أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: یهكهم: وهزارهت بهههماههنگی لهگهڵ پێكهاتهكانی وهزارهتی ناوخۆدا، جێگاكانی وێستگهی كێشانی ئۆتۆمبێلهكان دیاری دهكات و لهسهر وهزارهتیشه بینایهگهل و گۆڕهپانی له باریان بۆ دابین بكات لهگهڵ فهراههمكردنی ئامێرهكانی كێشان و پاراستنیان. دووهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی هاتوچۆ و وهزارهت، وهرگرتن و ههڵسوڕاندن و بهكارخستنی وێستگهكانی كێشان دهخهنه ئهستۆی خۆیان و، سهپاندنی سزایش بهسهر سهرپێچیكاراندا، به ههماههنگی لهگهڵ پێكهاتهكانی وهزارهتی ناوخۆدا بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه، ئهنجام دهدرێت. سێیهم: وهزارهت مافی ئهوهی ههیه ئهرك و فهرمانی بهڕێوهبردن و بهكارخستنی وێستگهكانی كێشان كه سهربهخۆیهتی، به كهرتی تایبهتی بهپێی ڕێنمایی گهلێك بسپێنرێت كه وهزارهتهكه بۆ ئهم مهبهسته لهبهر ڕۆشنایی حوكمهكانی ئهم یاسایهدا دهریدهچوێنێت. چوارهم: ههموو وێستگهكانی كێشان كه كهرتی تایبهت بهكاریان دههێنێت، ئهو ڕێنمایی و بهند و كۆتوبهندانه دهیانگرنهوه (الچوابگ) كه وهزارهت بۆ ئهم مهبهسته دهریاندهچوێنێت. بهمهرجێ لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا هاودژ نهبێ. پێنجهم: 1 ـ پارهیهك كه بڕهكهی (1000) ههزار دیناره وهك كرێ لهبڕی كردهوهی كێشانی ههر بارههڵگرێك له وێستگهكانی كێشان وهردهگیرێت. 2ـ ئهو كرێیهی كه له بڕگهی (1/پێنجهم)ی ئهم ماددهیهدا هاتووه به داهات بۆ وهزارهت تۆمار دهكرێت. 3 ـ كۆی ئهو داهاتهی كه دهقهكهی له بڕگهی (2/پێنجهم)ی سهرهوهی ئهم ماددهیهدا هاتووه بهم شێوهیه دابهش دهكرێت: أ ـ 75% ههفتاو پێنج لهسهدا له حیسابی وهزارهت دادهنرێت و بۆ چاككردنهوه و درێژه پێدانی وێستگهكانی كێشان تهرخان دهكرێت و پێداویستییه پێویستیهكان و كهرهستهی یهدهگی ئهم ویستگانهی پێ دابین دهكرێت. ب ـ 25% بیست و پێنج لهسهدا بۆ هاندانی ئهو كرێكارانه دادهنرێ كه كار دهكهن و لهنێو ئهوانیشدا كارمهندانی بهڕێوهبهرایهتی هاتوچۆی گشتی كه له ویستگهكانی كێشاندان. ج ـ له حاڵهتێكدا ئهگهر ئهركی بهڕێوهبردنی و بهكارخستنی ویستگهكانی كێشانی سهر بهوهزارهت بهپێی رێنمایی تایبهت كه له بڕگهی (سێیهمی) ئهم ماددهیهدا هاتووه بهكهرتی تایبهت سپێردرا، ئهوا خهرجییهكانی بهكارخستن له داهاتی وهدهست هاتوو دهدرێت ههروهك له بڕگهی (1)ی پێنجهمی ئهم ماددهیهدا هاتووه ئهمهش بهپێی ئهو رێنماییانهی كه وهزارهت دهریدهچووێنێ، لهگهڵ چاودێری كردنی ئهو یاسا و رێنماییانهی كه بهم بۆنهیهوه دهرچوون. د ـ وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست لهمبارهیهوه دهربكات.
ماددهی بیست و یهك:
ماددهی بیست و یهك: كارمهندانی وهزارهت بۆیان ههیه جگه له خانووهكانی نیشتهجێبوون و بینایهكان بچنه ناو عیقاره تایبهتهكانهوه بۆ ئهوهی ئیش و كاری رووپێوكردن ئاماده بكهن، ئهمهش لهدوای ئاگاداركردنهوهی خاوهنهكهی و دیاركردنی رهوتی رێگا گشتییهكان و پردهكان بهمهبهستی جێبهجێ كردنی پڕۆژهكانیان دێت.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: لهسهر وهزیره پهیوهندیدارهكانه كه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: شارهوانی به بهیاننامهیهك دادهمهزرێ كه وهزیر دهریدهكا له رۆژنامهی رهسمیدا بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: سنووری شارهوانی به بڕیاری ئهنجومهنی شاریوانی و سهلماندن له لایهن وهزیره وه دهگۆردرێ كه دهبێ بڕیارهكه هۆی پێویستی گۆرینهكه و پهسهند كردنی له لایهن وهزیره وه لهگهڵدا بێ.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: ناوچهی شارهوانی به پێی رێنوێنییهكی ناوهندی له ئیهن بهرێوهبهراێتی گشتی شارهوانییهكان و بهرێوهبهرێتی گشتی نهخشه كێشانی ئاوهدانییهوه دادهنرێ، دهكرێ به چهند كهرتێكهوه و ههر كهرتێك یا زیاتر بهشێكی شارهوانی (قسم بلدی) تێدا دهبێ كه سهرپهرشتی ی كارهكانی شارهوانی، گهشت و گوزاریهكانی و جێ بهجێ كردنی فهرمانهكانی دهكا. ههروهها پێك هێنانی كهرتهكان ههڵوهشاندنهوه و دانهپاڵ یهكتریان دیاریكردنی ناو و سنوورهكانیان له چوارچێوهی یهك ناوچهی شارهوانیدا به بڕیاری ئهنجومهنی شارهوانی و پهسهندكردن له لایهن بهرێوهبهری گشتی شارهوانیهكانهوه دهبێ.
ماددهی بیست و دوو:
ماددهی بیست و دوو: یهكهم: تهنها ئیشی وهزارهت جێبهجێ كردنی رێگا خێرا و سهرهكی و لاوهكی و یهكتربڕ و ئهو تونێلانهیه كه دهكهونه دهرهوهی سنووری شارهوانییهكان و جێبهجێ كردنی پردهكانیش دووهم: فهرمانگهكانی دیكهی دهوڵهت یان هاووڵاتیان بۆیان ههیه رٍێگا خۆجێییهكان یان ڕێگای گوندهكان یان ڕێگاكانی گهشت و گوزار یان تایبهتهكان و پهڕینهوهكان، به رهزامهندی و سهرپهرشتی وهزارهت جێبهجێ بكهن، به مهرجێ دیاركردنی قهدهغهكراوهكانی ئهم ڕێگایانه، تهنیاو تهنیا، ئیشی وهزارهتهكه بێت.
المادة الحادية والثلاثون
المادة الحادية والثلاثون :تسليم المتهمين والمحكوم عليهم 1- يتم تسليم المجرمين والمحكوم عليهم بالجرائم المشمولة بهذه الاتفاقية وفقاً للنظام القانوني للدولة متلقية الطلب اذا كان الشخص موضوع طلب التسليم موجوداً في اقليم الدولة المطلوب منها , بشرط ان يكون الفعل الذي يطلب بشأنه التسليم مجرما بمقتضى القانون الداخلي لكل من الدولة الطالبة والدولة المطلوب منها . 2- اذا اشتمل طلب التسليم عدة جرائم منفصلة ,وكانت جريمة واحدة منها . على الاقل خاضعة للتسليم , وبعضها غير خاضع لها , ولها صلة بجريمة مشمولة بهذه الاتفاقية , فيجوز للدولة المطلوب منها ان تطبق احكام الفقرة (1) من هذه المادة فيما يتعلق بتلك الجرائم . 3- تعد الجرائم التي يسري عليها احكام الفقرتين (2,1) من هذه المادة مدرجة في عداد الجرائم الخاضعة للتسليم, في أي معاهدة لتسليم المجرمين قائمة بين الدول الاطراف , على ان تتعهد الدول الاطراف بأدراج تلك الجرائم في عداد الجرائم الخاضعة للتسليم في اية معاهدة تسليم تعقد فيما بينها . 4- اذا تلقت دولة طرف , تجعل تسليم المجرمين مشروطاً بوجود معاهدة ,طلب تسليم من دولة طرف اخرى لاترتبط معها بمعاهدة تسليم ,فيجوز لها ان تعتبر هذه الاتفاقية الاساس القانوني للتسليم في الجرائم التي تسري عليها احكام هذه الاتفاقية . 5- على الدول الاطراف التي لاتجعل التسليم مشروطاً بوجود معاهدة ان تعد الجرائم التي تسري عليها احكام هذه الاتفاقية ,جرائم خاضعة للتسليم فيما بينها .
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: وهزارهتی دارایی و ئابووری بۆی ههیه رێنمایی پێویست دهربهێنێ بۆ ئاسانكردنی جێبهجێ كردنی ئهم یاسایه.
ماددهی نۆزده:
ماددهی نۆزده: ئهنجومهنی زانكۆ ئهم ئیشه تایبهتانهی خوارهوه دهكات: 1- ئیشهتایبهته زانستیهكان: أ. تهسدیقكردنی پلانگهلی وهرگرتنی قوتابیان بۆ سهرهتاكانی خوێندن لهكۆلێژهكانداو، ئیقراركردنی پلانگهلی وهرگرتنیش بۆ خوێندنهكانی باڵا. ب. ئیقرار كردنی پلانگهلی لێكۆڵینهوهی زانستی له كۆلێژهكان و ناوهنده زانستییهكانیدا ج- ئیقرار كردنی پلان بۆ فهراههمكردنی پێداویست و ئامرازهكانی فێركردن. د- ئیقرار كردنی پلانی كردنهوهی بهش و لق و ناوهندی زانستی. ه- ئیقرار كردنی بابهتهكانی خوێندن و دابهشكردنیان به سهر ساڵهكانی خوێندن له كۆلێژهكاندا. و- ئیقرار كردنی پلانێك بۆ بیمهكردنی (تأمین) ئهندامانی ههیئهی تهدریسی. ز- بهخشینی مهرتهبه زانستیهكان به ئهندامانی ههیئهی تهدریسی. ح- ئیقرار كردنی وه بهركارخستنی پلانی وهرگرتن له خوێندنه باڵاكاندا. گ بهدواداچوونی بهرنامهی ههڵسهنگاندنی ئهندامانی ههیئهی تهدریسی. ی- ئیقرار كردنی بهرنامهگهلی خوێندن و بهرهو چاكترگۆرینی به بههێزكردنی بارودۆخی زانستی. ك- نیمچهوهستاندن یان به تهواوی وهستاندنی خوێندن له زانكۆدا بۆ ماوهیهك له (6) شهش رۆژ نهترازێ. 2- ئیشه تایبهته ئیداریهكان: أ- ئیقرار كردنی پلانگهلی پێوهندی رۆشنبیریه دوو قۆلییهكان لهگهل زانكۆ و دامو دهزگا زانستیهكانی دهرهوهی ههرێمداو، بهركارخستنیان. ب- گرێبهست لهگهل ئهندامانی ههیئهی تهدریسی و هونهرمهندانی بیانیدا. ج- دامهزراندنی تهدریسيه خاوهن بڕوانامهی دكتۆراو ماجستێر یان بڕوانامهی هاوتاكانیان. د رهزامهندی لهسهر ناردن و ئیعارهو ئیجازهی دراسی له ناوهوه و دهرهوهی ههرێمدا. ه- ئیقرار كردن و وهبهركارخستنی پلانی تهئیهل و مهشق پێ كردنی كادیره زانستی و ئیداریهكان و- ئیقرار كردن و وهبهركارخستنی پلانی ئامادهكردنی میلاكی زانستی وئیداری بۆ كۆلێژهكان و ناوهنده زانستیهكان. 3- ئیشه تایبهته داراییهكان: أ- ئیقرار كردنیوهبهركارخستنی پلانی بوجهی ساڵانهو بهرنامهی هاوهردهنی (الاستیرادیه)و پلانی وهبهرهێنانی (الأستثمار) راستهوخۆ به تهنسیق لهگهل لایهنه پهیوهندیدارهكان له ههرێمدا. ب- تهسدیقكردنی بڕیارهكانی لیژنهكان كه تایبهتن بهسڕینهوهو ههڵسهنگاندن و بهكرێدان و فرۆشتنی ئهموالی گواستهنی و ناگواستهنیی زانكۆ. ج- ئیقرار كردنی حساب و حسابكاریی كۆتایی . 4- ئهنجومهن بۆی ههیه ههندێ له سهلاحییاتی خۆی بدات بهسهرۆكی زانكۆ.
ماددهی بیست:
ماددهی بیست: 1. كۆلیژ، راگرێ (عمید)ێكی دهبێت، بڕوانامهی دكتۆرای ههبێ و له كهمیی مهرتهبهی ئوستادی یاریدهدهر بێت و خزمهتی زانكۆیشی له حهوت سال كهمتر نهبێ بهبڕیاری سهرۆك وهزیران و لهسهر پێشنیاری وهزیر بهپلهی بهڕێوهبهری گشتی دادهمهزرێ. 2. عهمید دوو یاریدهدهری دهبێ، یهكیان بۆ كاروباری زانستی و، ئهوهی دیكهیان بۆ كاروباری ئیداری و قوتابیان. لهسهر ڕاسپاردهی ئهنجومهنی كۆلێجهكه، بهبڕیاری سهرۆكی زانكۆ دادهمهزرێن.
ماددهی پازدهم:
ماددهی پازدهم: مافی هاوشانی تایبهتی دادهمهزرێ بهناوی ( مافهكانی هاوشانی ئاسمانی) بۆ دابینكردنی سهلامهتی فرۆكهوانی ئاسمانی و بهباشی كاركردنی ئامێرهكانی پێیهوه بهنده و ئهمانهی خوارهوه ئهنجام دهدات: یهكهم: لابردن یان قهدهغهكردنی بهرپاكردنی ههر باڵاخانهیهك یان بنیاتنان یان دارچاندن یان ههر كۆسپێك، ههرچۆنێك بێت یان دیاریكردنی بهرزیهكهی، ئهگهر له شوێنهكانی چواردهوری فرۆكهخانهكانی ههرێم و دهزگاو ئامێرهكانی فرۆكهوانی بێت. دووهم: لابردن یان قهدهغهكردنی درێژكردنهوه یان جێگیركردنی تهلهكان لهههر جۆرێك بێت. سێیهم: دانانی نیشانهكانی ئاگاداركردنهوه دهربارهی ئهو كۆسپانهی مهترسی له سهر سهلامهتی فرۆكهوانی ئاسمانی دروست دهكهن، له ئاسمان و زهوی فرۆكهخانهكانی ههرێم.
ماددهی چواردهم:
ماددهی چواردهم: یهكهم: دهزگا كرێ و رهسمهكان دیاریدهكات له بهرامبهر به كارهێنانی فرۆكهخانهكانی ههرێم یان بهكارهێنانی بهشێكی و ههروهها بهرامبهر ئاسانكاریهكانی فرۆكهوانی ئاسمانی و خزمهتگوزاریهكانی جولانهوهی ئاسمانی كه پێشكهشی دهكات له ئاسمان و زهوی ئهو فرۆكهخانانهو ههر خزمهتێكی دیكهی پێشكهشی دهكات، بهپێی پهیرهوێك بهپێی ئهم یاسایهوه دهردهچێت. دووهم: ئهو پهیرهوهی بهپێی بڕگه(یهكهم) ی ئهم ماددهیهدهردهچێت دهستنیشانی حالهتهكانی بهخشین و كهمكردنهوهی كرێ و رهسمی دیاریكراو دهكات.
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: بهپێی رێساو یاساكانی گشتی قهربویهكی گونجاو دهدرێت بهرامبهر به داسهپاندنی مافهكانی هاوشانی ئاسمانی.
ماددهی سی:
ماددهی سی: بهدهر له حوكمگهلی ماددهكانی پێشتر، دهشێ خاوهن دكتۆرای باوهرپێكراو، یان خاوهن هاوتای زانستی دكتۆرا، بهمهرتهبهی ئوستادی یاریدهدهر له زانكۆدا دابمهزرێ لهسهر راسپاردهی ئهنجومهنی زانكۆ، بهمهرجێ له زانكۆكانی دهرهوهی ههرێمدا بهقهدهر ئهو ماوانه تهدریسی كردبی و ناوبانگی سهركهوتنی لهو تهدریسهدا دهركردبی و، لێكۆڵینهوه گهلێكی زانستی بهنرخ و موبتهكهریشی بڵاوكردبێتهوه.
ماددهی سی و یهك:
ماددهی سی و یهك: ئهم ههیئهته شهخسییهتی مهعنهوی و سهربهخۆیی دارایی و ئیداریی خۆی ههیه و به وهزارهتهوه بهستراوه، ئیشهكانیشی بوارگهلی فێركردنی تهقهنی پاش خوێندنی ئامادهیی، یان هاوتاكهی، دهگرێتهوه. بۆیشی ههیه راسپێری بهپێی پێویست پهیمانگه بكرێتهوه یا ئیلغای بكرێ یان تێكهلَ بكرێن.
ماددهی سی و دوو:
ماددهی سی و دوو: 1. ههیئهكه سهرۆكێكی دهبێت خاوهن بڕوانامهی دكتۆراو، مهرتهبه زانستییهكهشی له ئوستادی یاریدهدهر كهمتر نییهو خزمهتی زانكۆییهشی له (10) ده سالأ كهمتر نییه: لهسهر پێشنیازی وهزیر و به بڕیاری سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیران به پلهی تایبهت دادهمهزرێ. 2. سهرۆكی ههیئه باربوَى بوَدةكريَت لةلايةن ههڵگرانی بڕوانامه باڵاكانةوة. 3. سهرۆكی ههیئه بۆ كاروباری ههیئهكه سهڵاحییاتی سهرۆكی زانكۆی ههیه كه دهقهكانیان له ماددهی (16)ی ئهم یاسایهدا هاتووه، بۆیشی ههیه ههندێ له سهڵاحییاتی خۆی بدات به عهمیدی پهیمانگهكان یان بهههر كهسێ كه خۆی به لهباری بزانێ.
ماددهی سی و سێ:
ماددهی سی و سێ: ههیئه ئهنجومهنێكی ههیه بهرێوهی دهبا و، پێك دێت له: 1. سهرۆكی ههیئه سهرۆك 2. عهمیدهكانی پهیمانگهكان ئهندامن 3. نوێنهرێك له ههر وهزارهتێكی پهیوهندیدارهوه كه پلهی بهڕێوهبهری گشتییان ههیه یان باڵاتر، لهوانهی كه خاوهن ئهزموون و پسپۆڕن و بۆ ماوهی دوو سالَ كه یهك جار یارای نوێكردنهوهیه ناوزهد دهكرێن. ئهندامن 4. ئهندامێ له ههیئهی تهدریسی ههر پهیمانگایێ، له لایهن ئهنجومهنی پهیمانگهوه ناوزهد دهكرێ بۆ ماوهی دوو سالَ و، بۆ یهك جاريش یارای نوێكردنهوهیه.
ماددهی ههژدهم:
ماددهی ههژدهم: یهكهم: نابێ هیچ منارهیهكی تیشكدهر یان بێ تهل له شوێنهكانی تهنیشت فرۆكهخانهكانی ههرێم بنیاتبنرێ تهنیا دوای رهزامهندی دهزگانهبێ. دووهم: دهزگا بۆی ههیه ههر ئامێرێكی تێشكدهر لاببات یان ههمواری بكات، چونكه بۆی ههیه ئامێرهكانی تێشكدهری یارمهتیدهری فرۆكهوانی ئاسمانیهكانی كه له فرۆكهخانهكانی ههرێمدا بهكاردێن چهواشه بكات، ههروهها بۆی ههیه ئهوهی پێویسته له كۆتكردن بسهپێنێ به سهر ئهو دهزگایانهی دوكهڵیان لێ بهرزدهبێتهوه، یان ههرمادهیهكی دیكه كه بۆی ههیه كاریگهری به سهر بینینهوه ههبێت لهتهك فرۆكهخانهكانی ههرێمدا یان بهسهر دابینكردنی سهلامهتی فرۆكهوانی ئاسمانی لهو فرۆكهخانانهدا. سێیهم: پێویسته ههركهسێك خاوهن ئامێرهكانی كارهبا یان ئهلیكترۆنی یان ئامێرهكانی گهیاندن یان دهزگاكانی كانیی جیگیر یان جولاو،بێت یان بهكاریانبهێنی، كه بۆی ههیه تێكهڵاوییهك دروست بكات و كۆسپ بخاته بهردهم ئامێرهكانی بێ تهل یان ئامێرهكانی یارمهتیدهری فرۆكهوانی ئاسمانی كه لهفرۆكهخانهكانی ههرێم بهكاردێن،پابهندبێت بهرێووشوێنهكانی كهدهزگا دهستنیشانی دهكات بۆ لابردنی ئهو تێكهڵاوییه. چوارهم: دهزگا مافی ئهوهی ههیه داوای بهكارنههێنانی ئامێرهكانی كارهبا یان ئهلیكترۆنی یان ئامێرهكانی گهیاندن بكات، یان لابردنی دهزگاكانی كانیی ئاماژه بۆ كراو له بڕگه (سێیهم)ی ئهم ماددهیه ئهگهر پێویستی بهوه كرد.
ماددهی یازدهم :
ماددهی یازدهم : داراییهكانی دهزگا له مانه پێك دێت : یهكهم: ئهوی له بودجهی ساڵانهی گشتی بۆی تهرخان دهكرێ. دووهم: بهخششهكانی دارایی و نمونهیی (العینیه) و پێدانهكانی (الهبات) پێشكهشی دهكرێن. سێیهم: ههر تهرخان كردنێكی دارایی كه حكومهتی ههرێم پێشكهشی دهكات