المواد القانونية

المادة الرابعة والعشرين

المادة الرابعة والعشرين : السلطة المركزية تعين كل دولة طرف سلطة مركزية تسند اليها مسؤولية وصلاحية تلقي طلبات المساعدة القانونية المتبادلة واحالتها للسلطات المختصة لاتخاذ الاجراءات اللازمة لتنفيذها .

المادة الحادية والثلاثون

المادة الحادية والثلاثون :تسليم المتهمين والمحكوم عليهم 1- يتم تسليم المجرمين والمحكوم عليهم بالجرائم المشمولة بهذه الاتفاقية وفقاً للنظام القانوني للدولة متلقية الطلب اذا كان الشخص موضوع طلب التسليم موجوداً في اقليم الدولة المطلوب منها , بشرط ان يكون الفعل الذي يطلب بشأنه التسليم مجرما بمقتضى القانون الداخلي لكل من الدولة الطالبة والدولة المطلوب منها . 2- اذا اشتمل طلب التسليم عدة جرائم منفصلة ,وكانت جريمة واحدة منها . على الاقل خاضعة للتسليم , وبعضها غير خاضع لها , ولها صلة بجريمة مشمولة بهذه الاتفاقية , فيجوز للدولة المطلوب منها ان تطبق احكام الفقرة (1) من هذه المادة فيما يتعلق بتلك الجرائم . 3- تعد الجرائم التي يسري عليها احكام الفقرتين (2,1) من هذه المادة مدرجة في عداد الجرائم الخاضعة للتسليم, في أي معاهدة لتسليم المجرمين قائمة بين الدول الاطراف , على ان تتعهد الدول الاطراف بأدراج تلك الجرائم في عداد الجرائم الخاضعة للتسليم في اية معاهدة تسليم تعقد فيما بينها . 4- اذا تلقت دولة طرف , تجعل تسليم المجرمين مشروطاً بوجود معاهدة ,طلب تسليم من دولة طرف اخرى لاترتبط معها بمعاهدة تسليم ,فيجوز لها ان تعتبر هذه الاتفاقية الاساس القانوني للتسليم في الجرائم التي تسري عليها احكام هذه الاتفاقية . 5- على الدول الاطراف التي لاتجعل التسليم مشروطاً بوجود معاهدة ان تعد الجرائم التي تسري عليها احكام هذه الاتفاقية ,جرائم خاضعة للتسليم فيما بينها .

المادة العشرون

المادة العشرون : تبادل الخبرات والدراسات والبحوث 1- تتعاون الدول الاطراف على تبادل الخبرات فيما بينها في مجال الوقاية ومكافحة جرائم غسل الاموال وتمويل الارهاب . 2- تتعاون الدول الاطراف على اجراء وتبادل الدراسات والبحوث ذات الصلة بتحليل الاتجاهات السائدة في جرائم غسل الاموال وتمويل الارهاب وظروف ارتكابها وكيفية مواجهتها .

مادده‌ی پازده‌یه‌م:

مادده‌ی پازده‌یه‌م: وه‌زیر یا ئه‌و كه‌سه‌ی له‌ لایه‌نیه‌وه‌ راسپێردراوه‌ بۆیان هه‌یه‌ هه‌ر فه‌رمانگه‌یه‌كی میری یا ده‌زگایه‌كی كه‌رتی تایبه‌تی یا تێكه‌ڵاو بپشكنن بۆ دلنیابوون له‌ ره‌سدان به‌پێی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: یه‌كه‌م: بڕگه‌ی (سێیه‌م)ی مادده‌ی یه‌كه‌می یاساكه‌ هه‌موار ده‌كرێت و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: (سێیه‌م: لێژنه‌: لێژنه‌ی تایبه‌تمه‌ند به‌ تێڕوانینی داواكارییه‌كانی ئه‌وانه‌ی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یانگرێته‌وه‌). دووه‌م: بڕگه‌یه‌ك به‌ ڕیزبه‌ندی (شه‌شه‌م) بۆ مادده‌ی یه‌كه‌م زێده‌ ده‌كرێت و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: (شه‌شه‌م: وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی شه‌هیدان و ئه‌نفالكراوانی هه‌رێمی كوردستان).

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: ده‌زگا مووچه‌ی خانه‌نشینی و پاداشت بۆ شه‌هیدان و كه‌م ئه‌ندامان، ئه‌و خێزانانه‌ی كه‌ ئه‌و مووچانانه‌یان ده‌كه‌وێ ته‌رخان ده‌كات و به‌ پێی یاساكاری تایبه‌ت به‌ وانه‌وه‌ بۆیان سه‌رف ده‌كات و چاودێری خێزانه‌كانیشیان ده‌كات و فێركردن و شیاوی كۆمه‌ڵایه‌تی و پیشه‌ییان بۆ دابین ده‌كات و بۆ رێزلێنان له‌ خۆبه‌خت كردنیان ژیانێكی سه‌ربه‌رزانه‌ی شیاو به‌ پله‌ و پایه‌یان بۆ ده‌سته‌به‌ر ده‌كات.

مادده‌ی یازده‌م:

مادده‌ی یازده‌م: یه‌كه‌م: ده‌سته‌كانی دادگای پێداچوونه‌وه‌ به‌م جۆره‌ ده‌بن: 1- ده‌سته‌ی گشتی: به‌ سه‌رۆكایه‌تی سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ یان یه‌كێك له‌ جێگره‌كانی یا خود كۆنترین دادوه‌ر ئه‌گه‌ر ئه‌وانه‌ ئاماده‌ نه‌بوون یاخود. به‌ربه‌ستێكی یاساییان هاته‌ پێش بۆبه‌شدار بوونیان ده‌به‌سترێ به‌ ئه‌ندامیه‌تی جێگره‌كانی و هه‌موو دادوه‌ره‌ كاراكان تێیدا و تایبه‌تمه‌ند ده‌بێ به‌بینینی ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌: أ ـ ئه‌و داوایانه‌ی حوكمی له‌ سێداره‌دانیان پێده‌رچووه‌. ب ـ یه‌كلاكردنه‌وه‌ی ئه‌و كێشه‌یه‌ی له‌ ئه‌نجامی ناكۆكی نێوان حوكمه‌كان و بڕیاره‌كانی دادگای پێداچوونه‌وه‌ رووده‌ده‌ن. ج ـ ئه‌وه‌ی له‌ یه‌كێك له‌ ده‌سته‌كانی دیكه‌وه‌ بۆی ده‌نێردریت، ئه‌گه‌ر پاشگه‌زبوونه‌وه‌ی له‌ پڕه‌نسیپێك دا بینی كه‌ له‌ حوكمه‌كانی پێشوو بڕیاری له‌سه‌ر درابوو. د ـ ئه‌وانه‌ی یاساكانی تر ده‌یان گرێته‌وه‌. 2 ـ ده‌سته‌ی فراوان: به‌ سه‌رۆكایه‌تی سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ یاخود كۆنترین جێگری یاخود كۆنترین دادوه‌ر تێیدا له‌ كاتی ئاماده‌ نه‌بوونیان یان بوونی به‌ربه‌ستێكی یاسایی له‌و به‌شدارنه‌بوونیه‌ی تێیداو، به‌ ئه‌ندامیه‌تی به‌لانی كه‌م شه‌ش له‌ دادوه‌رانی ده‌به‌سترێ و تایبه‌تمه‌ند ده‌بێ به‌ بینینی ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌: أ ـ بوونی ناكۆكی له‌سه‌ر جێبه‌جێ كردنی دوو حوكم كه‌ پله‌ی بنبڕیان وه‌رگرتبێ و دژ به‌یه‌ك بن و سه‌باره‌ت یه‌ك بابه‌ت ده‌ركرابن ئه‌گه‌ر له‌ نێوان ناكۆكه‌كان خۆیاندا بێت یان یه‌كێكیان لایه‌ن بێت له‌ دوو حوكمه‌كه‌دا و په‌سه‌ند كردنی یه‌ك له‌ و حوكمانه‌ و بڕیاردان له‌سه‌ر جێبه‌جێ كردنی بێ له‌ حوكمه‌كه‌ی تر، له‌و باره‌دا سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ بۆی هه‌یه‌ جێبه‌جێ كردنی ئه‌و دوو حوكمه‌ دژ به‌یه‌كه‌ رابگرێ، تاكو بڕیاری پێداچوونه‌وه‌ ده‌رده‌چێ. ب ـ ئه‌و ناكۆكیه‌ی ده‌كه‌وێته‌ نێوان دوو دادگا له‌باره‌ی ده‌سنیشان كردنی تایبه‌تمه‌ندی له‌سه‌یر كردنی داواكه‌. ج ـ ئه‌و حوكم و بڕیارانه‌ی سه‌رۆك بۆی ده‌نێرێ تاكو له‌ چوارچێوه‌ی تایبه‌تمه‌ندی دادگا بڕیاری یه‌كلاكه‌ره‌وه‌یان له‌ باره‌یه‌وه‌ بدات به‌ پێی ئه‌و یاسایه‌ی كه‌ ئه‌و حوكم و بڕیارانه‌ی پێ ده‌رچووه‌. 3ـ ده‌سته‌ی مه‌ده‌نی: تایبه‌تمه‌نده‌ به‌ بینینی ئه‌و حوكم و بڕیارانه‌ی كه‌ له‌ داوا مه‌ده‌نییه‌كان و داوا جۆراوجۆره‌كانی تر كه‌ له‌ دادگاكان و لیژنه‌كانه‌وه‌ به‌ پێی یاسا ده‌رچوون. 4 ـ ده‌سته‌ی باری كه‌سایه‌تی: تایبه‌تمه‌نده‌ به‌ بینینی ئه‌و حوكم و بڕیارانه‌ی كه‌ له‌ دادگاكانی باری كه‌سایه‌تی و مادده‌كانی كه‌سایه‌تییه‌وه‌ به‌ پێی یاسا ده‌رچوون. 5 ـ ده‌سته‌ی سزایی: تایبه‌تمه‌نده‌ به‌ بینینی ئه‌و حوكم و بڕیارانه‌ی كه‌ له‌ داوا سزاییه‌كانه‌وه‌ به‌ پێی حوكمه‌كانی یاسا ده‌رچوون. 6 ـ ده‌سته‌ی كشتوكاڵی: تایبه‌تمه‌نده‌ به‌ بینینی ئه‌و حوكم و بڕیارانه‌ی كه‌ له‌ لیژنه‌كانی زه‌وی و زارو ده‌ست به‌سه‌رداگرتن دا ده‌رچوون. دووه‌م: ده‌سته‌ی مه‌ده‌نی و ده‌سته‌ی باری كه‌سایه‌تی و ده‌سته‌ی سزایی و ده‌سته‌ی كشتوكاڵ به‌ سه‌رۆكایه‌تی یه‌كێك له‌ جێگره‌كانی سه‌رۆك یا ئه‌و كه‌سه‌ی كه‌ ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی هه‌ڵیده‌بژیرێ و به‌ ئه‌ندامیه‌تی به‌لانی كه‌م دوو له‌ دادوه‌ره‌كانی دادگا ده‌به‌سترێ. سێیه‌م: ده‌سته‌ی مه‌ده‌نی به‌ سه‌رۆكایه‌تی یه‌كێك له‌ جێگره‌كانی سه‌رۆك و ئه‌ندامێتی به‌لانی كه‌م چوار له‌ دادوه‌رانی دادگا ده‌به‌سترێ له‌ و كاته‌ی كه‌ سه‌یری ئه‌و حوكمانه‌ كه‌ له‌ دادگاكانی تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ به‌ سیفه‌تی بنه‌ڕه‌تی ده‌رچوون، هه‌روه‌ها سه‌باره‌ت به‌ ده‌سته‌ی سزاییش كاتێك كه‌ سه‌یری حوكم و بڕیاره‌كانی دادگاكانی تاوان ده‌كات. چواره‌م: 1ـ ده‌شێ ده‌سته‌ی دیكه‌ به‌ بڕیاری ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی پێك بهێنرێت. 2ـ ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی له‌ سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ و هه‌ردوو جێگره‌كه‌ی پێكدێ و له‌ كاتی ئاماده‌ نه‌بوونی یه‌ك له‌وانه‌، كۆنترین دادوه‌ر له‌ دادگادا جێی ده‌گرێته‌وه‌.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: وه‌زاره‌تی دارایی هه‌رێمی كوردستان – عیراق پاره‌ی حساباتی وه‌زاره‌ته‌كان و فه‌رمانگه‌كان به‌پێی ئه‌و داهاته‌ داراییه‌ی به‌رده‌ست دابین ده‌كات.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: داهاته‌كانی بودجه‌ی ساڵی دارایی 2008 له‌ سه‌رجه‌م خه‌رجییه‌كانی بودجه‌ی فیدراڵی به‌ (6580784)ته‌نیا شه‌ش ترلیۆن و پێنج سه‌دو هه‌شتا ملیار وحه‌وت سه‌دو هه‌شتاو چوار ملیۆن دینار ده‌خه‌مڵێندرێ.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانیی كوردســـــتان – عیراق بۆی هه‌یه‌ گوێزانه‌وه‌ له‌ناو بودجه‌ی تایبه‌ت به‌ ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی بكات.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی بۆی هه‌یه‌ گوێزانه‌وه‌ له‌ناو بودجه‌ی تایبه‌ت به‌ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی بكات.

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م:

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م: ده‌بێ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمی كردستانی عێراق حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌ جێ بكه‌ن.

مادده‌ی په‌نجاه‌ و یه‌كه‌م:

مادده‌ی په‌نجاه‌ و یه‌كه‌م: ده‌بێ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمی كردستانی عێراق حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌ جێ بكه‌ن.

مادده‌ی حه‌فته‌م

مادده‌ی حه‌فته‌م: شوقه‌ یان خانووه‌كه‌ی نیشته‌جێبوون له‌ فه‌رمانگه‌ی تۆمارگه‌ی خانووبه‌ره‌ی تایبه‌تمه‌ند به‌ مولكی صرف به‌ناوی داواكار تۆمار ده‌كرێت و مه‌رونه‌ (رهن) ده‌كڕێت بۆ به‌رژه‌وه‌ندی حكومه‌ت به‌رامبه‌ر ئه‌و قه‌رزه‌ی ماوه‌ته‌وه‌، له‌گه‌لأ ره‌چاوكردنی بڕگه‌ی (سێیه‌م) له‌ مادده‌ی چواره‌می ئه‌م یاسایه‌.

ماده‌ی نۆزده‌هه‌م:

ماده‌ی نۆزده‌هه‌م: ئه‌گه‌ر ئه‌فسه‌ر له‌به‌ر به‌دره‌وشتی یان له‌به‌ر بێ توانایی به‌ پێی بڕگه‌كانی (یه‌كه‌م و دووه‌م) له‌ مادده‌ی حه‌ڤده‌م له‌م یاسایه‌ خرایه‌ سه‌ر لیستی نیومووچه‌یی، ماوه‌ی مانه‌وه‌ی له‌ لیستی نیومووچه‌یی له‌ ماوه‌ی خزمه‌ته‌كه‌ی ده‌رده‌كرێ له‌ جاری یه‌كه‌م و دوو چه‌ندانه‌یشی لی ده‌رده‌كرێ له‌ جاری دووه‌م و له‌ جاری سێیه‌میش خانه‌نشین ده‌كرێ.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: نه‌قابه‌ كار ده‌كات بۆ جێبه‌جێ كردنی ئه‌م ئامانجانه‌ی خواره‌وه‌: 1. به‌شداری كردن له‌ په‌ره‌پێدانی هه‌رێم له‌ بواره‌كانی جیۆلۆجیدا. 2. به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی ئه‌ندامه‌كان له‌ بواری كۆمه‌ڵایه‌تی و رۆشنبیری و و ئابووری و به‌رگری كردن له‌ مافه‌كانیان و چاودێری كردنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیان. 3. رێكخستنی بنه‌ماكانی ده‌ست دانه‌ پیشه‌. 4. پێكهێنانی په‌یوه‌ندی و هاوكاری له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵ و ده‌سته‌ و سه‌ندیكا پیشه‌ییه‌كانی تر له‌ ماو هه‌رێمی كوردستانی عێراق و ده‌ره‌وه‌ی دا. 5. كۆشش كردن بۆ دابینكردنی پاشه‌رۆژی ئه‌ندامه‌كان له‌ كاتی نه‌خۆشی و پیری و بیكاری دا.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: 1. رۆژنامه‌وان ده‌بێ ئابوونه‌ی ساڵانه‌ی خۆی، هه‌مووی به‌ جارێ، به‌ر له‌ كۆتایی دوا مانگی هه‌موو ساڵێ بدات و، ئه‌گه‌ر له‌ واده‌ی موسته‌هه‌قی خۆی ترازاو نه‌یدا، ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا رێژه‌ی (50%)ی ئابوونه‌ی ساڵانه‌كه‌ی ده‌خرێته‌ سه‌ر. 2. ئابوونه‌ی به‌شداربوونی ساڵانه‌ (60) شەست دیناره‌. 3. هه‌ر ده‌زگایه‌كی رۆژنامه‌وانی یان راگه‌یاندن كه‌ رۆژنامه‌وان كار تێدا ده‌كا، پێویسته‌ ساڵانه‌ دوو قاتی ئابوونه‌ی ساڵانه‌كه‌ی، بدات به‌ سندوقه‌كه‌، به‌ مه‌رجێ شه‌رت و شرووتی به‌شداربوونی بووبێ. 4. هه‌ر رۆژنامه‌وانێ به‌شداربووبێ و ئابوونه‌ی ساڵانه‌كه‌ی كه‌ كه‌وتووه‌ته‌ سه‌ری نه‌یدابێ یان ئابوونه‌ی ساڵانی پێشتری نه‌دابێ، سه‌ندیكا ناشێ ناسنامه‌كه‌ی بۆ تازه ‌بكاته‌وه‌. 5. رۆژنامه‌وانێ حوكمه‌كانی بڕگه‌ (4) بیگرێته‌وه‌، ده‌بێ ئه‌و ئابوونانه‌ی كه‌ له‌سه‌ری كه‌ڵه‌كه‌ بووه‌ و نه‌یداوه‌، له‌ ماوه‌ی یه‌ك ساڵدا هه‌مووی به‌ چه‌ند قیستێ بداته‌وه‌. 6. ئه‌گه‌ر رۆژنامه‌وان مودده‌ و ماوه‌ی هه‌ڵسوڕاندنی دیكه‌ی پیشه‌كه‌ی بووبێ و، بۆ مه‌به‌ستی خانه‌نشینی بۆی حساب كرابێ، ده‌بێ به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ئابوونه‌ی به‌شداربوونی ئه‌و مودده‌ و ماوه‌یه‌ش بدات.

مادده‌ی دوازده‌:

مادده‌ی دوازده‌: ئه‌گه‌ر رۆژنامه‌وان ئه‌مری خوای كرد، ماوه‌ی ئیقراركراوی هه‌ڵسوڕاندنی كارو پیشه‌كه‌ی ته‌واو كردبوو یان به‌ پێی خزمه‌تی ئیقراركراو ته‌مه‌نی یاسایی خانه‌نشینی ته‌واو كردبوو، یان ته‌واو نه‌كردبوو، ئه‌وه‌ به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ مووچه‌ی خانه‌نشینی بۆ خاووخێزانی ده‌بڕدرێته‌وه‌.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: رۆژنامه‌وان له‌م حاڵه‌تانه‌ی خواره‌وه‌دا موسته‌هه‌قی مووچه‌ی خانه‌نشینی یه‌: 1. ئه‌گه‌ر ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ (25) ساڵ كه‌متر نه‌بێ پیشەكه‌ی كردبێ، سا ئه‌و ماوه‌یه‌ سه‌رومڕ (دائم) بووبێ یان پچر پچڕ. 2. ئه‌گه‌ر (63) ساڵ ته‌مه‌نی به‌سه‌ر بردبێ و بە خزمه‌تی رۆژنامه‌وانییه‌وە ماوه‌یه‌كی لێ به‌سه‌ر بردبێ له‌ (20) بیست ساڵ كه‌متر نه‌بێ. 3. ئه‌و كه‌سه‌ی ئه‌و دوو بڕگه‌یه‌ی سه‌ره‌وه‌ی ئه‌م مادده‌یه‌ بیگرێته‌وه‌، مافی خانه‌نشینی ته‌واوی ده‌كه‌وێ.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: سه‌ندیكا پێك دێت له‌: 1. ده‌سته‌ی گشتی. 2. ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 3. لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (لجنه الانضباط). 4. لقه‌كانی سه‌ندیكا له‌ پارێزگا و قه‌زاكان.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة