المواد القانونية
ماددهی چلهم: شارهوانی كاتێ دهیهوێ دهست له ههر ماڵێ یا مافێك ههڵبگرێ نابێ به كهمتر له نرخه راستینهكهی خۆی دهستی لێ ههڵبگرێ.
ماددهی شهشهم: دهبێ ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكات.
ماددهی سی نۆیهم: شارهوانی بۆی ههیه سهروهی شۆستهی شهقامهكان بۆ مهبهستی دروستكردنی قات (طابق)ێكی تر یا زیاتر بفرۆشێ و ئهو مافهش به پێی رێنمایه یهك كه وهزیر دهری دهكا به ناوی كریارهكهوه له فهرمانگهی تۆماری مهڵكداریدا تۆمار دهكرێ.
ماددهی سی و ههشتهم: یاسای فرۆشتن و بهكرێدانی ماڵ موڵكی دهوڵهتی كارپێكراو (قانون بیع و ایجار اموال الدولیه النافژ) به سهر ماڵ و موڵكی شارهوانیدا جێ بهجێ بكرێ لهگهڵ رهچاو كردنی ئهمانهدا: 1-وهزیرجێگهی وهزیری دارایی دهگرێتهوه. 2-ئهنجومهن سهبارهت به ماڵی گوازراوه جێگهی ئهنجومهنی بهرێوه بردن (مجلس الاداره) دهگرێتهوه. 3-شارهوانی بۆی ههیه لهسهر پێشنیازی ئهنجومهنی شارهوانی و پهسهند كردن له لایهن وهزیرهوه، ئهو خانوو بهرانهی سوودیان لێ نابینرێ به هاو نرخ (بدل المثل) به موڵكداری دراوسێ یا بفرۆشێ. 4-شارهوانی بۆی ههیه لهسهر پهسهند كردنی له لایهن وهزیرهوه خانووبهرهی خۆی به هاونرخ به لایهنه خێرخواز و ئاینیهكان بفرۆشێ. 5-خانوو بهرهی شارهوانی جگه له وانهی كه بۆ نیشته جێكربوون تهرخان دهكرێن له یاسای فرۆشتن و بهكرێدانی مال و مهڵكی دهوڵهت به دهردهكرێن. 6-شارهوانی بۆی ههیه لسهر پهسهند كردنی وهزیر ئهو خانوو بهرانهی له رێگهی كرین و موڵكسهندییهوه (استملاك) بوونهته موڵكی، ههر به نرخهكهی خۆیان بیان فرۆشی َ به فهرمانگه رهسمی و نیمچه رهسمی یهكان (شبه رسمیه).
ماددهی سی و حهوتهم: ئهنجومهن بۆی ههیه بنچینهی لهبار بۆ ئاسانی ی جێ بهجێ كردنی ئهو فهرمانانهی دابنێ كه لهم یاسایه و پهیرهو و رێنمایی یهكانیدا ههن.
ماددهی شازدهیهم: ئهنجومهنی كۆلێج ئهو تایبهتكارانه بهجێ دێنێ: 1-تایبهتكارییه زانستییهكان: أ-دانای نهخشهی وهرگرتن بۆ خوێندنی سهرهتایی و باڵا بهپێی بهش یا لقی زانستی و مهرجهكانی تایبهتكاریان و به دواداچوونی جێبهجێ كردنیان. ب-دانانی نهخشهیهكی تایبهتی بۆ لێكۆلینهوهی زانستی دانان و وهرگێران و بڵاوكردنهوه و دابین كردنی پێویستی یهكانی خوێندن و ئهندامانی دهستهی دهرس وتنهوه. ج-دانانی نهخشهی كردنهوهی بهش و لقه زانستیییهكان و مهڵبهندهكان و پێشنیازكردنی بهش و لقی زانستی نوێ یا لێكدانیان یا ههڵوهشانهوهیان و دابهشكردنی بهرنامهكان بهسهر ساڵهكانی خوێندن. د-بڕیار لهسهر دانی نهخشهكانی بهشه زانستییهكان له بارهی داوهتكردنی پرۆفیسۆره مێوانهكانهوه (الاساتژه الزائرین). ه-بریار لهسهر دانی ناونیشانی نامه زانكۆییهكان و دیاریكردنی لیژنهكانی تاقیكردنهوهی گشتی و سهرپهرشتكار و بهشدار و ئهنجامهكانی لێدوان لێ زیادكردن و لێ بهلاوه نان له باسهكانی خوێندنی بڵا و پهسهند كردنی ناوی ئهوانهی تاقیكردنهوهی دهرهكی (امتحان خارجی) دهدهن بهش یا لقه زانستییهكی پێشنیازی كردوون. و-پێشنیازكردنی خوێندنی باڵای نوێ و بهرنامه و نهخشهكانی ساڵانهیان و ههر كاروبارێكی تر كه له برَگهی (ه)ی ئهم ماددهییه نهوتراوه. ز-بڕیار لهسهر دانی جێبهجێ كردنی مهشقی پراكتیكی هاوینان بۆ قوتابیان. 2-تایبهتكارییه ئیدارییهكان: أ-سهرپهرشتی كردنی كاروباری كۆلێج وبایهخدان به چالاكی زانستیی و رۆشنبیری پهروهردهیی و وهرزشیه جۆراو جۆرهكان. ب-ئامادهكردنی (ملاك)ی كۆلێج له ئهندامانی دهستهی دهرس وتنهوهی كۆلێج لهسهر پێش كۆتایی خوێندن لهبهر رۆشنایی ئهو پێشنیازانهی كه عهمید و ئهنجومهنهكانی بهش و لقهكانی پێشكهشی دهكهن. ج-پێشنیاز كردنی ئیجازهی له ناوهوهی ههرێمدا بۆ كارگهرانی كۆلێج لهسهر پێشنیاز كردنی بهش یا لقی زانستی پهیوهندیدار. د-پێشنیاز كردنی گهرانهوهی ئهندامانی دهستهی دهرس وتنهوه بۆ سهركار لهسهر پێشنیازی بهش یا لقی پهیوهندیدار (ئیجازه و زهماله و بعپه) بدرێ به ئهندامانی. ه-پهسهندكردنی خۆتهرخانكردنی (تفرغ) ئهندامی دهستهی دهرس وتنهوه له ناوهوه و دهرهوهی ههرێمدا به پێی پێوانه رهچاوكراوهكان. و-سهپاندنی سزای (انچباگی) بهسهر قوتابیاندا به پێی پهیره و رێنماییه رهچاو كراوهكان. ز-سهیر كردنی ههموو ئهو كاروبارانهی تر كه عهمید بۆیان دهنێرێ. ح-سهرپهرشتییی جێبهجێ كردنی پهیره و رێنماییهكانی سهبارهت به كاروباری زانستی كۆلێج. گ-راسپاردن به (انتداب) كردنی ئهندامانی دهستهی دهرس وتنهوه (محاضرهكان) بۆ خوێندنی باڵا به پێی ژماره و پێویستی كهبهش و لقهكانی دیاری دهكهن. ی-پێشنیاز كردنی نهخشه پێگهیاندن (تأهیل)ی كارگێری زانستی و ئیداری. ل-پێشنیاز كردنی نهخشه پهیوهندی رۆشنبیری دوو قووڵی. م-ئهنجومهن بۆی ههیه لیژنهی یاریدهدهر بۆ جێبهجێكردنی ئهركه زانستی و ئیداری و دارایی و پهروهردهییهكانی پێكبێنێ. 3-تایبهتكارییه داراییهكان: أ-پێشنیاز كردنی نهخشه و بووجهی ساڵانه و بهرنامهی كهل و پهل و هێنان (استیراد)ی ساڵانهو نهخشنهی بهگهرخستن (استپمار)ی ساڵانه. ب- راسپاردن به بڕیار دانی دوا حیساب (الحساب الختامی). ج-پهسهند كردنی سكێچ و نهخشهو خشتهی (كمیات) كارو پرۆژه تایبهتییهكانی كهله بووجهی ئاسایی و بهگهر خستندا هههن و حهواله كردن و بهلێن بهستن بۆ جێبهجێكردنیان به پێی حوكمهكانی یاسا پهیره و مهرجه تایبهتییهكانی. د-ئهنجومهن بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی به عهمید بسپێرێ.
ماددهی سی و شهشهم: نابێ بریاری جیا جیا بۆ پارهی جیا جیا له یهك پرۆژهدا بدرێ به بیانووی لادان له دهسهڵاتی سهلماندنی (مصادقه) بڕیارهكانی سهرف كردنهوه.
ماددهی سی و پێنجهم: 1-بڕیارهكانی ئهنجومهن له باره به بهش بهشكردنی (تقسیم) خانووبهره، سهلملندنی وهزیر یا ئهو كهسهی كه پێی دهولێ كه وهزیر كارهكهی پێ دهسپێرێ و بۆشی ههیه ههندێ لهو مامهڵانه له سنوورێكدا كه خۆی دیاری دهكا خۆی لهم سهلملندنه بهدهر بكا. 2-بریارهكانی ئهنجومهن لهسهر فكردنی ئهو پارهیهی بۆ بووجهی سهلمێنراوی شارهوانی تهرخان كراوه و لهگهڵ له گهلیدا بهشدار بوونی بهلێنكار (التعهد) و بهلێنامه (عقد) و كرین دهبێ بهم شێوهیهی لای خوارهوه بسهلمێنرێ: أ-وهزارهتی دارایی و ئابووری ههرێم بۆ زیاتر له (1) ملیۆن دینار سهبارهت به پارهی تهرخانكراو له چوارچێوهی بودجهی ئاساییدا (المیزانیه الاعتیادیه). ب-ئهنجومهنی وهزیران بۆ زیاتر له (1) ملیۆن دینار سهبارهت به پارهی تهرخانكراو له چوارچێوهی نهخشهی گهشه پێدان. ج-وهزیر بۆی ههیه ئهو پارهیهی له (1)ملیۆن دینار زیاتر نهبێ چ لهسهر حیسابی بودجهی ئاسایی بێ یا ئهوهی له چوارچێوهی نهجشهی گهشه پێداندا تهرخان كراوه. د-ئهنجومهنی شارهوانی بۆ ئهو پارهیهی زیاتر نهبێ لهوهی له تهنیشت ههر یهكێ له پۆله كاندا دیاری كراوه. 1-پۆلی تایبهتی (000/150) سهدو پهنجا ههزار دینار بۆ ههر حالهتێك. 2- پۆلی تایبهتی (000/120) سهدو بیست ههزار دینار بۆ ههر حالهتێك. 3- پۆلی تایبهتی (000/10) ده ههزار دینار بۆ ههر حالهتێك. 4- پۆلی تایبهتی (000/5) پێنج ههزار دینار بۆ ههر حالهتێك. 5- پۆلی تایبهتی (000/3) سێ ههزار دینار بۆ ههر حالهتێك. 6- پۆلی تایبهتی (500/1) ههزارو پێنج سهد دینار بۆ ههر حالهتێك.
ماددهی سی و سێیهم: دهبێ ئهنجومهن له كاتی بریاردانیدا لهسهر ههر پرۆژهیهك به پێی كهشف و سیفهتهكان و دوای لێكۆلینهوه و گفتوگۆ لهسهركردنی و دڵنیا بون له بوونی (اعتماد) له بووجه سهلمێنراوهكهیدا، كولفهكهی دیاری بكا.
ماددهی ههژدهیهم: بهشی زانستییهكه (وحده)ی زانستی بنچینهیی خوێندنی باڵایهوه ئهنجومهنی بهش له لایهن سهرۆكهكهیهوه بهرێوه دهبرێ كه دوای ههڵبژاردنی له لایهن ئهندامانی دهستهی دهرس وتنهوهی بهشهوه به برَیاری سهرۆكی زانكۆ دادهمهزرێ بهمهرجێ پلهی له پرۆفیسۆری یاریدهدهر كهمتر نهبێ و ئهنجومهن ئهم تایبهتكارییانه بهجێ دێنێ: 1-لێدوانی بهرنامهكانی خوێندن و (مفردات)ەكانی و كتێبهكانی خوێندن و پێشنیاز كردنی گۆرین و بهلاوه نانیان لهبهر تیشكی ئامۆژگارییهكانی دهستهی دهرس ووتنهوهدا. 2- پێشنیاز كردنلی پێویستییهكانی بهش له ئهندامنی دهستهی دهرس وتنهوه و هونهركاران و پێشننیاز كردنی داوهتكردنی پرۆفیسری میوان. 3-بریار لهسهر دانی پرۆژهی لێكۆلینهوه زانستیانهی له لایهن ئهندامانی بهشهوه پێشكهشكراوان و پێشنیاز كردنی رێ و شوێنی مسۆگهر كردن تهواو كردنیان و ئامۆژگاریكردنی یاریدهدانی چاپكردنی لێكۆلینهوهی زانستی كتێبی دانراو و وهرگێران، بایهخدان به لێكۆلینهوهكانی قوتابیان و دابینكردنی پێویستییهكانی جێبهجێ كردنیان. 4-جێبهجێ كردنی بریارهكانی ئهنجومهنی كۆلێج. 5-پێكهێنانی لیژنهی پهروهردهیی و زانستی به پێی پێویستی بهش. 6-سهرپهرشتی كردنی رهوتی دهرس وتنهوه و شێوازهكانی و پهرهپێدانیان و ئهركهكانی ئهندامانی دهستهی دهرس وتنهوه و كارگهرانی تری بهش و كاروباری زانستی قوتابیان له ساڵه جیا جیاكانی خوێندندا له رێگهی سهرپهرشتی كردنی زانستیانهی بهردهوامیانهوه. 7-بهدوا داچوونی پێشكهوتنه زانستییهكان له بواری زانیاری زانستیدا و رێنمایی كردنی ئهندامانی دهیتهی دهرس وتنهوه بۆ نوێكردنهوهی بهرنامهو باسهكانی خوێندن به شێوهیهك كه لهگهڵ ئهو پێشكهوتنه زانستی و تهكنهلۆجیهدا بگونجێ. 8-سپاردنی ههندێ له دهسهڵاتهكانی به سهرۆكی بهش.
ماددهی پازدهم: ئهنجهمهنی كۆلێج دهستهی زانكۆی و ئیداری و دارایی كۆلێجهوه له مانه پێكدێ: أ-عمیدی كۆلێج. سهرۆك ب-سهرۆكهكانی بهشه زانستییهكان و سهرۆكهكانی ئهندام لقه زانستی یهكانی ئهو كۆلێجانهی بهشی زانستیان تێدا نییه. ج-یاریدهدهری عهمید. ئهندام د-دوو له وانه بێژه دیارهكانی كۆلێج ئهندام كه دهستهی دهرس وتنهوه ههڵیان دهبژێرێ. ه-بهرێوهبهرهكانی مهڵبهندهكانی ئهندام لێكۆلینهوهی زانستی سهر به كۆلێج.
ماددهی سی و دووهم: وهزارهته پهیوهندیدارهكان بۆیان ههیه داوی كردنهوهی ههر كارێك به شێوهیهكی كاتی بێ یا ههمیشهیی له شارهوانی بكهن كه دهشێ كردن له لایهن شارهوانییهوه باشتر و سوود بهخشتر بێ، به مهرجێ شارهوانی هیچ مهسرهفێكی نهكهوێته سهر.
ماددهی چوارهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهر كار.
ماددهی دهیهم: سهرۆكی دهزگا ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوه ئهنجامدهدا: یهكهم: بهڕێوهبردنی كاروباری دهزگاو سهرۆكایهتی دانیشتنهكانی ئهنجومهن سهرپهرشتی فهرمانگهكانی سهر بهدهزگا دهكات. دووهم: نوێنهرایهتیكردنی دهزگا له كۆبوونهوهو كۆنگرهو سیمینارو ئهڵقهكانی خوێندنی تایبهتمهند لهناوهوه و دهرهوهی عێراق دوای وهرگرتنی رهزامهندی وهزیر. سێیهم: نوێنهرایهتی كردنی دهزگا لهبهردهم دادگاو فهرمانگهكانی پهیوهندیدار. چوارهم: ئیمزاكردنی ئهو نووسراوانهی له دهزگاوه دهردهچێ. پێنجهم: رهزامهندی نواندن لهسهر سهرفكردنی بڕه پارهكان بهپێی ڕێنمایی و یاساكانی بهركار. شهشهم: ئیمزاكردنی ههموو گرێبهستهكانیپهیوهندیدار به دهزگا دوای به دهستهێنانی رهزامهندیهكانی ئوسولی. حهوتهم: دامهزراندنی لیژنهكانی هونهری و به كارخستن و كارگێڕی و دارایی و یاسایی و ئاسایشی و ههرلێژنهیهكی دیكه كه بهپێی پێداویستیهكانی كار به پێویستی بزانێ. ههشتهم: ئیفاد كردنی فهرمانبهران دوای به دهستهێنانی رهزامهندی لایهنهكانی تایبهتمهند. نۆیهم: سهرۆكی دهزگا بۆی ههیه بهشێك له دهسهڵاتهكانی به یارمهتیدهری سهرۆكی دهزگاوبهرێوهبهره گشتیهكان بسپێرێ بۆ ئهوهی بتوانن ئهركهكانیان وهكو پێویست به جێبهَنن.
ماددهی ههشتهم: ئهنجومهنی كاڕگێڕی دهزگا لهمانهی خوارهوه پێك دێت: یهكهم: سهرۆكی دهزگا. سهرۆك دووهم: یارمهتیدهری سهرۆكی دهزگا. جێگری سهرۆك سێیهم: بهڕێوهبهری گشتی فڕۆكهخانهی ههولێری نێودهوڵهتی ئهندام چوارهم: بهڕێوهبهری گشتی فڕۆكهخانهی سلێمانی نێودهوڵهتی ئهندام پێنجهم: شارهزاو راوێژكاران لهمهیدانی فڕۆكهوانی شارستانی ئهوانهی بهفهرمی و بهشێوهیهكی بهردهوام دادهمهزرێن یان له ڕێگهی گرێبهست لهسهر پێشنیاری سهرۆكی دهزگا و بهبێ ئهوهی مافی دهنگدانیان ههبێت. ئهندامن شهشهم: بهڕێوهبهری كاروباری یاسایی ئهندام حهوتهم: ئهندامێك یان زیاتر لهناوهوه یان دهرهوهی دهزگا، سهرۆكی دهزگا به پێویستی دهزانێ ئاماده بێت لهدانیشتنهكانی ئهنجومهنی كارگێڕی دهزگا و بهبێ ئهوهی مافی دهنگدانیان ههبێت.
ماددهی بیست و پێنجهم: 1- أ- ئهنجومهن دهبێ بهو رێ و شوێنانهی لهبهر دهستی دان ئهو سكێچه بنچینهییانهی (التصامیم الاساسیه) كه له لایهن نهخسه كێشانی ئاوهدانییهوه (التخگیگ العمرانی) ئاماده كراون بۆ هاوڵاتیان و پهیوهندی داران و فهرمانگهكان و لایهنهكانی تر بڵاو بكاتهوه تا بۆ ماوهی شهست رۆژ له رۆژی بڵاوكردنهوهكهوه لێ ی ئاگادار بن و ئهو نارهزایی و پێشنیازانهش وهردهگیرێن كه لهو ماوهیهدا له بارهیانهوه دهدرێن به ئهنجومهن. ب-بهڵام سهبارهت به سكێسه فراوانهكان و گۆردراوهكان و ئیفرازهكان بۆ ماوهی (30 )سی رۆژ رادهگهێنریچن لهگهڵ رهچاو كردنی ههمان رێ و شوێنی بڕگهی (أ)ی سهررهوهدا. 2-ئهنجومهن دهبێ لهو نارهزایی و پێشنیازانه ئهگهر ههبوون بكۆلێتهوه و له حاڵهتی رهت كردنهوه یا قبوڵ كردنیاندا، دهبێ بڕیارهكه هۆی شیاوی له پاڵدا بێ و له ههموو حاڵهتێكیشدا ئهنجومهن دهبێ سكێچهكان لهگهلچ نارهزایی و پێشنیازه قبوول كراو و رهت كراوهكاندا له ماوهی ههفتهیهكدا له كۆتایی هاتنی راگهیاندنهكهوه بنێرێ بۆ بهرێوهبهریهتی نهخشه كێشانی ئاوهدانی بۆ گۆرینی سكێچهكه لهبهر رۆشنایی یان بڕیار لهسهر دانی. 3-سكێچهكان له رۆژی سهلماندنیان له لایهن وهزیره وه به كار پێكراو دادهنرێن.
ماددهی بیست و چوارهم: دهبێ ئهوهی به پرۆفیسۆری یاریدهدهر دادهمهزرێ یا ئهو پلهیهی پێ دهبهخشرێ مهرجهكانی بڕگهی (1)ی ماددهی (22)ی تێدا بن و به لایهنی كهمهوه شهش ساڵ له پلهی پرۆفیسۆری یاریدهدهر بهسهر بردبێ و لهو ماوهیهدا كۆششێكی دیاری له دهرس وتنهوهدا كردبێ به لایهنی كهمهوه سێ لێكۆلینهوهی رهسهن و داهێنراو بڵاوكردبێتهوه.
ماددهی بیست و سێیهم: دهبێ ئهوهی به پرۆفیسۆری یاریدهدهر دادهمهزرێ یا ئهو پلهیهی پێ دهبهخشرێ له دهرس وتنهوهدا له پلهی مامۆستادا بووبێ له یهكێ له زانكۆكان یا دهزگای پهیمانگا هونهریهكاندا بۆ ماوهیهكی له ژوار ساڵ كهمتر نهبێ و بهلایهنی كهمهوه سێ لێكۆلینهوهی بایهخداری بڵاوكردبێتهوه،
ماددهی بیستهم: 1-پرۆفیسۆرهكان. 2-پرۆفیسۆره یاریدهدهرهكان. 3-مامۆستاكان. 4-مامۆستا یاریدهدهرهكان.
ماددهی ههژده: زانكۆ ئهنجومهنێكی دهبێت. ئهم ئهنجومهنه ههیئهتی باڵای زانستی و ئیداری زانكۆ كهیهو پێكدێت له: 1- سهرۆكی زانكۆ سهرۆك 2- یاریدهدهرانی سهرۆكی زانكۆ ئهندامن 3- عهمیدهكان ئهندامن 4- دوو ئهندامیش له ههیئهی تهدریسی زانكۆ كه ههیئهكه خۆی ههڵیاندهبژێرێ بۆ ماوهی دوو ساڵ و، یارای تازهكردنهوهشه بۆ تهنیا یهك جار.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة