی جیا بكرێنهوه به رهزامهندی وهزارهت نهبێ، بهم شێوهیهی خوارهوه. 3. ئهو زهویانهی كه دهكهونه دهرهوهی سنووری شارهوانی له جۆری تایبهتی به مهودای (10) ده كیلۆمهتر. 4. ئهو زهویانهی كه دهكهونه دهرهوهی سنووری شارهوانی و له جۆری ههره باش (ممتاز) به مهودای (7) حهوت كیلۆمهتر. 5. ئهو زهویانهی كه دهكهونه دهرهوهی سنووری شارهوانی له جۆری پله یهك به مهودای (5) پێنج كیلۆ مهتر. 6. ئهو زهویانهی كه دهكهونه دهرهوهی سنووری شارهوانی له جۆری پله دوو سێ و چوار به مهودای (3) سێ كیلۆمهتر. 7. لهسهر نهخشه كێشانی ئاوهدانكارییهكه ماڵ تهرخان بكا و بهرزهفتی (ضوابط) دابنێ به ههماههنگی لهگهڵ شارهوانیدا و چۆنیهتی جیاكردنهوهی ئهو زهویانه روون بكاتهوه.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
ماددهی شازدهم:
ماددهی شازدهم: دهرچوانی یهیمانگهكه دهكرێن بهم دوو پلهیهی خوارهوه: یهكهم: پلهی (أ): ههموو ئهوانه دهگرێتهوه كه موعهددهلی ههموو ماددهكانیان و لێ توێژینهوهكهیان بۆ ههردوو ساڵهكه له(80%) كهمتر نییهو، یهك ساڵیشی پێ دهدرێ بۆ مهبهستی زیاده و تهرفیع. دووهم: پلهی (ب): ههموو ئهوانه دهگرێتهوه كه موعهددهلی ههموو ماددهكانیان ولێ توێژینهوهكهیان دهكاته (70%) لهسهد و، تا (79%) حهفتاونۆ لهسهد بۆ ههردوو ساڵهكه، ماوهی (6) شهش مانگیشیان بۆ مهبهستی زیاده و تهرفیع پێدهدرێت.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: یهكهم: پێدانی پێشینه به (لاوان یان به كۆمهڵه لاوێكی بهشداربوو) بهپێی ئهم مهرجانهی خوارهوه دهبێت: 1- پێویسته لاو بێت و هاووڵاتی و نیشتهجێی ههرێم بێت. 2- نابێت كارمهند بێت له دهزگا حكومیهكان. 3- پێویسته خاوهن توانای دارایی لاواز یان سنووردار بێت. 4- ههڵسهنگاندنی سوودی ئابووری ئهو پڕۆژهیهی بهنیازه ئهنجامی بدات، لهلایهن ئهنجومهنی بهڕێوهبردنی سندووقهوه دهكرێت. 5- دهبێ پڕۆژهكه لهلایهن بهڕێوهبردنی سهندووقهوه تۆمار بكرێت. دووهم: پێدان و وهرگرتنهوهی پێشینهكه بهپێی ئهو بهرزهفتانهی ئهنجومهنی بهڕێوهبردنی سهندووق دهبێت.
ماددهی دوازدهم:
ماددهی دوازدهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوبوونهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقائیعی كوردستان) جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: سندووقێك دادهمهزرێت بهناوی (سندووقی پشتیوانی پڕۆژه بچووكهكانی لاوان) سهر به وهزارهتی كاروكاروباری كۆمهڵایهتی دهبێت و خاوهن كهسایهتی مهعنهوی دهبێت.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: ژن (الزوجه) له حوكمهكانی بڕگه (1)ی ماددهی (41)ی یاسای سزاكانی ژماره (111) ی ههمواركراوی ساڵی (1969) ههڵدهبوێردرێ (تستثنی).
ماددهی یازدهم:
ماددهی یازدهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست دهربكات بۆ ئاسانكاری جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: بهڕێوهچوونی كاری ئهنجومهنی بهڕێوهبردنی سهندوق و میكانیزمی بهڕێوهبردنی به پهیڕهوێكی تایبهت دهستنیشان دهكرێت.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ئهم یاسایه، له رۆژی بڵاوكردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا دهخرێته بهر كار.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت ناخرێته بهر كار.
ماددهی یازدهم:
ماددهی یازدهم: یهكهم: دهستهكانی دادگای پێداچوونهوه بهم جۆره دهبن: 1- دهستهی گشتی: به سهرۆكایهتی سهرۆكی دادگای پێداچوونهوه یان یهكێك له جێگرهكانی یا خود كۆنترین دادوهر ئهگهر ئهوانه ئاماده نهبوون یاخود. بهربهستێكی یاساییان هاته پێش بۆبهشدار بوونیان دهبهسترێ به ئهندامیهتی جێگرهكانی و ههموو دادوهره كاراكان تێیدا و تایبهتمهند دهبێ بهبینینی ئهمانهی خوارهوه: أ ـ ئهو داوایانهی حوكمی له سێدارهدانیان پێدهرچووه. ب ـ یهكلاكردنهوهی ئهو كێشهیهی له ئهنجامی ناكۆكی نێوان حوكمهكان و بڕیارهكانی دادگای پێداچوونهوه روودهدهن. ج ـ ئهوهی له یهكێك له دهستهكانی دیكهوه بۆی دهنێردریت، ئهگهر پاشگهزبوونهوهی له پڕهنسیپێك دا بینی كه له حوكمهكانی پێشوو بڕیاری لهسهر درابوو. د ـ ئهوانهی یاساكانی تر دهیان گرێتهوه. 2 ـ دهستهی فراوان: به سهرۆكایهتی سهرۆكی دادگای پێداچوونهوه یاخود كۆنترین جێگری یاخود كۆنترین دادوهر تێیدا له كاتی ئاماده نهبوونیان یان بوونی بهربهستێكی یاسایی لهو بهشدارنهبوونیهی تێیداو، به ئهندامیهتی بهلانی كهم شهش له دادوهرانی دهبهسترێ و تایبهتمهند دهبێ به بینینی ئهمانهی خوارهوه: أ ـ بوونی ناكۆكی لهسهر جێبهجێ كردنی دوو حوكم كه پلهی بنبڕیان وهرگرتبێ و دژ بهیهك بن و سهبارهت یهك بابهت دهركرابن ئهگهر له نێوان ناكۆكهكان خۆیاندا بێت یان یهكێكیان لایهن بێت له دوو حوكمهكهدا و پهسهند كردنی یهك له و حوكمانه و بڕیاردان لهسهر جێبهجێ كردنی بێ له حوكمهكهی تر، لهو بارهدا سهرۆكی دادگای پێداچوونهوه بۆی ههیه جێبهجێ كردنی ئهو دوو حوكمه دژ بهیهكه رابگرێ، تاكو بڕیاری پێداچوونهوه دهردهچێ. ب ـ ئهو ناكۆكیهی دهكهوێته نێوان دوو دادگا لهبارهی دهسنیشان كردنی تایبهتمهندی لهسهیر كردنی داواكه. ج ـ ئهو حوكم و بڕیارانهی سهرۆك بۆی دهنێرێ تاكو له چوارچێوهی تایبهتمهندی دادگا بڕیاری یهكلاكهرهوهیان له بارهیهوه بدات به پێی ئهو یاسایهی كه ئهو حوكم و بڕیارانهی پێ دهرچووه. 3ـ دهستهی مهدهنی: تایبهتمهنده به بینینی ئهو حوكم و بڕیارانهی كه له داوا مهدهنییهكان و داوا جۆراوجۆرهكانی تر كه له دادگاكان و لیژنهكانهوه به پێی یاسا دهرچوون. 4 ـ دهستهی باری كهسایهتی: تایبهتمهنده به بینینی ئهو حوكم و بڕیارانهی كه له دادگاكانی باری كهسایهتی و ماددهكانی كهسایهتییهوه به پێی یاسا دهرچوون. 5 ـ دهستهی سزایی: تایبهتمهنده به بینینی ئهو حوكم و بڕیارانهی كه له داوا سزاییهكانهوه به پێی حوكمهكانی یاسا دهرچوون. 6 ـ دهستهی كشتوكاڵی: تایبهتمهنده به بینینی ئهو حوكم و بڕیارانهی كه له لیژنهكانی زهوی و زارو دهست بهسهرداگرتن دا دهرچوون. دووهم: دهستهی مهدهنی و دهستهی باری كهسایهتی و دهستهی سزایی و دهستهی كشتوكاڵ به سهرۆكایهتی یهكێك له جێگرهكانی سهرۆك یا ئهو كهسهی كه دهستهی سهرۆكایهتی ههڵیدهبژیرێ و به ئهندامیهتی بهلانی كهم دوو له دادوهرهكانی دادگا دهبهسترێ. سێیهم: دهستهی مهدهنی به سهرۆكایهتی یهكێك له جێگرهكانی سهرۆك و ئهندامێتی بهلانی كهم چوار له دادوهرانی دادگا دهبهسترێ له و كاتهی كه سهیری ئهو حوكمانه كه له دادگاكانی تێههڵچوونهوه به سیفهتی بنهڕهتی دهرچوون، ههروهها سهبارهت به دهستهی سزاییش كاتێك كه سهیری حوكم و بڕیارهكانی دادگاكانی تاوان دهكات. چوارهم: 1ـ دهشێ دهستهی دیكه به بڕیاری دهستهی سهرۆكایهتی پێك بهێنرێت. 2ـ دهستهی سهرۆكایهتی له سهرۆكی دادگای پێداچوونهوه و ههردوو جێگرهكهی پێكدێ و له كاتی ئاماده نهبوونی یهك لهوانه، كۆنترین دادوهر له دادگادا جێی دهگرێتهوه.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: وهزارهتی دارایی ههرێمی كوردستان – عیراق پارهی حساباتی وهزارهتهكان و فهرمانگهكان بهپێی ئهو داهاته داراییهی بهردهست دابین دهكات.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: داهاتهكانی بودجهی ساڵی دارایی 2008 له سهرجهم خهرجییهكانی بودجهی فیدراڵی به (6580784)تهنیا شهش ترلیۆن و پێنج سهدو ههشتا ملیار وحهوت سهدو ههشتاو چوار ملیۆن دینار دهخهمڵێندرێ.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: سهرۆكی ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردســـــتان – عیراق بۆی ههیه گوێزانهوه لهناو بودجهی تایبهت به ئهنجومهنی نیشتمانی بكات.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهریی بۆی ههیه گوێزانهوه لهناو بودجهی تایبهت به ئهنجومهنی دادوهریی بكات.