المواد القانونية

مادده‌ی بیسته‌م

مادده‌ی بیسته‌م: داموده‌زگاكانی هه‌رێم ده‌توانن سوود له‌ توانا و چاڵاكی رێكخراوه‌كان وه‌ربگرن له‌ ڕێگای ئه‌نجامدانی پڕۆژه‌ی هاوبه‌شه‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م گوزارشتانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی ته‌نیشتیانن‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌:- هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. سه‌ندیكا: سه‌ندیكای كیمیاگه‌ران. ده‌سته‌ی: ده‌سته‌ی گشتی سه‌ندیكا. ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. نه‌قیب: نه‌قیبی كیمیاگه‌ران.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌نداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی، نه‌قیب و ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا و لێژنه‌ی به‌رزه‌فتی كردن (انضباط) ی ئه‌سڵ و یه‌ده‌گ له‌ یه‌ك كات و شوێندا به‌ رێگای هه‌ڵبژاردنی نهێنی و به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بووان هه‌ڵده‌بژێردرێن.

مادده‌ی یازده‌یه‌م:

مادده‌ی یازده‌یه‌م: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا تایبه‌تمه‌نده‌ به‌ جێبه‌جێ كردنی ئه‌وانه‌ی خواره‌وه‌: 1. كاركردن له‌ پێناو به‌دی هێنانی ئه‌ركه‌كانی سه‌ندیكا به‌ پێی ئه‌وه‌ی كه‌ له‌ مادده‌ی سێیه‌می ئه‌و یاسایه‌ هاتووه‌. 2. پێشكه‌ش كردنی پێشنیاز له‌باره‌ی هه‌موار كردنی یاسای سه‌ندیكا و پێره‌وی ناوخۆ، بۆ ده‌سته‌ی گشتی. 3. جێ به‌جێ كردنی بڕیاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی. 4. دامه‌زراندنی كرێكاری خزمه‌تگوزاری بۆ سه‌ندیكا و ده‌ستنیشان كردنی كرێیه‌كانیان و هه‌موار كردنیان. 5. ته‌ماشاكردنی داواكاری بۆ هاتنه‌ ناو سه‌ندیكا و بریاردان له‌سه‌ر قبووڵ كردنی ئه‌ندام و به‌شداربووان. 6. هه‌ڵبژاردنی نوێنه‌ری سه‌ندیكا له‌ لیژنه‌ ره‌سمییه‌كان و هی تریشدا ئه‌گه‌ر نه‌قیب نه‌بووبێته‌ نوێنه‌ری سه‌ندیكا. 7. ناردنی ئه‌و كێشه‌ و شكایه‌تانه‌ی كه‌ بۆی دێ، بۆ لیژنه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان. 8. دامه‌زراندنی لقی سه‌ندیكا له‌ پارێزگاكانی هه‌رێم به‌ پێی مه‌رجه‌كانی دیاری كراو له‌ پێره‌وی ناوخۆی سه‌ندیكادا. 9. پێكه‌وه‌نانی لیژنه‌ی لاوه‌كی بۆ به‌دی هێنانی مه‌به‌سته‌كانی سه‌ندیكا. 10. بڕیار دان له‌سه‌ر واز هێنانی نه‌قیب یا جێگره‌كه‌ی یاخود هه‌ر ئه‌ندامێكی سه‌ندیكا یا لیژنه‌كانی. 11. دامه‌زراندنی نوێنه‌ری سه‌ندیكا له‌و پارێزگایانه‌ی كه‌ لقی سه‌ندیكایان نییه‌. 12. دامه‌زاندنی وردكاری ژمێریاری بۆ ئه‌نجامدانی وردكاری ساڵانه‌. 13. رێكخستنی پلیتی هه‌ڵبژاردن و به‌ڵگه‌نامه‌كانی دیكه‌و سه‌رپه‌رشتی كردنی كرداری هه‌ڵبژاردن به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌. 14. ده‌رهێنانی رێنمایی گونجاو له‌گه‌ڵ ئه‌م یاسایه‌ و پێره‌وی ناوخۆدا به‌مه‌به‌ستی ئاسان پیاده‌ كردنی. 15. مافی قه‌رزكردن و به‌ قه‌رزدان و پێشكه‌شكردنی یارمه‌تی دارایی هه‌یه‌، به‌و شێوه‌یه‌ی كه‌ مه‌به‌سته‌كانی سه‌ندیكا به‌دی بێنێ. 16. دامه‌زرراندن و به‌رێوه‌بردنی یانه‌كانی هونه‌رمه‌ندان به‌ پێی یاسای كۆمه‌ڵه‌كان و پێره‌وی تایبه‌ت به‌و یاسایه‌.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: 1. نوێ كردنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی ده‌ستدانه‌ پیشه‌ له‌ ماوه‌ی مانگی كانوونی دووه‌می هه‌موو ساڵێكدا ئه‌نجام ده‌درێ وئه‌گه‌ر هه‌ر ئه‌ندامێك له‌و ماوه‌یەدا دواكه‌وت به‌بێ عوزری ڕه‌وای وا كه‌ ئه‌نجوومه‌ن قه‌ناعه‌تی پێ بێ، له‌ ده‌ست دانه‌ پیشه‌كه‌ی قه‌ده‌غه‌ ده‌كرێ ومۆڵه‌تی كاركردنی پێ نادرێـته‌وه‌ تاكو دوو قات ئابۆنه‌ی نوێ كردنه‌وه‌ی نه‌دات. 2. ئه‌گه‌ر ئه‌ندام له‌ نوێ كردنه‌وه‌ی مۆڵه‌ته‌كه‌ی بۆ دوو ساڵی یه‌ك له‌ دوا یه‌ك دواكه‌وت وهیچ عوزرێكی ڕه‌وای نه‌بوو، ئه‌وا ناوی له‌ تۆماری سه‌ندیكا ده‌گوژێندرێته‌وه‌ وماوه‌ نادرێ ده‌ست بداته‌ پیشه‌كه‌ی و، ئه‌گه‌ر ویستی دووباره‌ ناوی تۆمار بكرێته‌وه‌ ده‌بێ ئابوونه‌ی چوونه‌ ناو سه‌ندیكا وئابوونه‌ی نوێ كردنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی ده‌ست دانه‌ پیشه‌كه‌ی دووقات بدات. 3. ئه‌گه‌ر ئه‌ندامێ، مه‌رجێ له‌مه‌رجه‌كانی چوونه‌ ناو سه‌ندیكای له‌ده‌ست دا ئه‌وه‌ مافی ئه‌ندامییه‌كه‌ی له‌ ده‌ست ده‌دا وبه‌ بڕیارێكی ئه‌نجوومه‌ن پیشه‌كه‌ی لێ قه‌ده‌غه‌ ده‌كرێ، به‌ڵام بۆی هه‌یه‌ له‌به‌رده‌م دادگای پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێمدا له‌ ماوه‌ی (30) رۆژدا كه‌ له‌ رۆژی ئاگاداركردنییه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا تانه‌ له‌ بڕیاره‌كه‌ بدات، بڕیاری دادگاش چی بێ هه‌ر ئه‌وه‌یه‌ و ده‌بڕدرێته‌وه‌.

مادده‌ی هه‌شته‌م

مادده‌ی هه‌شته‌م: نابێ ئه‌ندام پایه‌ی نه‌قیبی وئه‌م پایانه‌ی خواره‌وه‌ پێكه‌وه‌ كۆبكاته‌وه‌: 1. سه‌رۆكایه‌تی په‌رله‌مان. 2. وه‌زیر یان بریكاری وه‌زیر له‌ وه‌زاره‌ته‌كانی هه‌رێمدا. 3. به‌ڕێوبه‌ری گشتی له‌ وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی و كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تیدا. 4. به‌ڕێوبه‌ری كۆمپانیایه‌كی بازرگانی.

سێیەم

سێیەم: پێویستە ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی كوردستان ولایەنە پەیوەندیدارەكان ئەم بڕیارە جێبەجێ‌ بكەن.

یەكەم

یەكەم: ڕاگرتنی كاركردن بە مەرجی (هاوسەربوون) كە لە دەقی بڕگەی یەكەمی ماددەی (41) لە یاسای داواكاری گشتی ژمارە (159)ی ساڵی 1979لە هەرێمی كوردستان- عێراق دا.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: سه‌ندیكا بۆ به‌دیهێنانی ئه‌م ئامانجانه‌ كار ده‌كات: یه‌كه‌م: رێكخستنی پیشه‌ی پزیشكانی دروستی ئاژه‌ڵ له‌ بواری چالاكی گشتی و تایبه‌تی دا و پێشخستنی و به‌رز كردنه‌وه‌ی ئاستی زانستی و پیشه‌یی بزیشكانی دروستی ئاژه‌ڵ له‌ هه‌رێم دا. دووه‌م: رێكخستن و به‌هێز كردنی په‌یوه‌ندی ئه‌ندامان له‌ نێوان خۆیاندا له‌گه‌ڵ ده‌زگا حكومی و تاكه‌كه‌سه‌ كاندا و به‌رگری لێكردنیان، وه‌ به‌رگری كردن له‌ مافه‌كانیان و مسۆگه‌ر كردنیان، هه‌روه‌ها كارێكی وا بكرێ كه‌ بتوانن ئه‌ركه‌كانیان جێ به‌جێ بكه‌ن. سێیه‌م: په‌ره‌پێدان و به‌ دیار خستنی رۆڵی پزیشكانی دروستی ئاژه‌ڵ له‌ كۆمه‌ڵگای كوردستاندا. چواره‌م: هانادن و پشتگیری كرنی توێژینه‌وه‌ی زانستی ئه‌ندامانی و، به‌ستنی سیمینار و خولی تایبه‌ت به‌ زانستی دروستی ئاژه‌ڵ بۆ ئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ پێشكه‌وتنی زانستی دروستی ئاژه‌ڵدا بروا. پێنجه‌م: سه‌ندیكا پشتگیری و به‌شداری له‌ هه‌موو هه‌وڵدانێك ده‌كا له‌ پێناو: 1. پاراستنی ژینگه‌ له‌ پیس بوون كه‌ سه‌رچاوه‌كه‌ی له‌ ئاژه‌ڵه‌وه‌ بێ. 2. پاراستنی ئاژه‌ڵی كێوی له‌ نه‌خۆشییه‌كان و رێگه‌ گرتن له‌ كوشتن و راوكردنیان ته‌نها له‌ سنووری یاسادا نه‌بێ. ج- پاراستنی مرۆڤ له‌ نه‌خۆشییه‌ هاوبه‌شه‌كان. شه‌شه‌م: په‌یوه‌ندی و هاوكاری كردن له‌گه‌ڵ ئه‌و سه‌ندیكا و كۆمه‌ڵه‌ و ده‌سته‌ ناوخۆی و ده‌ره‌كیانه‌ی كه‌ ئامانجه‌كانیان له‌گه‌ڵ ئامانجی ئه‌و سه‌ندیكایه‌دا یه‌ك ده‌گرنه‌وه‌و‌ ئاڵو گۆر كردن و به‌شداربوون له‌ كۆنگره‌ و خول و چالاكییه‌ زانستییه‌كاندا.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ سه‌ندیكای پزیشكانی ئاژه‌ڵ له‌ هه‌رێمی كوردستاندا داده‌مه‌زرێت، دواتر ناوی (سه‌ندیكا)ی لێ ده‌نرێت و باره‌گاكه‌شی له‌ شاری هه‌ولێر ده‌بێت و، خاوه‌نی ته‌واوی كه‌سایه‌تی مه‌عنه‌وی خۆی ده‌بێت.

ماده‌ی یه‌كه‌م:

ماده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م وشانه‌ی خواره‌وه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌، ماناكانی ته‌نیشتیانن:- 1. هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 2. وه‌زیر وه‌زیری كشتوكاڵ و ئاودێری. 3. سه‌ندیكا: سه‌ندیكای پزیشكانی دروستی ئاژه‌ڵ (الاطباء البيطريين). 4. نه‌قیب: نه‌قیبی پزیشكانی دروستی ئاژه‌ڵ. 5. ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا.

مادده‌ی ده‌یه‌م

مادده‌ی ده‌یه‌م: 1. نابێ پزیشكی مۆڵه‌تدراو پتر له‌ عیاده‌یه‌ك له‌ هه‌رێمدا بكاته‌وه‌. 2. نابێ پزیشك عینوانی پسپۆرییه‌ك له‌هه‌ر لقێك له‌ لقه‌كانی پزیشكی هه‌ڵگرێ ته‌نیا دوای وه‌رگرتنی ئه‌و له‌قه‌به‌ ده‌بێ به‌رێگایه‌كی ئوسووڵی له‌لایه‌نێكی تایبه‌تمه‌ند وتۆماركردنی له‌ سه‌ندیكادا. 3. پزیشكی سه‌ر به‌ ده‌وڵه‌ت وهه‌موو كه‌رته‌كانی دیكه‌ بۆی هه‌یه‌ ده‌ست بداته‌ پیشه‌كه‌ی له‌ ده‌ره‌وه‌ی كاتی ده‌وامی ره‌سمی دا به‌ پێی ئه‌و هه‌لومه‌رجه‌ی كه‌ سه‌ندیكا بۆیانی دیاركردووه‌. 4. حوكمه‌كانی رێككه‌وتننامه‌ وگرێبه‌نده‌كان بۆ ئه‌ندامه‌ كورده‌كان وبیانییه‌كان وئه‌وانه‌ی له‌ پارێزگاكانی دیكه‌ی عێراق دێن پێویسته‌ ره‌چاو بكرێن، له‌ كاتێكدا گه‌ر رێيان پێ بدرێ ده‌ست بده‌نه‌ پیشه‌كه‌.

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌ن به‌ ده‌ست له‌ کارکێشراوه‌ ده‌ژمێردرێ ئه‌گه‌ر له‌ ماوه‌ی (ساڵێكدا) به‌بێ عوزری ره‌وا له‌ سێ دانیشتنی یه‌ك له‌ دوای یه‌ك یاخود له‌ پێنج دانیشتنی په‌راگه‌نده‌دا ئاماده‌ نه‌بوو.

مادده‌ی بیسته‌م:

مادده‌ی بیسته‌م: نه‌قیب یان لایه‌نێكی كێشه‌كه‌ بۆی هه‌یه‌ بڕیاری لیژنه‌ی به‌رزه‌فتكاری له‌ دادگای ته‌مییزی هه‌رێم ته‌میز بكات له‌ ماوه‌ی پانزده‌ رۆژ له‌ مێژووی ئاگادار كردنه‌وه‌ به‌ بڕیاره‌كه‌ و، بڕیاری ئه‌ویش بنبڕ ده‌بێت.

مادده‌ی یازده‌یه‌م

مادده‌ی یازده‌یه‌م: مه‌رجه‌كانی كردنه‌وه‌ی ده‌رمانخانه‌: مۆڵه‌تدانی كردنه‌وه‌ی ده‌رمانخانه‌ ده‌درێته‌ ئه‌وانه‌ی ئه‌م مه‌رجانه‌ی خواره‌وه‌یان تێدایه‌: 1. ناونیشانی ده‌رمانخانه‌. 2. ناوی بازرگانی پشتگیری كراو له‌ ژووری بازرگانیه‌وه‌.

مادده‌ی شانزده‌یه‌م

مادده‌ی شانزده‌یه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌ندام نابێ به‌شداری كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی بكا ئه‌گه‌ر له‌ رووی به‌رزه‌فتییه‌وه‌ ده‌ستدانه‌ پیشه‌ی لێ قه‌ده‌غه‌ كرابێ. دووه‌م: بڕیاره‌كان له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگ ده‌رده‌چن و له‌ كاتی یه‌كسانیشدا به‌و لایه‌دا ده‌له‌نگێ كه‌ نه‌قیبی تێدایه‌.

مادده‌ی بیست و دووه‌م

مادده‌ی بیست و دووه‌م: یه‌كه‌م: 1/ئه‌نجوومه‌نی لق له‌ (5) ئه‌ندام و (2) ئه‌ندامی یه‌ده‌گ پێك دێ كه‌ له‌وانه‌ی كه‌ له‌ پیشه‌كه‌دا ماوه‌یه‌ك ئیشیان كردبێ له‌ (5)ساڵ كه‌متر نه‌بێ ئه‌وانه‌ ئه‌ندامانی لق هه‌ڵیانده‌بژێرن. 2/مه‌رجه‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجوومه‌نی لق له‌ دانیشتوانی هه‌رێم بێ وله‌ هه‌رێم نیشته‌جێ بێ. 3/ئه‌نجوومه‌نی لق له‌ نێو ئه‌ندامه‌كانیدا سه‌رۆكی لق وسكرتێرێك وسه‌رپه‌رشتكارێكی دارایی هه‌ڵده‌بژێرێ. دووه‌م: ئه‌نجوومه‌نی لق ئه‌م كارانه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: 1/ جێ به‌جێ كردنی پلانی بڕیار له‌سه‌ر دراوی کار، له‌ كۆبوونه‌وه‌ی ده‌سته‌ی گشتی ورێنماییه‌كانی ئه‌نجوومه‌نی سه‌ندیكا. 2/كاركردن له‌ پێناوی به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی پیشه‌یی. 3/به‌ڕێوه‌بردنی كاروباری دارایی. 4/ئه‌و كاروبارانه‌ی نه‌قیب یا ئه‌نجوومه‌نی سه‌ندیكا پێی ده‌سپێرن. 5/دامه‌زراندنی كارمه‌ندانی لق وده‌سنیشان كردنی مووچه‌یان ئه‌مه‌ش دوای په‌سه‌ند كردنی ئه‌نجوومه‌ن ده‌بێ. 6/ده‌سنیشان كردنی ئه‌و كه‌سه‌ی نوێنه‌رایه‌تی لق ده‌كات له‌ لیژنه‌ ره‌سمیه‌كاندا به‌ره‌زامه‌ندی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا.

مادده‌ی بیست و دووه‌م

مادده‌ی بیست و دووه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا جێ به‌جێ ده‌كرێ.

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م: له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستانی عێراقه‌ ئه‌م یاسایه‌ جێ به‌جێ بكات.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة