مادده‌ی چوارده‌: یه‌كه‌م: رادده‌ی یاسایی (نیساب) له‌ ئه‌نجومه‌ندا به‌ ئاماده‌بوونی زۆربه‌ی ئه‌ندامان ته‌واو ده‌بێ و بڕیاره‌كان به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بوان ده‌رده‌چێ، وه‌ له‌ كاتی یه‌كسان بوونی ده‌نگه‌كانیش به‌و لایه‌نه‌ دا ده‌له‌نگێ كه‌ نه‌قیبی له‌گه‌ڵدایه‌. دووه‌م: ئه‌گه‌ر به‌ هه‌ر‌ هۆیه‌كه‌وه‌ شوێنی نه‌قیب چۆڵ بوو جێگره‌كه‌ی شوێنی ده‌گرێته‌وه‌ یان سكرتێر ئه‌گه‌ر شوێنی نه‌قیب چۆڵ بوو ئه‌ویش ئه‌وه‌نده‌ ماوه‌یه‌ی كه‌ باقی ماوه‌. سێیه‌م: ئه‌گه‌ر به‌ هه‌ر هۆیه‌كه‌وه‌ شوێنی یه‌كێك له‌ پایه‌كانی ئه‌نجومه‌ن چۆڵ بوو، ئه‌ندامێك له‌ نێوان ئه‌ندامه‌ یه‌ده‌گه‌كان شوینی ده‌گرێته‌وه‌. چواره‌م: ئه‌گه‌ر پایه‌ی پترله‌ ئه‌ندامێكی ئه‌نجومه‌ن چۆڵ بوو، ئه‌نجوومه‌ن له‌سه‌ریه‌تی له‌ ماوه‌ی دوو مانگدا بانگهێشتی ده‌سته‌ی گشتی بكا بۆ هه‌ڵبژاردنی ئه‌وانه‌ی شوێنی ئه‌م پایانه‌ پرده‌كه‌نه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌نده‌ ماوه‌یه‌ی كه‌ باقی ماوه‌ته‌وه‌، ئه‌ویش به‌ هه‌مان رێگا له‌م یاسایه‌دا دیاری كراوه‌.

مادده‌ی بیست و شه‌شه‌م: دارایی سه‌ندیكا له‌ مانه‌ پێك دێت: یه‌كه‌م- ره‌سمی چوونه‌ ناو سه‌ندیكا و به‌شداری ساڵانه‌. دووه‌م- ره‌سمه‌كانی مۆڵه‌ت پێدانی كردنه‌وه‌ی ده‌رمانخانه‌كانه‌و كۆگاكانی ده‌رمانی ئه‌هلی. سێیه‌م - ئه‌و پێبه‌خشینانه‌ی كه‌ له‌ لایه‌ن ره‌سمی و نیمچه‌ ره‌سمیه‌كان پێشكه‌ش ده‌كرێن له‌گه‌ڵ و ئه‌و ته‌به‌روع و پێدانانه‌ی كه‌ به‌ ره‌زامه‌ندی لایه‌نه‌ ره‌سمیییه‌كان له‌ لایه‌نه‌كانی تره‌وه‌ پێشكه‌ش ده‌كرێن. چواره‌م- قازانجی ئاهه‌نگه‌كان و یانه‌كان.

مادده‌ی چل وچواره‌م: یه‌كه‌م: دادوه‌ر مافی مۆڵه‌تی ئاسایی به‌ مووچه‌ی ته‌واو هه‌یه‌ له‌ماوه‌ی خزمه‌تكردنی له‌هه‌ر هه‌شت رۆژدا مافی رۆژێكی هه‌یه‌. دووه‌م: پێویسته‌ دادوه‌ر ساڵانه‌ له‌ سی رۆژ كه‌متر له‌ مۆڵه‌تی موسته‌حه‌قی خۆی وه‌رنه‌گرێت وله‌كاتێك كه‌ وه‌ری نه‌گرت، بۆی كۆناكرێته‌وه‌ ته‌نیا ئه‌و به‌شه‌ نه‌بێت كه‌ له‌ سی رۆژ زیاتره‌. سێیه‌م: ده‌شێ ئه‌و مۆڵه‌ته‌ ئاساییانه‌ی كه‌ به‌پێی به‌ندی دووه‌م له‌م مادده‌یه‌دا بۆی ماوه‌ته‌وه‌ بۆی كۆبكرێته‌وه‌ به‌ مه‌رجێك له‌ ساڵێك پتر نه‌بێت. چواره‌م: مۆڵه‌ته‌ ئاساییه‌كانی كه‌ له‌ خزمه‌ته‌كانی پێشووی ده‌یكه‌وت بۆ دادوه‌ر ده‌گه‌ڕێته‌وه‌.

مادده‌ی چل وسێیه‌م: قیده‌می دادوه‌ران به‌پێی پۆل و پایه‌كه‌یان و مێژووی دامه‌زراندنیان ده‌بێ وله‌كاتی یه‌كسان بوون ئه‌وا قیده‌مه‌كه‌ به‌پێی ئه‌وه‌ ده‌بێ كه‌ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری بڕیاری له‌سه‌ر ده‌دات.

مادده‌ی سی و شه‌شه‌م: 1 ـ سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ له‌ نێوان جێگرانی سه‌رۆك یا پێشینترین دادوه‌رانیدا داده‌مه‌زرێنرێ ئه‌گه‌ر ماوه‌ی خزمه‌ته‌ دادوه‌ریه‌كه‌ی له‌ بیست و پێنج ساڵ كه‌متر نه‌بوو. 2 ـ جێگری سه‌رۆك له‌ نێوان دادوه‌رانی پێداچوونه‌وه‌ دا داده‌مه‌زرێنرێ ئه‌گه‌ر خزمه‌تی دادوه‌ری یه‌كه‌ی له‌ بیست و دوو ساڵ كه‌متر نه‌بوو. 3 ـ دادوه‌ر له‌ دادگای پێداچوونه‌وه‌دا له‌وانه‌ی پۆلی یه‌كه‌م یا له‌وانه‌ داده‌مه‌زرێنرێ كه‌ ماوه‌ی خزمه‌تی دادوه‌ری یه‌كه‌یان له‌ بیست ساڵ كه‌متر نییه‌. 4ـ سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ و جێگره‌كه‌ی و دادوه‌رانی دادگای پێداچوونه‌وه‌ به‌ فه‌رمانێكی هه‌رێمی له‌سه‌ر بڕیاری ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران داده‌مه‌زرێنرێت.

مادده‌ی سی و حه‌وته‌م: یه‌كه‌م: پله‌ (درجه‌) و مووچه‌ی دادوه‌ران و زیاده‌ی ساڵانه‌ و پله‌به‌رزیان (العلاوه‌ والترفیع) به‌م جۆره‌ ده‌بێ: پله‌ سنووری مووچه‌ به‌ دینار زیاده‌ ماوه‌ی پله‌ به‌رزی ـــــــ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ــــــــــــ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ أ 520 ـ 590 14 ــــــــــــــــــــــ ب 460 ـ 500 12 5 ساڵ ج 380 ـ 435 10 5 ساڵ د 310 ـ 370 8 5 ساڵ دووه‌م: أ ـ سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ پله‌ی وه‌زیر ده‌بێ و مووچه‌ و سه‌ر مووچه‌ (مخصصات)ی وه‌زیری ده‌درێتێ. ب ـ مووچه‌ی جێگری سه‌رۆك و دادوه‌ری دادگای پێداچوونه‌وه‌ (1000) دینار ده‌بێ. سێ یه‌م: دادوه‌ر دوای ئه‌وه‌ی ساڵێك خزمه‌ت ته‌واو ده‌كا زیاده‌یه‌كی ساڵانه‌ی له‌خۆوه‌ (تلقائی)ی له‌ راده‌ی خواره‌وه‌ (الحد الادنی) بۆ ڕاده‌ی سه‌ره‌وه‌ (الحد الاقصی)ی هه‌ر پله‌یه‌كی به‌و پێ یه‌ی له‌بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی ئه‌م مادده‌یه‌دایه‌ ده‌درێتێ. چواره‌م: أ ـ دادوه‌ران و له‌گه‌ڵیاندا جێگری سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ و دادوه‌رانی ئه‌م سه‌رمووچه‌ دادوه‌ری یانه‌ وه‌رده‌گرن: مووچه‌ له‌قه‌زاوناحیه‌كان دا له‌مه‌ڵبه‌ندی پارێزگاكاندا ـــــــــــ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 520 ـ 590 80% ی مووچه‌ 70% ی مووچه‌ 460 ـ 500 90% ی مووچه‌ 80% ی مووچه‌ 310 ـ 435 100% ی مووچه‌ 90% ی مووچه‌ ب ـ مه‌رجه‌ ئه‌وانه‌ی سه‌رمووچه‌ به‌ پێی رێژه‌كانی بڕگه‌ی (أ) وه‌رده‌گرن له‌ شوێنی كاره‌كانیاندا نیشته‌جێ بون و به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ كه‌مترین رێژه‌ی ئه‌و سه‌ر مووچه‌یه‌ی نێوان شوێنی كاره‌كه‌یان وه‌رده‌گرن. پێنجه‌م: أ ـ دادوه‌ران و له‌ گه‌ڵیاندا جێگری سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ و دادوه‌ره‌كانی و داواكاره‌ گشتی یه‌كان (المدعون العامون) و جێگره‌كانیان (300) سێ سه‌د دینار وه‌ك سه‌ر مووچه‌یه‌كی بڕاوه‌ (مقگوع) له‌بری كرێ خانوو وه‌رده‌گرن. ب ـ ئه‌گه‌ر دادوه‌ر چووه‌ خانوویه‌كی میری یه‌وه‌ ده‌بێ فه‌رمانگه‌كه‌ی ئه‌و پاره‌یه‌ بڕگه‌ی (أ)ی سه‌ره‌وه‌ وه‌ك كرێ بدا به‌و لایه‌نه‌ی خاوه‌نی خانووه‌كه‌یه‌. ج ـ ئه‌وه‌ی له‌ شوێنی كاره‌كه‌یدا خانووی خۆی هه‌بێ یا ئه‌وه‌ی له‌ شوێنی كاره‌كه‌یدا نیشته‌جێ نابێ له‌سه‌ر مووچه‌ی كرێی خانوو بێ به‌ش ده‌كرێ. شه‌شه‌م: دادوه‌ران و له‌ گه‌ڵیاندا جێگری سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌و دادوه‌رانی داواكارانی گشتی و جێگره‌كانیان ئه‌م سه‌رمووچه‌ بڕایه‌وانه‌ وه‌رده‌گرن: أ ـ پۆلی یه‌كه‌م 1000 هه‌زار دینار ب ـ پۆلی دووه‌م 800 هه‌شت سه‌د دینار ج ـ پۆلی سێ یه‌م 600 شه‌ش سه‌د دینار د ـ پۆلی چواره‌م 400 چوار سه‌د دینار حه‌وته‌م: سه‌رۆكی داوای گشتی و سه‌رۆكی دیوانی تۆماری یاسایی تۆماركاره‌ یاساییه‌كان و به‌ڕێوبه‌ری گشتی تۆماری موڵكایه‌تی و سه‌رپه‌رشتكارانی داد ئه‌گه‌ر دادوه‌ر نه‌بوون ئه‌و سه‌ر مووچه‌ دادوه‌ره‌ی و سه‌ر مووچه‌ بڕاوه‌وه‌ی كرێی خانویان ده‌درێتێ كه‌ له‌م مادده‌یه‌دا هه‌ن. هه‌شته‌م: سه‌ر مووچه‌ی دادوه‌ری و سه‌ر مووچه‌ی كرێی خانوو یا ئه‌و سه‌ر مووچه‌ی بڕایه‌وانه‌ی به‌ پێی ئه‌م مادده‌یه‌ ده‌درێن ناكه‌ونه‌ به‌ر حوكمی هیچ یاسایه‌ك كه‌ له‌گه‌ڵیدا ناكۆك بن.

مادده‌ی چل ویه‌كه‌م: یه‌كه‌م: پۆله‌كانی دادوه‌ران چوار پۆلن(یه‌كه‌م، دووه‌م، سێیه‌م، چواره‌م)و له‌ پۆلی چواره‌مه‌وه‌ ده‌ست پێده‌كه‌ن. دووه‌م: دادوه‌ر له‌ پۆلێكه‌وه‌ بۆ پۆلێكی تر به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری و له‌سه‌ر داوایه‌ك به‌رز ده‌كرێته‌وه‌ كه‌ پێشكه‌ش به‌ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری ده‌كرێ به‌ مه‌رجێك تۆژینه‌وه‌یه‌كی یاسایی پێشكه‌ش بكات و مووچه‌ی راده‌ی نزمی ئه‌و پوله‌ی وه‌رگرتبی كه‌ بۆی به‌رزده‌كرێته‌وه‌و پێنج ســاڵی له‌ پۆله‌كه‌ی به‌سه‌ر بردبێ. سێیه‌م: ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری له‌ كاتی پێشكه‌ش كردنی داواكاری به‌رزكردنه‌وه‌كه‌ ده‌بێ رای دادگای پێداچوونه‌وه‌و سه‌رۆكایه‌تی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌و سه‌رۆكایه‌تی د ه‌سته‌ی سه‌رپه‌رشتی دادوه‌ری له‌باره‌ی توانای دادوه‌رو شیاوی بۆ به‌رزكردنه‌وه‌كه‌ وه‌رگرێ . چواره‌م: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی داواكارییه‌كه‌و شیاوی ئه‌و دادوه‌ره‌ به‌ به‌رزكردنه‌وه‌ به‌ نووسراوێك وه‌ك له‌ به‌ندی(3)سێیه‌می ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتووه‌و له‌گەڵ رای خۆی بۆ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی به‌رزده‌كاته‌وه‌. پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی له‌ هه‌ڵسه‌نگاندنیدا بۆ لێهاتوویی دادوه‌ر بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی پشت به‌و نووسراوانه‌ ده‌به‌ستێ كه‌ له‌ هه‌ردوو به‌ندی (3و 4)ی ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتوون، له‌گه‌ڵ راپۆرته‌كانی ساڵانه‌ كه‌ له‌لایه‌ن سه‌رۆكانی سه‌رپه‌رشتیارانی دادوه‌ریی یه‌وه‌ به‌رزكراونه‌ته‌وه‌و ئه‌و حوكمانه‌ی كه‌ دادوه‌ر به‌ ماندووبوونێكی له‌ راده‌ به‌ده‌ر ده‌ریكردوون یاخود له‌ ناوه‌ڕۆكیاندا بیڕورای یاسایی وایان تێدایه‌ ئه‌وه‌ نیشانده‌دات كه‌ به‌دوای چالاكی فقهی و دادوه‌ریدا چووه‌. سه‌ره‌رای راپۆرتی ئه‌و لێژنه‌یه‌ی كه‌ وتووێژی له‌سه‌ر تۆژینه‌وه‌ یاساییه‌كه‌ی كردووه‌ كه‌ پێشكه‌شی كردبوو، له‌گه‌لأ ئه‌و پله‌یه‌ی كه‌ وه‌ری گرتووه‌و ئه‌گه‌ر ده‌ركه‌وت لێهاتووه‌ بۆ ئه‌و به‌رزكردنه‌وه‌یه‌، بڕیاری بنبڕیی به‌رزكردنه‌وه‌كه‌ی ده‌رده‌كه‌ن وپێی راده‌گه‌یه‌نرێ و ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی بۆی هه‌یه‌ به‌رزكردنه‌وه‌كه‌ به‌ بڕیارێكی هۆدار بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ شه‌ش مانگ كه‌متر نه‌بێ و له‌ساڵێك پتر نه‌بێت دوا بخات بۆ زیاتر له‌ جارێك كه‌ بینرا شیاوی ئه‌وه‌ نییه‌.

مادده‌ی سییه‌م: مووچه‌ی هه‌موو ئه‌و فه‌رمانبه‌رانه‌ خه‌رج ده‌كرێ كه‌ به‌سزای سیاسی سزادراون. ئه‌مه‌ش پاش سه‌لماندنی راستی قسه‌كانیان.

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م: له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌ پاشكۆیه‌ك به‌ پڕۆژه‌ به‌رده‌وامه‌كان پێشكه‌ش بكات و ماوه‌ و بڕی پاره‌ی ته‌رخان كارو و شوێن و رۆژی ده‌ست به‌كاربوون و ته‌واو بوونی پڕۆژه‌كه‌ دیاری بكات و په‌رله‌مانی لێ ئاگادار بكاته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م: له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌ ئه‌وله‌ویه‌ت له‌ جێبه‌جێكردنی پڕۆژه‌ خزمه‌تگوزارییه‌كان به‌و ناوچانه‌ بدات كه‌ تووشی هه‌ڵمه‌ته‌كانی ئه‌نفال و چه‌كی كیمیاوی و راگواستن و كرده‌وه‌ سه‌ربازییه‌كان بوون و ئه‌وانه‌ی كه‌ پێویستی زیاتریان به‌ خزمه‌تگوزاری هه‌یه‌.

ماددەی هەشتەم: یەكەم: یاسای وەزارەتی شارەوانی ژمارە(2)ی ساڵی2007 و، یاسای وەزارەتی گەشت وگوزار ژمارە(20)ی ساڵی 2006 كە لە پەرلەمانی هەرێمی كوردستان ـ عیراقەوە دەرچوون، ئیلغا دەبن. دووەم: هەموو ماف و پەیوەستی و هەبوو و میلاكی وەزارەتی گەشت وگوزار دێتە ئەستۆی وەزارەتەوە.

مادده‌ی سی و هه‌شته‌م: یه‌كه‌م: دادوه‌ر له‌ پله‌یه‌كه‌وه‌ بۆ پله‌یه‌كی به‌رزتر به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری دوای به‌سه‌ربردنی ئه‌و ماوه‌یه‌ی له‌ بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی مادده‌ی (37)ی ئه‌م یاسایه‌دا دیاری كراوه‌ به‌رزده‌كرێته‌وه‌. دووه‌م: ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری له‌ به‌رزكردنه‌وه‌ی پله‌ی هه‌ر دادوه‌رێكدا راپۆرتی سه‌رۆكی تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ و سه‌رپه‌رشتكاری داد له‌باره‌ی لێهاتوویی و هه‌ڵسوراندنی كاره‌كه‌یه‌وه‌ به‌ باشی و رای وه‌زاره‌تی داد له‌باره‌ی ره‌وشت و ره‌فتاری یه‌وه‌ ره‌چاو ده‌كا. سێ یه‌م: ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری ئه‌گه‌ر بۆی سه‌لماند ئه‌و دادوه‌ره‌ بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی پله‌كه‌ی لێهاتووه‌ بڕیاری بۆ ده‌دا و وه‌زاره‌تی داد فه‌رمانی بۆ ده‌رده‌كا. چواره‌م: ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری ماوه‌یه‌ك كه‌له‌ سێ مانگ كه‌متر و ساڵێك زیاتر نه‌بێ بۆ زیاتر له‌یه‌ك جاریش دوابخا ئه‌گه‌ر وای بۆچوو كه‌ شیاوی نییه‌. پێنجه‌م: ئه‌گه‌ر دادوه‌رێك زیاتر له‌ دووجاری یه‌ك له‌ دوای یه‌ك له‌ هه‌مان پله‌دا به‌رزكردنه‌وه‌ی دواخرا ده‌شێ له‌سه‌ر پێشنیازی وه‌زیری داد و بڕیاری ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری و به‌فه‌رمانێكی هه‌رێمی كۆتایی به‌ خزمه‌تی بهێنرێ یا بگوێزرێته‌وه‌ بۆ كارێكی شارستانی (مه‌ده‌نی).

مادده‌ی سی و نۆیه‌م: یه‌كه‌م: پۆله‌كانی (أصناف) دادوه‌ران و سنووری مووچه‌ی هه‌ر پۆلێك به‌م جۆره‌ ده‌بێ: پۆل مووچه‌ به‌ دینار ـــــــــــ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ یه‌كه‌م 520 ـ 590 دووه‌م 460 ـ500 سێیه‌م 380 ـ435 چواره‌م 310 ـ370 دووه‌م: دادوه‌ری له‌ پۆلێكه‌وه‌ بۆ پۆلێكی تر له‌سه‌ر خواستێك كه‌ ده‌یدا به‌ وه‌زیری داد و به‌ بڕیاری ئه‌نجوومه‌نی دادوه‌ری به‌رزده‌كرێته‌وه‌ به‌مه‌رجێك كه‌ مووچه‌كه‌ی گه‌یشتبێته‌ ڕاده‌ی هه‌ره‌نزمی ئه‌و پۆله‌ی بۆی به‌رزده‌كرێته‌وه‌. سێ یه‌م: ده‌بێ وه‌زاره‌تی داد له‌ كاتی پێشكه‌شكردنی خواستی پۆله‌به‌رزی یه‌كدا ڕای هه‌ریه‌كێ له‌ دادگای پێداچوونه‌وه‌و سه‌رۆكایه‌تی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ و سه‌رۆكایه‌تی ده‌سته‌ی سه‌رپه‌رشتكارانی داد له‌باره‌ی لێهاتوویی دادوه‌ره‌كه‌ و شیانی بۆ پله‌به‌رزی وه‌ربگرێ. چواره‌م: وه‌زاره‌تی داد خواسته‌كه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و ڕایه‌دا كه‌ له‌ بڕگه‌ی (سێ یه‌م)ی ئه‌م مادده‌یه‌دا باسكراوه‌و له‌گه‌ڵ ڕای خۆیشی دا ده‌دا به‌ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری. پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری له‌ هه‌ڵسه‌نگاندنی شیانی دادوه‌ره‌كه‌ بۆ پله‌به‌رزیپشت ده‌به‌ستێ به‌و رایانه‌ی له‌ برگه‌ی (سێ یه‌م و چواره‌م)ی ئه‌م مادده‌یه‌دا دیاری كراوون و راپۆرته‌كانی ساڵانه‌ی سه‌رۆكه‌كانی و راپۆرته‌كانی سه‌رپه‌رشتكارانی داد و ئه‌و حوكمانه‌ی دادوه‌ره‌كه‌ له‌ ده‌ركردنیادا كۆششێكی باشی نواندووه‌ یا بیروڕای یاسایی ئه‌وتۆی تێدا ده‌ربڕیوون و ده‌ریده‌خه‌ن كه‌ ده‌یخوێنێته‌وه‌ و ئاگاداری چالاكی یاسا زانی و دادوه‌ری یه‌و ئه‌وسا ئه‌گه‌ر په‌سه‌ندكرا بڕیاری پۆله‌به‌رزی بۆ ده‌رده‌كا و به‌ پێچه‌وانه‌شه‌وه‌ پۆله‌ به‌رزی یه‌كه‌ی بۆ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌شه‌ش مانگ كه‌متر نه‌بێ به‌ بڕیارێكی هۆداری بنبڕ (مسبب و بات) كه‌ ده‌بێ پێیڕا بگه‌یه‌نرێ دوا ده‌خا.

مادده‌ی چوارده‌م: دارایی یه‌كێتی پێك دێت له‌: یه‌كه‌م: ئابوونه‌ی ئه‌ندامێتیو هاوبه‌شێتیی ساڵانه‌. دووه‌م: به‌خششی ته‌رخانكراو له‌ لایه‌ن حكومه‌تی هه‌رێمه‌وه‌. سێیه‌م: به‌خشش و كۆمه‌كه‌ ناوخۆییه‌كان. چواره‌م: به‌خشش و كۆمه‌كی ده‌ره‌كی، دوای ره‌زامه‌ندیی حكومه‌تی هه‌رێم.

مادده‌ی حه‌ڤده‌م: یه‌كه‌م: له‌ هه‌ر ناوچه‌یه‌كی تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ ئه‌نجومه‌نێك به‌ ناوی(ئه‌نجومه‌نی ناوچه‌ی تێهه‌ڵچوونه‌وه‌) له‌ سه‌رۆكی دادگا و ئه‌ندامیه‌تی جێگره‌كانی و دادوه‌ره‌كانی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ پێكدێ. دووه‌م: ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ كۆبوونه‌وه‌ی ده‌وری ئه‌نجام ده‌دات و سه‌رۆكه‌كه‌ی بۆی هه‌یه‌ له‌ كاتی پێویستدا بۆ كۆبوونه‌وه‌ بانگهێشتی بكات و به‌بێ ئاماده‌ بوونی به‌لانی كه‌م سێ له‌سـه‌ر چواری ئه‌ندامانی گرێ نادرێت. سێیه‌م: ئه‌نجومه‌ن ئه‌م تایبه‌تمه‌ندییانه‌ی خواره‌وه‌ ئه‌نجام ده‌دات: 1 ـ له‌ پێداویستی دادگاكان و میلاكیان له‌به‌ر رۆشنایی پێویستی ساڵانه‌ ده‌دوێ و راپۆرتی ساڵانه‌ له‌باره‌یانه‌وه‌ بۆ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری به‌رزده‌كاته‌وه‌. 2 ـ له‌و گرفت و كێشـــانه‌ ده‌كۆڵێته‌وه‌ كه‌ رووبه‌ڕووی دادگاكان ده‌بنه‌وه‌و چاره‌ســـــه‌ری گونجاویان بۆ ده‌دۆزێته‌وه‌. 3-پێشكه‌ش كردنی پێشنیاز سه‌باره‌ت به‌ دانانی دادگا جۆربه‌جۆره‌كان. 4-چاكردنی شێوازه‌كانی كاركردن و به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی كاركردن له‌ دادگاكاندا.

مادده‌ی حه‌وته‌م: ده‌سه‌ڵات به‌ وه‌زیری دارایی و ئابووری ده‌درێ كه‌ بووجه‌ی ته‌سدیقكراوی ساڵی (2001) به‌ رێژه‌ی (1%)ی كۆی ئیعتماده‌ ته‌سدیقكراوه‌كانی بووجه‌ زیاد بكات: 1- ئیعتمادكردنی ئه‌و بڕه‌ پارانه‌ی كه‌ بۆ بووجه‌ی ئیداره‌ تازه‌ دانراوه‌كانی ئه‌و ساڵه‌ پێویستن. 2- زیادكردنی ئیعتماداتی نوێ بۆ بووجه‌ی وه‌زاره‌ت و ئیداره‌كان له‌ كات و حاڵه‌تی ناكاودا كه‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران بڕیاری له‌سه‌ر ده‌دات.

مادده‌ی پازده‌م: یه‌كه‌م:دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ و ده‌سته‌كانی به‌ سه‌رۆكایه‌تی سه‌رۆك یان یه‌كێك له‌ جێگره‌كانی و به‌ ئه‌ندامیه‌تی دوو له‌ جێگره‌كانی یان یه‌كێكیان و دادوه‌رێكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ یاخود به‌ ئه‌ندامیه‌تی دوو دادوه‌ر له‌ دادوه‌رانی ده‌به‌سترێ. دووه‌م: ناو نانی سه‌رۆك و ئه‌ندامانی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری ده‌بێ.

مادده‌ی یازده‌م: یه‌كه‌م: ده‌سته‌كانی دادگای پێداچوونه‌وه‌ به‌م جۆره‌ ده‌بن: 1- ده‌سته‌ی گشتی: به‌ سه‌رۆكایه‌تی سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ یان یه‌كێك له‌ جێگره‌كانی یا خود كۆنترین دادوه‌ر ئه‌گه‌ر ئه‌وانه‌ ئاماده‌ نه‌بوون یاخود. به‌ربه‌ستێكی یاساییان هاته‌ پێش بۆ به‌شدار بوونیان ده‌به‌سترێ به‌ ئه‌ندامیه‌تی جێگره‌كانی و هه‌موو دادوه‌ره‌ كاراكان تێیدا و تایبه‌تمه‌ند ده‌بێ به‌بینینی ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌: أ ـ ئه‌و داوایانه‌ی حوكمی له‌ سێداره‌دانیان پێده‌رچووه‌. ب ـ یه‌كلاكردنه‌وه‌ی ئه‌و كێشه‌یه‌ی له‌ ئه‌نجامی ناكۆكی نێوان حوكمه‌كان و بڕیاره‌كانی دادگای پێداچوونه‌وه‌ رووده‌ده‌ن. ج ـ ئه‌وه‌ی له‌ یه‌كێك له‌ ده‌سته‌كانی دیكه‌وه‌ بۆی ده‌نێردریت، ئه‌گه‌ر پاشگه‌زبوونه‌وه‌ی له‌ پڕه‌نسیپێك دا بینی كه‌ له‌ حوكمه‌كانی پێشوو بڕیاری له‌سه‌ر درابوو. د ـ ئه‌وانه‌ی یاساكانی تر ده‌یان گرێته‌وه‌. 2 ـ ده‌سته‌ی فراوان: به‌ سه‌رۆكایه‌تی سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ یاخود كۆنترین جێگری یاخود كۆنترین دادوه‌ر تێیدا له‌ كاتی ئاماده‌ نه‌بوونیان یان بوونی به‌ربه‌ستێكی یاسایی له‌و به‌شدارنه‌بوونه‌ی تێیداو، به‌ ئه‌ندامیه‌تی به‌لانی كه‌م شه‌ش له‌ دادوه‌رانی ده‌به‌سترێ و تایبه‌تمه‌ند ده‌بێ به‌ بینینی ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌: أ ـ بوونی ناكۆكی له‌سه‌ر جێبه‌جێ كردنی دوو حوكم كه‌ پله‌ی بنبڕیان وه‌رگرتبێ و دژ به‌یه‌ك بن و سه‌باره‌ت یه‌ك بابه‌ت ده‌ركرابن ئه‌گه‌ر له‌ نێوان ناكۆكه‌كان خۆیاندا بێت یان یه‌كێكیان لایه‌ن بێت له‌ دوو حوكمه‌كه‌دا و په‌سه‌ند كردنی یه‌ك له‌ و حوكمانه‌ و بڕیاردان له‌سه‌ر جێبه‌جێ كردنی بێ له‌ حوكمه‌كه‌ی تر، له‌و باره‌دا سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ بۆی هه‌یه‌ جێبه‌جێ كردنی ئه‌و دوو حوكمه‌ دژ به‌یه‌كه‌ رابگرێ، تاكو بڕیاری پێداچوونه‌وه‌ ده‌رده‌چێ. ب ـ ئه‌و ناكۆكیه‌ی ده‌كه‌وێته‌ نێوان دوو دادگا له‌باره‌ی ده‌سنیشان كردنی تایبه‌تمه‌ندی له‌سه‌یر كردنی داواكه‌. ج ـ ئه‌و حوكم و بڕیارانه‌ی سه‌رۆك بۆی ده‌نێرێ تاكو له‌ چوارچێوه‌ی تایبه‌تمه‌ندی دادگا بڕیاری یه‌كلاكه‌ره‌وه‌یان له‌ باره‌یه‌وه‌ بدات به‌ پێی ئه‌و یاسایه‌ی كه‌ ئه‌و حوكم و بڕیارانه‌ی پێ ده‌رچووه‌. 3ـ ده‌سته‌ی مه‌ده‌نی: تایبه‌تمه‌نده‌ به‌ بینینی ئه‌و حوكم و بڕیارانه‌ی كه‌ له‌ داوا مه‌ده‌نییه‌كان و داوا جۆراوجۆره‌كانی تر كه‌ له‌ دادگاكان و لیژنه‌كانه‌وه‌ به‌ پێی یاسا ده‌رچوون. 4 ـ ده‌سته‌ی باری كه‌سایه‌تی: تایبه‌تمه‌نده‌ به‌ بینینی ئه‌و حوكم و بڕیارانه‌ی كه‌ له‌ دادگاكانی باری كه‌سایه‌تی و مادده‌كانی كه‌سایه‌تییه‌وه‌ به‌ پێی یاسا ده‌رچوون. 5 ـ ده‌سته‌ی سزایی: تایبه‌تمه‌نده‌ به‌ بینینی ئه‌و حوكم و بڕیارانه‌ی كه‌ له‌ داوا سزاییه‌كانه‌وه‌ به‌ پێی حوكمه‌كانی یاسا ده‌رچوون. 6 ـ ده‌سته‌ی كشتوكاڵی: تایبه‌تمه‌نده‌ به‌ بینینی ئه‌و حوكم و بڕیارانه‌ی كه‌ له‌ لیژنه‌كانی زه‌وی و زارو ده‌ست به‌سه‌رداگرتن دا ده‌رچوون. دووه‌م: ده‌سته‌ی مه‌ده‌نی و ده‌سته‌ی باری كه‌سایه‌تی و ده‌سته‌ی سزایی و ده‌سته‌ی كشتوكاڵ به‌ سه‌رۆكایه‌تی یه‌كێك له‌ جێگره‌كانی سه‌رۆك یا ئه‌و كه‌سه‌ی كه‌ ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی هه‌ڵیده‌بژیرێ و به‌ ئه‌ندامیه‌تی به‌لانی كه‌م دوو له‌ دادوه‌ره‌كانی دادگا ده‌به‌سترێ. سێیه‌م: ده‌سته‌ی مه‌ده‌نی به‌ سه‌رۆكایه‌تی یه‌كێك له‌ جێگره‌كانی سه‌رۆك و ئه‌ندامێتی به‌لانی كه‌م چوار له‌ دادوه‌رانی دادگا ده‌به‌سترێ له‌ و كاته‌ی كه‌ سه‌یری ئه‌و حوكمانه‌ ده‌كات كه‌ له‌ دادگاكانی تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ به‌ سیفه‌تی بنه‌ڕه‌تی ده‌رچوون، هه‌روه‌ها سه‌باره‌ت به‌ ده‌سته‌ی سزاییش كاتێك كه‌ سه‌یری حوكم و بڕیاره‌كانی دادگاكانی تاوان ده‌كات. چواره‌م: 1ـ ده‌شێ ده‌سته‌ی دیكه‌ به‌ بڕیاری ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی پێك بهێنرێت. 2ـ ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی له‌ سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ و هه‌ردوو جێگره‌كه‌ی پێكدێ و له‌ كاتی ئاماده‌ نه‌بوونی یه‌ك له‌وانه‌، كۆنترین دادوه‌ر له‌ دادگادا جێی ده‌گرێته‌وه‌.

مادده‌ی سی و هه‌شت: ئه‌م هه‌یئه‌یه‌ بۆ ئاماده‌كردنی پزیشكی پسپۆر له‌ هه‌موو لقه‌ جۆربه‌جۆره‌كاندا تێده‌كۆشێ و هه‌ولَ ده‌دات پێداویستی زه‌روور بۆ ئه‌و كاره‌ی فه‌راهه‌م بكات به‌پێی تازه‌ترین شێوازو موبته‌كه‌ری زانستی.

مادده‌ی نۆیه‌م: دادگاكانی مه‌ده‌نی له‌مانه‌ پێكدێن: یه‌كه‌م: دادگای پێداچوونه‌وه‌. دووه‌م: دادگاكانی تێهه‌ڵچوونه‌وه‌. سێیه‌م: دادگاكانی تاوان. چواره‌م: دادگاكانی به‌رایی. پێنجه‌م: دادگاكانی نه‌وجه‌وانان. ش ه‌شه‌م: دادگاكانی باری كه‌سایه‌تی. حه‌وته‌م: دادگاكانی كه‌تن. هه‌شته‌م: دادگاكانی كار. نۆیه‌م: دادگاكانی لێكۆڵینه‌وه‌. ده‌یه‌م: دادگاكانی مادده‌كانی كه‌سایه‌تی بۆ مه‌سیحیه‌كان و ئێزدیه‌كان و ئاینه‌كانی تر.