المواد القانونية

مادده‌ی نۆیه‌م

مادده‌ی نۆیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا كاری پێ ده‌كرێت.

مادده‌ی هه‌شته‌م

مادده‌ی هه‌شته‌م: ده‌بێ وه‌زیره‌ په‌یوه‌نداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێ به‌ جێ بكه‌ن.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: چه‌كی كۆنه‌ و یادگار و ره‌مزی له‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا به‌ده‌ر ده‌كرێن.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری هه‌رێمی كوردستان بۆی هه‌یه‌، رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاری جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربچوێنی.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: ئه‌گه‌ر ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی هه‌رێمی كوردستان به‌ پێی ئه‌و زانیاریانه‌ی له‌ لایه‌تی یان له‌سه‌ر راسپارده‌ی سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ی ناوچه‌كه‌، یان سه‌رۆكی دادگای تاوانه‌كانی تایبه‌تمه‌ند بینی هه‌ڵه‌یه‌ك له‌ رێكاره‌ دادوه‌ریه‌كان هه‌یه‌، یان هه‌ڵه‌یه‌ك له‌ دادوه‌رێكه‌وه‌ روویداوه‌ بووه‌ته‌ هۆی گرتنی تومه‌تبار به‌بێ هه‌ق، یاخود حوكمدانی به‌بێ به‌ڵگه‌یه‌كی یاسایی، ده‌بێ دادوه‌ری ناوبراو به‌پێی یاسای ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ریی له‌ هه‌رێمی كوردستان ژماره‌ (23)ی ساڵی 2007 بۆ لێژنه‌ی كاروباری دادوه‌رانی ره‌وانه‌ بكات.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: یه‌كه‌م: نابێ هیچ كه‌سێك گلبدرێته‌وه‌ یان بگیرێ به‌پێی یاسا نه‌بێ و له‌سه‌ر بڕیارێك نه‌بێت كه‌ لایه‌نێكی دادوه‌ریی تایبه‌ت ده‌ری چواندبێت و، هه‌ر كه‌سێكیش مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ كه‌ دادگایی كردنێكی دادپه‌روه‌رانه‌ و خێرا بكرێ له‌ به‌رده‌م دادگای تایبه‌تمه‌ند دا. دووه‌م: به‌پێی یاسا، له‌ جێگا تایبه‌تیه‌كانی گیراواندا نه‌بێت، ناشێ كه‌س بگیردرێت به‌ مه‌رجێكیش چاودێری ته‌ندروستی و كۆمه‌ڵایه‌تی بیگرێته‌وه‌ و بكه‌وێته‌ ژێر ڕكێفی ده‌سه‌ڵاتی حكومه‌ته‌وه‌، پێویستیشه‌ رێز له‌ باوه‌ڕی ئایینی و پرنسیپه‌كانی ڕه‌وشتی كه‌سی گیراو بگیرێت. سێیه‌م: هیچ لایه‌نێكی غه‌یره‌ حكومی یان حكومی نا تایبه‌تمه‌ند بۆی نییه‌ شوێنی گلدانه‌وه‌ی كه‌سه‌كانی هه‌بێ یان به‌هه‌ر بیانوویه‌ك كه‌سێك گلبداته‌وه‌.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: هه‌ر كه‌سێك به‌ناڕه‌وا گلدرایه‌وه‌ یان گیرا یان ماوه‌ی گیرانه‌كه‌ی له‌ راده‌ی یاسایی ڕه‌ت بووبێ یان به‌ سزایه‌كی وا حوكم درابێ كه‌ ئازادییه‌كه‌ی لێ سه‌ندبێته‌وه‌ له‌ لایه‌ن لایه‌نه‌ دادوه‌رییه‌ تایبه‌تیه‌كانه‌وه‌ به‌بێ به‌ڵگه‌ی یاسایی، له‌ دواییدا بڕیارێك به‌ ڕه‌ت كردنه‌وه‌ی سكاڵاكه‌ی یان ئازاد كردنه‌كه‌ی ده‌رچوو بێ و داواكارییه‌كه‌ی داخرا یاخود به‌بێ تاوان حوكم درا و بڕیاره‌كه‌ش ڕاده‌ی بنبڕی به‌پێ یاسا جێبه‌جێ كراوه‌كان وه‌رگرتبێت، ئه‌وا ئه‌و كه‌سه‌ بۆی هه‌یه‌ داوای قه‌ره‌بوو كردنه‌وه‌ی ماددی ومه‌عنه‌وی له‌ باره‌ی ئه‌و زه‌ره‌روزیانه‌ی بكات كه‌ له‌ ئه‌نجامی گرتن وحوكمدانی لێی كه‌وتووه‌.

مادده‌ی بیست و حه‌وت

مادده‌ی بیست و حه‌وت: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخاته‌به‌ركار.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زاره‌ت ئه‌م ئه‌ركان به‌جێ دێنێ: 1-دانانی نه‌خشه‌ی كشته‌كڵی ئه‌وتۆ كه‌ گه‌شه‌ پێدانی به‌رهه‌می كشتوكال و له‌ بواره‌كانیرووه‌ك و ئاژه‌ڵ و پاوانه‌ سرووشتیه‌كاندا به‌دی بێنێ. 2-پێشكه‌شكردنی خزمه‌تگوزاری له‌ بواری رێ نیشاندان دا و مسۆگه‌ر كردنی پێویستییه‌كانی به‌رهه‌م هێنانی كشتوكاڵ و سازدانی لێكۆڵینه‌وه‌ی كشتوكاڵی پراكتیكی و به‌شدار بوه‌ن له‌ چه‌سپاندنی هاریكاری كشتوكڵی و سه‌رپه‌رشتیكردنی به‌جێ هێنانی یاساكانی زه‌وی سازی (الاصلاح الزراعی) و به‌داوداچوونی جێ به‌جێ كردنی ئه‌و چالاكیانه‌ی په‌یوه‌نیان به‌ خستنه‌كاری زه‌وی یه‌ كشتوكاڵیه‌كانه‌وه‌ هه‌یه‌ به‌ ئامانجی پێشخستنی به‌رهه‌می كشتوكاڵ له‌ هه‌رێمدا. 3-نه‌خشه‌ دانان بۆ سه‌رچاوه‌كانی ئاو له‌ هه‌رێمدا و دروست كردنی به‌ربه‌ست و پرۆژه‌ی ئاودێری و سازادانی زه‌وی و زار و پاراستنی و سوود بینین له‌ ئاوی نویك و قوڵی ژێر زه‌وی (سگحی و جوفی) و به‌گه‌ر خستن پاراستنی پرۆژه‌كانی ئاودێری و به‌رگرتن له‌ مه‌ترسی لافاو و ژێر ركێف خستنی سێلا و و حه‌وزه‌كانی رووباره‌كان. 4-ئاماده‌كردنی لێكۆلینه‌وه‌ی تایبه‌تی و سكێچ و پرۆگرام بۆ پرۆژه‌كان و كار كردن بۆ جێ به‌ جێ كردنیان و جێ به‌جێ كردنی ئه‌و پرۆژانه‌ی راسته‌وخۆ له‌لایه‌نانی تره‌وه‌ له‌ ناوه‌ و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا پێیانی ده‌سپێردرێن به‌ سیفه‌تی به‌ڵێنده‌ر یا له‌ لایه‌ن ده‌زگا جێبه‌جێ كاره‌كانیه‌وه‌ یا به‌ڵێنده‌ره‌كانی ناوخۆ یا بیانی و سه‌رپه‌رشتی كردنی جێبه‌جێ كردن و به‌داو داچوونیان. 5-ته‌قه‌لا دانی مسۆگه‌ر كردنی تۆوی پوختكراو و سه‌مادی كیمیاوی و قه‌ڵاچۆكه‌ر (مبیدات) و دابینكردنی ده‌رمان و گرتنه‌ به‌ری ئه‌و رێ و شوێنانه‌ی زیاد كردنی به‌رهه‌م و پوختكردنی مسۆگه‌ر ده‌كه‌ن.

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م:

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: به‌ پێی په‌یره‌وێكی تایبه‌تی كه‌ وه‌زاره‌ت دایده‌نێ به‌رنامه‌ی نه‌خشه‌ی خوێندن مه‌رجه‌كانی وه‌رگرتن و به‌رێوه‌بردن و ئیش و كار و ئینزیبات و ئه‌زموونه‌كانی قوتابخانه‌ ئه‌هلی و بیانی یه‌كان داده‌نرێ و سه‌رپه‌رشتی هونه‌ریه‌كان ده‌كرێ.

مادده‌ی بیست و هەشت

مادده‌ی بیست و هەشت: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاو كردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان) دا ده‌خرێته‌ به‌ر كار.

المادة الحادية والاربعون

المادة الحادية والاربعون : 1- تكون هذه الاتفاقية محلا للتصديق عليها من الدول الموقعة ، وتودع وثائق التصديق او الانضمام لدى الامانة العامة لجامعة الدول العربية في موعد اقصاه ثلاثون يوما من تاريخ التصديق او الانضمام ، وعلى الامانة العامة ابلاغ سائر الدول الاعضاء ، بكل ايداع لتلك الوثائق وتاريخه . 2- تسري هذه الاتفاقية بعد مضي ثلاثين يوما من تاريخ ايداع وثائق التصديق عليها او الانضمام اليها من سبع دول عربية . 3- لا تنفذ هذه الاتفاقية بحق أية دولة عربية اخرى ، الا بعد ايداع وثيقة التصديق عليها او الانضمام اليها لدى الامانة العامة للجامعة ، ومضي ثلاثين يوما من تاريخ الايداع . 4- يجوز للدولة الطرف ان تقترح تعديل أي نص من نصوص هذه الاتفاقية وتحيله الى الامين العام لجامعة الدول العربية الذي يقوم بابلاغه الى الدول الاطراف في الاتفاقية لاتخاذ قرار باعتماده باغلبية ثلثي الدول الاطراف ، ويصبح هذا التعديل نافذا بعد مضي ثلاثين يوما من تاريخ ايداع وثائق التصديق او القبول او الاقرار من سبع دول اطراف لدى الامانة العامة لجامعة الدول العربية . 5- لا يجوز لاية دولة طرف ان تنسحب من هذه الاتفاقية ، الا بناء على طلب كتابي ترسله الى الامين العام لجامعة الدول العربية . 6- يرتب الانسحاب اثره بعد مضي ستة شهور من تاريخ ارسال الطلب ، الى امين عام جامعة الدول العربية وتظل احكام هذه الاتفاقية نافذة في شأن الطلبات التي قدمت قبل انقضاء هذه المدة . 7- تقوم كل دولة طرف بتزويد الامين العام لجامعة الدول العربية بنسخ من قوانينها ولوائحها التي تضع الاتفاقية موضع النفاذ ، وبنسخ من أي تغييرات تدخل لاحقا على تلك القوانين واللوائح ، او بوصف لها .

المادة الثامنة

المادة الثامنة – تشكل هيئة استشارية للمجلس الوطني لقيادة الثورة تؤلف من حاكم ونائب عن المدعي العام وعضو عسكري او اكثر يعينهم المجلس الوطني بالاتفاق مع وزير العدل يكون اختصاصها دراسة الدعاوى المقدمة من هيئة التحقيق الى المجلس الوطني وابداء الراي له فيها .

مادده‌ی سێ یه‌م

مادده‌ی سێ یه‌م: نابێ چه‌كی جه‌نگ یا به‌شه‌كانی یا عه‌تادی بهێنرێته‌ ناوه‌وه‌ (استیراد) یان ببرێنه‌ ده‌ره‌وه‌ (تصدیر) یا له‌ ژێ ده‌ست دا بن (حیازه‌) یا هه‌ڵبگیرێن (حمل) یا دروست یا چاك بكرێن یا بگوێزرێنه‌وه‌ یا وه‌ربگیرێن (تسلیم و تسلم) یا بازرگانی یان پێوه‌ بكرێ.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: ده‌سته‌یه‌ك له‌ وه‌زاره‌ت داده‌مه‌زرێت پێی ده‌گوترێ (( ده‌سته‌ی باڵای عیاده‌ پزیشكیه‌كانی میللی و راوێژكاری)) و له‌ مانه‌ پێكدێ:- یه‌كه‌م: بریكاری وه‌زاره‌ت / سه‌رۆك دووه‌م: به‌رێوه‌به‌ری گشتی كار و باری پزیشكی / جێگری سه‌رۆك. سێیه‌م: به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كانی وه‌زاره‌ت / ئه‌ندامن. چواره‌م: فه‌رمانبه‌ری ژمێریاری / ئه‌ندام . پێنجه‌م: فه‌رمانبه‌ری یاسایی / ئه‌ندام . شه‌شه‌م: فه‌رمانبه‌ری كارگێری / ئه‌ندام .

مادده‌ی سی و شه‌شه‌م:

مادده‌ی سی و شه‌شه‌م: ناكرێت بۆ كه‌س جگه‌ له‌ تاكه‌كانی تیمی چاره‌سه‌ركار یان ئه‌وانه‌ی تۆماره‌ پزیشكیه‌كان رێكده‌خه‌ن بڕواننه‌ به‌ڵگه‌نامه‌كانی تایبه‌ت به‌ نه‌خۆش، هه‌روه‌ها ناكرێت كۆپیێكی لێ ده‌ربهێنرێت ته‌نها به‌ مۆڵه‌تی لێژنه‌ی ته‌ندروستیی ده‌روونی پارێزگایه‌كه‌وه‌ نه‌بێت.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: سه‌رۆكی ده‌زگا به‌م سه‌ڵاحییاته‌ی خواره‌وه‌ ڕاده‌بێ : 1. به‌رێوه‌بردنی كاروباری ده‌زگاو، سه‌رۆكایه‌تی كردنی كۆبوونه‌وه‌كانی و سه‌رپه‌رشتی كردنی دایه‌ره‌كانی. 2. نواندنی ده‌زگا له‌به‌رده‌م دادگاو دایه‌ره‌ پێوه‌ندیداره‌كاندا. 3. ئیمزاكردنی ئه‌و موخابه‌راته‌ی له‌ ده‌زگاكه‌وه‌ ده‌رده‌چن. 4. پێشنیازكردنی بوجه‌ی گه‌شتوگوزارو ئاماده‌كردنی میلاك و بوجه‌ی ساڵانه‌و حساب و حسابكاریی كۆتایی. 5. بۆ هه‌ر حاڵتێ، به‌جیا، موافه‌قه‌ت ده‌كات بڕێ پاره‌ خه‌رج بكرێ له‌ پێنج ملیۆن دینار نه‌ترازێ

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: شێوه‌ی رێك و پێكی كۆمه‌ڵ به‌م شێوه‌یه‌ ده‌بێ: 1-ئه‌ندامه‌ ئه‌سلی یه‌كان: ئه‌و ئه‌ندامانه‌ن كه‌ ره‌سمی بوونه‌ ئه‌ندام و ئابوونه‌ی ساڵانه‌ ده‌ده‌ن و مافی خۆپاڵاوتنیان بۆ ده‌سته‌ی به‌رێوه‌به‌ر و به‌شدار بون له‌ هه‌ڵبژاردنیدا و ده‌نگدانی سه‌باره‌ت به‌ بریكاره‌كانی هه‌یه‌. 2-ئه‌ندامه‌ لایه‌نگره‌كان: ئه‌و هاوڵاتیانه‌ی نیشته‌جێ ی هه‌رێم و ئه‌و بیانیانه‌ی كه‌ به‌ خۆبه‌خشی به‌شداری چالاكییه‌كانی كۆمه‌ڵه‌ ده‌كه‌ن و ره‌سمی بوونه‌ ئه‌ندام ناده‌ن و مافی خۆپاڵاوتن و ده‌نگدانیان نی یه‌. 3-ئه‌ندامه‌ شانازیه‌كان: ئه‌و ئه‌ندامانه‌ن كه‌ له‌ لایه‌ن ده‌سته‌ی به‌رێوه‌به‌ره‌وه‌ به‌هۆی كارێكی پیرۆزیانه‌وه‌ له‌ به‌رامبه‌ر كۆمه‌ڵدا نازناوی ئه‌ندامی شانازیان پێ ده‌به‌خشرێ. 4-ده‌سته‌ی گشتی: پێك دێ له‌ گشت ئه‌ندامه‌ ئه‌سلی و لایه‌نگر و شانازی یه‌كان. 5-ده‌سته‌ی به‌رێوه‌به‌ر: پێك دێ له‌ نۆ ئه‌ندام و دووی ئیحتیات كه‌ له‌ لایه‌ن ئه‌ندامه‌ ئه‌سلییه‌كانه‌وه‌ هه‌ڵده‌بژێردرێن، ئه‌ندامه‌كانی ده‌سته‌ی به‌رێوه‌به‌ریش له‌ ناوخۆیان دا سه‌رۆك و جێگری سه‌رۆك و سكرتێری هه‌ڵده‌بژێرن. 6-ده‌سته‌ی گشتی هه‌ر دوو ساڵ جارێك بۆ هه‌ڵبژاردنی ده‌سته‌ی به‌رێوه‌به‌ر كۆده‌بێته‌وه‌ یا له‌سه‌ر داخوایی سێ یه‌كی ئه‌ندامه‌ ئه‌سلییه‌كان له‌ كاتی پێویست دا.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: كار به‌ حوكمی یاساكانی باجه‌ به‌رقه‌راره‌كان ده‌كرێ كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا هاودژ بێت.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری بۆی هه‌یه‌ رێنمایی پێویست ده‌ربهێنێ بۆ ئاسانكردنی جێبه‌جێ كردنی ئه‌م یاسایه‌.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة