أحكام القانون

البحث في المحتوى🔎
ازالة
ازالة

مادده‌ی دوازده‌یه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی دوازده‌یه‌م: ئه‌گه‌ر ته‌م و مژێك یا ناكۆكێك له‌سه‌ر وه‌ره‌قه‌كه‌ له‌ باره‌ی ره‌سم له‌سه‌ر دان و نه‌دانییه‌وه‌ یا ئه‌و هه‌نده‌ی ده‌بێ له‌ سه‌رێ بدرێ رووی دا وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ بریار بدا: أ-ره‌سمی له‌سه‌ر بدرێ یا نه‌درێ. ب-دیاری كردنی هه‌ندێ ئه‌و ره‌سمه‌ی له‌سه‌ر وه‌ره‌قه‌كه‌ فه‌رزه‌. 2-بریاری وه‌زیر له‌ هه‌ردوو حاله‌تی برگه‌ (1)ی ئه‌م مادده‌یه‌ بنبڕ (قگعی) ده‌بێ. به‌شی پێنجه‌م به‌خشین له‌ ره‌سمدان

مادده‌ی چل و یه‌كه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی چل و یه‌كه‌م: مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ داهاته‌ وه‌ده‌ستهاتووه‌كانی پرۆسه‌ نه‌وتیه‌ تایبه‌ته‌كانی كێڵگه‌ نه‌وتیه‌كان به‌گوێره‌ی حوكمه‌كانی ده‌ستووری عێراق و مادده‌ (15)ی یاسای نه‌وت و گازی هه‌رێم ئه‌نجام ده‌درێت، تاوه‌كو ده‌ركردنی یاسای سندوقی كوردستان بۆ داهاته‌ نه‌وتیه‌كان.

مادده‌ی بیست ویه‌كه‌م

متن المادە :

مادده‌ی بیست ویه‌كه‌م : یه‌كه‌م : ده‌سته‌ی به‌رزه‌فتكردنی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم سه‌یری ئه‌و ناره‌زاییانه‌ ده‌كات كه‌ له‌لایه‌ن خاوه‌ن په‌یوه‌ندیی له‌ باره‌ی سزاكانی كه‌له‌ یاسای به‌رزه‌فتكردنی فه‌رمانبه‌رانی ده‌وڵه‌تدا هاتوون یاخود هه‌ریاسایه‌كی تر كه‌جێی بگرێته‌وه‌. دووه‌م : بڕیاری ده‌سته‌كه‌ له‌ ئه‌نجامی تانووته‌كه‌ ده‌رچووه‌ بنبڕه‌. سێیه‌م : ئه‌و ناره‌زاییانه‌ی كه‌ له‌ بڕگه‌ی (یه‌كه‌م) ی ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتوون به‌ پێی حوكمه‌كانی یاسای ئوسوولی دادگایكردنی سزایی سه‌یر ده‌كرێن.

مادده‌ی بیست ودووه‌م

متن المادە :

مادده‌ی بیست ودووه‌م : یه‌كه‌م :ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی، پرۆژه‌ی یاسا و كێشه‌كان بۆ ده‌سته‌ی گشتی ده‌نێرێ بۆ لێكۆڵینه‌وه‌ی و جێبه‌جێ كردنی كاری پێویست له‌ باره‌یه‌وه‌. دووه‌م: ده‌سته‌ی گشتی به‌زۆرینه‌ی ده‌نگی ژماره‌ی ئه‌ندامی ئاماده‌ بوو بڕیاره‌كانی ده‌دات و ئه‌گه‌ر ده‌نگه‌كانیش وه‌كو یه‌ك بوون ئه‌و لایه‌نه‌ په‌سند ده‌كرێ كه‌ سه‌رۆك ده‌نگی بۆ داوه‌.

مادده‌ی بیست یه‌ك

متن المادە :

مادده‌ی بیست یه‌ك: نه‌قیب ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ی هه‌یه‌: 1/سه‌رۆكایه‌تی كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی و ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكاش ده‌كات. 2/بۆ هه‌ر موعامه‌له‌یه‌ك، كه‌وتبێته‌ لای مه‌رجه‌عی دادگایی و ده‌سته‌ی ره‌سمی و نیمچه‌ ره‌سمی و ئه‌هلی، نوێنه‌رایه‌تی سه‌ندیكا ده‌كا و ته‌سدیقی موعامه‌له‌ و به‌ڵگه‌نامه‌گه‌لی سه‌ربه‌سه‌ندیكاش ده‌كا. بۆیشی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی بدات به‌ یه‌كێ له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 3/ته‌ئییدی لایه‌نی توانستی دارایی سه‌ربه‌ سه‌ندیكا بووانیش ده‌كا بۆ مه‌به‌ستی كه‌فاله‌ت.

مادده‌ی هه‌ژده‌

متن المادە :

مادده‌ی هه‌ژده‌: 1/نیصاب له‌ ئه‌نجومه‌ندا به‌ ئاماده‌بوونی زۆرینه‌ی ئه‌ندامان دێته‌جێ, بڕیاریش به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بووان ده‌رده‌چێ و، ئه‌گه‌ر ده‌نگه‌كانیش هاوتا بوون، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا ده‌نگی نه‌قیب بۆ كام تایان درابێ، هی ئه‌وه‌. 2/ئه‌گه‌ر به‌ هه‌ر هۆیێ، جێگای نه‌قیب چۆڵ بوو، ئه‌وا جێگره‌كه‌ی جێگای ده‌گرێته‌وه‌، خۆ ئه‌گه‌ر جێگای جێگره‌وه‌كه‌ش چۆڵ بوو، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا سكرتێر جێگای ده‌گرێته‌وه‌ به‌مه‌رجێ باقیمه‌نی ماوه‌ی خوله‌كه‌ له‌ ساڵێكی ته‌واو كه‌متر نه‌بێ. 3/ئه‌گه‌ر جێگای زۆرینه‌ی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن چۆڵ بوو، ئه‌وه‌ ئه‌نجومه‌ن ده‌بێ بانگهێشتی ده‌سته‌ی گشتی بكات بۆ كۆبوونه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردنی ئه‌وانه‌ی جێگاكانیان ده‌گرنه‌وه‌، به‌هه‌مان ئه‌و شێوازه‌ی كه‌ له‌م یاسایه‌دا هاتووه‌، به‌مه‌رجێ با قیمه‌نی ماوه‌ی خوله‌كه‌ له‌ ساڵێكی ته‌واو كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی حه‌ڤده‌

متن المادە :

مادده‌ی حه‌ڤده‌: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا له‌مانه‌ پێك دێت: 1/نه‌قیب: مه‌رجه‌ بۆ ماوه‌یه‌ك پیشه‌كه‌ی هه‌ڵسوڕاندبێ له‌ (ده‌) ساڵ كه‌متر نه‌بێ. 2/ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن: مه‌رجه‌ بۆ ماوه‌یه‌ك پیشه‌كه‌ی هه‌ڵسوڕاندبێ له‌ حه‌وت ساڵ كه‌متر نه‌بێ. 3/ ئه‌نجومه‌ن به‌ ده‌نگدانی نهێنی، جێگری نه‌قیب و سكرتێرێك و به‌رپرسێكی دارایی له‌ناو ئه‌ندامەکانی خۆیدا هه‌ڵده‌بژێرێ و ده‌سه‌ڵاته‌كانیشیان له‌ پێرۆی ناوخۆدا دیارده‌كرێ. 4/ئه‌نجوومه‌ن كۆبوونه‌وه‌ ئاساییه‌كانی خۆی، له‌ كه‌می، مانگی جارێك سازده‌دا، بۆیشی هه‌يه‌ له‌ سه‌ر داواكردنی نه‌قیب یان له‌سه‌ر داواكردنی سێیه‌كی ئه‌ندامان كۆبوونه‌وه‌ی نا ئاسایی ساز بدات.

مادده‌ی شه‌ست و دووه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی شه‌ست و دووه‌م: 1-له‌سه‌ر پاڵاوتن له‌لایه‌ن وه‌زیری داده‌وه‌ به‌ پێشنیاری ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری فه‌رمانێكی هه‌رێمی ده‌ردهکرێ بۆ گه‌راندنه‌وه‌ی ئه‌و دادوه‌رانه‌ی پێش ده‌رچوونی ئه‌م یاسایه‌ خانه‌نشین كراون و مه‌رجه‌كانی بڕگه‌ی (3)ی مادده‌ی (36)ی ئه‌م یاسایه‌یان تێدایه‌ تا به‌ پێی به‌ڵێننامه‌ (عقد) له‌ نێواندا ببنه‌ ئه‌ندامی دادگای پێداچوونه‌وه‌ دوای وه‌رگرتنی ره‌زامه‌ندی خۆیان به‌نووسین. 2-ماوه‌ی خزمه‌تكردنی ئه‌وانه‌ی به‌ پێی بڕگه‌ی (1)ی ئه‌م مادده‌یه‌ ده‌گه‌رێنرێنه‌وه‌ بۆ دادوه‌ری سێ ساڵ ده‌بێ و وه‌زیری داد بۆی هه‌یه‌ پێشنیاز بكا كه‌ پێشتر كۆتایی به‌ خزمه‌ته‌كه‌یان بهێنرێ. 3-هه‌ریه‌كێ له‌وانه‌ی به‌ پێی بڕگه‌ی (1)ی ئه‌م مادده‌یه‌ ده‌گه‌رێنرێته‌وه‌ مانگانه‌ (1500) هه‌زار وپێنج سه‌د دیناریان وه‌ك سه‌رمووچه‌یه‌كی دابڕ (مخصصات مقگوعه‌) ده‌درێتێ.

مادده‌ی یازده‌م:

متن المادە :

مادده‌ی یازده‌م: یه‌كه‌م: پێویسته‌ قوتابخانه‌و په‌یمانگه‌ ناحكومیه‌كان به‌ته‌واوی پابه‌ند بن به‌و پرۆگرام و په‌رتووكانه‌ی فێركردن و پێڕه‌وی ناوخۆو سیسته‌مه‌ی هه‌ڵسه‌نگاندن كه‌ پێشتر پێشكه‌شی وه‌زاره‌تیان كردووه‌و له‌سه‌ر بنه‌مای ئه‌وانیش مۆڵه‌تیان وه‌رگرتووه‌. دووه‌م: وه‌زاره‌ت بۆی هه‌یه‌ دووباره‌ چاوبخشێنێته‌وه‌ به‌ پرۆگرامی قوتابخانه‌و په‌یمانگه‌ ناحكومیه‌كان به‌جۆرێك كه‌ له‌گه‌ڵ پێشكه‌وتنی زانستی بگونجێت.

مادده‌ی بیست وسێیه‌م

متن المادە :

مادده‌ی بیست وسێیه‌م : مه‌رجه‌ له‌ دامه‌زراندنی سه‌رۆك و جێگری سه‌رۆك و راوێژكارو راوێژكاری یاریده‌ر سه‌ره‌ڕای مه‌رجه‌گشتییه‌كان بۆ دامه‌زراندن له‌ فه‌رمانبه‌ریه‌تی گشتیدا ده‌بێ خاوه‌ن بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆس بێ له‌ یاسا یان هاوتاكه‌ی و بیست سالأ دوای ده‌رچوونی له‌ كۆلێج خزمه‌تی به‌كرده‌یی له‌ فرمانی دادوه‌ریی یان پارێزه‌ریی هه‌بێ، ئه‌مه‌ به‌ نیسبه‌ت سه‌رۆك و جێگری سه‌رۆك و راوێژكار و پازده‌سالێش به‌ نیسبه‌ت راوێژكاری یاریده‌ده‌ر.

مادده‌ی هه‌شته‌م

متن المادە :

مادده‌ی هه‌شته‌م: ئه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یانگرێته‌وه‌، له‌م حاڵه‌تانه‌ی خواره‌وه‌دا، له‌ مافی خانه‌نشینی بێبه‌ش ده‌كرێن: 1. ئه‌گه‌ر جه‌ریمه‌یه‌كی كردبێ زیانی به‌ ئاسایشی هه‌رێم یان به‌ ئابووریی نیشتمانی گه‌یاندبێ. 2. ئه‌گه‌ر به‌ جینایه‌تێ یان جونحه‌یه‌كی ئابڕووبه‌ر حوكم درابێ. 3. ئه‌گه‌ر له‌سه‌ری ساغ بووبێته‌وه‌ كه‌ به‌ ئه‌زمی زیان گه‌یاندن به‌ به‌رژه‌وه‌ندی هه‌رێم، له‌گه‌ل ده‌وڵه‌تێكی بیانیدا ده‌ستی تێكه‌ل كردبێ.

مادده‌ی بیست وچواره‌م

متن المادە :

مادده‌ی بیست وچواره‌م : دوو سالأ له‌و ماوه‌یه‌ كه‌م ده‌كرێته‌وه‌ كه‌ له‌ مادده‌ی پیشوودا هاتووه‌ بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی بڕوانامه‌ی ماجستیریان به‌ده‌ست هێناوه‌و پێنج ساڵیش بۆ ئه‌وانه‌ی بڕوانامه‌ی دوكتۆرایان به‌ده‌ست هێناوه‌ و ماوه‌ی خوێندنی بچووكیش بۆ وه‌رگرتنی هه‌ریه‌ك له‌و دوو بڕوانامه‌یه‌ به‌ ماوه‌ی كاركردن بۆ مه‌به‌سته‌كانی ئه‌م یاسایه‌ داده‌نرێ.

مادده‌ی سێزده‌یه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سێزده‌یه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌نجومه‌ن له‌ نێوان ئه‌ندامه‌كانیدا به‌ هه‌ڵبژاردنی نهێنی بریكاری سه‌رۆك و سكرتێرێك هه‌ڵده‌بژێرێ دووه‌م: ئه‌نجومه‌ن مانگی یه‌ك جار دانیشتنه‌ ئاساییه‌كانی خۆی ده‌كا هه‌روه‌ها بۆی هه‌یه‌ دانیشتنی نائاساییش له‌سه‌ر بانگهێشتی نه‌قیب یان به‌ داواكاری سێیه‌كی ئه‌ندامان ئه‌نجام بدات.

ماددەی چوارەم

متن المادە :

ماددەی چوارەم: پێویستە ئەنجومەنی وەزیران حوكمەكانی ئەم بڕیارە بخەنە بەركار.

ماددەی پێنجەم

متن المادە :

ماددەی پێنجەم: ئەم بڕیارە لە رۆژی بڵاوكردنەوەی لە (وەقایعی كوردستان) دا دەخرێتە بەركار.

مادده‌ی بیست و دوو:

متن المادە :

مادده‌ی بیست و دوو: دارایی سه‌ندیكا پێك دێ له‌: 1. ره‌سمه‌كانی چوونه‌ ناو سه‌ندیكا و ره‌سمی به‌شداربوونی ساڵانه‌. 2. ئه‌و پێبه‌خشینانه‌ی له‌ لایه‌نه‌ ره‌سمی و ناره‌سمییه‌كانه‌وه‌ پێشكه‌شی ده‌كرێن. 3. ئه‌و پیتاك و خه‌ڵاتانه‌ی له‌ لایه‌ن ئه‌ندامان و غه‌یری ئه‌وان به‌ ره‌زامه‌ندی لایه‌نه‌ پسپۆره‌كان پێشكه‌ش ده‌كرێن. 4. قازانجی ئه‌و ئاهه‌نگانه‌ی له‌بۆ سوودی سه‌ندیكا ده‌گێردرێن. 5. قازانجی ئه‌و پرۆژانه‌ی كه‌ سه‌ندیكا ده‌یه‌وێ دایان بمه‌زرێنێ یان ئه‌نجامیان بدا. 6. قازانجی چاپه‌مه‌نییه‌كانی سه‌ندیكا. 7. ئه‌و ره‌سمانه‌ی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا له‌ ئه‌نجامی كاری ناوبژیوانیدا بڕیاری له‌سه‌ر ده‌دات. 8. پشتگیری كردنی توانای دارایی ئه‌ندامانی سه‌ندیكا و شایه‌تنامه‌كانی ئه‌نجوومه‌ن ده‌ریان ده‌چوێنێ. 9. ره‌سمی پشتگیری كردنی گرێ به‌ندی نێوان ئه‌ندامانی سه‌ندیكا و خودان كاره‌كان.

مادده‌ی یازده‌:

متن المادە :

مادده‌ی یازده‌: مادده‌ی حه‌فتاو نۆی یاساكه‌ پووچه‌ڵ ده‌كرێته‌وه‌ ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ له‌جێ داده‌نرێ: یه‌كه‌م: وه‌زیری دارایی و ئابووری، له‌چوارچێوه‌ی ده‌قه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا، رێنمایی بۆ دیار كردنی مزوكرێی پارێزه‌رایه‌تی ده‌رده‌چوێنێ بۆ ئه‌و ده‌عوایانه‌ی كه‌ دایه‌ره‌یه‌ك له‌ دایه‌ره‌كانی هه‌رێم ده‌بێته‌ ته‌ره‌فێك تێیدا. دووه‌م: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا بۆی هه‌یه‌ رێنمایی پێویست بۆ سانا كردنی به‌ركارخستنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربهێنێ.

یه‌كه‌م

متن المادە :

یه‌كه‌م: به‌ده‌ر له‌ حوكمی مادده‌ی (82) له‌ په‌یڕه‌وی ناوخۆی په‌رله‌مانی كوردستان ـ عیراق، ژماره‌ی یاسایی ئه‌ندامانی په‌رله‌مان، له‌ رۆژی ده‌رچوونی ئه‌م بڕیاره‌وه‌، بۆماوه‌ی (30) سی رۆژ، ده‌توانن پێشنیازه‌ یاسا و بڕیار پێشكه‌ش بكه‌ن.

مادده‌ی شه‌سته‌م:

متن المادە :

مادده‌ی شه‌سته‌م: یه‌كه‌م: ئه‌گه‌ر سه‌رۆكی دادگایه‌ك یا سه‌رۆكی ده‌سته‌یه‌ك ئاماده‌نه‌بوو یا شوێنی فرمانه‌كه‌ی چۆڵ بوو یا هه‌ر كۆسپێك رێگه‌ی چوونه‌ سه‌ر كاره‌كه‌ی لێ گرت پێشترینی جێگرانی یا ئه‌ندامان كاره‌كه‌ی به‌ڕێ ده‌كا. دووه‌م: ئه‌گه‌ر زیاتر له‌یه‌ك دادوه‌ر له‌ یه‌ك دادگا هه‌بن پێشترینیان به‌رپرسیار ده‌بێ له‌به‌ڕێوه‌بردن و دابه‌شكردنی ئیش و كار له‌ نێوانیادا و وه‌زیری داد بۆی هه‌یه‌یه‌كێكی تر دیاری بكا.

مادده‌ی سێیه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سێیه‌م: یه‌كه‌م: بۆ پێشمه‌رگه‌(زێڕه‌ڤانی هه‌رێم)ی كه‌ مئه‌ندام مووچه‌یه‌كی خانه‌نشینی خه‌رج ده‌كرێ كه‌ به‌ قه‌ده‌ر دوامووچه‌ و ده‌رماڵه‌كانی بێت كه‌ له‌كاتی خزمه‌تكردنیدا وه‌ریده‌گرت، هه‌روه‌ها ده‌رماڵه‌ی كه‌مئه‌ندامیه‌كه‌شی به‌پێی پله‌ی په‌ككه‌تنه‌كه‌ی بۆ خه‌رج ده‌كرێ. دووه‌م: پێشمه‌رگه‌(زێڕه‌ڤانی هه‌رێم) كه‌ له‌ مه‌یدانی شه‌ڕدا تووشی كه‌مئه‌ندامی بووبێ وپله‌ی په‌ككه‌وته‌ییه‌كه‌ی گه‌یشتبێته‌(50%)و به‌ره‌وهه‌وراز، پایه‌یه‌كی به‌رزتری پێده‌درێ و مووچه‌ی خانه‌نشینیه‌كه‌ی له‌سه‌ر بنچینه‌ی پایه‌ی نوێی بۆ خه‌رج ده‌كرێ، له‌گه‌لأ خه‌رج كردنی پاداشتی تایبه‌ت به‌ رێزلێنانه‌كه‌ی كه‌ له‌ ئه‌نجامی ئه‌و قاره‌مانیه‌تیانه‌دا له‌ مه‌یدانی شه‌ڕدا نواندوویه‌تی. سێیه‌م: پێشمه‌رگه‌ (زێڕه‌ڤانی هه‌رێم)ی كه‌ به‌ رێژه‌ی(100%)تووشی كه‌مئه‌ندامی بووه‌ له‌ مه‌یدانی شه‌ڕدا، دوو پایه‌ی به‌رزتری پێده‌درێ و مووچه‌و ده‌رماڵه‌ تایبه‌تیه‌كان به‌ ڕێزلێنانی سه‌باره‌ت به‌ نواندنی قاره‌مانیه‌تیه‌كانی له‌ مه‌یدانی شه‌ڕدا بۆ خه‌رج ده‌كرێ. چواره‌م: هه‌موو ئه‌و پارانه‌ی كه‌ له‌دوا مووچه‌ی له‌ ماوه‌ی هه‌ژده‌ مانگ وه‌ری ده‌گرت وه‌ك پاداشت بۆ یه‌كجار بۆی خه‌رج ده‌كرێ. پێنجه‌م: ئه‌و پێشمه‌رگه‌ (زێڕه‌ڤانی هه‌رێم) ـه‌ كه‌مئه‌ندامه‌ی كه‌ بڕگه‌ی (دووه‌م)له‌ مادده‌ی (دووه‌م)ی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یگرێته‌وه‌، ده‌رماڵه‌ی كه‌مئه‌ندامی به‌ رێژه‌ی (50%)ی هه‌موو مووچه‌كه‌ی بۆ خه‌رج ده‌كرێ.