أحكام القانون

البحث في المحتوى🔎
ازالة
ازالة

مادده‌ی دوازده‌یه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی دوازده‌یه‌م: ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌ن به‌ ده‌ست له‌ كاركێشراوه‌ داده‌نرێت ئه‌گه‌ر هه‌ر سێ دانیشتنی یه‌ك له‌ دوای یه‌ك یان پێنج دانیشتنی پچر پچر به‌بێ عوزری ره‌وا ئاماده‌ نه‌بوو.

مادده‌ی نۆزده‌م

متن المادە :

مادده‌ی نۆزده‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڕیاریه‌وه‌ كه‌ له‌ رێكه‌وتی 9/7/1992ی كردكاری پێ ده‌كرێ.

مادده‌ی هه‌ژده‌یه‌م

متن المادە :

مادده‌ی هه‌ژده‌یه‌م: مووچه‌ی مانگانه‌ی هه‌ر یه‌ك له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و مافی خانه‌نشین یا به‌ یاسایه‌كی تایبه‌ت ده‌ستنیشان ده‌كرێ.

مادده‌ی شانزده‌یه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی شانزده‌یه‌م: یه‌كه‌م: لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی له‌ سه‌رۆك و دوو ئه‌ندام پێك دێ، ده‌سته‌ی گشتی له‌ كۆبوونه‌وه‌ی ئاسایی خۆیدا هه‌ڵیان ده‌بژێرێ. دووه‌م: لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی ئه‌و كێشانه‌ سه‌یر ده‌كا كه‌ له‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا وه‌ بۆی هه‌واڵه‌ ده‌كرێن له‌ بابه‌ت ئه‌و سه‌رپێچیانه‌وه‌ كه‌ په‌یوه‌ندیدارن به‌ ره‌وشی پیشه‌ییه‌وه‌ له‌و حاڵه‌تانه‌دا كه‌ له‌ تایبه‌تمه‌ندیه‌تی لیژنه‌كانی به‌رزه‌فتی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستیدا نین، وه‌ بۆی هه‌یه‌ یه‌كێ له‌و سزایانه‌ی خواره‌وه‌ بسه‌پێنێ: 1. ئینزار. 2. توبیخ. 3. قه‌ده‌غه‌ كردنی ده‌ستدانه‌ پیشه‌ بۆ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ شه‌ش مانگ تێنه‌په‌رێت. 4. له‌ كاتی گه‌رانه‌وه‌ (العود)، ئه‌گه‌ر سه‌رپێچیه‌كی پیشه‌یی تری له‌ ماوه‌ی سێ ساڵی داهاتوودا له‌ مێژووی سه‌پاندنی سزای یه‌كه‌مدا كرد، ماوه‌یه‌ك ده‌ست دانه‌ پیشه‌ی لێ قه‌ده‌غه‌ ده‌كرێ كه‌ له‌ دوو ساڵ تێنه‌په‌رێ. سێیه‌م: لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی ئه‌و بنه‌مایانه‌ پێره‌و ده‌كا كه‌ له‌ یاسای به‌رزه‌فتی كارمه‌ندانی ده‌وڵه‌تدا هاتووه‌.

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م: دارایی ئه‌نجومه‌ن پێك هاتووه‌ له‌: یه‌كه‌م: ره‌سمه‌كانی چوونه‌ ناو سه‌ندیكا و به‌شداری كردنی ساڵانه‌. دووه‌م: به‌خششه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم. سێیه‌م: پیتاك و قازانجی ئه‌و ئاهه‌نگانه‌ی كه‌ سه‌ندیكا ده‌یانگێرێ، هه‌روه‌ها قازانجی چاپه‌مه‌نییه‌كان. چواره‌م: ئه‌و به‌خششانه‌ی لایه‌نه‌ ره‌سمییه‌كان و نیمچه‌ ره‌سمییه‌كانه‌وه‌ بڕیاری له‌سه‌ر ده‌ده‌ن وه‌ ئه‌و پیتاك و له‌قه‌به‌ر كردنانه‌ی كه‌ لایه‌نه‌كانی تر پێشكه‌شیان ده‌كه‌ن دوای ره‌زامه‌ندی لایه‌نه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان.

مادده‌ی چل وشه‌ش:

متن المادە :

مادده‌ی چل وشه‌ش: كه‌سی ڕێپێدراو نوسینگه‌یه‌كی له‌هه‌رێم دا ده‌مه‌زرێنیت .

مادده‌ی سێیه‌م

متن المادە :

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م ده‌زگایه‌ كه‌سایه‌تیه‌كی مه‌عنه‌وی هه‌یه‌ و خاوه‌نی سوودی گشتی ده‌بێ و هه‌موو شیاوی یه‌كی ته‌واوی یاسایی و سه‌ربه‌خۆیی دارایی و كارگێری ده‌بێ.

مادده‌ی سی و چواره‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سی و چواره‌م: دادگاكان نابی َئه‌م جۆره‌ داوایانه‌ (دعوی) ببینن كه‌ دژ به‌ زانكۆ و ده‌زگای په‌یمانگا هونه‌رییه‌كان یا كۆلێج و په‌یمانگاكانیان ده‌كرێن و په‌یوه‌ندییان به‌ به‌ وه‌رگرتن و گوازتنه‌وه‌ و تاقیكردنه‌وه‌ یا ئه‌و سزایانه‌وه‌ هه‌یه‌ كه‌ له‌سه‌ر ده‌رنه‌چوون و شتی تر ده‌رحه‌ق قوتابیان ده‌درێن ته‌نیا زانكۆ و ده‌زگای په‌یمانگا هونه‌رییه‌كان مافی یه‌كالاكلادنه‌وه‌ی ئه‌و شكاتانه‌یان هه‌یه‌ كه‌ له‌م كارو بارانه‌ ده‌وه‌شێنه‌وه‌ و به‌ لرێنماییه‌ك دیاری ده‌كرێن كه‌ ئه‌نجومه‌نی خوێندنی باڵا و لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی ده‌ریده‌كا. 2-دادگاكان نابێ داواكانی هه‌ڵسه‌نگاندنی باوه‌رنامه‌ی پله‌ی زانستی عێراقی و بیانی دوای خوێندنی یاسایی و داواكاری به‌خشینی له‌قه‌ب و باوه‌رنامه‌ی زانستی شانازی ببینن

مادده‌ی سییه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سییه‌م: په‌یمانگا له‌ لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی په‌یمانگا به‌ رێوه‌ ده‌برێ ده‌بێته‌ ده‌سه‌ڵاتی باڵای و به‌عه‌میدی په‌یمانگا و سه‌رۆكی به‌ش و لقه‌كان پێك دێ كه‌ هه‌مان تایبه‌تكاری و ده‌سه‌ڵاته‌كانی كۆلێجی زانكۆكانی ده‌بێ به‌ شێوه‌یه‌ك كه‌ له‌گه‌ل بارودۆخی په‌یمانگادا بگونجێ و بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌ عه‌مید بسپێرێ و تایبه‌تكارییه‌كانی و چۆنێتی بڕیاردانی به‌و شێوه‌یه‌ ده‌بێ كه‌ له‌ مادده‌ی (16)ی ئه‌م یاسایه‌ دایه‌.

مادده‌ی پازده‌م

متن المادە :

مادده‌ی پازده‌م: راگر ئه‌م ئه‌رك و ده‌سته‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: یه‌كه‌م : تایبه‌تمه‌ندییه‌ زانستیه‌كان: 1. به‌دواداچوونی رێكخستنی خوێندنی به‌رایی و باڵا و كاركردن له‌ پێناوی به‌هێزكردنی بارودۆخی په‌روه‌رده‌یی وزانستی دا. 2. په‌سندكردنی راسپارده‌ی ئه‌نجومه‌نی به‌ش ولقه‌كان. 3. ره‌زامه‌ندی ده‌ربڕین له‌سه‌ر دابه‌ش كردنی بابه‌ته‌كانی خوێندن و یه‌كه‌كانی وه‌رزی به‌سه‌ر ئه‌ندامانی ده‌سته‌ ده‌رس گوتنه‌وه‌ و وانه‌ بێژان (محاچرین) و دامه‌زراندنی لیژنه‌كانی گفتوگۆكردنی نامه‌كان و دیاری كردنی كاته‌كانیان. 4. پیاده‌كردنی ئه‌و یاسا و پێڕه‌و و رێنماییانی كه‌ له‌باره‌ی رێكخستنی كاروباری زانستی و په‌روه‌رده‌یی و بڕیاره‌كانی لایه‌نه‌ باڵاكانه‌وه‌ ده‌رچوون. دووه‌م : تایبه‌تمه‌ندییه‌ كارگیڕیی و داراییه‌كان: 1. پیاده‌كردنی ئه‌و یاسا و پێڕه‌و و رێنماییانه‌ی به‌ كاروباری كاگێڕیی و داراییه‌وه‌ په‌یوه‌ستن. 2. ره‌زامه‌ندیی ده‌ربڕین له‌سه‌ر راسپارده‌ی ئه‌و لیژنانه‌ی كه‌ له‌ كۆلێج و په‌یمانگاكان پێكهاتوون. 3. تۆماركردنی قوتابییان بۆ خوێندنی به‌رایی و باڵا. 4. ره‌زامه‌ندیی ده‌ربرین له‌سه‌ر كڕینی كه‌ل وپه‌له‌كانی تاقیگه‌ و پێداویستیه‌كانی دیكه‌ له‌ گۆڤار وكتێب وهاوردنیان. 5. ره‌زامه‌ندیی ده‌ربڕین له‌سه‌ر خه‌رجكردنی پاداشت بۆ ئه‌وانه‌ی له‌ ده‌ره‌وه‌ی زانكۆن، له‌باره‌ی مه‌شق و ده‌رس گرتنه‌وه‌ و سه‌رپه‌رشتی كردنی نامه‌كان و به‌شداری كردن له‌ لیژنه‌ی ئه‌زموونه‌كانی گشتگر و لیژنه‌كانی گفتوگۆكردن به‌ پێی یاسا به‌ركاره‌كان. 6. راسپێری بۆ گۆڕینی ناونیشانی ته‌كنیكاران و كارگێڕان له‌ چوارچێوه‌ی میلاكی كۆلیج یان په‌یمانگا به‌ گوێره‌ی حوكمه‌كانی یاسا و پێره‌و و رێنماییه‌كان. 7. راسپێری بۆ گواستنه‌وه‌ی كارمه‌ندان له‌ ته‌كنیكاران و كار گێڕان و دابه‌شكردنیان به‌ سه‌ر كۆلێج و په‌یمانگا وفه‌رمانگه‌كانی زانكۆدا. سێیه‌م : راگر بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سته‌ڵاته‌كانی زانستی و كارگێڕیی و دارایی خۆی به‌ سه‌رۆكی به‌شه‌كان و یاریده‌ده‌رانی بسپێرێ.

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م

متن المادە :

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: ده‌بێ لیژنه‌ی به‌رزه‌فتكردن قه‌زییه‌كان له‌گه‌ڵ سه‌رجه‌م توێژینه‌وه‌كانی به‌رده‌ستی ره‌وانه‌ی دادگای تایبه‌تمه‌ند بكات ئه‌گه‌ر هاتوو بینی ئه‌و كاره‌ی خراوه‌ته‌ پاڵ سه‌رپێچی كار تاوانێكی (جه‌زائی) پێك دێنێ و، رێگه‌ش ناگرێ له‌ ده‌رچواندنی حوكمی بێ تاوانی (البراءة‌) دوای ده‌رچوونی سزا به‌رزه‌فتكارییه‌كان (العقوبات انصباطیة ‌) دژ به‌ سسه‌رپێچیكار به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی بیسته‌م

متن المادە :

مادده‌ی بیسته‌م: نه‌قیب یان لایه‌نێكی كێشه‌كه‌ بۆی هه‌یه‌ بڕیاری لیژنه‌ی به‌رزه‌فتكاری له‌ دادگای ته‌مییزی هه‌رێم ته‌میز بكات له‌ ماوه‌ی پانزده‌ رۆژ له‌ مێژووی ئاگادار كردنه‌وه‌ به‌ بڕیاره‌كه‌ و، بڕیاری ئه‌ویش بنبڕ ده‌بێت.

مادده‌ی بیست و چواره‌م

متن المادە :

مادده‌ی بیست و چواره‌م: ئه‌و ئه‌ندامانه‌ی كه‌ به‌ مه‌به‌ستی به‌ده‌ست هێنانی پسپۆریه‌تی ده‌خوێنن به‌ درێژایی ماوه‌ی خوێندنه‌كه‌یان له‌ باجی ساڵانه‌یان ده‌به‌خشرێن ئه‌گه‌ر له‌و ماوه‌یه‌دا كاری پیشه‌كه‌یان نه‌كه‌ن، ده‌بێ له‌ سه‌ره‌تای ده‌ست پێكردن و كۆتایی هاتنی خوێندنیان، ئاگاداری سه‌ندیكا بكه‌نه‌وه‌.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م

متن المادە :

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: ده‌سته‌ی گشتی بۆی هه‌یه‌ پێشنیازی هه‌مواركردنی خشته‌ی ره‌سمه‌ بڕیار له‌سه‌ر دراوه‌كان بكات.

مادده‌ی بیست و دووه‌م

متن المادە :

مادده‌ی بیست و دووه‌م: داهاته‌كانی سه‌ندیكا له‌مانه‌ پێك دێت  یه‌كه‌م: ره‌سمه‌كان كه‌ ئه‌مانه‌ن: 1. ره‌سمی چوونه‌ پاڵ سه‌ندیكا و نوێ كردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ (25) دینار. 2. ره‌سمی مۆڵه‌ت دانی سه‌رپه‌رشتی دروستی ئاژه‌ڵ و كردنه‌وه‌ی عیاده‌ یان تاقیگه‌ی دروستی ئاژه‌ڵ و نوێ كردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی (50) دینار. 3. ره‌سمی مۆڵه‌تدانی كردنه‌وه‌ی خه‌سته‌خانه‌ی ئه‌هلی دروستی ئاژه‌ڵی و نوێ كردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی (100) دینار. 4. ره‌سمی مۆڵه‌ت دانی كردنه‌وه‌ی كۆگای ئه‌هلی ده‌رمانی دروستی ئاژه‌ڵی و نوێكردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی (500) دینار. 5. ره‌سمی پشكنینی هه‌ر ده‌زگایه‌كی دروستی ئاژه‌ڵی (20) دینار. 6. ره‌سمی تۆمار كردنی پسپۆرایه‌تی (الاختصاص) (100) دینار. 7. ره‌سمی پێدانی نووسراوی پشتگیری (10) دینار. دووه‌م: پێبه‌خشینه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم. سێیه‌م: ئه‌و قازانجانه‌ی كه‌ له‌ ئاهه‌نگ و چاپه‌مه‌نی و پێبه‌خشین و ئه‌و پرۆژانه‌ی كه‌ سه‌ندیكا پێیان هه‌ڵده‌ستێت یان كه‌ سه‌ندیكا ده‌یان كات ده‌ست ده‌كه‌وێت. چواره‌م: به‌خشین و له‌قه‌به‌ركردن و هه‌ر ده‌ستكه‌وتێكی تر.

مادده‌ی دوانزده‌یه‌م

متن المادە :

مادده‌ی دوانزده‌یه‌م: ئه‌ندام له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی ئاماده‌ نابێت: یه‌كه‌م: ئه‌گه‌ر مۆڵه‌تی كار و ئه‌نجامدانی ساڵانه‌ی پیشه‌ی نوێ نه‌كردبێته‌وه‌. دووه‌م: ئه‌گه‌ر به‌ كارلێ قه‌ده‌غه‌كردن سزادرابێت و، كۆبوونه‌وه‌كه‌ له‌ ماوه‌ی ئه‌و قه‌ده‌غه‌یه‌دا بێت.

مادده‌ی یانزده‌یه‌م

متن المادە :

مادده‌ی یانزده‌یه‌م: سه‌رجه‌م بڕیاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بوان ده‌رده‌چێت.

مادده‌ی شانزده‌یه‌م

متن المادە :

مادده‌ی شانزده‌یه‌م: هیچ لایه‌نێك جگه‌ له‌سه‌ندیكا بۆی نییه‌ رێگا له‌ ده‌ست دانه‌ پیشه‌ له‌ ئه‌ندام بگرێ ئه‌گه‌ر حوكمی یاسایی تر نه‌ی گرێته‌وه‌.

مادده‌ی چوارده‌یه‌م

متن المادە :

مادده‌ی چوارده‌یه‌م: مه‌رجه‌كانی بۆ چوونه‌ ناو رێزی سه‌ندیكا: یه‌كه‌م: ده‌بێ ده‌رچووی كۆلێژی پزیشكی دروستی ئاژه‌ڵ بێت و به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆسی هه‌بێت و دانیشتووی هه‌رێمی كوردستان بێت. دووه‌م: داوایه‌كی نووسراو هاوپێچ له‌گه‌ڵ (به‌ڵگه‌ نامه‌ی ده‌رچوون له‌ كۆلێژ یان بڕوانامه‌ی ده‌رچوون و به‌ڵێننامه‌ی پابه‌ندبوون به‌ یاسا و پێره‌وی سه‌ندیكا) پێشكه‌ش بكات له‌گه‌ڵ دوو وێنه‌ی نوێی شه‌خسی. سێیه‌م: به‌ تاوانێكی ناسیاسی یان به‌ كه‌تنێكی ئابرۆ به‌ر حوكم نه‌درابێ. چواره‌م: دانی ئه‌و ره‌سمانه‌ی كه‌ بریاریان له‌سه‌ر دراوه‌.

مادده‌ی ده‌یه‌م

متن المادە :

مادده‌ی ده‌یه‌م : سه‌رۆكی زانكۆی ئه‌م ده‌سته‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ به‌كاردێنێ: یه‌كه‌م : سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی زانكۆ ده‌كات و بانگهێشتی ده‌كات بۆ كۆبوونه‌وه‌ی ئاسایی و نا ئاسایی و بڕیاره‌كانی جێبه‌جێ ده‌كات و نوێنه‌رایه‌تی زانكۆ له‌به‌رده‌م هه‌موو لایه‌نه‌كاندا ده‌كات. دووه‌م : به‌ڕێوه‌بردنی كاروباری زانستی وكارگێڕیی و دارایی زانكۆ به‌ پێی حوكمی یاسا و پێره‌وه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان. سێیه‌م : به‌ڕێوه‌بردنی ئه‌موالی گوێزراوه‌ و نه‌ گوێزراوه‌ به‌ پێی یاسا و په‌یره‌و و رێنماییه‌ جێبه‌جێ كراوه‌كان. چواره‌م : له‌گه‌لأ ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس گرتنه‌وه‌ و هونه‌ریی بیانییاندا گرێبه‌ست مۆرده‌كا. پێنجه‌م: ره‌زامه‌ندیی له‌سه‌ر به‌ ئیفاد ناردن و خواستنه‌وه‌ (اعاره‌) و مۆڵه‌تی خوێندنی له‌سه‌ر راسپارده‌ی ئه‌نجومه‌نی كۆلێج یان په‌یمانگا پێشان ده‌دات. شه‌شه‌م: دامه‌زراندنی سه‌رۆكی به‌شه‌كان ولقه‌كان و یاریده‌ده‌رانی راگره‌كان له‌ كۆلێج و په‌یمانگاكان له‌سه‌ر بنه‌مای پاڵاوتنیان له‌ لایه‌ن ڕاگره‌وه‌. هه‌شته‌م: پاڵاوتنی راگره‌كان و یاریده‌ره‌كانیان. نۆیه‌م: سه‌رۆكی زانكۆ بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێك له‌ ده‌سته‌ڵاته‌كانی خۆی به‌ راگر و یاریده‌ده‌ره‌كان یان ئه‌وه‌ی به‌ شیاویان ده‌زانێ بدات.