المواد القانونية

مادده‌ی هه‌شته‌م

مادده‌ی هه‌شته‌م: ناشێ ئه‌ندامان نووسینگه‌ی پسپۆری دابنێن به‌ بێ ئیجازه‌ وه‌رگرتن له‌ سه‌ندیكاوه‌. سه‌ندیكا (100) سه‌د دینار ره‌سمی ساڵانه‌ی ئه‌و ئیجازەيە وه‌رده‌گرێ.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: دووباره‌ كار به‌ بڕگه‌ی (ز) له‌ مادده‌ی (20)ی یاساكه‌ له‌ هه‌رێمی كوردستان ـ عێراقدا ده‌كرێت و، به‌م شێوه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: ز- گه‌نجینه‌ی گشتی به‌شداری بكات له‌ داهاتی سندووقی بیمه‌ و خانه‌نشینیی كرێكاران، ئه‌م به‌شداری كردنه‌ش به‌وه‌ دیاری ده‌كرێت، كه‌ وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری له‌ بودجه‌ی ساڵانه‌ی هه‌رێمدا، به‌ رێژه‌ی (30%) ته‌رخانی ده‌كات له‌و ئابوونانه‌ی دراونه‌ته‌ سندووق له‌ ماوه‌ی ساڵی دارایی رابردوودا.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: پێویسته‌ وه‌زیره‌ په‌یوه‌نداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێ به‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا كاری پێده‌كرێت.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: "حكومه‌ت رێكاری پێویست ده‌گرێته‌به‌ر بۆ چاودێری كردنی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستی تایبه‌ت له‌ نێو خێزانه‌كانیان، یان له‌ خانه‌كانی له‌خۆ گرتن و بنكه‌كانی شیاندندا.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: ئامانجی ئه‌م یاسایه‌: یه‌كه‌م: له‌ ئه‌ستۆ گرتنی مافی هه‌موو كه‌سانی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌تن و مسۆگه‌ر كردنی هه‌موو ماف و ئازادییه‌ بنه‌ڕه‌تییه‌كانیان شان به‌ شانی ئه‌وانی دیكه‌. دووه‌م: زامنكردنی شكۆی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت و سه‌ربه‌خۆییان له‌ نێویانیشدا ئازادیانه‌ له‌ بڕیاره‌كانیاندا و سه‌ربه‌خۆبوونیان له‌و ڕووه‌. سێیه‌م: په‌ره‌پێدانی تواناكانی منداڵانی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستییه‌ تایبه‌ته‌كان. چواره‌م: گرتنه‌به‌ری هه‌موو رێكارێك كه‌ ده‌بێته‌ هۆی مسۆگه‌ركردنی تێكه‌ڵ بوونیان به‌ ژیانی گشتیی كۆمه‌ڵ.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: ئه‌نجومه‌ن ئه‌م ئه‌ركانه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: 1- گفتوگۆ كردن و دانانی ستراتیژ و بڕیاردانی سیاسه‌تی نموونه‌یی ته‌واوكار و ئاماده‌ كردنی ژینگه‌ی گونجاو بۆ كه‌سانی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستییه‌ تایبه‌ته‌كان. 2- دیاری كردنی رێكار و دانانی راسپارده‌ بۆ دابین كردنی چاودێری و شیاندن بۆ كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت و به‌دواداچوون و چاودێری كردنی جێبه‌جێ كردنیان. 3- بڕیاردانی پرۆگرامی تایبه‌ت بۆ هۆشیاریی كۆمه‌ڵایه‌تی سه‌باره‌ت به‌ مافی كه‌مئه‌ندامان و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت و یه‌كسان بوونیان له‌گه‌ڵ خه‌ڵكی دیكه‌دا، به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان. دووه‌م: ئه‌نجومه‌ن به‌ لایه‌نی كه‌م مانگی جارێك كۆ ده‌بێته‌وه‌ و وه‌زیریش بۆی هه‌یه‌ له‌كاتی پێویستدا بۆ كۆبوونه‌وه‌ بانگهێشتی بكات. سێیه‌م: سندووقێك بۆ چاودێری كردن و شیاندنی كه‌سانی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت داده‌مه‌زرێت و له‌ نێو بودجه‌ی وه‌زاره‌تدا بودجه‌یه‌كی بۆ ته‌رخان ده‌كرێت، پێبه‌خشین و سامانی راسپێردراو كراو یان هه‌ر داهاتێكی دیكه‌شی ده‌خرێته‌ سه‌ر و سندووقیش له‌ لایه‌ن ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ به‌ڕێوه‌ بردرێت و به‌ په‌یڕه‌وێك كاروبار و شێوازی كار كردنی رێك ده‌خرێت.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: ده‌بێ وه‌زیر له‌ڕۆژی بڵاوكردنه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ ڕۆژنامه‌ی ره‌سمیدا كاری پێ ده‌كرێ.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێك ناكرێ كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك بێ.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: بڕگه‌یه‌ك به‌ ریزبه‌ندی (ز) بۆ مادده‌ی (48)ی یاساكه‌ زیاد ده‌كرێت، له‌ هه‌رێمی كوردستان ـ عێراقدا جێبه‌جێ ده‌كرێ و، به‌م شێوه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: ژنی بیمه‌داری كاركه‌ر، دوای ته‌واو بوونی مۆڵه‌تی منداڵ بوون، مافی هه‌یه‌ داوای مۆڵه‌تی دایكایه‌تی بۆ ماوه‌یه‌ك بكات كه‌ له‌ یه‌ك ساڵ زیاتر نه‌بێت به‌ نیوه‌ مووچه‌، به‌ مه‌رجێك له‌ بڕی كۆمه‌كی پاراستنی كۆمه‌ڵایه‌تی كه‌متر نه‌بێت، له‌ لایه‌ن گه‌نجینه‌ی گشتییه‌وه‌ پێی ده‌درێت، به‌ مه‌رجێك گرێبه‌سته‌كه‌ ته‌واو نه‌بوو بێت.

مادده‌ی دوازده‌م:

مادده‌ی دوازده‌م: ده‌بێ وه‌زیری كار و كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی له‌ هه‌رێم رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربكات.

مادده‌ی دوازده‌م

مادده‌ی دوازده‌م: یه‌كه‌م: حكومه‌ت زامنی وه‌ده‌ستهێنانی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستی تایبه‌ت ده‌كات له‌ خزمه‌تگوزاریی ته‌ندروستی به‌خۆڕایی و ئاسانكاریی پێویستیشیان پێشكه‌ش ده‌كات ئه‌گه‌ر حاڵه‌ته‌كه‌ پێویستیی به‌ چاره‌سه‌ر كردن هه‌بوو له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم. دووه‌م: حكومه‌ت كار ده‌كات بۆ: 1- پێشكه‌ش كردنی خزمه‌تگوزاریی خۆپارێزی و چاره‌سه‌ركردن و په‌ره‌ پێدانی خزمه‌تگوزاریی پشكنینی پێش وه‌خته‌ كه‌ ئامانجی كه‌م كردنه‌وه‌ی رێژه‌ی كه‌مئه‌ندامییه‌ له‌ نێو كۆمه‌ڵدا. 2- دابین كردنی ئامێری شیاندن و قه‌ره‌بووكارانه‌ و ئامیری پزیشكی پێویست و دابین كردنی ته‌كنه‌لۆژیای نوێ بۆ یارمه‌تیدانی كه‌مئه‌ندامان و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: جێبه‌جێ كردنی مادده‌ی (69)ی یاساكه‌ له‌ هه‌رێمی كوردستان راده‌گیرێت و، ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌: أ- راده‌ی هه‌ره‌ به‌رزی مووچه‌ی خانه‌نشینی ته‌واو سه‌باره‌ت به‌ هه‌موو لقه‌كانی بیمه‌ له‌م یاسایه‌دا، له‌ هه‌موو حاڵه‌تێكدا نابێ له‌ (80%)ی مامناوه‌ندی مووچه‌ی مانگانه‌ی دوایین ساڵی بیمه‌ كراو له‌ راژه‌ی كار، تێپه‌ڕێنێت. ب- راده‌ی هه‌ره‌ كه‌می مووچه‌ی خانه‌نشینی ته‌واو سه‌باره‌ت به‌ هه‌موو لقه‌كانی بیمه‌ له‌م یاسایه‌دا، له‌ هه‌موو حاڵه‌تێكدا نابێ له‌ راده‌ی هه‌ره‌ كه‌می مووچه‌ی خانه‌نشینی فه‌رمانبه‌ر بێته‌ خوارێ. ج- مووچه‌ی خانه‌نشینی به‌شه‌كی له‌ هه‌موو حاڵه‌ته‌كاندا كه‌متر نابێت له‌ ئاستی كۆمه‌كی پاراستنی كۆمه‌ڵایه‌تی.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: مادده‌ی حه‌وته‌م هه‌موارده‌كرێ و، ئه‌سڵی مادده‌كه‌ ده‌بێ به‌ (بڕگه‌ی یه‌كه‌م)ی مادده‌كه‌و، بڕگه‌یه‌كی دیكه‌ی به‌ زنجیره‌ی (2) بۆ زیادده‌كرێ وه‌ك ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌: 2- حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ئه‌ندامه‌ خانه‌نشینه‌كانی ئه‌نجومه‌ن ده‌گرێته‌وه‌، مووچه‌كانیان له‌ رۆژی به‌ركارخستنی ئه‌م یاسایه‌وه‌ هه‌موار ده‌كرێن.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی ده‌رهێنانیه‌وه‌ ده‌خرێته‌ به‌ركارو له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌ .

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: هه‌ر ده‌قێ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێت، ناخرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: مادده‌ی پێنجه‌می یاساكه‌ هه‌موارده‌كرێ و، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: به‌پێی رێژه‌ دیاركراوه‌كان كه‌ له‌ یاسا به‌ركاره‌كاندا هاتووه‌، به‌شی خانه‌نشینی مانگ به‌مانگ له‌ مووچه‌ی مانگانه‌ی ئه‌ندام داده‌شكێنرێت.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: ئه‌وانه‌ی له‌سه‌ره‌وه‌ ناوبراون، ته‌مه‌نیان یگاته‌ شه‌ست و پێنج سال خانه‌نشین ده‌كرێن و، له‌ حاڵه‌تی ئه‌وپه‌ڕی زه‌رووره‌تیشدا، له‌سه‌رداوای وه‌زیر پێوه‌ندیدار، ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران بۆی هه‌یه‌ خزمه‌تیان بۆ ماوه‌ی (3) سێ سال درێژبكاته‌وه‌، دوای ئه‌وه‌ش، چار نییه‌و، ده‌بێ خانه‌نشین بكرێن.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاو كردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان) دا ده‌خرێته‌ به‌ر كار.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م : ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاو ده‌كرێته‌وه‌ له‌ (وه‌قایعی كوردستان) دا ده‌خرێته‌ به‌كار.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة