المواد القانونية

مادده‌ی سی و سێیه‌م

مادده‌ی سی و سێیه‌م: 1/ئه‌گه‌ر شكاتێك پێشكه‌ش به‌ ئه‌نجوومه‌نی سه‌ندیكا كرا، ئه‌وا ده‌ینێرێ بۆ لقی په‌یوه‌ندیدار بۆ ئه‌وه‌ی رای خۆی ورێنمایی خۆی ده‌رببڕێ، به‌ڵام ئه‌گه‌ر له‌لایه‌ن هه‌ر كامێكیانه‌وه‌ ئیسپات نه‌بوو، ئه‌و كاته‌ ده‌نێردرێ بۆ لیژنه‌ی به‌رزه‌فتكردن. 2/سه‌رۆكی لیژنه‌، مێژووی دانیشتن دیاری ده‌كات وبه‌ پزیشكه‌كه‌ی راده‌گه‌یه‌نێ. 3/دانیشتنه‌كانی لیژنەی به‌رزه‌فت كردن نهێنی ده‌بێت.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م : وه‌زاره‌ت بۆی هه‌یه‌ هه‌یكه‌لی رێكخستنی وه‌زاره‌ت به‌جۆرێكی وا دابنێ كه‌ ئامانجه‌كانی له‌ به‌ڕێوه‌بردنی پێشمه‌رگه‌ بێنێته‌دی له‌ پێناوی جێبه‌جێ كردنی ئه‌ركه‌كانی پاراستن وزیره‌ڤانی هه‌رێم و به‌رگری كردن لێی و ده‌ستنیشان كردنی ئه‌رك و تایبه‌تمه‌ندییه‌كانیی و ده‌سته‌ڵات و ئه‌ركه‌كانی پێكهاته‌كانی وه‌زاره‌ت به‌ پێڕه‌و ده‌بێ به‌مه‌رجێك له‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌وه‌ ده‌ربچێ.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: پێدانی پله‌ی سه‌ربازی به‌ پێی یاسا په‌یڕه‌و كراوه‌كان ده‌بێت

مادده‌ی حه‌ڤده‌م:

مادده‌ی حه‌ڤده‌م: یه‌كه‌م: پێویسته‌ ئه‌م مه‌رجانه‌ی خواره‌وه‌ له‌ ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی مامۆستایان و وانه‌بێژان بێنه‌دی: 1- پێویسته‌ ده‌رچووی زانكۆ یان په‌یمانگه‌ یان خولی پێگه‌یاندنی بواری په‌روه‌رده‌و فێركردن بێت. 2- له‌ ڕووی ته‌ندروستی و په‌روه‌رده‌ییه‌وه‌ لێهاتوو بێت. دووه‌م: پێویسته‌ رێژه‌ی ئه‌ندامه‌ هه‌میشه‌ییه‌كانی ده‌سته‌ی مامۆستایان له‌ (80%)ی كۆی گشتی كارمه‌نده‌ وانه‌بێژه‌كان كه‌متر نه‌بێت.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: 1. چوونه‌ ناو سه‌ندیكا به‌ داواكارییه‌كی نووسراو ده‌بێ وپێشكه‌ش به‌ نه‌قیب یا سه‌رۆكی لق له‌ پارێزگا ده‌كرێ وبه‌ڵگه‌نامه‌ پێویسته‌كانی پێوه‌ ده‌لكێنرێ. 2. داواكاریی چوونه‌ ناو سه‌ندیكا، له‌ماوه‌ (30) رۆژ له‌ مێژووی تۆمار كردنی له‌ سه‌ندیكا، ده‌خرێته‌ به‌رده‌م ئه‌نجومه‌ن، وئه‌نجومه‌نیش پێویسته‌ له‌و ماوه‌یه‌دا بیبرێته‌وه‌ وئه‌گه‌ر ئه‌و ماوه‌یه‌ ره‌ت بوو ویه‌كلانه‌كرایه‌وه‌ ئه‌و داوا كاره‌ به‌وه‌رگیراو له‌ سه‌ندیكا داده‌نرێ. 3. ئه‌نجوومه‌ن بۆی هه‌یه‌ به‌ بڕیارێكی هۆدەرخەر داواكاریی چونه‌ ناو سه‌ندیكا ره‌ت بكاته‌وه‌ وخاوه‌ن داواكه‌ش بۆی هه‌یه‌ له‌لای دادگای ته‌مییزی هه‌رێمی كوردستانی عێراق له‌ ماوه‌ی (30) رۆژ له‌ مێژووی پێراگه‌یاندنیه‌وه‌ تانووت له‌و بڕیاره‌ بدات و بڕیاری دادگاش بنبڕه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مادده‌ی نۆیه‌م له‌ یاساكه‌دا هه‌موار بكرێ، به‌م شێوه‌یه‌ بخوێندرێته‌وه‌: 1) ده‌سته‌ی گشتی له‌هه‌موو ئه‌ندامانی سه‌ندیكا، یا بریكاره‌كان، كه‌ بەپێی ئه‌م یاسایه‌ ئیلتزاماتی خۆیان به‌جێهێناوه‌ پێكدێت. ئه‌م ده‌سته ‌گشتیه‌ش به‌ باڵاترین ده‌سه‌ڵاتی سه‌ندیكاكه‌ داده‌نرێ وهه‌ر (3) سێ ساڵیش، جارێ، له‌ مانگی كانونی دووه‌مدا، كۆبوونه‌وه‌ی گشتی ئاسایی خۆی له‌باره‌گای سه‌ندیكاكه‌دا به‌ بڕیارێكی ئه‌نجوومه‌ن وله‌سه‌ر داواكردنی سه‌رۆكی سه‌ندیكا (نه‌قیب) ده‌گیرێ، وله‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌دا سه‌رۆكی سه‌ندیكا وهه‌شت ئه‌ندام ودوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گیش بۆ ئه‌ندامێیه‌تی ئه‌نجومه‌ن وئه‌ندامانی لیژنه‌ی (ئینزيبات) هه‌ڵده‌بژێرێ، و(نصاب)یش به‌ ئاماده‌بوونی دوو له ‌سێی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی یا بریكاره‌كان، دێته‌ جێ، وئه‌گه‌ر نه‌شهاته‌ جێ، ئه‌وا له‌و باره‌دا، دوای تێپه‌ڕبوونی پازده‌ رۆژ به‌سه‌ر كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌مدا، هه‌ڵبژاردن له‌ هه‌مان كات و جێگه‌دا ئه‌نجام ده‌درێ و (نصاب)یش به‌ ئاماده‌بوونی سێیه‌كی ئه‌ندامان با بریكاران به‌جێ دێ و به‌ ته‌واو داده‌نرێ، ده‌نا ئه‌گه‌ر وانه‌بێ، ئه‌وا ئه‌نجوومه‌ن له‌م باره‌دا بۆ خولێكی دیكه‌ش له‌سه‌ر كاروفرمانی خۆی ناپچرێ و به‌رده‌وام ده‌بێت. 2) ئه‌گه‌رهات و ژماره‌ی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی له‌ (500) ئه‌ندام زیاتر بوو، ئه‌وا هەڵبژاردنەكە لە ڕێگەی بريكارەكانەوە ئەنجام دەدرێ وڕێژەی نواندنیش له‌لایه‌ن ئه‌نجوومه‌ن یان ئه‌وه‌ی كه‌ فرمانی هه‌ڵده‌سورێنێ، به‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیشكاكه‌شه‌وه‌ دیاری ده‌كرێ.

مادده‌ی سێ یه‌م

مادده‌ی سێ یه‌م: سه‌ندیكا بۆ به‌دیهێنانی ئه‌م مه‌به‌ستانه‌ی خواره‌وه‌ كار ده‌كات: یه‌كه‌م: پێشخستنی پیشه‌كه‌و پاراستنی و به‌رز كردنه‌وه‌ی ئاستی پیشه‌یی و رۆشنبیری و ته‌كنیكی ئه‌ندامانی. دووه‌م: ئاماده‌ كردنی ئه‌ندامان و رێكخستنی هه‌وڵ و كۆششیان له‌ بواری خزمه‌تگوزاریی گه‌شه‌ كردنی كشتوكاڵی له‌ هه‌رێمدا. سێ یه‌م: كار كردن له‌ پێناوی به‌هێز كردنی گیانی هاوكاری و هاورێیه‌تی كردن له‌ نێوان ئه‌ندامان و به‌رگری كردن له‌ ماف و چاودێری كردنی به‌رژه‌وه‌ندیان به‌ پێشكه‌شكردنی خزمه‌تگوزاری و ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تی بۆیان. چواره‌م: هاوكاری كردن له‌گه‌ڵ تێكرای فه‌رمانگه‌ و دامه‌زراو و سه‌ندیكا و رێكخراوه‌ كشتوكاڵییه‌كاندا و پته‌وكردنی په‌یوه‌ندییه‌كان له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ كشتوكاڵییه‌ هه‌رێمی و جیهانی یه‌كاندا به‌ جۆرێك كه‌ به‌ره‌و پێش چوونی كشتوكاڵ و په‌ره‌سه‌ندنی له‌ هه‌رێمی كوردستاندا مسۆگه‌ر بكا. پێنجه‌م: رێكخستنی رێسای ده‌ست دانه‌ پیشه‌ و چاودێری كردنی پیاده‌كردنه‌كه‌ی.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: ده‌بێ ئه‌ندام ئه‌م مه‌رجانه‌ی لێ بێته‌ دی: 1. له‌ هاووڵاتییانی كوردستانی عێراق بێ یاخود لێی دابنیشێ. 2. به‌ تاوانێكی ناسیاسی یا كه‌تنێكی ئابڕووبه‌ر سزا نه‌درابێ. 3. بڕوانامه‌یه‌كی هه‌بێ كه‌ له‌ به‌كالۆریۆس یا هاوتای له‌ پزیشكی دا كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م:

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م: ئه‌وه‌ی بۆ ئه‌ندامیه‌تی ژوور ده‌پالێورێت ده‌بێ ئه‌م مه‌رجانه‌ی تێدا بێ: 1-هاوڵاتی هه‌رێمی كوردستانی عێراق بێ. 2-ته‌مه‌نی له‌ (25)ساڵ كه‌متر نه‌بێ. 3-بازرگانی كردبێ و یا پرۆژه‌یه‌كی پیشه‌سازی هه‌بووبێ و به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ ماوه‌ی پێنج ساڵی پر كردبێته‌وه‌ له‌ ئه‌ندامیه‌تی یه‌كێك له‌ ژووره‌كانی بازرگانی و پیشه‌سازی یان یه‌كێ لوه‌ژووره‌كانی بازرگانی عێراقی یا یه‌كێتی پیشه‌سازیه‌كانی عێراقی كه‌ له‌ پێش كارپێكردنی نامه‌یه‌كی سه‌ره‌تایی زانكۆییان هه‌بێ ده‌بێت سێ ساڵ هه‌ر وه‌ك به‌رێوه‌به‌ره‌ ده‌سه‌ڵات پێدراوه‌كانی (المدراْ المفوچون) كۆمپانیا تایبه‌تییه‌كان له‌و مادده‌یه‌ به‌ده‌ر ده‌كرێن به‌ مه‌رجێ له‌ كاتی پێشكه‌ش كردنی داخوازی خۆپاڵاوتن دا سێ ساڵ یه‌ك له‌ دوای یه‌كی له‌و فه‌رمانه‌دا به‌سه‌ر بردبێ. 4-ته‌واوی ئابوونه‌كانی به‌ ژوور دابێ.

مادده‌ی یازده‌یه‌م:

مادده‌ی یازده‌یه‌م: خاڵێك بۆ بڕگه‌ی (سێیه‌م) له‌ مادده‌ی پازده‌یه‌م به‌ زنجیره‌ (4) زیاد ده‌كرێت وبه‌م شێوه‌یه‌ی لێ دێت: 4- لیژنه‌ی قه‌زا به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌لأ ده‌سته‌ی لق، له‌نێوان ده‌سته‌ی مامۆستایاندا، نوێنه‌رێك بۆ یه‌كێتی له‌ دامه‌زراوه‌كانی په‌روه‌رده‌ و فێركردن هه‌ڵده‌بژێرێت، له‌ پێناو به‌هێزكردنی په‌یوه‌ندی نێوان یه‌كێتی و بنكه‌كانیدا وگه‌یاندنی رێنماییه‌كانی یه‌كێتی وئاراسته‌كان پێیان.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م:1. هاتنه‌ ریزی نه‌قابه‌ به‌ داواكارییه‌كی نوسراو ده‌بێت و پێشكه‌ش به‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا ده‌كرێت و هاوپێچ ده‌بێت له‌گه‌ڵ به‌ڵگه‌نامه‌ی پشتگیری كردن به‌ داخوازییه‌كه‌ و ده‌بێت ئه‌نجومه‌ن بریارێك له‌ باره‌یه‌وه‌ بدات له‌ ماوه‌ی یه‌ك مانگ له‌ مێژووی تۆمار كردنی و ئه‌گه‌ر ئه‌و ماوه‌یه‌ تێپه‌ری به‌بێ ئه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌ن له‌و باره‌یه‌وه‌ بڕیارێك بدات ئه‌وا ئه‌مه‌ به‌ دانپێدانانی ره‌زامه‌ندی داده‌نرێت.2. ئه‌گه‌ر ئه‌نجومه‌ن داواكاری به‌ ئه‌ندامیه‌تی ره‌تكرده‌وه‌ ئه‌وا ده‌بێت هۆیه‌كانی ره‌ت كردنه‌وه‌كه‌ ئاشكرا بكات.3. خاون داوا ره‌ت كراوه‌كه‌ بۆی هه‌یه‌ له‌ دادگای ته‌مییز تانه‌ له‌ بڕیاره‌كه‌ی ئه‌نجومه‌ن بدات، ئه‌مه‌ش له‌ ماوه‌ی (15) پانزده‌ رۆژ له‌ مێژووی ئاگادار بوونه‌وه‌ی له‌ بڕیاری ره‌فز كردنه‌وه‌كه‌ و بڕیاری دادگای ته‌مییز به‌ یه‌ك لاكه‌ره‌وه‌ داده‌نرێت.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م:1. ده‌كرێ ده‌سته‌ی گشتی بۆ كۆبوونه‌وه‌یه‌كی نائاسایی بانگێشت بكرێت گه‌ر سێ یه‌كی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی یان دوو سێ یه‌كی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن ویستیان ئه‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌ بكرێت، هۆكاری پێویستی كۆبوونه‌وه‌كه‌ به‌ دیار ده‌خرێت، ئه‌و كاته‌ به‌ گوێره‌ی ئوسول ئه‌نجومه‌ن له‌سه‌ریه‌تی كه‌ بانگێشتی ئه‌ندامان بكا و له‌ ماوه‌ی یه‌ك مانگ له‌ مێژووی تۆماركردنی داواكارییه‌وه‌ كاتی كۆبونه‌وه‌كه‌ دیاری بكات. 2. ده‌سته‌ی گشتی نابێ له‌ غه‌یری ئه‌و كێشانه‌ بكۆڵێته‌وه‌ كه‌ كۆبونه‌وه‌یان له‌ پێناودا كراوه‌، ئه‌گه‌ر پێوه‌یان په‌یوه‌ست نه‌بن یان له‌وانه‌وه‌ لق و پۆپیان لێ نه‌بوبێته‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: ئه‌م وشانه‌ی خواره‌وه‌ له‌م یاسایه‌دا ئه‌م مانایانه‌ ده‌به‌خشن كه‌ له‌ به‌رامبه‌ریانه‌وه‌ دانراون: 1. سه‌ندیكا: سه‌ندیكای رۆژنامه‌نووسانی كوردستانی عێراق. 2. ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكای رۆژنامه‌نووسانی كوردستانی عێراق. 3. نه‌قیب: نه‌قیبی رۆژنامه‌نووسانی كوردستانی عێراق. 4. رۆژنامه‌نووس: هه‌ر ئه‌ندامێك له‌ سه‌ندیكا بێ و وه‌فادار بێ به‌رامبه‌ر به‌ پابه‌ندییه‌كانی. 5. رۆژنامه‌: هه‌ر چاپ كراوێك كه‌ به‌ شێوه‌ی ده‌وری یان ناده‌وری له‌ هه‌رێمی كوردستان ده‌رده‌چێ و به‌ ره‌سمی مۆڵه‌ت دراوه‌ له‌ لایه‌ن حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانه‌وه‌ 6. تۆمار: ئه‌و تۆماره‌ی كه‌ پێش وه‌خت ئاماده‌ ده‌كرێ بۆ تۆمار كردنی ناوی رۆژنامه‌ نووس و تێكرای ئه‌و زانیاریانه‌ی كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ پیشه‌كه‌یانه‌وه‌ هه‌یه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م :

مادده‌ی یه‌كه‌م : مه‌به‌ست له‌م زاراوانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌: یه‌كه‌م : هه‌رێم : هه‌رێمی كوردستان ـ عێراق. دووه‌م : وه‌زاره‌ت : وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌ له‌ هه‌رێم. سێیه‌م : وه‌زیر : وه‌زیری پێشمه‌رگه‌. چواره‌م : بریكاری وه‌زاره‌ت : بریكاری وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌. پێنجه‌م : ئه‌مینداری گشتی : ئه‌مینداری گشتی وه‌زاره‌ت. شه‌شه‌م : سه‌رۆكی ده‌سته‌ی ئه‌ركان : سه‌رۆكی ده‌سته‌ی ئه‌ركان له‌ وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌. حه‌وته‌م : ئه‌نجومه‌ن : ئه‌نجومه‌نی به‌رگری وه‌زاره‌ت.

مادده‌ی چوارده‌:

مادده‌ی چوارده‌: یه‌كه‌م: نیساب له‌ ئه‌نجومه‌ن به‌ ئاماده‌بوونی زۆربه‌ی ئه‌ندامان ته‌واو ده‌بێت، وه‌ بڕیاره‌كانیش به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بوان ده‌رده‌هێنرێن، وه‌ له‌ كاتی یه‌كسان بوونی ده‌نگه‌كان به‌و لایه‌نه‌دا ده‌له‌نگێ كه‌ نه‌قیبی تێدایه‌. دووه‌م: ئه‌گه‌ر به‌ هه‌ر هۆیه‌كه‌وه‌ بێ شوێنی نه‌قیب چۆڵ بوو ئه‌وا بریكاره‌كه‌ی شوێنی ده‌گرێته‌وه‌ یاخود سكرتێره‌كه‌ی ئه‌گه‌ر جێگای بریكاری نه‌قیب چۆڵ بوو ئه‌وه‌ش بۆ باقی ئه‌وه‌نده‌ ماوه‌یه‌ی كه‌ ماوه‌. سێیه‌م: ئه‌گه‌ر یه‌كیك له‌ پایه‌كانی ئه‌نجومه‌ن بێجگه‌ له‌وانه‌ی كه‌ له‌ بڕگه‌ی دووه‌می سه‌ره‌وه‌ ناویان هێندرا چۆڵ بوو به‌هه‌ر هۆێكه‌وه‌ بێت یه‌كێك له‌ ئه‌ندامه‌كانی یه‌ده‌گ شوینی ده‌گرێته‌وه‌. چواره‌م: ئه‌گه‌ر پایه‌كانی زۆربه‌ی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن چۆڵ بوو ئه‌نجومه‌ن له‌سه‌ریه‌تی له‌ ماوه‌ی دوو مانگدا بانگهێشتی ده‌سته‌ی گشتی بكات بۆ هه‌ڵبژاردنی ئه‌وانه‌ی كه‌ ئه‌و پایانه‌ پڕده‌كه‌نه‌وه‌ به‌ هه‌مان رێگای باسكراو له‌م یاسایه‌دا بۆ ئه‌وه‌نده‌ ماوه‌ی كه‌ ماوه‌ به‌ مه‌رجێك كه‌ ئه‌وه‌نده‌ ماوه‌ی كه‌ ماوه‌ له‌ شه‌ش مانگ كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: ناوی یاساكه‌ له‌ (یاسای ده‌سته‌ی گشتی له‌ هه‌رێمی كوردستان بۆ ئه‌و ناوچانه‌ی ناكۆكییان له‌سه‌ره‌) هه‌موارده‌كرێت بۆ (یاسای ده‌سته‌ی گشتی له‌ هه‌رێمی كوردستان بۆ ناوچه‌ كوردستانییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی ئیداره‌ی هه‌رێم).

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زارهت ئه‌م ئه‌ركانه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: یه‌كه‌م : پاراستن و زێره‌ڤانی هه‌رێمی كوردستان و به‌رگریی كردن لێی و مسۆگه‌ركردنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌ نیشتمانی و نه‌ته‌وه‌ییه‌كانی. دووه‌م : پاراستنی كیانی سیاسی هه‌رێم و سیسته‌می حوكمه‌ دیموكراتییه‌كه‌ی و پارێزگارێكردن له‌ ده‌زگا ده‌ستوورییه‌كانی. سێیه‌م : پاڵپشتی كردنی حكومه‌تی فیدڕاڵ له‌ به‌رگری كردن له‌ سه‌روه‌ری و ئاسایشی عێراق به‌ پێی ده‌ستوری فیدڕاڵی و ده‌ستووری هه‌رێم و بیرخه‌ره‌وه‌ی له‌ یه‌كگه‌یشتنی ئه‌منی و هه‌ماهه‌نگی و هاوكاری كردن له‌گه‌ڵیدا له‌سه‌ر چۆنیه‌تی چاره‌سه‌ركردنی قه‌یرانه‌ ئه‌منیه‌كان و كاره‌سات و به‌شداریكردن له‌كاتی پێویست له‌ جه‌نگ و به‌ره‌نگار بوونه‌وه‌ی تیرۆر به‌هه‌موو جۆره‌كانیه‌وه‌ له‌ هه‌رێمی كوردستان به‌ تایبه‌تی و له‌ عیراقیشدا به‌هه‌ماهه‌نگی و هاریكاری كردن له‌گه‌لأ حوكمه‌تی فیدرالأ دا. چواره‌م: دامه‌زراندنی پێكهاته‌و یه‌كه‌ی نیزامی سه‌ربازی و مه‌شق پێكردنیان له‌سه‌ر هه‌موو هونه‌رێكی جه‌نگ وفێركردنی زانستییه‌ نوێیه‌كان، تاكو شیاو بن بۆ به‌رگری كردن له‌ هه‌رێمی كوردستان. پێنجه‌م: دانانی پلانی پێویست بۆ په‌ره‌پێدان و نوێكردنه‌وه‌ی هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌، ئه‌مه‌ش به‌ ئاماده‌كردنی هه‌موو جۆره‌كانی و پۆلێنه‌كانی و شێوازی پێدانی هه‌موو كه‌ل و په‌لێكی هونه‌ری و په‌ره‌پێدانی هونه‌ره‌كانی شه‌ڕ و چۆنیه‌تی به‌كارهێنانیان له‌ مه‌یدانی جه‌نگدا. شه‌شه‌م: دابین كردنی هه‌موو ئه‌و كاروبارانه‌ی په‌یوه‌ندییان به‌ نیشته‌جێ كردن و چه‌كداركردن و ته‌موین و گواستنه‌وه‌ و خۆراك و مووچه‌ وكاروباری دارایی و ژمێریاری وئاستی ته‌ندروستی و جه‌سته‌یی وخزمه‌تگوزاری دیكه‌ بۆ هێزه‌كان هه‌یه‌.

مادده‌ی سێیه‌م :

مادده‌ی سێیه‌م : وه‌زاره‌ت له‌م پێكهاتانه‌ی خواره‌وه‌ پێكدی: یه‌كه‌م : وه‌زیر : به‌رپرسی یه‌كه‌مه‌ له‌ وه‌زاره‌ت و به‌رپرسه‌ له‌ كاره‌كانی و ئاراسته‌كردنی سیاسه‌ته‌كه‌ی وسه‌رپه‌رشتی كردنی چالاكییه‌كانی وله‌ویشه‌وه‌ فه‌رمان و رێنمایی ده‌رده‌چن له‌ هه‌موو ئه‌وشتانه‌ی په‌یوه‌ندییان به‌ پێكهاته‌كانی وه‌زاره‌ت و هه‌موو كاروباری سه‌ربازی و هونه‌ری و دارایی و كارگیریی و رێكخستنه‌وه‌ هه‌یه‌ به‌ پێی حوكمه‌كانی یاسا و به‌رپرسه‌ له‌ به‌رده‌م ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران به‌و ناوه‌ی ئه‌ندامێكی هاوكاره‌ لێی و بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ده‌سته‌ڵاته‌كانی به‌ فه‌رمانبه‌ره‌ پله‌ تایبه‌تییه‌كان له‌ وه‌زاره‌تدا بدات، هه‌ریه‌كه‌یان به‌پێی پسپۆری خۆی. دووه‌م : وه‌كیل وه‌زاره‌ت : یارمه‌تی وه‌زیر ده‌دات له‌ سیاسه‌ت و شێوه‌ی به‌ڕێوه‌بردنی وه‌زاره‌ت و، له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌و ده‌سته‌ڵاتانه‌ی كه‌ له‌ په‌یڕه‌وی ناوخۆی وه‌زاره‌ت بۆی ده‌سنیشان كراوه‌ یان ئه‌وه‌ی له‌ لایه‌ن وه‌زیره‌وه‌ پێی ده‌سپێردرێ سه‌رپه‌رشتی كاروباره‌كانی ده‌كا. سێیه‌م: ئه‌میندارێتی گشتی: ئه‌میندارێكی گشتی (به‌ پله‌ی تایبه‌تی) به‌ڕێوه‌ی ده‌بات و به‌رپرسه‌ به‌ وه‌زیر و چه‌ند یاریده‌ده‌رێك بۆ راپه‌راندنی كاروباری كارگێڕی و جه‌نگاوه‌ران و یاسایی وشارستانی یاریده‌ی ده‌ده‌ن و ئه‌م به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی وده‌زگایانه‌ی خواره‌وه‌ی پێوه‌ده‌لكێ: 1. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی گرێبه‌سته‌كانءكڕیاری وچه‌كداركردن وكه‌ڵءپه‌ل پێدان. 2. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی تاكه‌كان ءخۆبه‌خشكه‌ران. 3. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی ڕاگه‌یاندنء ڕۆشنبیریء هۆشیاریی نیشتیمانی. 4. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كاروباری خانه‌نشینیی پێشمه‌رگه‌و چاودێری خاوه‌ن پێویستیه‌ تایبه‌تیه‌كان. 5. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی بودجه‌و به‌رنامه‌كان (ژمێریاری سه‌ربازی). 6. فه‌رمانگه‌ی یاسایی. 7. دادگا سه‌ربازیه‌كان. چواره‌م: پشكێنه‌ریه‌تی گشتی: ئه‌فسه‌رێك سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات به‌مه‌رجێك پله‌كه‌ی له‌ (لیواء) كه‌متر نه‌بێ و ده‌بێته‌ (پشكێنه‌ری گشتی) و كاره‌كه‌یش پشكنین و به‌دوا داچوونی ده‌زگا و پێكهاته‌كان و یه‌كه‌كانی سه‌ر به‌ وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌ ده‌بێ بۆ وه‌ستان له‌سه‌ر هه‌ڵوێست و باری هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ و هه‌ڵسه‌نگاندنی ئاستی ئاماده‌یی شه‌ڕكردنی و پیاده‌كردنی ئه‌وفه‌رمان و رێنماییانه‌ی كه‌ له‌ وه‌زاره‌ته‌وه‌ ده‌رچوون و ئه‌مه‌ش به‌ به‌رزكردنه‌وه‌ی راپۆرتی ده‌وری و ناده‌وری ده‌بێت بۆ وه‌زیر به‌مه‌به‌ستی چاره‌سه‌ركردن و په‌ره‌پێدان. پێنجه‌م: فه‌رمانگه‌ی چاودێری دارایی: فه‌رمانبه‌رێك سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی و كاره‌كه‌یشی ئه‌نجامدانی هه‌موو پێویستییه‌كه‌ له‌ باره‌ی وردبینی و چاودێری كاروباری دارایی و به‌دوا داچوون و پیاده‌كردنی رێنمایی وبنچینه‌ی دارایی وژمیریارییه‌ له‌ وه‌زاره‌ت و پێكهاته‌كان و چۆنیه‌تی گرتنی سه‌رپێچیه‌ داراییه‌كانه‌. شه‌شه‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی هه‌ماهه‌نگی وپه‌یوه‌ندیه‌كان: كاره‌كه‌ی دروستكردن و رێكخستنی په‌یوه‌ندییه‌كانه‌ له‌گه‌لأ ده‌زگاو لایه‌نه‌ شارستانی و سه‌ربازییه‌ فه‌رمیه‌كانی په‌یوه‌ندیدار به‌كاروباری وه‌زاره‌ت. حه‌وته‌م: سه‌رۆكایه‌تی ده‌سته‌ی ئه‌ركه‌كان: ئه‌فسه‌رێكی ڕوكن سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات كه‌ پله‌كه‌ی له‌ لیوا كه‌متر نه‌بێ و سه‌رپه‌رشتی لایه‌نی پسپۆڕی سه‌ربازی له‌ وه‌زاره‌ت ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ وله‌و كاروبه‌رپرسیاریه‌تیه‌ی كه‌ پێی سپێردراوه‌ دوو یاریده‌ده‌ر له‌ ده‌سته‌ی ئه‌ركان (ئۆپڕاسیۆنه‌كان) و( كارگێریی و میره‌) یارمه‌تی ده‌ده‌ن وئه‌م ده‌سته‌و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌ گشتی و پێكهاتانه‌ی خواره‌وه‌ی پێوه‌ی به‌ند ده‌بن: 1- یاریده‌ده‌ری سه‌رۆكی ده‌سته‌ی ئه‌ركان بۆ ئۆپراسیۆنه‌كان: 1. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئۆپراسیۆنه‌كان. 2. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پلاندانان و په‌ره‌پێدان ونوێكردنه‌وه‌. 3. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی مه‌شقی سه‌ربازی و باوه‌ڕیی. 4. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گه‌یاندن. 5. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ڕێكخستن. 6. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پۆله‌كان. 7. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی یاریه‌كانی سه‌ربازییه‌كان. 2- یاریده‌ده‌ری سه‌رۆكی ده‌سته‌ی ئه‌ركان بو كارگیریی ومیره‌: أ- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كارگیریی. ب- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی میره‌. ج- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كاروباری پزیشكی. د- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی عینه‌ و عه‌مباره‌ مه‌ڵبه‌ندییه‌كان. ه- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئه‌شغال و نیشته‌جێ كردنی سه‌ربازیی. و- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی چاپخانه‌ سه‌ربازییه‌كان. ز- فه‌رمانده‌یی شوێنه‌كان(مواقع). هه‌شته‌م: پێكهاته‌كانی نیزامی زێره‌ڤانی هه‌رێم: به‌ پێڕه‌ و رێك ده‌خرێن. نۆیه‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی هه‌واڵگری: كارو ئه‌ركه‌كه‌ی دابین كردنی ئاسایشی باره‌گه‌ و پێكهاته‌كان و كۆكردنه‌وه‌ی زانیارییه‌كانی هه‌واڵگری مه‌یدانی وستراتیژی وهه‌ڵسه‌نگاندنیان و دا زانیان له‌ خزمه‌تی وه‌زاره‌تی پیشمه‌رگه‌ وپكهاته‌كانی وباره‌گا باڵاكانی په‌یوه‌ندیداره‌. ده‌یه‌م: سه‌ركردایه‌تی هێزه‌كانی یه‌ده‌گ: كاروباره‌كه‌ی به‌ پێڕه‌و رێك ده‌خرێ. یازده‌م: ئه‌نجومه‌نی به‌رگری وه‌زاره‌ت له‌مانه‌ پێكدێ: 1. وه‌زیر: سه‌رۆكه‌. 2. بریكاری وه‌زاره‌ت: ئه‌ندامه‌ و له‌كاتی ئاماده‌ نه‌بوونی وه‌زیر سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌ن ده‌كات. 3. ئه‌مینداری گشتی: ئه‌ندامه‌. 4. سه‌رۆكی ده‌سته‌ی ئه‌ركان: ئه‌ندامه‌. 5. به‌ڕێوه‌به‌ری هه‌واڵگری گشتی: ئه‌ندامه‌. 6. پشكێنه‌ری گشتی: ئه‌ندامه‌. 7. فه‌رمانده‌ی هێزی یه‌ده‌گ: ئه‌ندامه‌. 8. وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ پشت به‌ راوێژكار و شاره‌زایان له‌كاتی پێویستدا ببه‌ستێ.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: سه‌رۆكایه‌تی ده‌سته‌ی ئه‌ركان پلانی جێبه‌جێ كردن بۆ به‌دێهینانی ئه‌و ئامانج و ئه‌ركانه‌ داده‌نی كه‌ له‌ مادده‌ی دووه‌می ئه‌م یاسایه‌دا هاتوون.

مادده‌ی پازده‌

مادده‌ی پازده‌: یه‌كه‌م: مه‌ندوبه‌كانی قه‌زا، كه‌ بۆ ئه‌ندامێتیی كۆنگره‌ی گشتی هه‌ڵبژێردراون، دوای ته‌واو بوونی ئیش و كاره‌كانی كۆنگره‌ كۆ ده‌بنه‌وه‌ به‌ سه‌رپه‌رشتی ده‌سته‌ی لق بۆ هه‌ڵبژاردنی لیژنه‌ی قه‌زا له‌ناو خۆیاندا كه‌ له‌ (3) سێ ئه‌ندامی ئه‌سڵی و یه‌ك ئه‌ندامی یه‌ده‌گ پێك دێت. دووه‌م: لیژنه‌ی قه‌زا له‌ یه‌كه‌م كۆبوونه‌وه‌یدا سه‌رۆكێك له‌ناو ئه‌ندامه‌كانیدا بۆ خۆی هه‌ڵده‌بژێرێ و، سه‌رۆك له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی لقدا ئاماده‌ ده‌بێت. سێیه‌م: ئیش و كاری لیژنه‌ی قه‌زا: 1-به‌ركارخستنی بڕیارو ئاڕاسته‌كاریه‌كانی ده‌سته‌ی لق. 2- سه‌رپه‌رشتیی كاروباری یه‌كێتی له‌ قه‌زادا. 3- به‌رزكردنه‌وه‌ی راپۆرتگه‌لی ده‌وری بۆ ده‌سته‌ی لق ده‌رباره‌ی هه‌ر شتێك كه‌ پێویست بێت بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی سه‌ویه‌ی فێركاری.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة