أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سی و چوارهم:
ماددهی سی و چوارهم: یهكهم: پێویسته له سهر گشت شوێنه مۆڵهتدراوهكانی كۆپیكردن یان دابهشكردن یان فرۆشتنی كارهكان له ههرێمدا، ئهو بهڵگهنامه نووسراوانهی كهوا له لایهن خاوهنی كارهكه یان دهسهڵاته پهیوهندارهكانی تر بهم كارانه ڕایاندهسپێرێت، بپارێزن، كارهكه چ له ناوهوهی ههرێم بێت یان له دهرهوهی. دووهم: فهرمانبهرانی بهشی پاراستنی مافی دانهر له وهزارهت، پاڵپشت به بڕیارێكی دادگهریی دهركراو له دادگای لێكۆڵینهوهی ناوچهكه، بۆیان ههیه ههر شوێنێكی چاپكردن یان كۆپیكردن یان بهرههمهێنان یان دابهشكردنی كارهكان، به ئامرازهكانی گواستنهوهشهوه، بپشكنن، و بۆیان ههیه، تا گهیشتن به ئهنجام، دانه سهرپێچیكارهكانی حوكمهكانی ئهم یاسایه له لای دادگای لێكۆڵینهوه بسپێرن.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: وهزارهت بۆ جێبهجێ كردن و وهدیهێنانی ئهم ئامانجانهی خوارهوه ههوڵ دهدات: یهكهم: دانانی ستراتیجیهت و سیاسهت و پلان بۆ پهرهپێدان و گهشهپێدانی وهبهرهێنانی كهرتی كشتوكاڵی (رووهكی و ئاژهڵی) بۆ سهرچاوهكانی ئاوی(سهر زهوی و ژێر زهوی) له ههرێم بۆ وهدیهێنانی باشترین بهكارهێنانی(الاستخدام الامپل) سامانی ئاو و، جێبهجێ كردنی پلانی ستراتیژی پێنج ساڵهی كهرتی كشتوكاڵ له پێناو كیفایهتی خۆیی له مهوادی خۆراكی ههرێم له بهروبوومه كشتوكاڵیهكاندا. دووهم: ئاماده كردنی لێكۆڵینهوهی سوودی هونهری و ئابووریی بۆ ئهو پرۆژانهی كه سهر به وهزارهتن و، ئهنجامدانی لێكۆڵینهوهی تایبهتی، لهوانهش: لێكۆڵینهوهی رووپێوكردنی خاك و، ئامادهكردنی نهخشهی بهروبوومی كشتوكاڵ و، ئهنجامدانی توێژینهوهی زانستی و،دانانی نهخشه ئهندازهییهكان و، ئامادهكردنی بهرنامهی گهشهپێدان و، كاركردن لهسهر سهرپهرشتی كردن و بهدواداچوونی جێبهجێكردنی پرۆژهكانی وهزارهت بهپێی پلانه بڕیار لهسهر دراوهكان. سێیهم:دامهزراندنی پرۆژه ستراتیژییهكان، لهوانهش، دامهزراندنی بهنداو(السدود)و، پرۆژهی ئاودێری و، پرۆژهكانی پاراستنی سامانی ئاوی سهرزهوی و ژێر زهوییه بهكارهێنانی ئامێری تازه بابهت. چوارهم:كاركردن بۆ رێكخستنهوهی ژێرخانی كهرتی كشتوكاڵ، به جۆرێك، كه گهشهپێدانی بهروبوومی كشتوكاڵی بهههردوو بهشهكهیهوه رووهكی و ئاژهڵی گهشهپێبدات. پێنجهم: دانانی پلانی تایبهتی بۆ نههێشتنی مهترسییهكان لافاوو، كۆنترۆڵكردنی سێڵاو(السیول)و، بهڕێوهبردنی ئاوهڕێژهی(حهوزی) رووبارهكان و، رێكخستنی دابهشكردنی ئاوو، رووبهڕووبوونهوهی وشكهساڵی و چارهسهركردنی ئاسهوارهكانی لهسهر سهرچاوهكانی ئاو. شهشهم: بنیادنانی تاقیگهو، وێستگهی تاقیكردنهوهو، گهشهپێدانی بنكهكانی توێژینهوهی كشتوكاڵی و، ئهنجامدانی تاقیكردنهوهی زانستی بههاوكاری لهگهڵ زانكۆكان و، كاركردن بۆ گشتاندنی ئهنجامی توێژینهوهكان و گهیاندنیان به جوتیاران له رێگهی دامودهزگاكانی رێنماییكردنی كشتوكاڵییهوه، بهمهبهستی پهرهپێدانی چهندایهتی و چۆنایهتیی بهرههم. حهوتهم: پێشنیاركردن وتۆژینهوه له و ئامرازانهی كه دهبنه هۆی زامن كردنی بهكارهێنانی زهوی وزاری كشتوكاڵی و كاركردن بۆ وهبهرهێنانی و پاراستنی و چارهسهركردنی جۆری ئاوو پهرهپێدان وچاككردنی دامهزراوهكانی ئاودێری و خاك له رێگای جهخت كردن لهسهر جێبهجێ كردنی یاساكانی كشتوكاڵی و ئاو وژینگه به جۆرێك كه لهگهڵ پێوهره نێودهوڵهتییهكاندا بگونجێت. ههشتهم: جێبهجێ كردنی ئهو یاسایانهی كه تایبهتن به چهسپاندنی مافی دهستكاری كردن له زهوی و زاری كشتوكاڵی جوتیاران و یهكلاكردنهوهی ئهو زهوییانهی كه یهكلاكردنهوهیان تهواو نهبووه یان بڕیارهكانی چهسپاندنی مافی زهوی تیایاندا بهپێی یاسای چاكسازی كشتوكاڵی پلهی كۆتایی وهرنهگرتووه. نۆیهم: ههنگاونان بهرهو پێكهێنانی یهكهی گهورهی بهرههمی(الانتاج) كشتوكاڵ و، هاندانی(تشجیع)یهكه بچووكهكان به تێكهڵكردنی و یهكتر تهواو كردن(التكامل). دهیهم: كاركردن لهسهر هاندان و رێكخستنی وهبهرهێنان له كهرتی كشتوكاڵ به ههردوو بهشهكهیهوه رووهكی و ئاژهڵی و كهرتی ئاو وپێشكهشكردنی ئاسانكاری پێویست بۆیان تا بهشداری له گهشهكردنی كشتوكاڵی ههرێمدا بكهن. یازدهم: كاركردن بۆ بووژاندنهوهو گهشهپێدان و پهرهپێدانی پرۆژهكانی سامانی ئاژهڵ و پاشكۆكانی له ههرێمداو وپهیڕهوكردنی شێوازی زانستی بۆ پاراستنی ئهم سامانه له نهخۆشی و زیادكردنی بهرههم و چاككردنی جۆرهكانی. دوازدهم: كاركردنی بهردهوام و، دانانی پلانی زانستی بۆ بهرهنگاربوونهوهی بهڵاو نهخۆشی و درم، لهگهڵ فهراههمكردنی ئهو رێگایانهی كه زامنی پاراستنی دهكهن و، رێگا له بڵاوبوونهوهیان دهگرن. سێزدهم: بایهخدان به باغداری و دارستان(سروشتی و دهستكرد)و لهوهرگاكان و پاراستنیان، چونكه سامانی نهتهوهیی و نیشتمانین و پشتیوانی كردن له قهدهغه كراوه سروشتییهكان(المحمیات الگبیعیه). چواردهم: گهشهپێدانی دهرامهتی بهشهری و، پێشكهشكردنی خزمهتی رێنماییكردن و، تێگهیاندنی جوتیارو رهزهوانان دهربارهیان باشترین بهكارهێنانی سامانی ئاوی و، بنهماكانی بهرههمهێنانی كشتوكاڵی و، پشتبهستن به تهكنۆلۆجیاو پێداویسته هاوچهرخهكانی كشتوكاڵ، به جۆرێك،كه،خزمهتی كهرتی كشتوكاڵ له ههرێمدا بكات. پازدهم: پشت بهستن به سیاسهتی تایبهت به بهرێوهبردنی تهواوكاری سامانه ئاوییهكان و توندكردنهوهی یاساكان و دهربهست كردنی ئهو كهرتانهی بهكاری دههێنن به جێبهجێ كردنی له پێناو پاراستنی سامانی ئاوی له ههرێمدا و كاركردن به ههماههنگی لهگهڵ وهزارهتهكان یا دامودهزگا حكومیهكانی دیكه و، ههروهها ئهو رێكخراوه حكومییانهی كهسهر به نهتهوه یهكگرتووهكانن له پێناو پهرهپێدانی كهرتی كشتوكاڵی و سامانی ئاوی و، ئاگادار بوون لهو رۆڵه زیندووهی كه له وهرگرتنی بڕیاره خۆجیهتی ونیشتمانی و ههرێمی و نێودهوڵهتی سامانه ئاویهكان و راسپاردهكانیدا دهیگێرێ. شازدهم: هاندانی جووتیاران بۆ دامهزراندنی كۆمهڵهی ههرهوهزی كشتوكاڵی پسپۆر بۆ كهرتی تایبهت و بهشداریكردنی له پێناو دروست كردنی یهكهی بهرههمهێنانی گهورهدا. حهڤدهم: هاندانی پیشهسازی خۆراك به رێگای زامن كراو و دابین كردنی كهرهستهی خاوی كشتوكاڵی بۆ پیشهسازی. ههژدهم: گرینگیدان به سامانی ماسیی و پهروهردهكردنی مێشههنگ. نۆزدهم: پاراستنی بهروبوومی كشتوكاڵی ناوخۆو، دانانی سیاسهتی بازاڕكاری و ههڵگرتن(التخزینیه)و، بهشداریكردن له دانانی نرخ لهسهر بهروبوومهكانی كشتوكاڵ.
ماددهی بیستهم
ماددهی بیستهم: دهزگا بۆی ههیه لهو شوێنانهی كه لقی فهرمانگهی خۆی تێدا نییه، دابهش كردنی مووچهی خانهنشینان بهسهر ئهوانهی كه دهیان كهوێ به فهرمانگهی تایبهتی نێو یهكهكانی بهرێوهبردن له سنوری خۆیدا بسپێرێ.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: وهزارهت لهم پێكهاتانهی خوارهوه پێك دێ:ـ یهكهم: وهزیر: سهرۆكی باڵای وهزارهته وبهرپرسه له بهڕێوهبردنی كارهكانیدا وسهرپرشتی وچاودێری كردنی چالاكییهكانی و، لهوهوه ئهو بڕیارو فهرمان ورێنماییانه دهردهچن كه پهیوهندییان به ئهركهكانی وهزارهت وپێكهاتهكانی ودهستهڵات وههموو كاروباره هونهری وكارگێڕیی ورێكوپێكی بهپێیی حوكمهكانی یاساوه ههیه ولهبهردهم ئهنجومهنی وهزیران بهرپرسه بهوناوهی كه ئهندامێكی هاوكاره لهو ئهنجومهنهدا وبۆی ههیه ههندێك له دهستهڵاتهكانی بدات بهو كهسه كه له وهزارهتدا به گونجاوی دهزانێ. دووهم: بریكاری وهزارهت: یارمهتی وهزیر دهدات له ئاراستهكردنی كاروباری وهزارهت وسهرپهرشتی كردنی كارهكانی له چوارچێوهی ئهو دهستهڵاتهی كه وهزیر پێی دهدات ودهبێ بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت. سێیهم:راوێژكاران: وهزیر راوێژكاری دهبێت ونابێ ژمارهیان له چوار پتر بێت ویارمهتی وهزیر دهدهن له بهڕێوهبردنی كاروباری وهزارهت وجێبهجێ كردنی ئهركهكانی ئهمهش بهپێشكهش كردنی راوێژ وپێشنیازی پێویست بۆی و، وهزیر بهپێی پێویستی وهزارهت له كهسایهتی خاوهن پسپۆڕی جیاجیا ههڵیان دهبژێڕی وراستهوخۆ به وهزیرهوه بهستراونهتهوه. چوارهم:نووسینگهی وهزیر: فهرمانبهرێك به پلهی بهڕێوهبهر سهرۆكایهتی دهكات و بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت و چهند فهرمانبهرێك یاریدهی دهدهن. پێنجهم: نووسینگهی بریكاری وهزارهت: فهرمانبهرێك بهپلهی بهڕێوهبهر بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆ ههبێت وچهند فهرمانبهرێك یاریدهی دهدهن. شهشهم:بهرێوهبهرایهتی گشتی ڕاگهیاندن وپهیوهندییهكان: بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات وبهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆ ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت بو ماوهیهك له (10) ده سالأ كهمتر مهبێ. حهوتهم: بهرێوهبهرایهتیی گشتی پلاندان وبهدواداچوون: بهرێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات وبهرێوهی دهبات،كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وخاوهنی شارهزایی وكارامهیی بێت. ههشتهم: بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی كارگێڕیی و دارایی: بهرێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات وبهرێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆ ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت بۆ ماوهیهك له ده سالأكهمتر نهبێ. نۆیهم: بهرێوهبهرایهتی گشتی وهرزش ویارییه میللیهكان:بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات وبهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت بۆ ماوهیهك كه له ده سالأ كهمتر نهبێ. دهیهم:بهڕێوهبهرایهتی گشتی وهرزش ولاوان له پارێزگاكانی ههرێمدا:ههر یهكهیان بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات وبهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت بۆ ماوهیهك كه له ده سالأ كهمتر نهبێ.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: یهكهم: ئهركی پێكهاتهو بهشهكانی وهزارهت به پێڕهو دیار دهكرێن. دووهم: وهزیر بۆی ههیه ههر بهرێوهبهرایهتییهك یان لقێك یان بهشێك یان هۆبهیهك یان یهكهیهك له چوارچێوهی پێكهاتهكانی وهزارهت بهپێی پێویستییهكانی کارو له كاتی پێویستیدا بكاتهوه یان تێكهڵ بكات یان ههڵبوهشێنێتهوه. سێیهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكردنی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێت.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: یهكهم : ههرێم : ههرێمی كوردستان ـ عیراق. دووهم : فهرماندهی گشتی : فهرماندهی گشتی هێزهكانی زێڕهڤانی ههرێم. سێیهم : حكومهتی ههرێم : حكومهتی ههرێمی كوردستان. چوارهم : فهرماندهیی گشتی هێزهكانی پێشمهرگه (زێرهڤانی ههرێم): دهستهڵاتی باڵای پێكهاتهكانی هێزه چهكدارهكانی كوردستانه. پێنجهم : هێزی پێشمهرگهی كوردستان (زێرهڤانی ههرێم): بریتی یه له ههموو پێكهاتهكانی هێزی پێشمهرگهی كوردستان ههر له سهربازهوه تاكو دهگاته بهرزترین پلهی سهربازی. شهشهم : وهزارهت : وهزارهتی پێشمهرگهی ههرێمی كوردستان. حهوتهم : وهزیر : وهزیری پێشمهرگهی ههرێمی كوردستان. ههشتهم : شۆڕش : قوناغێكه له بزووتنهوهی رزگاریخوازی كوردستان كه له 11ی ئهیلوولی 1961هوه دهست پیدهكات. نۆیهم : پێشمهرگه (زێڕهڤانی ههرێم): ئهو كهسهیه بهشداریی له شۆڕشی رزگاریخوازی كوردستاندا كردبێ بۆ بهدیهێنانی مافه دیموكراتی و نهتهوهییهكانی گهلی كوردستان و یاخود بچێته پالأ ریزهكانی هێزی پێشمهرگه (زێڕهڤانی ههرێم). دهیهم : خانهنشین : ئهو پێشمهرگهیه كه به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه مافی خانهنشینی ههیه. یازدهم : مووچهی خانهنشینی : ئهو مووچهیهیه كه بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه له كاتی خانهنشینی بۆ پێشمهرگه خهرج دهكرێت. dوازدهم : مووچه : مووچهی بنهڕهتی دوا مانگ كه پێشمهرگهی بهردهوام له خزمهت به پێی پله و پایهكهی وهری دهگرێت . سێزدهم : مووچهی تهواو : مووچه به دهرماڵهوه. چواردهم : مافی خانهنشینی : ئهو مافانهیه كه خانهنشین كراو یا میراتگرانی دهیان كهوی. پازدهم : خزمهتی خانهنشینی: خزمهتی پێشمهرگه یاخود ههر خزمهتێكی تر كه دهشێ بخرێته سهری بۆ مهبهستی خانهنشین كردن، ئهمهش به پێی بڕیارێكی تایبهتی فهرماندهی گشتی هێزهكانی زێرهڤانی دهبێ. شازدهم : خزمهتی پێشمهرگه : ئهو ماوهیهیه كه پێشمهرگه بهكردهنی له ریزهكانی شۆڕش بهسهری بردبێ و ئهو خزمهتهی له دوای شۆڕشدا له پێكهاتهكانی هێزی پێشمهرگهی كوردستان به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهیباته سهر. حهڤدهم : پاشهنشین : میراتگری پێشمهرگهی خانهنشینه به پێی حوكمهكانی (یاسای باری كهسیهتی). ههژدهم : شایسته : ئهو كهسهیه كه شایستهی مووچهی خانهنشینیه دوای كۆچی دوایی پێشمهرگهی خانهنشین. نۆزدهم : بێ سهروشوێن : ئهو پێشمهرگهیهكه به هۆی ئهركی پێشمهرگایهتی بێ سهروشوێن بووه و چارهنووسی دیار نییه. بیستهم : دیل : ئهو پێشمهرگهیهكه به دیل دهگیرێت له لایهن لایهنێكی دهرهكی یاخود ههر لایهنێكی دیكهی دوژمن له كاتی بهجێگهیاندنی خزمهت یا خود له پێناوی دا. بیست ویهكهم: دهستبه به سهركراو: ئهو پێشمهرگهیهیه كه له لایهن لایهنێكی دهرهكی یان تیرورستی به هۆی خزمهت یان له پێناوی دا دهستبه سهر دهكرێ.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاو بوونهوهی له رۆژنامهی رهسمی (وهقائعی كوردستان) جێبهجێ دهكرێ و حوكمهكانیشی ئهو كهسانه دهگرێتهوه كه پاش جێبهجێ كردنی خانهنشین دهكرین.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: كاركردن به ماددهی بیست و سێیهم له یاساكهدا ڕادهگیری و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه:- نهفهقهی ژن دهكهوێته سهرشانی پیاوهكهی، بهڵام لهو حاڵهتهی كه ژنهكه ههبووبێ، ئهوا بهرپرسیاریهكه هاوبهش دهبێ ئهگهر ژنهكه قایل بوو.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: كاركردن به بڕگه (1) ی ماددهی بیست و چوارهم له یاساكهدا ڕادهگیرێ و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه:- 1. نهفهقهی ژنێك كه هیچ پهیوهست بوونی ژن و مێردایهتی تێكنهدابێ كه لهم یاسایهدا هاتوون به قهرز دادهنرێ و له ئهستۆی مێردهكهیدا، دهبێ لهو كاتهی كه مێرد له خهرج كردنی ئهو نهفهقهیه دهوهستێ و نایدات.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی سێیهم :
ماددهی سێیهم : كار به هیچ دهقیكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێ، ئهگهر لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێت.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: دهقی بڕگه (1) له بڕیاری ژماره (464)ی رۆژی 14/4/1981 له ههرێمی كوردستان ـ عیراق ههموار دهكرێ و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه:ـ (ئهندامی دهستهی وانهبێژی (تدریسی) یان فێركاری (تعلیمی) كه خانهنشین دهكرێن و حوكمهكانی بڕگه(2)ی ماددهی چل و پێنج له یاسای خزمهتی مهدهنی ژماره /24ی ساڵی 1960ی ههمواركراو دهیانگرێتهوه، مووچهكهیان و دهرماڵهیان پێ دهدرێت، ههروهها مووچهو دهرماڵهی شهش مانگیش به پێوهری وهرگرتنی دوا مووچه، له رۆژی خانهنشین كردنیهوه، چ جای حاڵهتهكه له نیوهی یهكهم یا دووهمی ساڵی خویندن بێت).
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: یهكهم: وهزیر بهرپرسی باڵای وهزارهتهكهیهو، بهرپرسه له كارهكانی و ئاراستهكردنی سیاسهتهكهی و سهرپهرشتی و چاودێری كردنی و، لهوهوه و به سهرپهرشتی ئهو ههموو بڕیار و فهرمان و رێنماییهك كه پهیوهندی به ئهركی وهزارهت و پێكهاتهو دهسهڵاتهكانی و كاروباره هونهری و دارایی و كارگێری و رێكخستنهوه ههبێ، بهپێی حوكمهكانی یاسا دهردهچێت و، بهرامبهر ئهنجومهنی وهزیران بهرپرسه، چونكه خۆیشی ئهندامێكی هاوكاره تیایداو بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی بهههردوو بریكاری وهزارهت یا بهرێوهبهره گشتییهكان یان كێ له وهزارهت به گونجاو دهزانێ بدات. دووهم: ههردوو بریكاری وهزارهت أ ـ بریكاری وهزارهت بۆ كاروباری كشتوكاڵی: هاوكاری وهزارهت بۆ كاروباری كشتوكاڵ سهرپهرشتی ئهو كاروبارانه دهكات كه بهكشتوكاڵهوه تایبهتن و، ئهو ئهركانهش ئهنجام دهدات كه وهزیر له بهرێوه بردنی كاروباری وهزارهتدا پێی دهسپێری، به مهرجێ بڕوانامهی سهرهتایی زانكۆی ههبێ و به ئهزموون و پسپۆر بێ. ب ـ بریكاری وهزارهت بۆ كاروباری سهرچاوهكانی ئاو: هاوكاری وهزیر دهكات له ئاراستهكردنی وهزارهت و سهرپهرشتی ئهو كاروبارانه دهكات كه بهكاروباری سهرچاوهكانی ئاوهوه تایبهتن و، ئهو ئهركانهش ئهنجام دهدات كه وهزیر له بهرێوهبردنی كاروباری وهزارهتدا پێی دهسپێرێ، به مهرجێ بڕوانامهی سهرهتایی زانكۆیی ههبێ و، به ئهزموون و پسپۆر بێ. سێیهم: نووسینگهی وهزیر: فهرمانبهرێك بهپلهی بهڕێوهبهر سهرۆكایهتی دهكات و بهرێوهی دهبات كه بڕوانامهی سهرهتایی زانكۆی به دهست هێنا بێت و به ئهزموون و پسپۆر بێ و ژمارهیهكیش فهرمانبهر هاوكاری دهكهن. چوارهم: نووسینگهی بریكارانی وهزارت:ههر نووسینگهیهك فهرمانبهرێك به پلهی بهرێوهبهر بهرێوهی دهبات كه بڕوانامهی سهرهتایی زانكۆی بهدهست هێنانی و ژمارهكیش فهرمانبهر هاوكاری دهكهن. پێنجهم: راوێژكاران: ژمارهیان له چوار تێپهڕناكات و دهبێ ههڵگری بڕوانامهی سهرهتایی زانكۆ بن و، ههریهكهشیان له یهكێك له پسپۆرایهتی و كاروباره سهرهكییهكانی وهزراهتدا شارهزایی و كاركردنی ههبێ. شهشهم: بهڕێوهرایهتییه گشتییهكان: وهزارهت لهم بهڕێوهبهرایهتییه گشتییانهی خوارهوه پێك دێت و ههریهكهیان بهرێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات كه بڕوانامه سهرهتایی زانكۆی بهدهست هێنابێ و به ئهزموون و پسپۆر بێت: 1- بهڕێوهبهرایهتی گشتی دیوان: تایبهت دهبێ به كاروباری كارگێری و دارایی له دیوانی وهزارت و سهرپهرشتی پێكهاتهكانی وهزارهت دهكات و له چوارچێوهی پسپۆرایهتییهكهیدا بهدواداچوونی ئیش وكارهكانی دهكات. 3- بهرێوهبهرایهتی گشتی بهنداوو كۆگاكانی ئاو: تابیهت دهبێ به ئاماده كردنی پێداویستی بهنداوه گهوره و بچووكهكان و جێبهجێ و سهرپهرشتیان دهكات و وهگهڕیان دهخات و دامهزراوهكانی دهپارێزێ و رێكی دهخات و ئاوكۆدهكاتهوهو بهری دهدات. 3- بهڕێوهبهرایهتی گشتیی زهوی وزاری كشتوكاڵی: تایبهته به جێبهجێ كردنی یاسا بهركارهكانی زهوی وزار له ههرێمداو، رێكخستن و فهراههمكردنی زهوی وزار بۆ وهبهرهێنان و بۆ پرۆژه كشتوكاڵییهكان. 4- بهرێوهبهرایهتییه گشتییهكانی كشتوكاڵ له پارێزگاكانی ههرێم و ئیدارهی گهرمیان تایبهتدا: سهرپهرشتی جێبهجێ كردنی پرۆژه كشتوكاڵییهكانی پارێزگاكه دهكات و بهرێوهبهرایهتی و لقهكانی كشتوكاڵی پێوه دهلكێ. ههریهكهو له سنووری خۆیدا. 5- بهڕێوهبهرایهتی گشتی پلاندانانی و بهدواداچوون: تایبهت دهبێ بهدانانی پلانی ئاسایی و ستراتیژی وهبهرهێنان و، نهخشهش بۆ پرۆژه ئهندازهییهكان ئاماده دهكات و به دواداچوونی جێبهجێ كردنی پلانهكان دهكات و كار بۆ كۆنترۆلكردنی ئامار و هێزی كاروسیستهمهكانی زانیاری دهكات و سهرپهرشتی و بهدواداچوونی ئهركی بهرێوهبهرایهتی خزمهته كشتوكاڵییهكانی وهزارهت و پارێزگاكاندا دهكات. 6- بهرێوهبهرایهتی گشتی تۆژینهوهو رێنمایی گشتوكاڵی: ئهركی ئهنجامدانی تۆژینهوهی كشتوكاڵی و ئاوو رێنمایی جوتیاران و گواستنهوهی ئهنجامی تۆژینهوهكان بۆ كێلگهی جوتیاران له ئهستۆ دهگرێت. 7- بهرێوهبهرایهتی گشتی باغداری و دارستان و لهوهرگاكان(البستنه والغابات والمراعی): تاییبهت دهبێ به كاروباری دارستانه سروشتی و دهست كردو باغداری و لهوهرگاكان. 8- بهرێوهبهرایهتی گشتی سامانی ئاژهڵ و بهیتاڵی: تایبهت دهبێ به سامانی ئاژهڵ و پهلهوهر و ماسیی و پزیشكی بهیتاڵی. 9- بهرێوهبهرایهتی گشتی سهرچاوه ئاویهكان: تایبهت دهبێ به سهرپهرشتی جێبهجێ كردنی پرۆژهكانی ئاوی سهر زهوی و ژێر زهوی لهوانهش پرۆژهكانی ئاودێری و ههڵسهنگاندنی كۆگا ئاوییهكانی ژێر زهوی و لێدانی بیر و دابین كردنی ئاو بۆ مهبهسته جۆر بهجۆرهكان. 10ـ ئهنجومهنی راوێژكاری وهزارهت كه لهمانه پێك دێت: أ- وهزیر ب- ههردوو بریكاری وهزارهت جـ راوێژكارانی وهزارهت دـ بهرێوهبهره گشتییهكانی وهزارهت ه ـ سهرۆكی یهكێتی جوتیاران له ههرێم وـ وهزیر بۆی ههیه نوێنهری وهزارهتهكانی دیكهی پهیوهندیدار یا شارهزایان له دهرهوهی وهزارهت له كاتی پێویستدا میوانداری بكات، بێ ئهوهی مافی دهنگدانیان ههبێ.
ماددهی سێزدهم
ماددهی سێزدهم: كاركردن به حوكمی ماددهی سی وچوارهم له یاساكهدا ڕادهگیرێ و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه:- یهكهم: تهڵاقدان بریتیه له ههڵگرتنی پهیوهندیی هاوسهرگیریی به شێوهیهكی راشكاو كه شهرع و یاسا دهلالهتی لهسهر دهكهن بهبێ بهستنهوه به دارشتنێكی سنووردار، یان زمانێكی دیاری كراو به كهوتنی لهلایهن مێرد یان ژن ئهگهر یهكێكی كرده بریكاری خۆی یان سهر پشك كرابێت یاخود له دادوهرهوه بێ. دووهم: تهڵاقی سهرخۆش یان شێت و كهم ئهقل و ناچاركراو یان ئهو كهسهی شت لێك جیاناكاتهوه له ئهنجامی تووڕهیی یان كارهساتی كتوپڕیاخود پیریی یان نهخۆشی ناكهوێ. سێیهم: گوێ به تهڵاق نادرێ به ئامادهبوونی دوو شایهدی ڕاستگۆ نهبێ له كاتی كهوتنیدا یان دان پێدانانی لهبهردهم ههردووكیان یان لهبهردهم دادوهردا.
ماددهی یازدهم
ماددهی یازدهم: كاركردن به حوكمی ماددهكانی بیست و نۆیهم و سییهم له یاساكهدا ڕادهگیرێ و ئهمانهی خوارهوه جێیان دهگرنهوه: (ئهگهر مێرد بهبێ نهفهقه ژنهكهی جێهێشت و خۆی بزر كرد یان نههاتهوه، یاخود ون بوو یان بهندكرا، دادوهر حوكمی خۆی دهدات به دانی نهفهقه له ڕۆژی بهجێهێشتن و سندووقی چاودێری كۆمهڵایهتی نهفهقهی خهملێندراءخهرج دهكات).
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: ئهندام دهبێ ئهو مهرجانهی لێ بێنه دی: 1. هاوڵاتی كوردستانی عێراق بێ و تیایدا جێوار بێ. 2. بهتاوانێكی نا سیاسی یان كهتنێكی ئابرۆ بهر حوكم نهدرابێ. 3. بڕوانامهی پهیمانگای تهندروستی یان قوتابخانهی تهندروستی یان خولی تهندروستی یان دواناوهندی تهندروستی ههبێ كه له لایهن وهزارهتی تهندروستییهوه دانی پیانرابێت. 4. ئهنجومهنی سهندیكا بۆی ههیه ئهوانهی له بواری تهندروستی دا كار دهكهن بكاته ئهندام كه خاوهن پیشه تهندروستییهكانن و مۆڵهت پێ دراون.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: یهكهم : وهزیر بۆی ههیه له كاتی پێویستدا ههر بهڕێوهبهرایهتیهك یا بهشێك یا هۆبهیهك لهناو پێكهاتهكانی وهزارهت له نوێ دابنێ یان لێكیان بدات یا خود ههڵیان وهشێنێتهوه به پێی پێویستی كارهكهی. دووهم: وهزارهت بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێ گهر لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه و یاسای سهرۆكایهتی ههرێم ژماره (1)ی ساڵی 2005 و ههمواركراوهكانی ناكۆك بێت.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: وهزارهته پهیوهندارهكان پێویسته حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه كار.
ماددهی سیازده:
ماددهی سیازده: ئهم یاسایه له رۆژی دهرهێنانیهوه دهخرێته بهركار، و له (وهقایعی كوردستان)دا بڵاو دهكرێتهوه.