المواد القانونية

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر كه‌سی داواكاری دامه‌زراندنی قوتابخانه‌و په‌یمانگه‌ی ناحكومی پابه‌ند بێت به‌ پێڕه‌وو رێنماییه‌كانی وه‌زاره‌ت و مافی سه‌رپه‌رشتی كردنیان له‌لایه‌ن وه‌زاره‌ته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و چواره‌م

مادده‌ی بیست و چواره‌م: یه‌كه‌م: له‌ مه‌ڵبه‌ندی هه‌ر پارێزگایه‌كدا دادگایه‌كی تاوان پێك ده‌هێنرێ و ئه‌و داوا سزاییانه‌ ده‌بینێ كه‌ به‌ پێی حوكمی یاسا بۆی دیاری كراون. دووه‌م: ده‌شێ زیاتر له‌ یه‌ك دادگای تاوان له‌ پارێزگایه‌كادا پێك بهێنرێت كه‌ به‌ به‌یاننامه‌یه‌كی وه‌زیری داد ره‌ده‌گه‌یه‌نرێت كه‌ تیایدا تایبه‌تكاری حۆره‌كی و شوێنه‌كی (النوعی و المكانی) و مه‌لچبه‌ندی كۆبوونه‌وه‌ی دیاری ده‌گرێن. سێ یه‌م: ده‌شێ دداگای تاوان له‌سه‌ر پێشنیازی سه‌رۆكی دداگای تاوان وبه‌یاننامه‌یه‌ك كه‌ سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ ده‌ری ده‌كا له‌ ده‌ره‌وه‌ی مه‌ڵبه‌ندی پارێزگادا كۆ ببێته‌وه‌.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: 1. مووچه‌ و ده‌رماڵه‌ی خانه‌نشیی وه‌زیر راده‌گیرێ، ئه‌گه‌ر له‌ نوێ كرایه‌وه‌ به‌ وه‌زیر و، ئه‌و مووچه‌یه‌ی ده‌درێتێ كه‌ شیاویه‌تی. 2. ئه‌گه‌ر وه‌زیری خانه‌نشین له‌ كارێكی گشتی دامه‌زرا مووچه‌و ده‌رماڵه‌ی وه‌زیفه‌ تازه‌كه‌ی كه‌متر بوو له‌وه‌ی وه‌ری ده‌گرت، ئه‌و كاته‌ ئه‌و مووچه‌یه‌ی پێ ده‌ده‌ن كه‌ هاوتایه‌ له‌گه‌ڵ مووچه‌ و ده‌رماڵه‌ی خانه‌نشینییه‌كه‌ی.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: 1/به‌پێی ئه‌م یاسایه،‌ سه‌ندیكایه‌ك به‌ناوی سه‌ندیكای ئابووریناسان، له‌ هه‌رێمدا داده‌مه‌زرێ، شه‌خسیيه‌تی مه‌عنه‌ويی خۆی ده‌بێ و له‌ دارایی و ئیداره‌ی خۆیدا سه‌ربه‌خۆیه‌، باره‌گاكه‌شی له‌ هه‌ولێری پایته‌ختی هه‌رێمدا ده‌بێ و ده‌شتوانێ له‌ مه‌ڵبه‌ندی پارێزگاكانی هه‌رێمدا لق بكاته‌وه‌. 2/به‌ ره‌زامه‌ندی وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری ده‌سته‌یه‌كی ئاماده‌كار پێك ده‌هێنرێ له‌ (15) ئابووریناس كه‌متر نه‌بێ بۆ ته‌یار وئاماده‌كردنی كۆنگره‌ی گشتی و سه‌رپه‌رشتی هه‌ڵبژاردنی گشتی سه‌ندیكا له‌ ماوه‌یه‌كدا كه‌ له‌ سێ مانگ نه‌ترازێ.

مادده‌ی یازده‌م:

مادده‌ی یازده‌م: دیوان مافی بینینی هه‌موو ئه‌و به‌ڵگه‌نامه‌و دۆسیه‌ی مامه‌ڵه‌ ئاشكراو نهێنیانه‌ی هه‌یه‌ كه‌ په‌یوه‌ندییان به‌كاری داراییه‌وه‌ هه‌بێ، جگه‌ له‌و به‌ڵگه‌نامانه‌ی كه‌ سه‌رۆكی هه‌رێم به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌لأ سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی و سه‌رۆك وه‌زیران به‌ده‌ریان ده‌كات، به‌ مه‌رجێك سه‌رۆكی دیوان ئاگادار بكرێ بۆ زانینی زانیاریی و ده‌ربڕینی ڕای خۆی له‌ باره‌یه‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: بڕی ئه‌و غه‌رامانه‌ی كه‌ ده‌قه‌كانیان له‌ یاسای سزاكانی ژماره‌ (111)ی هه‌موار كراوی ساڵی (1969)دا هاتووه‌، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌بن: یه‌كه‌م: سه‌رپێچییه‌كان له‌ (50) په‌نجا دینار كه‌متر نه‌بێ و له‌ (300) سێ سه‌د دینار زیاتر نه‌بێ. دووه‌م: كه‌تن (الجنج) له‌ (301) سێ سه‌دو یه‌ك دینار كه‌متر نه‌بێ و له‌ (1500) هه‌زارو پێنج سه‌د دینار زیاتر نه‌بێ. سێیه‌م: جینایه‌ت له‌ (1501) هه‌زارو پێنج سه‌دو یه‌ك دینار كه‌متر نه‌بێ و له‌ (5000) پێنج هه‌زار دینار زیاتر نه‌بێ.

مادده‌ حه‌وته‌م:

مادده‌ حه‌وته‌م: حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان پابه‌ند ده‌بێت به‌:- یه‌كه‌م: به‌رده‌وامبوون له‌ هه‌ڵمه‌تی نیشتیمانیی دروستكردنی قوتابخانه‌. دووه‌م: به‌رده‌وامبوون له‌ پشتگیریكردنی سندوقی نیشته‌جێكردنی دانیشتووانی كه‌م ده‌رامه‌ت له‌ وه‌زاره‌تی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌و نیشته‌جێكردن به‌ مه‌به‌ستی به‌رده‌وام بوون له‌ دروستكردنی یه‌كه‌كانی نیشته‌جێبوون به‌پێی یاسای دابینكردنی خانووی نیشته‌جێبوون بۆ دانیشتوانی هه‌رێمی كوردستانی ژماره‌ (7)ی ساڵی 2008ی هه‌مواركراو به‌ یاسای ژماره‌ (16)ی ساڵی 2011.

مادده‌ی دوازده‌م:

مادده‌ی دوازده‌م: سه‌رباری ته‌رخانكراوه‌كانی بودجه‌ی وه‌به‌رهێنانی ناوچه‌ كوردستانیه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم، گوژمه‌یه‌ك به‌بڕی (50.000.000.000) په‌نجا ملیار دینار بۆ ئه‌م ناوچانه‌ ته‌رخان ده‌كرێت.

مادده‌ی پازده‌م:

مادده‌ی پازده‌م: یه‌كه‌م: سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان - عێراق بۆی هه‌یه‌ لێكگواستنه‌وه‌ (مناقله‌) له‌ نێو پاره‌دانراوه‌كانی ته‌رخانكراو بۆ په‌رله‌مان، ئه‌نجام بدات. دووه‌م: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی هه‌رێم بۆی هه‌یه‌ لێكگواستنه‌وه‌ له‌ نێو پاره‌دانراوه‌كانی ته‌رخانكراو بۆ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی، ئه‌نجام بدات. سێیه‌م: وه‌زیری پلاندانان، له‌ سه‌ر داواكاری وه‌زاره‌تی په‌یوه‌ندار، بۆی هه‌یه‌ لێكگواستنه‌وه‌ی پێویست بۆ پرۆژه‌كانی وه‌به‌رهێنان له‌ نێو بودجه‌ی وه‌به‌رهێنانی هه‌مان وه‌زاره‌ت و له‌ سنووری یه‌ك پارێزگادا، ئه‌نجام بدات و وه‌زاره‌تی دارایی و ئابوری لێ ئاگادار بكاته‌وه‌. چواره‌م: وه‌زیری دارایی و ئابوری و به‌هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی پلاندانان و وه‌زاره‌ته‌ په‌یوه‌نداره‌كان، بۆی هه‌یه‌ لێكگواستنه‌وه‌ی پێویست بۆ پرۆژه‌كانی وه‌به‌رهێنان له‌ نێوان وه‌زاره‌ته‌كان و له‌ سنووری یه‌ك پارێزگا یان یه‌ك قه‌زاو له‌ نێو بودجه‌ی وه‌به‌رهێنانی په‌سه‌نكراودا، ئه‌نجام بدات. پێنجه‌م: وه‌زیری شاره‌وانی و گه‌شت و گوزار سه‌رپشك ده‌كرێت به‌ ئه‌نجامدانی لێكگواستنه‌وه‌ له‌ نێوان داهاته‌ خۆیه‌تیه‌كانی بودجه‌ی دامه‌زراوه‌كانی شاره‌وانی له‌ نێو یه‌ك پارێزگاداو ئه‌نجامدانی لێكگواستنه‌وه‌ له‌ نێو ژمێره‌ی كه‌لوپه‌ل و خزمه‌تگوزاری و چاككردن بۆ هه‌ر دامه‌زراوێكی شاره‌وانیی. شه‌شه‌م: هه‌ردوو وه‌زیری ئاوه‌دانكردنه‌وه‌و ونیشته‌جێكردن و شاره‌وانی و گه‌شت و گوزار بۆیان هه‌یه‌ لێكگواستنه‌وه‌ی پێویست بۆ ئه‌و پرۆژانه‌ی تایبه‌تن به‌ وه‌زاره‌ت له‌ نێو بودجه‌داو له‌ سنووری یه‌ك پارێزگا یان یه‌ك قه‌زادا، ئه‌نجام بده‌ن و هه‌ردوو وه‌زاره‌تی دارایی و ئابوری پلاندانانی لێی ئاگادار بكه‌نه‌وه‌.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: دادگا، له‌ هه‌ر رۆژه‌ی كه‌ حوكمدراو له‌ ته‌وقیفدا به‌سه‌ری ده‌بات بیست دینار له‌ غه‌رامه‌كه‌ی كه‌م ده‌كاته‌وه‌.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌گه‌ر جورمێك ته‌نها به‌ غه‌رامه‌ حوكم درا بێ و حوكمدراوه‌كه‌ غه‌رامه‌كه‌ نه‌دات، ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا دادگا له‌جیاتی هه‌ر بیست دیناره‌وه‌ یه‌ك رۆژ حوكمی حه‌پسی ده‌دات، به‌ مه‌رجی ماوه‌ی حه‌پسه‌كه‌، له‌ هه‌موو حاڵه‌تێكدا، له‌ دوو ساڵ نه‌ترازێ.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: حوكمه‌كانی بڕگه‌ی سێیه‌م له‌ بڕیاری ژماره‌ (104)ی رۆژی (27/1/1988)ی ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی شۆڕش (مجلس قیاده‌ الپوره‌) له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراقدا له‌كار ده‌خرێ.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: هه‌ر ده‌قێ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێ، ناخرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی چوارده‌م:

مادده‌ی چوارده‌م: ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ به‌ پێڕه‌وێك رێكده‌خرێن له‌گه‌ڵ پاراستنی تایبه‌تمه‌ندی قوتابخانه‌و په‌یمانگه‌ ناحكومیه‌كان: یه‌كه‌م: ساڵنامه‌ی جێگیری خوێندن و تاقیكردنه‌وه‌كان. دووه‌م: بنه‌ماو شێوازه‌كانی ئه‌نجامدانی تاقیكردنه‌وه‌كان. سێیه‌م: پشووه‌ فه‌رمی و په‌روه‌رده‌ییه‌كان. چواره‌م: وه‌رگرتنی قوتابیان و نوێكردنه‌وه‌ی تۆماری ساڵانه‌یان. پێنجه‌م: كردنه‌وه‌ی خولی راهێنان بۆ مامۆستاو فه‌رمانبه‌ران. شه‌شه‌م: چۆنیه‌تی سه‌رپه‌رشتیكردنیان.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكرنه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا كاری پێده‌كرێ.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: ئه‌رك و تایبه‌تكاری یه‌كانی دام و ده‌زگاكانی وه‌زاره‌ت به‌ پێره‌وێك دیاری ده‌كرێ. دووه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌ه‌ی به‌ پێ ی پێویست به‌رێوبه‌رێتی و به‌ش ولقی نوێ پێكبێنێ یا بیانخاته‌ پاڵ یه‌كتر.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م:ئامانجه‌ وه‌زاره‌ت دانانی بنچینه‌ گشتییه‌كانی به‌رێوه‌بردن و رێكخستنی سه‌رچاوه‌كانی دارایی یه‌وه‌ چاودێری كردنی ساغله‌می هه‌ڵسوراندنیان و به‌دیهێنانی به‌كار خستنیان به‌ باشترین شێوه‌ و دانانی مووچه‌ی گشتی هه‌رێم كه‌ل و په‌له‌ بنچینه‌ی یه‌كانی كۆمه‌ڵگا و رێكخشتنی كه‌رتی تایبه‌تی تێكه‌ڵاو بۆ هانادن (مدخرات)ی نیشتمانی و (استپمار)ی بیانی و له‌ چولرچێوه‌ی سیاسه‌تی دارایی و ئابووری نه‌خشه‌كانی گه‌شه‌پێدانی هه‌رێمدا.

مادده‌ی بیست و سێ یه‌م

مادده‌ی بیست و سێ یه‌م: یه‌كه‌م: دادگای باری كه‌سایه‌تی له‌به‌ یه‌ك دادوه‌ر كۆ ده‌بێته‌وه‌ كه‌ به‌ قازه‌ ناوده‌برێت و دادگاكه‌ به‌ پێی یاسا باس و خوازه‌كانی باری كه‌سایه‌تی ده‌بینێ. دووه‌م: دادوه‌ری موسڵمانی دادگای سه‌ره‌تایی به‌ قازی دادگای باری كه‌سایه‌تی دادده‌نرێ ئه‌گه‌ر قازیه‌كی تایبه‌تی خۆی نه‌بوو.

مادده‌ی دوازده‌یه‌م:

مادده‌ی دوازده‌یه‌م: ئه‌گه‌ر ته‌م و مژێك یا ناكۆكێك له‌سه‌ر وه‌ره‌قه‌كه‌ له‌ باره‌ی ره‌سم له‌سه‌ر دان و نه‌دانییه‌وه‌ یا ئه‌و هه‌نده‌ی ده‌بێ له‌ سه‌رێ بدرێ رووی دا وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ بریار بدا: أ-ره‌سمی له‌سه‌ر بدرێ یا نه‌درێ. ب-دیاری كردنی هه‌ندێ ئه‌و ره‌سمه‌ی له‌سه‌ر وه‌ره‌قه‌كه‌ فه‌رزه‌. 2-بریاری وه‌زیر له‌ هه‌ردوو حاله‌تی برگه‌ (1)ی ئه‌م مادده‌یه‌ بنبڕ (قگعی) ده‌بێ. به‌شی پێنجه‌م به‌خشین له‌ ره‌سمدان

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة