المواد القانونية

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: پێشینه‌ی هاوسه‌ری به‌گوێره‌ی ئه‌م بنه‌مایانه‌ ده‌درێت: یه‌كه‌م: ده‌بێ ئه‌و كه‌سه‌ی داوای پێشینه‌ ده‌كات، هاووڵاتیی هه‌رێمی كوردستان ـ عێراق بێت و تێیدا نیشته‌جێ بێت. دووه‌م: داواكاری پێشینه‌ ته‌مه‌نی هه‌ژده‌ ساڵی ته‌واو كرد بێت. سێیه‌م: ده‌بێ گرێبه‌ستی هاوسه‌ریی له‌لای دادگاكانی تایبه‌تمه‌ندی هه‌رێم كرد بێت. چواره‌م: نابێ سوودی له‌ پێشینه‌یه‌كی دیكه‌ی هاوسه‌ری وه‌رگرت بێت. پێنجه‌م: ئه‌گه‌ر فه‌رمانبه‌ر بوو نابێ خاوه‌ن پله‌ی تایبه‌ت بێ. شه‌شه‌م: ژن و پیاو بۆ مه‌به‌ستی مافی پێشینه‌ به‌یه‌ك كه‌س داده‌ندرێن.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا جێبه‌جێ ده‌كرێت.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری بۆی هه‌یه‌ رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكردنی جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربهێنێ.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: كار به‌ یاسا و بڕیاره‌ باج ستێنییه‌ به‌رقه‌راره‌كان ده‌كرێ كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا هاودژ نه‌بن.

مادده‌ی سێ یه‌م:

مادده‌ی سێ یه‌م: سه‌ندیكا كه‌سایه‌تی یه‌كی مه‌عنه‌وی ده‌بێ.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: شه‌رت و شرووتی به‌شداربوونی رۆژنامه‌وان له‌ سندوقه‌كه‌: 1. ده‌بێ ئه‌ندامی سه‌ندیكای رۆژنامه‌وانانی كوردستان بێ. 2. نابێ كه‌وتبێته‌ ژێر ركێفی حوكمه‌كانی یاسای خانه‌نشینی یه‌كی دیكه‌ یان سندوقێكی خانه‌نشینی یه‌كی دیكه‌وه‌. 3. ته‌مه‌نی له‌ (50) پەنجا ساڵ تێپه‌ڕی نه‌كردبێ، ته‌نیا ئه‌وانه‌ نه‌بن كه‌ ئه‌ندام بوونیان له‌ سه‌ندیكا پێش به‌كارخستنی ئه‌م یاسایه‌ چه‌سپاوه‌.

دووەم

دووەم: پێویستە لەسەر ئەنجومەنی وەزیران حوكمەكانی ئەم بڕیارە بخاتە بەركار.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: له‌م یاسایه‌دا، مه‌به‌ست له‌م زاراوانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌: هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. رۆژنامه‌وان: هه‌ر ئه‌ندامێ ئینتیمای له‌ سه‌ندیكای رۆژنامه‌وانانی كوردستاندا كردبێ و ئیلتیزامی خۆی بۆ به‌جێ هێنابێ، ئه‌وه‌ ده‌گرێته‌وه‌. سندوق: سندوقی خانه‌نشینی رۆژنامه‌وانانی كوردستان. ده‌سته‌: ده‌سته‌ی سندوقی خانه‌نشینی رۆژنامه‌وانان. مافی خانه‌نشینی: مووچه‌ی خانه‌نشینی. سه‌ندیكا: سه‌ندیكای رۆژنامه‌وانانی كوردستانی- عێراق.

یەكەم

یەكەم: لەبەر ئەگەری قەومانی جەنگ, هەرێمی كوردستانی عیراق دەكەوێتە ژێر بارودۆخی ناكاو (حالە الگواری‌و) تا ڕاگەیاندنێكی دیكە.

دووەم

دووەم: ئەو جەریمانەی كە لەو ماوەیەدا دەكرێنە سەر خەڵك و موڵك و ماڵ بە هەلومەرجی توندوتیژ بۆ تێوەگلاوەكانیان لە قەڵەم دەدرێت.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا، ده‌خرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م ده‌سته‌واژانه‌ی خواره‌وه‌ له‌م یاسایه‌دا ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌ له‌م یاسایه‌دا: یه‌كه‌م: هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستان ـ عیراق دووه‌م: وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری هه‌رێم سێیه‌م: وه‌زیر: وه‌زیری دارایی و ئابووری هه‌رێم چواره‌م: بریكار: بریكاری وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری هه‌رێم پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی وه‌زاره‌ت

مادده‌ی بیست و دووه‌م:

مادده‌ی بیست و دووه‌م: داهاته‌كانی سه‌ندیكا له‌مانه‌ پێك دێت یه‌كه‌م: ره‌سمه‌كان كه‌ ئه‌مانه‌ن: 1. ره‌سمی چوونه‌ پاڵ سه‌ندیكا و نوێ كردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ (25) دینار. 2. ره‌سمی مۆڵه‌ت دانی سه‌رپه‌رشتی دروستی ئاژه‌ڵ و كردنه‌وه‌ی عیاده‌ یان تاقیگه‌ی دروستی ئاژه‌ڵ و نوێ كردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی (50) دینار. 3. ره‌سمی مۆڵه‌تدانی كردنه‌وه‌ی خه‌سته‌خانه‌ی ئه‌هلی دروستی ئاژه‌ڵی و نوێ كردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی (100) دینار. 4. ره‌سمی مۆڵه‌ت دانی كردنه‌وه‌ی كۆگای ئه‌هلی ده‌رمانی دروستی ئاژه‌ڵی و نوێكردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی (500) دینار. 5. ره‌سمی پشكنینی هه‌ر ده‌زگایه‌كی دروستی ئاژه‌ڵی (20) دینار. 6. ره‌سمی تۆمار كردنی پسپۆرایه‌تی (الاختصاص) (100) دینار. 7. ره‌سمی پێدانی نووسراوی پشتگیری (10) دینار. دووه‌م: پێبه‌خشینه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم. سێیه‌م: ئه‌و قازانجانه‌ی كه‌ له‌ ئاهه‌نگ و چاپه‌مه‌نی و پێبه‌خشین و ئه‌و پرۆژانه‌ی كه‌ سه‌ندیكا پێیان هه‌ڵده‌ستێت یان كه‌ سه‌ندیكا ده‌یان كات ده‌ست ده‌كه‌وێت. چواره‌م: به‌خشین و له‌قه‌به‌ركردن و هه‌ر ده‌ستكه‌وتێكی تر.

مادده‌ی حه‌ڤده‌م:

مادده‌ی حه‌ڤده‌م: یه‌كه‌م: له‌ هه‌ر ناوچه‌یه‌كی تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ ئه‌نجومه‌نێك به‌ ناوی(ئه‌نجومه‌نی ناوچه‌ی تێهه‌ڵچوونه‌وه‌) له‌ سه‌رۆكی دادگا و ئه‌ندامیه‌تی جێگره‌كانی و دادوه‌ره‌كانی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ پێكدێ. دووه‌م: ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ كۆبوونه‌وه‌ی ده‌وری ئه‌نجام ده‌دات و سه‌رۆكه‌كه‌ی بۆی هه‌یه‌ له‌ كاتی پێویستدا بۆ كۆبوونه‌وه‌ بانگهێشتی بكات و به‌بێ ئاماده‌ بوونی به‌لانی كه‌م سێ له‌سـه‌ر چواری ئه‌ندامانی گرێ نادرێت. سێیه‌م: ئه‌نجومه‌ن ئه‌م تایبه‌تمه‌ندییانه‌ی خواره‌وه‌ ئه‌نجام ده‌دات: 1 ـ له‌ پێداویستی دادگاكان و میلاكیان له‌به‌ر رۆشنایی پێویستی ساڵانه‌ ده‌دوێ و راپۆرتی ساڵانه‌ له‌باره‌یانه‌وه‌ بۆ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری به‌رزده‌كاته‌وه‌. 2 ـ له‌و گرفت و كێشـــانه‌ ده‌كۆڵێته‌وه‌ كه‌ رووبه‌ڕووی دادگاكان ده‌بنه‌وه‌و چاره‌ســـــه‌ری گونجاویان بۆ ده‌دۆزێته‌وه‌. 3-پێشكه‌ش كردنی پێشنیاز سه‌باره‌ت به‌ دانانی دادگا جۆربه‌جۆره‌كان. 4-چاكردنی شێوازه‌كانی كاركردن و به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی كاركردن له‌ دادگاكاندا.

مادده‌ی شازده‌م:

مادده‌ی شازده‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كاروباری یاسایی: لێكدانه‌وه‌ی حوكمه‌ داراییه‌كان و یاسا به‌ركاره‌كان ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ و، لێكۆڵینه‌وه‌ له‌سه‌ر پڕۆژه‌ی یاسا و، پێڕۆكان ده‌كات و، راو راوێژی خۆیشی له‌سه‌ر ئه‌و مه‌سه‌له‌ یاساییانه‌ ده‌دات كه‌ پێوه‌ندییان به‌ كاروباری خزمه‌تی مه‌ده‌نی و داراییه‌وه‌ هه‌یه‌ كه‌ فه‌رمانگه‌كانی هه‌رێمه‌وه‌ ده‌یخه‌نه‌ به‌رده‌م وه‌زاره‌ت، هه‌روه‌ها شێوه‌ی یاسایی بۆ گرێبه‌ست و ئه‌و پڕۆژه‌ یاسا و پێڕۆ و رێنماییانه‌ بۆ به‌رده‌م دادگاكان ئاماده‌ ده‌كات كه‌ پێوه‌ندییان به‌ ئیش و كاری وه‌زاره‌ته‌كه‌وه‌ هه‌یه‌ و به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتیی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات كه‌ بڕوانامه‌ی زانكۆیی له‌ یاسادا به‌ده‌ست هێنا بێت.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: ده‌سته‌ی راوێژكاران: ده‌سته‌كه‌ له‌م چوار راوێژكاری به‌ ئه‌زموون و پسپۆڕ پێك دێت كه‌ لانی كه‌م بڕوانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆییان له‌م پسپۆڕییانه‌ی خه‌واره‌وه‌دا به‌ده‌ست هێنا بێت: 1ـ كاروباری كارگێری و دارایی 2ـ كاروباری بانق 3ـ كاروباری ئابووری و بازرگانی 4ـ راوێژكار له‌ كاروباری یاسایی

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: بریكاری وه‌زاره‌ت: هاوكاری وه‌زیر ده‌كات له‌ جێبه‌جێكردنی سیاسه‌ت و پلانی وه‌زاره‌ته‌كه‌ و سه‌رپه‌رشتی كاروباره‌كانی و ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ ده‌كات كه‌ وه‌زیر پێی ده‌سپێرێ. دووه‌م: نووسینگه‌ی بریكاری وه‌زاره‌ت: فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كات، به‌ ئه‌زموون و لێهاتوو بێت، ئه‌و كارانه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ كه‌ بریكار پێی ده‌سپێرێ. سێیه‌م: بنكه‌ی مه‌شق و په‌ره‌پێدانی دارایی و كارگێری و ئابووری: فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ر سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات كه‌ بڕوانامه‌ی زانكۆیی هه‌بێ و شاره‌زاو پسپۆر بێ و ژماره‌یه‌ك فه‌رمانبه‌ر یارمه‌تی ده‌ده‌ن.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتیی دیوان: به‌رێوه‌به‌رێكی گشتی به‌رێوه‌ی ده‌بات كه‌ بڕوانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆی هه‌بێ و شاره‌زا و پسپۆر بێ.

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م:

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: دادوه‌رێك كه‌ سه‌رۆكه‌ دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ی په‌یوه‌ندیدار دای ده‌نێ سه‌رپه‌رشتی هه‌ڵبژاردن ده‌كا.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة