المواد القانونية

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: ئه‌وانه‌ی له‌سه‌ره‌وه‌ ناوبراون، ته‌مه‌نیان یگاته‌ شه‌ست و پێنج سال خانه‌نشین ده‌كرێن و، له‌ حاڵه‌تی ئه‌وپه‌ڕی زه‌رووره‌تیشدا، له‌سه‌رداوای وه‌زیر پێوه‌ندیدار، ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران بۆی هه‌یه‌ خزمه‌تیان بۆ ماوه‌ی (3) سێ سال درێژبكاته‌وه‌، دوای ئه‌وه‌ش، چار نییه‌و، ده‌بێ خانه‌نشین بكرێن.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: مادده‌ی پێنجه‌می یاساكه‌ هه‌موارده‌كرێ و، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: به‌پێی رێژه‌ دیاركراوه‌كان كه‌ له‌ یاسا به‌ركاره‌كاندا هاتووه‌، به‌شی خانه‌نشینی مانگ به‌مانگ له‌ مووچه‌ی مانگانه‌ی ئه‌ندام داده‌شكێنرێت.

مادده‌ی بیست و چواره‌م

مادده‌ی بیست و چواره‌م: یه‌كه‌م: له‌ مه‌ڵبه‌ندی هه‌ر پارێزگایه‌كدا دادگایه‌كی تاوان پێك ده‌هێنرێ و ئه‌و داوا سزاییانه‌ ده‌بینێ كه‌ به‌ پێی حوكمی یاسا بۆی دیاری كراون. دووه‌م: ده‌شێ زیاتر له‌ یه‌ك دادگای تاوان له‌ پارێزگایه‌كادا پێك بهێنرێت كه‌ به‌ به‌یاننامه‌یه‌كی وه‌زیری داد ره‌ده‌گه‌یه‌نرێت كه‌ تیایدا تایبه‌تكاری حۆره$كی و شوێنه‌كی (النوعی و المكانی) و مه‌لچبه‌ندی كۆبوونه‌وه‌ی دیاری ده‌گرێن. سێ یه‌م: ده‌شێ دداگای تاوان له‌سه‌ر پێشنیازی سه‌رۆكی دداگای تاوان وبه$یاننامه‌یه‌ك كه‌ سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ ده‌ری ده‌كا له‌ ده‌ره‌وه‌ی مه‌ڵبه‌ندی پارێزگادا كۆ ببێته‌وه‌.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: هه‌ر ده‌قێ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێت، ناخرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی ده‌رهێنانیه‌وه‌ ده‌خرێته‌ به‌ركارو له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌ .

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: 1. ئینتیماكردن بۆ سه‌ندیكا له‌ رێگا داوایه‌كی نووسراوه‌وه‌ ده‌بێ پێشكه‌ش بكرێ به‌ نه‌قیب یان به‌ سه‌رۆكی لقی پاریزگاكه‌، به‌ به‌ڵگه‌نامه‌گه‌لی پێویسته‌وه‌. 2. ئه‌م داوای ئینتیمایة له‌ ماوه‌ی (30) رۆژدا – كه‌ له‌ روژی تۆماركردنیه‌وه‌ له‌ سه‌ندیكا ده‌ست پێ ده‌كا – ده‌خرێته‌ به‌رده‌می ئه‌نجومه‌ن و ئه‌نجومه‌نیش ده‌بێ له‌و ماوه‌یه‌دا یه‌كلای بكاته‌وه‌ ده‌نا، ماوه‌كه‌ ته‌واو ببێ و ئه‌نجومه‌ن یه‌كلای نه‌كردبێته‌وه‌ ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا به‌قبوڵكراو داده‌نرێ. 3. ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ به‌ بریارێكی هۆدار، داوای ئینتیما كه‌ ره‌تبكاته‌وه‌، خاوه‌ن داواش بۆی هه‌یه‌ له‌و رۆژه‌وه‌ی ته‌بلیغ كراوه‌ تا (30) رۆژ، له‌به‌رده‌می دادگای پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستانی عیراقدا، تانه‌ له‌و بڕیاره‌ بدات ئیدی، بڕیاری ئه‌م دادگایه‌ بنبڕه‌.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: مادده‌ی حه‌وته‌م هه‌موارده‌كرێ و، ئه‌سڵی مادده‌كه‌ ده‌بێ به‌ (بڕگه‌ی یه‌كه‌م)ی مادده‌كه‌و، بڕگه‌یه‌كی دیكه‌ی به‌ زنجیره‌ی (2) بۆ زیادده‌كرێ وه‌ك ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌: 2- حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ئه‌ندامه‌ خانه‌نشینه‌كانی ئه‌نجومه‌ن ده‌گرێته‌وه‌، مووچه‌كانیان له‌ رۆژی به‌ركارخستنی ئه‌م یاسایه‌وه‌ هه‌موار ده‌كرێن.

چوارەم

چوارەم: ئەم بڕیارە لە رۆژی بڵاوكردنەوەی لە (وەقایعی كوردستان)دا دەخرێتە بەركار.

مادده‌ی سی و حه‌وته‌م

مادده‌ی سی و حه‌وته‌م: 1/هه‌ر كه‌سێكی ده‌ستی دایه‌ پیشه‌ی پزیشكی به‌بێ ئه‌وه‌ی پێشتر خۆی ناونووس كردبێ یان مۆڵه‌تی به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ وه‌رگرتبێ، به‌غه‌رامه‌یه‌ك سزا ده‌درێ له‌ (2000) دینار كه‌متر نه‌بێ و له‌ (3000) دینار پتر نه‌بێ. 2/هه‌ر كه‌سێ سیفه‌تێ یا نازناوێ یان نیشانه‌یه‌كی ساخته‌ی له‌خۆ نابێ كه‌ گوایا مۆڵه‌ت دراوه‌ وپیشه‌ی پزیشكی بكات، ئه‌وه‌ به‌پێی یاسا كارپێكراوه‌كان سزاده‌درێ.

پێنجەم

پێنجەم: کار بە هیچ دەقێکی یاسایی یا بڕیارێک ناکرێت کە ناکۆک بێت لەگەل ئەم بریارە

دووەم

دووەم: هەر دەقێ پێچەوانەی حوكمەكانی ئەم بڕیارە بێت ناخرێتە بەركار.

مادده‌ی سی و هه‌شته‌م

مادده‌ی سی و هه‌شته‌م: ده‌شێ پزیشكێكی مۆڵه‌تدراو پزیشكێكی دیكه‌ دابنێت له‌ عیاده‌كه‌ی كاربكات به‌مه‌رجێك ئه‌وه‌ی جێی ده‌گرێته‌وه‌ هه‌مان پله‌ی زانستی و پسپۆری هه‌بێ وئه‌و ماوه‌یه‌ش له‌ سێ مانگ پتر نه‌بێت.

یەکەم

یەکەم: رۆژی 1988/3/16‏ رۆژی کیمیابارانی هەڵەبجەیە لەلایەن رژێم دیکتاتۆری لە ناو چوو.

مادده‌ی چل و دووه‌م

مادده‌ی چل و دووه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ وه‌قایعی كوردستانيدا، ده‌خرێته‌ كار.

دووەم

دووەم: رۆژی کۆچی دوایی شەهیدانی کیمیابارانی هەڵەبجە، رۆژی 61/3/8891و‏ دواترە، هەریەک بەپێی بەڵگەنامەی کۆچی دوایی، نەل له 1988/3/13‏ هەروەک رژێمی لە ناوچوو هەوڵی داوە بێچەسپێنێت.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: جێبه‌جێ كردنی مادده‌ی (69)ی یاساكه‌ له‌ هه‌رێمی كوردستان راده‌گیرێت و، ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌: أ- راده‌ی هه‌ره‌ به‌رزی مووچه‌ی خانه‌نشینی ته‌واو سه‌باره‌ت به‌ هه‌موو لقه‌كانی بیمه‌ له‌م یاسایه‌دا، له‌ هه‌موو حاڵه‌تێكدا نابێ له‌ (80%)ی مامناوه‌ندی مووچه‌ی مانگانه‌ی دوایین ساڵی بیمه‌ كراو له‌ راژه‌ی كار، تێپه‌ڕێنێت. ب- راده‌ی هه‌ره‌ كه‌می مووچه‌ی خانه‌نشینی ته‌واو سه‌باره‌ت به‌ هه‌موو لقه‌كانی بیمه‌ له‌م یاسایه‌دا، له‌ هه‌موو حاڵه‌تێكدا نابێ له‌ راده‌ی هه‌ره‌ كه‌می مووچه‌ی خانه‌نشینی فه‌رمانبه‌ر بێته‌ خوارێ. ج- مووچه‌ی خانه‌نشینی به‌شه‌كی له‌ هه‌موو حاڵه‌ته‌كاندا كه‌متر نابێت له‌ ئاستی كۆمه‌كی پاراستنی كۆمه‌ڵایه‌تی.

سێیەم

سێیەم: حوکمەکانی ئەم بڕیارە لەسەر هەموو مامەڵەکانی پێش بەرکاربوونی ئەم بڕیارە جێبەجێ دەکرێت

مادده‌ی دوازده‌م

مادده‌ی دوازده‌م: یه‌كه‌م: حكومه‌ت زامنی وه‌ده‌ستهێنانی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستی تایبه‌ت ده‌كات له‌ خزمه‌تگوزاریی ته‌ندروستی به‌خۆڕایی و ئاسانكاریی پێویستیشیان پێشكه‌ش ده‌كات ئه‌گه‌ر حاڵه‌ته‌كه‌ پێویستیی به‌ چاره‌سه‌ر كردن هه‌بوو له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم. دووه‌م: حكومه‌ت كار ده‌كات بۆ: 1- پێشكه‌ش كردنی خزمه‌تگوزاریی خۆپارێزی و چاره‌سه‌ركردن و په‌ره‌ پێدانی خزمه‌تگوزاریی پشكنینی پێش وه‌خته‌ كه‌ ئامانجی كه‌م كردنه‌وه‌ی رێژه‌ی كه‌مئه‌ندامییه‌ له‌ نێو كۆمه‌ڵدا. 2- دابین كردنی ئامێری شیاندن و قه‌ره‌بووكارانه‌ و ئامیری پزیشكی پێویست و دابین كردنی ته‌كنه‌لۆژیای نوێ بۆ یارمه‌تیدانی كه‌مئه‌ندامان و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت.

مادده‌ی دوازده‌م:

مادده‌ی دوازده‌م: ده‌بێ وه‌زیری كار و كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی له‌ هه‌رێم رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربكات.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: بڕگه‌یه‌ك به‌ ریزبه‌ندی (ز) بۆ مادده‌ی (48)ی یاساكه‌ زیاد ده‌كرێت، له‌ هه‌رێمی كوردستان ـ عێراقدا جێبه‌جێ ده‌كرێ و، به‌م شێوه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: ژنی بیمه‌داری كاركه‌ر، دوای ته‌واو بوونی مۆڵه‌تی منداڵ بوون، مافی هه‌یه‌ داوای مۆڵه‌تی دایكایه‌تی بۆ ماوه‌یه‌ك بكات كه‌ له‌ یه‌ك ساڵ زیاتر نه‌بێت به‌ نیوه‌ مووچه‌، به‌ مه‌رجێك له‌ بڕی كۆمه‌كی پاراستنی كۆمه‌ڵایه‌تی كه‌متر نه‌بێت، له‌ لایه‌ن گه‌نجینه‌ی گشتییه‌وه‌ پێی ده‌درێت، به‌ مه‌رجێك گرێبه‌سته‌كه‌ ته‌واو نه‌بوو بێت.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة