المواد القانونية

مادده‌ی بیست و چواره‌م:

مادده‌ی بیست و چواره‌م: ده‌بێ ئه‌ندام له‌م كارانه‌ی خواره‌وه‌ دوور بكرێته‌وه‌: یه‌كه‌م: پشت گوێ خستن و كۆسپ هێنانه‌ به‌ر پیاده‌كردنی ئه‌و یاسا و پێره‌وانه‌ی په‌یوه‌ندیدارن به‌ سه‌ندیكاو، وه‌ ئه‌و رێنماییانه‌ی كه‌ ده‌ریان ده‌هێنێ. دووه‌م: ده‌ست دانه‌ پیشه‌ به‌بێ نوێ كردنه‌وه‌ی به‌شداری ساڵانه‌ و مۆڵه‌ت. سێیه‌م: چاودێری نه‌كردنی ره‌وشتی پیشه‌یی و ناوبانگ زراندنی پیشه‌كه‌و كه‌رامه‌تی ئه‌و پیشه‌یه‌ به‌ گوێره‌ی ئه‌و بنه‌مایانه‌ی كه‌ له‌ پێره‌وی ناوخۆدا ده‌قیان گرتووه‌. چواره‌م: هه‌ڵگرتنی سیفه‌تی به‌درۆی له‌قه‌بی پیشه‌یی یان سیفه‌تی پیشه‌یی یان ناراست، به‌پێی یاساو پێره‌وه‌ به‌رقه‌راره‌كان. پێنجه‌م: سنووردابه‌زارندنی ده‌ست دانه‌ پیشه‌ به‌ گوێره‌ی ئه‌وه‌ی له‌ پێره‌وی ناوخۆ و رێنماییه‌كان ده‌قی گرتووه‌ كه‌ سه‌ندیكا ده‌ریان ده‌چوێنێ.

مادده‌ی په‌نجاو حه‌وت:

مادده‌ی په‌نجاو حه‌وت: هه‌ر ده‌قێ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێت، ناخرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی په‌نجاو هه‌شت:

مادده‌ی په‌نجاو هه‌شت: پێویسته‌ لەسەر وەزيرە پێوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: سه‌رۆكی هه‌رێم راوێژكاره‌كانی داده‌مه‌زرێنێت به‌ پله‌ی تایبه‌ت و بۆی هه‌یه‌ به‌ڕیوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كانی نێو پێكهاته‌ی دیوان دابمه‌زرێنێت و لێپرسینه‌وه‌یان له‌گه‌ڵدا بكات و خانه‌نشینیان بكات به‌پێی یاسا. دووه‌م: سه‌رۆكی هه‌رێم بۆی هه‌یه‌ كارمه‌ندانی پێكهاته‌ی دیوان دابمه‌زرێنێت و لێپرسینه‌وه‌یان له‌گه‌ڵدا بكات وخانه‌نشینیان بكات به‌پێی یاسا، هه‌روه‌ها بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێك له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی سه‌باره‌ت به‌م بڕگه‌یه‌ به‌ سه‌رۆكی دیوان بدات.

مادده‌ی سێزده‌یه‌م

مادده‌ی سێزده‌یه‌م: ئه‌وه‌ی پاڵێوتراوه‌ بۆ پركردنه‌وه‌ی هه‌ر پایه‌یه‌ك له‌م پایانه‌ ده‌بێ موماره‌سه‌ی كاركردنی كه‌متر نه‌بێ له‌: 1. ده‌ ساڵ: بۆ پاڵێوراو بۆ پله‌ی نه‌قیب. 2. پێنج ساڵ: بۆ پاڵێوراو بۆ ئه‌ندامێتی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا و لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی كردن. 3. سێ ساڵ: بۆ پاڵێوراو بۆ ئه‌ندامیه‌تی لیژنه‌كانی سه‌ندیكایی له‌ پارێزگاكان.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: ( مادده‌یه‌كی نوێ و زیاد كراو) له‌ هه‌ر شوێنێكی ئه‌م یاسایه‌ ده‌سته‌واژه‌ی(ده‌سته‌ی ئیداری ) هاتبێت ده‌كرێته‌ (ده‌سته‌ی باڵا).

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م : ئه‌نجومه‌ن له‌مانه‌ پێكدێ :ـ یه‌كه‌م : ده‌سته‌ی گشتی 1. له‌ سه‌رۆك و جێگره‌كه‌ی و راوێژكاران و راوێژكارانی یاریده‌ده‌ر پێكدێ و دانیشتنه‌كانی به‌ سه‌رۆكایه‌تی سه‌رۆك سازده‌دات و له‌ كاتی ئاماده‌ نه‌بوونی به‌ سه‌رۆكایه‌تی جێگره‌كه‌ی ده‌بێ و به‌ ئاماده‌بوونی سێ له‌ سه‌ر چواری ئه‌ندامانی راده‌ی یاسایی ته‌واو ده‌بێ. 2. راوێژكاره‌ یاریده‌ده‌ره‌كان مافی به‌شدار بوونیان له‌ ده‌نگداندا نییه‌. دووه‌م: ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی: له‌ سه‌رۆك و جێگره‌كه‌ی و كۆنترین راوێژكار پێكدێ. سێیه‌م: ده‌سته‌ی به‌رزه‌فتكاریی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم: له‌ جێگری سه‌رۆك و ئه‌ندامیه‌تی دووان له‌ راوێژكاران پێكدێ كه‌ سه‌رۆكایه‌تی ده‌سنیشانیان ده‌كات و له‌ كاتی ئاماده‌نه‌بوونی جێگری سه‌رۆك، كۆنترین راوێژكار سه‌رۆكایه‌تی ده‌سته‌كه‌ ده‌كات.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م : ئه‌نجومه‌ن له‌ بواری یاساكاریدا ئه‌م ئه‌ركانه‌ی ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: یه‌كه‌م: ئاماده‌كردن و داڕشتنی پرۆژه‌ی یاساكان له‌ هه‌رێمدا و، ئه‌مه‌ش له‌سه‌ر داوای ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران یاخود وه‌زاره‌ته‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان یان لایه‌نه‌كانی كه‌ نه‌به‌ ستراونه‌ته‌وه‌ به‌ وه‌زاره‌ت ده‌بێ. دووه‌م: لێوردبوونه‌وه‌ له‌و پرۆژه‌ یاسایانه‌ی كه‌ له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌وه‌ یان وه‌زاره‌ته‌كانه‌وه‌ یاخود لایه‌نی نه‌ به‌ستراو به‌ وه‌زاره‌ته‌وه‌ ئاماده‌ ده‌كرێن له‌ رووی شێوه‌ و بابه‌ته‌وه‌. سێیه‌م: پڕۆژه‌ی یاساكان به‌ نووسراوێك ده‌نێردرێن بۆ ئه‌نجومه‌ن كه‌ وه‌زیری تایبه‌تمه‌ند یان سه‌رۆكی لایه‌نی نه‌ به‌ستراو به‌ وه‌زاره‌ت ئییمزاكردبـێ له‌گه‌لأ ده‌رخستنی هۆیه‌ پێویسته‌كانی و هه‌موو كاره‌ ئاماده‌ باشییه‌كانی دا. چواره‌م: وه‌رگرتنی بیروڕای وه‌زاره‌ته‌كان یان ئه‌و لایه‌نانه‌ی په‌یوه‌ست نین به‌ وه‌زاره‌ت له‌ باره‌ی پڕۆژه‌ی ئه‌و یاسایانه‌ی كه‌ بۆی هاتوون و بۆی هه‌یه‌ بۆ مه‌به‌ستی ناوبراو داوای ئاماده‌ بوونی نوێنه‌رییان بكات به‌ مه‌رجێك پله‌كه‌ی له‌ به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی كه‌متر نه‌بێ. پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌ن له‌ پرۆژه‌كه‌ ده‌كۆڵێته‌وه‌ و ئه‌گه‌ر پێویستی كرد دووباره‌ دایده‌رێژێته‌وه‌ و داوای ئه‌و به‌دیلانه‌ ده‌كات كه‌ به‌ پێویستی ده‌زانێ و له‌گه‌لأ ئه‌و راسپاردانه‌ی ئه‌نجومه‌ن بۆ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی به‌رزده‌كاته‌وه‌ و دانه‌یه‌كیش له‌ پرۆژه‌كه‌ و راسپارده‌كانی بۆ وه‌زاره‌ت یا ئه‌و لایه‌نه‌ی كه‌ به‌ وه‌زراه‌ته‌وه‌ نه‌به‌ستراوه‌ته‌وه‌ ده‌نێرێ.

مادده‌ی هه‌شته‌م

مادده‌ی هه‌شته‌م : ئه‌نجومه‌ن راوێژی یاسایی پێشكه‌ش ده‌كات له‌و پرسانه‌ی كه‌ له‌لایه‌نی باڵاوه‌ بۆ پرس پێ كردنی ده‌خرێته‌ به‌رده‌می.

مادده‌ی نۆیه‌م

مادده‌ی نۆیه‌م : ئه‌نجومه‌ن له‌ بواری راده‌ربرین ئه‌مانه‌ ئه‌نجام ده‌دات: یه‌كه‌م : ده‌ربڕینی بیروڕا له‌و مه‌سه‌لانه‌ی كه‌ وه‌زاره‌ته‌كان له‌سه‌ری ناكۆكن یان له‌ نێوان خۆیان و لایه‌نی نه‌به‌ستراوه‌به وه‌زاره‌ت، ئه‌گه‌ر لایه‌نه‌كانی پرسه‌كه‌ش ناوبژیوانییان به‌ ئه‌نجومه‌ن سپارد ده‌بێ پابه‌ندبن به‌ڕایه‌كه‌یه‌وه‌. دووه‌م : روون كردنه‌وه‌ی حوكمه‌ یاساییه‌كان له‌سه‌ر داوای یه‌كێك له‌ وه‌زاره‌ته‌كان یان ئه‌و لایه‌نانه‌ی په‌یوه‌ست نین به‌ وه‌زاره‌ته‌وه‌.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ سه‌ندیكای پزیشكانی ئاژه‌ڵ له‌ هه‌رێمدا داده‌مه‌زرێت، دواتر ناوی (سه‌ندیكا)ی لێ ده‌نرێت و باره‌گاكه‌شی له‌ شاری هه‌ولێر ده‌بێت و، خاوه‌نی ته‌واوی كه‌سایه‌تی مه‌عنه‌وی خۆی ده‌بێت.

مادده‌ی ده‌یه‌م

مادده‌ی ده‌یه‌م : یه‌كه‌م : نابێ جگه‌ له‌ وه‌زیری تایبه‌تمه‌ند یان سه‌رۆكی لایه‌نی په‌یوه‌ست نه‌بوو به‌ وه‌زاره‌ته‌وه‌ كێشه‌كان بخرێنه‌ به‌رده‌می ئه‌نجومه‌نه‌وه‌. دووه‌م : نابێ ئه‌نجومه‌ن بیروڕاو راوێژكاریی یاسایی سه‌باره‌ت به‌و كێشانه‌ ده‌ربڕێت كه‌ له‌به‌رده‌می دادگاكاندان یان سه‌رچاوه‌یه‌كی یاساییان هه‌یه‌ بۆ تانووت لێدان.

مادده‌ی بیست:

مادده‌ی بیست: ئه‌م یاسایه‌ له‌ مێژووی بڵاوبونه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا جێبه‌جێ ده‌كرێت.

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م:

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: له‌سه‌ر وه‌زیره‌ تایبه‌تمه‌نده‌كانه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جی بكه‌ن.

مادده‌ی یازده‌م

مادده‌ی یازده‌م : وه‌زیری داد بۆی هه‌یه‌ ئه‌و دۆزانه‌ی پێی باشه‌ بۆ ئه‌نجومه‌نی ره‌وانه‌ بكات بۆ لێكۆڵینه‌وه‌ و ڕا ده‌ربڕین له‌ سه‌ریان یان و ئاماده‌كردنی پڕۆژه‌ی یاساكانی كه‌ پێی باشه‌ ده‌ربكرێت.

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م: یه‌كه‌م: له‌ حاڵه‌تی به‌شداریكردن له‌ دانانی كاری موسیقایی سترانییدا، ئه‌وا ته‌نها دانه‌ری پارچه‌ مۆسیقاكه‌ مافی هه‌یه‌ مۆڵه‌ت بدات به‌ به‌جێگه‌یاندنی ئاشكرای ته‌واوی كاره‌ هاوبه‌شه‌كه‌ یان جێبه‌جێكردنی یان بڵاوكردنه‌وه‌ی یان لێگرتنه‌وه‌ی چه‌ند كۆپیه‌ك لێی، له‌گه‌ڵ پێشێلنه‌كردنی مافی دانه‌ری پارچه‌ ئه‌ده‌بیه‌كه‌، ئه‌م دانه‌ره‌ش مافی هه‌یه‌ به‌ ته‌نیا پارچه‌ ئه‌ده‌بیه‌كه‌ی بڵاوبكاته‌وه‌، به‌ڵام بۆی نیه‌ ڕه‌فتاری پێوه‌بكات تاوه‌كو ببێته‌ بنه‌مای كارێكی موسیقایی تر، ئه‌گه‌ر به‌پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ ڕێكنه‌كه‌وتبن. دووه‌م: له‌ حاڵه‌تی هاوبه‌شیكردن له‌ دانانی ئه‌و كارانه‌ی به‌ جۆله‌و مۆسیقا جێبه‌جێ ده‌كرێن یان له‌و نمایشانه‌ی مۆسیقایان له‌گه‌ڵدایه‌و له‌ گشت كاره‌ هاوبه‌شه‌كاندا، ئه‌وا دانه‌ری پارچه‌ نامۆسیقاییه‌كه‌ مافی هه‌یه‌ مۆڵه‌ت بدات به‌ به‌جێگه‌یاندنی ئاشكرای ته‌واوی كاره‌ هاوبه‌شه‌كه‌ یان جێبه‌جێكردنی یان لێگرتنه‌وه‌ی چه‌ند كۆپیه‌ك لێی، وه‌ دانه‌ری پارچه‌ مۆسیقاكه‌ مافی هه‌یه‌ ته‌نها ڕه‌فتار به‌ پارچه‌ مۆسیقاكه‌ بكات به‌ مه‌رجێك له‌ كارێكی لێكچوو له‌گه‌ڵ كاره‌ هاوبه‌شه‌كه‌ به‌كار نه‌هێنرێت، ئه‌گه‌ر به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ رێكنه‌كه‌وتبن.

مادده‌ی نۆزده‌م

مادده‌ی نۆزده‌م: یه‌كه‌م: ئه‌گه‌ر زیاتر له‌ كه‌سێك به‌شداریان كرد له‌ دانانی یه‌ك كاردا، به‌ جۆرێك كه‌وا ناكرێت پشكی هه‌ر یه‌كێكیان تیایدا جیابكرێته‌وه‌، ئه‌وا هه‌موویان به‌ یه‌كسانی به‌ خاوه‌نی كاره‌كه‌ هه‌ژمار ده‌كرێن، ته‌نها ئه‌گه‌ر له‌ سه‌ر پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ پێكهاتبن، له‌م حاڵه‌ته‌شدا بۆ كه‌سیان نیه‌ كه‌وا مافه‌كانی دانه‌ر له‌ سه‌ر ئه‌م كاره‌كه‌دا پیاده‌ بكات، ته‌نها به‌پێكهاتنی هه‌موویانه‌وه‌ نه‌بێت، وه‌ هه‌ر یه‌كێكیان، له‌ كاتی ڕوودانی هه‌ر ده‌ستدرێژیێك بۆ سه‌ر مافی دانه‌ر، مافی هه‌یه‌ داوا به‌رزبكاته‌وه‌. دووه‌م: به‌ڵام ئه‌گه‌ر كرا پشكی هه‌ر به‌شداربووێكی دانانی كاره‌كه‌ له‌ پشكی هاوبه‌شه‌كانی تری جیابكرێته‌وه‌، ئه‌وا هه‌ر كامیان بێت مافی هه‌یه‌ مافه‌كانی دانه‌ر له‌و به‌شه‌ی كه‌ به‌شداری كردووه‌ له‌ دانانی، وه‌سوودبهێنێت به‌ مه‌رجێك هیچ زیانێك به‌ وه‌سوودهێنانی هه‌مان كار نه‌گه‌ینێت یان سته‌م له‌ مافی گشت به‌شداربووانی كاره‌كه‌ نه‌كات، ته‌نها ئه‌گه‌ر به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ رێككه‌وتبن. سێیه‌م: ئه‌گه‌ر كۆمه‌ڵه‌ كه‌سێك له‌ دانانی كارێك، به‌ ئاراسته‌كردنی كه‌سێكی سروشتی یان مه‌عنه‌وی، كه‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی كاره‌كه‌ له‌ ژێر به‌رێوه‌بردن و ناوی خۆی له‌ ئه‌ستۆ بگرێت، به‌شداربووبن به‌ جۆرێك كه‌وا كاری هاوبه‌شه‌كان تیایدا له‌ ئامانجه‌ گشتیه‌كه‌ی مه‌به‌ستی ئه‌م كه‌سه‌ له‌م كاره‌ یان بیرۆكه‌یه‌ی دایهێناوه‌، به‌ جۆرێك ئاوێته‌ بووبێت كه‌وا ناكرێت كاری هه‌ر به‌شداربووێك له‌ به‌ئه‌نجام گه‌یاندنی ئه‌م كاره‌ به‌ ته‌نیا جیابكرێته‌وه‌، ئه‌وا ئه‌و كه‌سه‌ی داهێنانی ئه‌م كاره‌ی ئاراسته‌و رێكخستووه‌، به‌ ته‌نیا مافه‌كانی دانه‌ری به‌سه‌ردا پیاده‌ ده‌كات، ئه‌گه‌ر رێككه‌وتنێك به‌پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ نه‌بێت.

بیستەهەم

بیستەهەم: لەسەر ئەنجومەنی وەزیران و لایەنە پەوەندیدارەكان پێویستە حوكمەكانی ئەم بڕیارە جێبەجێ بكەن.

مادده‌ی حه‌ڤده‌م

مادده‌ی حه‌ڤده‌م: له‌گه‌ڵ پێشێل نه‌كردنی مافه‌كانی دانه‌ری كاری ڕه‌سه‌ن، ئه‌وا بۆ مه‌به‌سته‌كانی ئه‌م یاسایه‌، ئه‌م كه‌سانه‌ی خواره‌وه‌ به‌ دانه‌ر هه‌ژمار ده‌كرێن: یه‌كه‌م: هه‌ر كه‌سێك هه‌ڵسا به‌ وه‌رگێڕانی كارێك بۆ سه‌ر زمانێكی تر، یان پێداچوونه‌وه‌ی یان گۆڕینه‌وه‌ی له‌ ڕه‌نگێك بۆ ڕه‌نگێكی تری ئه‌ده‌ب یان هونه‌ر یان زانسته‌كان، یان كورتكردنه‌وه‌ی، یان گۆڕینی یان هه‌مواركردنی، یان راڤه‌كردنی، یان كۆمێنت له‌ سه‌ر نووسینی، یان پێرستكردنی، یان هه‌ر شێوازێكی تر كه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی نوێ و داهێنراوی نیشان بدات. دووه‌م: هه‌ر كه‌سێك كارێكی هونه‌ری كه‌سێكی تر به‌جێبگه‌ینێت، به‌جێگه‌یاندنه‌كه‌ش چ به‌ گۆرانی گووتن بێت، یان ژنین، یان ریتم، یان پێشكه‌شكردن، یان وێنه‌گرتن، یان نیگاركێشان، یان جوله‌، یان هه‌نگاو، یان هه‌ر رێگه‌یه‌كی تر.

مادده‌ی شازده‌م

مادده‌ی شازده‌م: یه‌كه‌م: مافه‌كانی دانه‌ر له‌گه‌ڵ دانانی كاره‌كه‌یه‌وه‌ دێنه‌ئاراوه‌. دووه‌م: مه‌به‌ست له‌ هاتنه‌ئارای كار ساته‌وه‌ختی دانانێتی له‌ شێوه‌یه‌كی بابه‌تیی شیاو بۆ تێگه‌یشتن و كۆپیكردن یان چه‌سپاندن. سێیه‌م: مه‌رج نیه‌ بۆ هاتنه‌ئارای مافه‌كانی دانه‌رو پیاده‌كردنیان كاره‌كه‌ تۆمار بكرێت یان ڕابسپێردرێت یان رێكاره‌ ڕواڵه‌تكارییه‌كانی تری بۆ ته‌واو بكرێت.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة