أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی یازدهم:
ماددهی یازدهم: گوژمهیهك بهبڕی (50.000.000.000) پهنجا ملیار دینار بۆ پرسی كۆچكردن و كۆچپێكراوان تهرخان دهكرێت.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: یهكهم: ههردوو یاسای وهزارهتی كشتوكاڵ ژماره(1)ی ساڵی 2007 و وهزارهتی سهرچاوهكانی ئاو ژماره(9)ی ساڵی 2006 ههڵدهوهشێنهوه. دووهم: ههموو ماف و پابهندی و كهل وپهل (موجودات) و میلاكاتی ههردوو وهزارهتی كشتوكاڵ و سهرچاوهكانی ئاو بۆ وهزارهت دهگهرێتهوه.
ماددهی سێزدهم:
ماددهی سێزدهم: گوژمهیهك بهبڕی (65.000.000.000) شهست و پێنج ملیار دینار وهك كۆمهكی كشتوكاڵیی تهرخان دهكرێت و وهزیری كشتوكاڵ و سهرچاوه ئاوییهكان دهسهڵاتی سهرفكردنی بڕه پاره تهرخانكراوهكانی دهبێت به مهبهستی پڕكردنهوهی پێداویستیهكانی ههرێم بهمهرجێك بۆ مهبهستی تر لێكگواستنهوهی (مناقله) تیادا نهكرێت.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: وهزارهتی دارایی و ئابوری ههرێمی كوردستان–عێراق ئهركی دابینكردنی پارهی وهزارهت و ئیدارهكان دهگرێته ئهستۆ بهگوێرهی داهاتی دارایی بهردهست و بهپێی یاسا و سیستهم و رێنماییه كارپێكراوهكان.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: یهكهم: خهرجیهكان: بۆ خهرجیهكانی ساڵی دارایی 2013 گوژمهیهك بهبڕی (16.942.749.000.000) شازده تریلیۆن و نۆ سهدو چل و دوو ملیار و حهوت سهدو چل و نۆ ملیۆن دینار دادهنرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دابهش دهكرێت: 1. گوژمهیهك به بڕی (11.608.958.000.000) یازده تریلیۆن و شهش سهدو ههشت ملیارو نۆ سهدو پهنجاو ههشت ملیۆن دینار بۆ خهرجیهكانی بهگهڕخستن (تشغیلی) و، بهم شێوهیه دابهش دهكرێت: أ- گوژمهیهك بهبڕی (11.507.171.000.000) یازده تریلیۆن و پێنج سهدو حهوت ملیارو سهدو حهفتاو یهك ملیۆن دینار بۆ خهرجیهكانی بهگهڕخستنی حكومهتی ههرێمی كوردستان. ب- گوژمهیهك بهبڕی (55.000.000.000) پهنجاو پێنج ملیار دینار بۆ خهرجیهكانی پهرلهمانی ههرێمی كوردستان. ج- گوژمهیهك بهبڕی (46.787.000.000) چل و شهش ملیارو حهوت سهدو ههشتاو حهوت ملیۆن دینار بۆ خهرجیهكانی ئهنجومهنی دادوهریی. 2. گوژمهیهك بهبڕی (5.333.791.000،000) پێنج تریلیۆن و سێ سهدو سی و سێ ملیارو حهوت سهدو نهوهت و یهك ملیۆن دینار بۆ خهرجیهكانی وهبهرهێنان و، بهم شێوهیه دابهش دهكرێت: أ- گوژمهیهك بهبڕی (4.419.492.600.000) چوار تریلیۆن و چوار سهدو نۆزده ملیارو چوار سهدو نهوهت و دوو ملیۆن و شهش سهد ههزار دینار بۆ خهرجی پرۆژهكانی وهبهرهێنان. ب- گوژمهیهك بهبڕی (914.298.400.000) نۆ سهدو چوارده ملیارو دوو سهدو نهوهت و ههشت ملیۆن و چوار سهد ههزار دینار بۆ ئاوهدانكردنهوهو گهشهپێدانی پرۆژهكانی پارێزگاو قهزاو ناحیهكان، وه پێویسته له سهر پارێزگار پلانی ئاوهدانكردنهوهی پارێزگاو ئهو قهزاو ناحیانهی سهر به پارێزگاكهن و كه له لایهن ئهنجومهنی پارێزگاوه پهسهندكرابێ، پێشكهشی وهزارهتی پلاندانان بكات بهمهبهستی لێكۆڵینهوهو پهسهندكردنی، بهمهرجێك ڕهچاوی ئهو ناوچانه بكرێت كه زیاتر زیانیان پێكهوتووه له ناو پارێزگاو لهگهڵ ژمارهی دانیشتووهكانی، و گوژمهیهك بهبڕی (150.000.000.000) سهدو پهنجا ملیار دینار، له تهرخانكراوهكانی گهشهپێدانی پارێزگاكان، بۆ كۆمهك و چاككردنی پرۆژهكانی كارهبا تهرخان دهكرێت و بهشی ههر پارێزگایهك بهگوێرهی چڕی دانیشتووانی دیاری دهكرێت، و 5% له بهشی ههر پارێزگایهك بۆ كۆمهکى پرۆژە کشتوکاڵییەکانى پارێزگاکان. دووهم: كورتهێنان: كورتهێنانی نهخشه بۆ درێژراو به بڕی (1.684.900.000.000) یهك تریلیۆن و شهش سهدو ههشتاو حهوار ملیارو نۆ سهد ملیۆن دینار دهخهمڵێنرێت و ئهم كورتهێنانه بهمانهی خوارهوه دادهپۆشرێت: 1. گوژمهی تهرخانكراو بۆ وهزارهتی پێشمهرگه له بودجهی بهگهڕخستنی ئیتیحادی بۆ پاسهوانانی ههرێم له نێو تهرخانكراوهكانی وهزارهتی بهرگری ئیتیحادی بهگوێرهی یاساكانی بودجهی ئیتیحادی بۆ ساڵه داراییهكانی (2007 تاوهكو 2012)، یان ههر ئیستحقاقێكی تری حكومهتی ههرێم له بودجهی ئیتیحادی. 2. رێنوێنیكردنی خهرجی و زیادكردنی كۆكردنهوهی داهاتهكان. سێیهم: پێویسته له سهر وهزارهتی دارایی و ئابوریی ههرێم ئهم گوژمه پارانهی له خوارهوه دیاری كراون، ببڕێت له كۆی گشتیی تهرخانكراوهكانی بودجهی بهگهڕخستنی (جگه له قهرهبووی فهرمانبهران) سهرۆكایهتی ههرێم، پهرلهمان، سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیران، ئهنجومهنی دادوهری، ئهنجومهنی ئاسایش و دهزگای ئاسایشی ههرێم، یهدهگی وهزارهتی دارایی و ئابوری، و گوژمه پارهكان بهم شێوهیهی خوارهوه دابهش دهكرێن: 1- تهرخانكردنی گوژمهیهك به بڕی (20) بیست ملیار دینار بۆ وهزارهتی رۆشنبیری و لاوان بۆ جێبهجێكردنی پێداویستیهكانی ژێرخانیی رۆشنبیریی بهگوێرهی بڕیاری ژماره (14)ی ساڵی 2012ی تایبهت به ناساندنی شاری سلێمانی به پایتهختی رۆشنبیریی ههرێم. 2- تهرخانكردنی گوژمهیهك به بڕی (10) ده ملیار دینار بۆ سندوقی كۆمهككردنی تووشبووانی شێرپهنجه، كه بهپێی یاسای ژماره (11)ی ساڵی 2012 دامهزراوه. 3- گۆژمهیهك به بڕی (40) چل ملیار دینار دهخرێته سهر تهرخانكراوهكانی وهزارهتی پێشمهرگه به مهبهستی دابهشكردنی وهك بهخشینێك بهسهر تاكهكانی هێزی پێشمهرگه ئهوانهی مووچهیان له (600.000) شهش سهد ههزار دینار، كهمتره. 4- گوژمهیهك به بڕی (10) ده ملیار دینار دهخرێته سهر تهرخانكراوهكانی وهزارهتی شههیدان و ئهنفالكراوان به مهبهستی دروستكردنی یهكهی نیشتهجێبوون بۆ كهسوكاری شههیدان. 5- گوژمهیهك به بڕی (10) ده ملیار دینار دهخرێته سهر تهرخانكراوهكانی وهزارهتی شههیدان و ئهنفالكراوان به مهبهستی دابهشكردنی وهك بهخشینێك بهسهر كهسوكاری شههیدان ئهوانهی مووچهیان له (600.000) شهش سهد ههزار دینار، كهمتره. 6- گوژمهیهك به بڕی (5) پێنج ملیار دینار دهخرێته سهر تهرخانكراوهكانی وهزارهتی كارو كاروباری كۆمهڵایهتی بۆ هاوكاریكردنی خاوهن پێداویستیه تایبهتهكان ئهوانهی پلهی كهمئهندامیان له 49% زیاتره. 7- گوژمهیهك به بڕی (5) پێنج ملیار دینار دهخرێته سهر تهرخانكراوهكانی وهزارهتی پهروهرده بۆ دووباره نۆژهنكردنهوهو چاككردنی قوتابخانه زیان پێكهوتووهكان. 8- گوژمهیهك به بڕی (3) سێ ملیار دینار دهخرێته سهر تهرخانكراوهكانی دهستهی سهربهخۆی مافهكانی مرۆڤ،. 9- گوژمهیهك به بڕی (2) دوو ملیار دینار دهخرێته سهر تهرخانكراوهكانی دهستهی پاراستنی ژینگه. 10- گوژمهیهك به بڕی (1) یهك ملیار دینار دهخرێته سهر تهرخانكراوهكانی ئهنجومهنی باڵای خانمان.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: كار بههیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت.
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقائعی كوردستان)دا جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: یهكهم: گشت داهاتهكانی ئهو فهرمانگانهی له ناوهندهوه تهمویل دهكرێن وهك داهاتێكی كۆتایی بۆ گهنجینهی گشتی تۆمار دهكرێن و له بودجهكانی پێداچوونهوهی مانگانه بهدیار دهخرێن. دووهم: بهدهر له حوكمی بڕگهی (یهكهم)ی سهرهوه، پێویسته له سهر وهزیری دارایی و ئابوری: 1. ئهو بڕه پارهی داهاتی مانگانهی وهزارهتی تهندروستی، به سهرجهم فهرمانگهكانیهوه، دهستهبهری دهكات، بخاته سهر بودجهی ئهم وهزارهته بهمهبهستی كڕینی دهرمان و ئامێرو پێڕاگهیشتنی خهرجیهكانی چاككردنهوه به ههموو جۆرهكانیهوهو بهگوێرهی داواكاری وهزارهت بههاوپێچی خشتهی داهاته ڕاستهقینه دهستهبهركراوهكان و ئهو رێگایانهی كهوا بڕیاردراوه بۆ خهرجكردنیان. 2. ئهو بڕه پارهی داهاتی مانگانهی وهزارهتی كارهبا، به سهرجهم فهرمانگهكانیهوه، دهستهبهری دهكات، بخاته سهر بودجهی ئهم وهزارهته بهمهبهستی (چاككردن و پێشخستن و جێبهجێكردنی پرۆژهكانی ووزهی كارهبا)و بهگوێرهی داواكاری وهزارهت بههاوپێچی خشتهی داهاته ڕاستهقینه دهستهبهركراوهكان و ئهو رێگایانهی كهوا بڕیاردراوه بۆ خهرجكردنیان. 3. رێژهی 50%ی كۆی گشتی داهاتی ڕسوماتی مۆڵهتدان و، ڕسوماتی تۆماركردن و، ئهو غهرامانهی كهوا وهزارهتی ناوخۆ وهریاندهگرێت، بخاته سهر بودجهی ئهم وهزارهته بهمهبهستی بهكارهێنان و خهرجكردنی له پێناو سهلامهتیی هاتوچۆ، ئهویش بهگوێرهی مادده (11)ی یاسای هاتوچۆی ئیتیحادی ژماره (86)ی ساڵی 2004ی پیادهكراو له ههرێمی كوردستان – عێراق به یاسای ژماره (36)ی ساڵی 2007. 4. ڕهچاوكردنی ماددهی چل و دووی یاسای بهڕێوهبردنی شارهوانییهكانی ههرێمی كوردستانی ژماره (6)ی ساڵی 1993ی ههمواركراو و ئهو دهسهڵاتهی بهگوێرهی بڕگهی چوارهمی مادده حهڤدهمی ئهم یاسایه، به وهزیری شارهوانی و گهشت و گوزار دراوه.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه،ماناكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: یهكهم : ههرێم : ههرێمی كوردستان ـ عێراق . دووهم : وهزارهت : وهزارهتی رۆشنبیریی ههرێم. سێیهم : وهزیر : وهزیری رۆشنبیریی ههرێم . چوارهم : بریكاری وهزارهت : بریكاری وهزارهتی رۆشنبیری. ئامانج و ئهركهكانی وهزارهت
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ئهم یاسایه لهرۆژی بڵاوكردنهوهیهوه له رۆژنامهی رهسمیدا جێ بهجێ دهكرێ.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: وهزیری دارایی و ئابووری بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ بۆ ئاسان كردنی جێبهجێ كردنی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی شهست و سێیهم:
ماددهی شهست و سێیهم: وهختێ دهوام كردن له دادگاكاندا به پێی وهرزهكان به بڕیاری ئهنجومهنی دادوهری دیاری دهكرێ بهمهرجێ ماوهی دهوام كردن ڕۆژانه له پێنج سهعات كهمتر نهبێ و دهشكرێ وهختێكی تایبهتی دهوامكردن بۆ مانگی رهمهزان دیاری بكرێ به مهرجێ له چوار سهعات كهمتر نهبێ.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: ئهم یاسایه له رێكهوتی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان)دا جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: وهزارهتی دارایی و ئابووری یهكهكانی (مفردات) میلاكهكانی ههموو وهزارهتهكانی ههرێمی كوردستانی عێراق بۆ ساڵی 1997 ئاماده دهكات و به پێی پارهی مووچهی پهسهند كراو له بودجهدا پهسهندی دهكات.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: سهرۆكی ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستانی عێراق بۆی ههیه له ناو بوجهی تایبهتی ئهنجومهندا موناقهله بكات.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: كۆی داهاتی ساڵی (2001)ی ههرێمی كوردستانی عێراق به (492411870 1) دینار دهخهملێنرێ.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه،ماناكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه یهكهم: ههرێم: ههرێمی كوردستان ـ عیراق. دووهم: وهزارهت: وهزارهتی ناوخۆی ههرێمی كوردستان. سێیهم: وهزیر: وهزیری ناوخۆی ههرێم. چوارهم: بریكاری وهزارهت: بریكاری وهزارهتی ناخۆ. پێنجهم: یهكهی كارگێڕیی: (پارێزگا ـ قهزا ـ ناحیه). شهشهم: هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ: (پۆلیس ـ هاتوچۆ ـ گهشت و وڵاتنامه ـ بهرگریی شارستانی).
ماددهی حهڤده
ماددهی حهڤده: یهكهم: رۆژنامهوان و ئهوانهش كه مافی خانهنشینی یهكهیان بۆ دهمێنێتهوه بۆیان ههیه له ماوهی (30) سی رۆژدا كه له رۆژی ئاگاداركردنهوهكەوە دهست پێ دهكا نارهزایی خۆیان له بڕیارهكانی سندوقهكه دهربارهی مافی خانهنشینی یان (ضم)ی مودده یا رەتكردنهوهی بخهنه بهردهم ئهنجومهنی تهدقیقی مهسهلهكانی خانهنشینیهوه و، بڕیارهكانی ئهم ئهنجومهنهش بواری ئهوهیان تێدایه له ماوهی (30) رۆژدا- كه له رۆژی تهبلیغهوه دهست پێدهكات- لهبهردهم دادگای تهمییزی ههرێمدا تانهیان لێ بدرێ و بڕیارهكانی ئهم دادگایهش بنبڕه. دووهم: حوكمهكانی بڕگه (یهكهم)ی سهرهوه، ئهو حاڵهتانه ناگرێتهوه كه له مادده (14) ی ئهم یاسایهدا هاتووه. سێیهم: ئهو كهسهی نارهزایی بخاته بهردهمی ئهنجومهنی تهدقیق كردن (50) پەنجا دینار تهئمیناتی لێ وهردهگیرێ، پاشان ئهگهر نارهزاییهكهی له جێی خۆی بوو، ئهوه (50) پهنجا دینارهكهی پێ دهدهنهوه.
ماددهی پهنجایهم:
ماددهی پهنجایهم: یهكهم: 1-نابێ دادوهر بۆ فرمانێكی نادادوهری بگوێزرێتهوه تهنیا مهگهر به رهزامهندیی وبه$ نووسینی خۆی بێت. 2-دهشێ دادوهران له پۆلی یهكهم و دووهم به دادوهرانی دادگای پێداچوونهشهوهو به رهزامهندیی نووسراوی خۆیان و به بڕیاری ئهنجومهنی دادوهری ئینتیداب بكرێن بۆ فرمانی راوێژكاری یاسایی له سهرۆكایهتی ههرێم یاخود ئهنجومهنی وهزیران یان سهرۆكایهتی یهكێك له دهزگاكانی وهزارهتی داد یان بۆ مهبهستی دهرس گوتنهوه له زانكۆكان یان دهسته نێودهوڵهتیهكان به مهرجێك سیفهته$ دادوهرییهكهی تێدا بمینێت. دووهم: ماوهی ئینتیداب كردن كه له بهندی (یهكهم)ی ئهم ماددهیهدا هاتووه نابێ له سێ سالأ پتر بێت و قابیلی درێژكردنهوهیه بۆ ساڵێكی دی. سێیهم: لهبهر بهرژهوهندی گشتی وبه$ فهرمانی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه دهشێ دادوهر ئینتیداب بكرێ بۆ كاركردن له دادگایهكی تر ئهو ئینتیدابهش له ناوچهیهكی تێههڵچوونهوه بۆ ناوچهیهكی تر به بڕیاری ئهنجومهنی دادوهری دهبێت به مهرجێك ماوهی ئینتیدابهكه له ساڵێك پتر نهبێ.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: وهزیری درایی و ئابووری بۆی ههیه رێنوێنی پێویست بۆ ئاسان كردنی جێ بهجێ كردنی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.