أحكام القانون

پێنجەم: قەدەغەیە دادگاكان گوێ لەو دەعوایانە بگرن كە لە بەكارخستنی حوكمەكانی ئەم بڕیارەوە سەرهەڵدەدەن.

مادده‌ی چل و چواره‌م: 1/دادوه‌ر تا ته‌مه‌نی شه‌ست و سێ ساڵی پڕ نه‌كاته‌وه‌ خانه‌نشین ناكرێ و مووچه‌كه‌شی به‌مه‌رجێ پارێزه‌ری نه‌كا گشت ئه‌و مووچه‌ و سه‌رمووچانه‌ ده‌بێ كه‌ له‌ كاتی خانه‌نشینكردنیدا وه‌ری ده‌گرتن. 2/ئه‌گه‌ر دادوه‌ر له‌ كاتی خزمه‌تكردنیدا مرد مووچه‌ی خانه‌نشینه‌كه‌ی (ئه‌گه‌رهه‌قی هه‌بوو) گشت ئه‌و مووچه‌ و سه‌ر مووچانه‌ ده‌بێ كه‌ وه‌ری ده‌گرتن. 3/ ده‌شێ دادوه‌ر پێش ته‌واو كردنی ئه‌و ته‌مه‌نه‌ی به‌ پێی بڕگه‌ (1)ی ئه‌م مادده‌یه‌ دیاری كراوه‌ له‌سه‌ر خواستی خۆی به‌ پێی حوكمی یاسای خانه‌نشینی شارستانی (قانون التقاعد المدنی)خانه‌نشین بكرێ یا له‌به‌ر هۆی ته‌ندروستی بكرێ كه‌ حوكمی بڕگه‌ (2)ی سه‌ره‌وه‌ی به‌سه‌ردا ده‌درێ. 4/ئه‌و دادوه‌ره‌ی خانه‌نشین ده‌كرێ مووچه‌ی گشت مۆڵه‌ته‌ ئاساییه‌كانی خۆی ده‌درێتێ له‌سه‌ر بنچینه‌ی كۆی هه‌موو ئه‌و مووچه‌ مانگانه‌یه‌ی وه‌ری ده‌گرت له‌ مه‌رجێ له‌ (180) ڕۆژ زیاتر نه‌بێ.

مادده‌ی چل و پێنجه‌م: دادوه‌ر بۆی هه‌یه‌ ه‌ر كاتێ ئاره‌زووی كرد واز له‌ كاربهێنێ (استقاله‌) بدات و له‌و باره‌شدا مافی وه‌رگرتنی مووچه‌ی خانه‌نشینی و یاخود (اكرامیه‌ی)ده‌مێنێ كه‌ به‌ پێی یاسای راژه‌ی شارستانی (خدمه‌ی مدنی) ده‌ی كه‌وێت و مافی ئه‌و مۆڵه‌تانه‌یشی له‌ده‌ست نادات كه‌ ماویه‌تی.

مادده‌ی چل و شه‌شه‌م: ئه‌و داوایانه‌ی سه‌باره‌ت به‌ ماف به‌هۆی ئه‌م یاسایه‌وه‌ دێنه‌ كایه‌وه‌ له‌لای لیژنه‌ی كاروباری دادوه‌ران ده‌كرێن و بڕیاره‌كانی له‌م دادوایانه‌دا ده‌شێ له‌لایه‌ن وه‌یزیری داد و ئه‌و دادوه‌ره‌ی بڕیاره‌كه‌ی له‌دژ ده‌رچووه‌ له‌ ماوه‌ی سێ ڕۆژدا له‌ڕۆژی پێراگه‌یاندنه‌وه‌ له‌لای ده‌سته‌ی فراوانی دادگای پێداچوونه‌وه‌ تانووتیان لێ بدرێ و بڕیاره‌كه‌ی له‌م باره‌یه‌وه‌ بنبڕده‌بێ.

مادده‌ی سێیه‌م: هه‌ردوو بڕگه‌ی (دووه‌م و شه‌شه‌م)ی مادده‌ی پێنجه‌م له‌یاساكه‌ هه‌موار ده‌كرێت و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: دووه‌م: ئه‌وانه‌ی حوكمی بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی مادده‌ی شه‌شه‌م ده‌یانگرێته‌وه‌ بریتین له‌: 1- ژن و مێرد. 2- كوڕو كچ: ئه‌گه‌ر هیچ مووچه‌یه‌كی حكومی وه‌رنه‌گرن. 3- منداڵی په‌ككه‌وته‌: منداڵی په‌ككه‌وته‌ له‌و مه‌رجه‌ی له‌ بڕگه‌ی (2)ی سه‌ره‌وه‌دا هاتووه‌ به‌ده‌ر ده‌كرێن. 4- دایك و باوك. 5- براو خوشك: ئه‌گه‌ر هیچ مووچه‌یه‌كی حكومی وه‌رنه‌گرن. شه‌شه‌م: أ- منداڵ و براو خوشكی قوربانیانی جینۆساید له‌و مه‌رجه‌ی له‌ (2)ی دووه‌می سه‌ره‌وه‌دا هاتووه‌، تاوه‌كو له‌ لایه‌ن حكومه‌تی ئیتیحادیه‌وه‌ قه‌ره‌بوو ده‌كرێنه‌وه‌، به‌ده‌ر ده‌كرێن. ب- منداڵی شه‌هیدی سه‌نگه‌ر له‌و مه‌رجه‌ی له‌ (2)ی دووه‌می سه‌ره‌وه‌دا هاتووه‌، به‌ده‌ر ده‌كرێن.

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی مادده‌ی حه‌وته‌می یاساكه‌ هه‌موار ده‌كرێت و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: (یه‌كه‌م: خانه‌واده‌ی شه‌هیدی سه‌نگه‌رو قوربانیانی جینۆساید ده‌بنه‌ خاوه‌نی ئه‌م ماف و ئیمتیازاتانه‌ی خواره‌وه‌: 1- هاوسه‌ری شه‌هیدی سه‌نگه‌رو قوربانیانی جینۆساید مینحه‌یه‌كی دارایی و پارچه‌ زه‌وییه‌ك یان یه‌كه‌یه‌كی نیشته‌جێبوونیان به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ پێده‌به‌خشرێت: أ- شه‌هیدی ڕه‌به‌ن، ئه‌وا یه‌كه‌ی نیشته‌جێبوون یان پارچه‌ زه‌وییه‌كه‌ به‌ ناوی باوك و دایكی یان به‌ناوی یه‌كێكیان له‌ كاتی مردنی ئه‌وی تر، تۆمار ده‌كرێت. ب- شه‌هیدی ڕه‌به‌نی باوك و دایك مردوو، ئه‌وا یه‌كه‌ی نیشته‌جێبوون یان پارچه‌ زه‌وییه‌كه‌ به‌ناوی براو خوشكه‌كانی تۆمار ده‌كرێت. جـ- شه‌هیدی خاوه‌ن هاوسه‌ر ئه‌گه‌ر منداڵی نه‌بێت، ئه‌وا یه‌كه‌ی نیشته‌جێبوون یان پارچه‌ زه‌وییه‌كه‌ به‌ ناوی هاوسه‌رو باوك و دایكی، یان یه‌كێكیان له‌كاتی مردنی ئه‌وی تر، تۆمار ده‌كرێت. د- ئه‌گه‌ر شه‌هید هاوسه‌رو منداڵی هه‌بێت، ئه‌وا یه‌كه‌ی نیشته‌جێبوون یان پارچه‌ زه‌وییه‌كه‌ به‌ ناوی هاوسه‌رو منداڵه‌كانی تۆمار ده‌كرێت. 2- ئه‌گه‌ر شه‌هید زیاتر له‌ یه‌ك ژنی هێنابێت، یان ئافره‌تێكی شه‌هید زیاتر له‌ جارێك شووی كردبێت، ئه‌وا ئه‌وه‌ی له‌ كاتی شه‌هیدبوونی كه‌سی شه‌هید په‌یوه‌ندی هاوسه‌رگیریی له‌گه‌ڵدا مابێت و بۆ منداڵه‌كانی له‌م شه‌هیده‌ یان بۆ منداڵه‌كانی شه‌هید له‌و هاوسه‌ره‌ی به‌ر له‌ شه‌هیدبوونی كۆچی دوایی كردووه‌ یان لێی جیابۆته‌وه‌، ئه‌وا هه‌مان ماف و ئیمتیازاتی بڕیاردراو له‌م یاسایه‌یان ده‌بێت. 3- ئه‌گه‌ر له‌ یه‌ك خێزانێكدا زیاتر له‌ شه‌هیدێك هه‌بێت، ئه‌وا دابه‌شكردنی ئه‌و شایستانه‌ی له‌م یاسایه‌دا هاتوون، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌بێت: أ- ژن یان مێرد و منداڵ و باوك و دایك سه‌رجه‌م شایسته‌كان وه‌رده‌گرن له‌گه‌ڵ ڕه‌چاوكردنی حوكمه‌كانی مادده‌ی پێنجه‌می ئه‌م یاسایه‌. ب- هه‌ر یه‌ك له‌ براو خوشكی شه‌هیدی سه‌نگه‌رو شه‌هیدی هاوڵاتی به‌پێی بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی مادده‌ی شه‌شه‌می ئه‌م یاسایه‌، به‌ جیا شایسته‌كان وه‌رده‌گرن. جـ- ئه‌گه‌ر هه‌ردوو باوك و دایك شه‌هیدی سه‌نگه‌ر بن یان شه‌هیدی هاوڵاتی، ئه‌وا منداڵه‌كانی شه‌هید شایسته‌كانی یه‌ك شه‌هید وه‌رده‌گرن به‌ده‌ر له‌ حوكمه‌كانی مادده‌ی (پێنجه‌م)ی ئه‌م یاسایه‌. د- سه‌رباری ئه‌وه‌ی له‌ به‌ندی (3)ی سه‌ره‌وه‌دا هاتووه‌ ئه‌گه‌ر له‌ خێزانه‌كه‌دا یه‌ك كه‌سی شایسته‌ مایه‌وه‌، ئه‌وا شه‌هیدانه‌یه‌كی بۆ سه‌رف ده‌كرێت. دووه‌م: هه‌ردوو به‌ندی (4، 8)ی بڕگه‌ی دووه‌می مادده‌ی حه‌وته‌م له‌یاسه‌كه‌ هه‌ڵده‌وه‌شێندرێته‌وه‌ ئه‌وه‌ی دادێت جێگه‌یان ده‌گرێته‌وه‌ و، به‌ندی (3) هه‌موارده‌كرێت، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌: (3- پێویسته‌ له‌سه‌ر حكومه‌ت روفاتی شه‌هیدو ئه‌نفالكراو له‌ ناوه‌وه‌و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم بهێنێته‌وه‌ بۆ جێگه‌ی نیشته‌جێبوونی خێزانه‌كه‌ی و تێچوونه‌كانی ئه‌مه‌ش له‌ ئه‌ستۆ بگرێت). (4- رێژه‌ی 5% پێنج له‌ سه‌دی دامه‌زراندن له‌ پۆسته‌ گشتیه‌كاندا بۆ منداڵی شه‌هیدان به‌پێی یاسای ئه‌نجومه‌نی راژه‌ی گشتی له‌ هه‌رێمدا، ته‌رخان بكرێت). (8- سه‌رفكردنی ده‌رماڵه‌ی (هاوسه‌رێتی و منداڵ) بۆ ژن و مێرد و منداڵی شه‌هید به‌ رێنمایی كه‌ وه‌زاره‌ت ده‌ریده‌كات رێكده‌خرێت).

مادده‌ی بیست: مه‌كته‌بی ته‌نفیزی ئه‌م ئیش و كارانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌كات: 1-بۆ وه‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی یه‌كێتی كۆشش ده‌كات. 2-پێشنیازی تایبه‌ت بۆ هه‌مواركردنی یاسای یه‌كێتی پێشكه‌ش ده‌كات. 3-بڕیاره‌كانی كۆنگره‌ ده‌خاته‌ به‌ركار. 4-كارمه‌ندان بۆ كاروباری یه‌كێتی داده‌مه‌زرێنێ و كرێ و شه‌رتو شرووتی ته‌رفیعیان دیار ده‌كات. 5-نوێنه‌رانی یه‌كێتی له‌ لیژنه‌ ره‌سمیه‌كاندا ناونیشان ده‌كات. 6-ده‌عوا و شكات و سكاڵا هه‌واڵه‌ی لیژنه‌ تایبه‌تكاره‌كان ده‌كات. 7-لیژنه‌ گه‌لی لاوه‌كی پێك ده‌هێنێ و ڕێنمایی بۆ وه‌دیهانینی ئامانجه‌كانی یه‌كێتی ده‌رده‌كات. 8-سه‌یری ده‌ست له‌كار هه‌ڵگرتنی سه‌رۆك یان جێگره‌كه‌ی یان هه‌ر ئه‌ندامێكی مه‌كته‌بی ته‌نفیزی یان لیژنه‌كان ده‌كات. 9-بوجه‌ی دارایی ته‌سدیق ده‌كا و ژمێریارێكی یاسایی بۆ ته‌دقیقكردنی حساباتی كۆتایی داده‌مه‌زرێنێ. 10-خوله‌كانی هه‌ڵبژاردن رێك ده‌خا و به‌پێی ده‌قه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ش سه‌رپه‌رشتی هه‌ڵبژاردن ده‌كات. 11-به‌ موڵك كردنی عیقار و دارایی وقبوڵكردنی پیتاك و به‌خشش و شه‌رتوشرووتی قه‌رزكردن و به‌ قه‌رزدانی دارایی ئیقرار ده‌كا، له‌ چوارچێوه‌ی به‌رژه‌وه‌ند و ئامانجه‌كانی یه‌كێتییه‌كه‌دا. 12-به‌پێی یاسای كۆمه‌ڵه‌كان یانه‌ داده‌مه‌زرێنێ و به‌ڕێوه‌یان ده‌بات. 13-سه‌یری داواكارییه‌كانی ئینتیمای یه‌كێتی ده‌كات، ئه‌وانه‌ی مه‌ركه‌زی قه‌زاكان. 14-هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی به‌ سه‌رۆكی یه‌كێتی یان به‌ سه‌رۆكانی لقه‌كان ده‌دات. 15-پێرۆی ناوخۆی یه‌كێتییه‌كه‌ و پێشنیازیش بۆ هه‌مواركردنی ئاماده‌ده‌كا و ده‌یخاته‌ پێش چاوی كۆنگره‌ بۆ ئیقرار كردنی.

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی مادده‌ی حه‌وته‌می یاساكه‌ هه‌موار ده‌كرێت و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: (یه‌كه‌م: خانه‌واده‌ی شه‌هیدی سه‌نگه‌رو قوربانیانی جینۆساید ده‌بنه‌ خاوه‌نی ئه‌م ماف و ئیمتیازاتانه‌ی خواره‌وه‌: 1- هاوسه‌ری شه‌هیدی سه‌نگه‌رو قوربانیانی جینۆساید مینحه‌یه‌كی دارایی و پارچه‌ زه‌وییه‌ك یان یه‌كه‌یه‌كی نیشته‌جێبوونیان به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ پێده‌به‌خشرێت: أ- شه‌هیدی ڕه‌به‌ن، ئه‌وا یه‌كه‌ی نیشته‌جێبوون یان پارچه‌ زه‌وییه‌كه‌ به‌ ناوی باوك و دایكی یان به‌ناوی یه‌كێكیان له‌ كاتی مردنی ئه‌وی تر، تۆمار ده‌كرێت. ب- شه‌هیدی ڕه‌به‌نی باوك و دایك مردوو، ئه‌وا یه‌كه‌ی نیشته‌جێبوون یان پارچه‌ زه‌وییه‌كه‌ به‌ناوی براو خوشكه‌كانی تۆمار ده‌كرێت. جـ- شه‌هیدی خاوه‌ن هاوسه‌ر ئه‌گه‌ر منداڵی نه‌بێت، ئه‌وا یه‌كه‌ی نیشته‌جێبوون یان پارچه‌ زه‌وییه‌كه‌ به‌ ناوی هاوسه‌رو باوك و دایكی، یان یه‌كێكیان له‌كاتی مردنی ئه‌وی تر، تۆمار ده‌كرێت. د- ئه‌گه‌ر شه‌هید هاوسه‌رو منداڵی هه‌بێت، ئه‌وا یه‌كه‌ی نیشته‌جێبوون یان پارچه‌ زه‌وییه‌كه‌ به‌ ناوی هاوسه‌رو منداڵه‌كانی تۆمار ده‌كرێت. 2- ئه‌گه‌ر شه‌هید زیاتر له‌ یه‌ك ژنی هێنابێت، یان ئافره‌تێكی شه‌هید زیاتر له‌ جارێك شووی كردبێت، ئه‌وا ئه‌وه‌ی له‌ كاتی شه‌هیدبوونی كه‌سی شه‌هید په‌یوه‌ندی هاوسه‌رگیریی له‌گه‌ڵدا مابێت و بۆ منداڵه‌كانی له‌م شه‌هیده‌ یان بۆ منداڵه‌كانی شه‌هید له‌و هاوسه‌ره‌ی به‌ر له‌ شه‌هیدبوونی كۆچی دوایی كردووه‌ یان لێی جیابۆته‌وه‌، ئه‌وا هه‌مان ماف و ئیمتیازاتی بڕیاردراو له‌م یاسایه‌یان ده‌بێت. 3- ئه‌گه‌ر له‌ یه‌ك خێزانێكدا زیاتر له‌ شه‌هیدێك هه‌بێت، ئه‌وا دابه‌شكردنی ئه‌و شایستانه‌ی له‌م یاسایه‌دا هاتوون، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ دبێت: أ- ژن یان مێرد و منداڵ و باوك و دایك سه‌رجه‌م شایسته‌كان وه‌رده‌گرن له‌گه‌ڵ ڕه‌چاوكردنی حوكمه‌كانی مادده‌ی پێنجه‌می ئه‌م یاسایه‌. ب- هه‌ر یه‌ك له‌ براو خوشكی شه‌هیدی سه‌نگه‌رو شه‌هیدی هاوڵاتی به‌پێی بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی مادده‌ی شه‌شه‌می ئه‌م یاسایه‌، به‌ جیا شایسته‌كان وه‌رده‌گرن. جـ- ئه‌گه‌ر هه‌ردوو باوك و دایك شه‌هیدی سه‌نگه‌ر بن یان شه‌هیدی هاوڵاتی، ئه‌وا منداڵه‌كانی شه‌هید شایسته‌كانی یه‌ك شه‌هید وه‌رده‌گرن به‌ده‌ر له‌ حوكمه‌كانی مادده‌ی (پێنجه‌م)ی ئه‌م یاسایه‌. د- سه‌رباری ئه‌وه‌ی له‌ به‌ندی (3)ی سه‌ره‌وه‌دا هاتووه‌ ئه‌گه‌ر له‌ خێزانه‌كه‌دا یه‌ك كه‌سی شایسته‌ مایه‌وه‌، ئه‌وا شه‌هیدانه‌یه‌كی بۆ سه‌رف ده‌كرێت. دووه‌م: هه‌ردوو به‌ندی (4، 8)ی بڕگه‌ی دووه‌می مادده‌ی حه‌وته‌م له‌یاسه‌كه‌ هه‌ڵده‌وه‌شێندرێته‌وه‌ ئه‌وه‌ی دادێت جێگه‌یان ده‌گرێته‌وه‌ و، به‌ندی (3) هه‌موارده‌كرێت، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌: (3- پێویسته‌ له‌سه‌ر حكومه‌ت روفاتی شه‌هیدو ئه‌نفالكراو له‌ ناوه‌وه‌و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم بهێنێته‌وه‌ بۆ جێگه‌ی نیشته‌جێبوونی خێزانه‌كه‌ی و تێچوونه‌كانی ئه‌مه‌ش له‌ ئه‌ستۆ بگرێت). (4- رێژه‌ی 5% پێنج له‌ سه‌دی دامه‌زراندن له‌ پۆسته‌ گشتیه‌كاندا بۆ منداڵی شه‌هیدان به‌پێی یاسای ئه‌نجومه‌نی راژه‌ی گشتی له‌ هه‌رێمدا، ته‌رخان بكرێت). (8- سه‌رفكردنی ده‌رماڵه‌ی (هاوسه‌رێتی و منداڵ) بۆ ژن و مێرد و منداڵی شه‌هید به‌ رێنمایی كه‌ وه‌زاره‌ت ده‌ریده‌كات رێكده‌خرێت).

مادده‌ی چل و حه‌وته‌م: له‌و كاروبارانه‌دا كه‌ له‌م یاسایه‌دا نین حوكمی یاسای خزمه‌تی شارستانی (قانون الخدمه‌ المدنیه‌) و یاسای خانه‌نشینی شارستانی (قانون التقاعد المدنی) كارپێده‌كرێن به‌مه‌رجێ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك نه‌بن.

مادده‌ی چل و هه‌شته‌م: یه‌كه‌م: أ ـ ناشێ دادوه‌ر به‌ بێ ره‌زامه‌ندی خۆی به‌ نووسین بۆ وه‌زیفه‌یه‌كی نادادوه‌ری بگوێزرێته‌وه‌. ب ـ ده‌شێ دادوه‌رانی پۆلی یه‌كه‌م و دووه‌م له‌گه‌ڵیاندا دادوه‌رانی دادگای پێداچوونه‌وه‌ به‌ ره‌زامه‌ندی خۆیان به‌ نووسین و به‌فه‌رمانی وه‌زیری داد بۆ فرمانی ڕاوێژكاری یاسایی (مستشار قانونی)له‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمدا یا بۆ سه‌رۆكایه‌تی یه‌كێ له‌ فه‌رمانگه‌كانی مه‌ڵبه‌ندی وه‌زاره‌تی داد و داموده‌زگاكانی یا بۆ ده‌رس وتنه‌وه‌ له‌ زانکۆدا بسپێردرێن (انتداب) بكرێت به‌مه‌رجێ سیفه‌تی دادوه‌ری و ئه‌و مافانه‌یان بمێنێ كه‌ سیفه‌ته‌كه‌ ده‌یانداتێ. دووه‌م: ده‌بێ ئه‌و ماوه‌ی سپاردنه‌كه‌ له‌ بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی ئه‌م مادده‌یه‌دا له‌ سێ ساڵ پتر نه‌بێ و ده‌كرێ بۆ یه‌ك ساڵی تر درێژه‌ی پێ بدرێ. سێیه‌م: ده‌شێ دادوه‌ر ئه‌گه‌ر به‌رژه‌وه‌ندی گشتی پێویستیكرد به‌ فه‌رمانی سه‌رۆكی دادگای تێ هه‌ڵچوونه‌وه‌ بسپێردرێ بۆ كاركردن له‌ دادگایه‌كی تردا، به‌ڵام سپاردن له‌ دادگایه‌كی تێ هه‌ڵچوونه‌وه‌وه‌ بۆ یه‌كێكی تر به‌ فه‌رمانی وه‌زیری داد ده‌بێ به‌مه‌رجێ ماوه‌ی سپاردنه‌كه‌ له‌ ساڵێك زیاتر نه‌بێ.

مادده‌ی چل و نۆیه‌م: گواستنه‌وه‌ی دادوه‌ران له‌ مانگی ته‌مووزی هه‌ر ساڵێكدا ده‌بێ و ده‌شێ ئه‌گه‌ر به‌رژه‌وه‌ندی گشتی پێویستی كرد له‌ مانگه‌كانی تریشدا بكرێ، گواستنه‌وه‌ش له‌سه‌ر پێشنیاری وه‌زیری داد و به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری ده‌كرێ.

مادده‌ی چل: ئه‌نجومه‌نێ، وه‌ك هاوشانی ئه‌نجومه‌نی زانكۆ، هه‌یئه‌كه‌ به‌ڕێوه‌ ده‌بات و سه‌رپه‌رشتی ده‌كات. پێك هاتووه‌ له‌: 1. سه‌رۆكی هه‌یئه‌كه‌ سه‌رۆك 2. جێگری سه‌رۆكی هه‌یئه‌كه‌ جێگری سه‌رۆك 3. عه‌میده‌كانی كۆلیژه‌ پزیشكیه‌كان و كۆلێژی پزیشكیی ددان و كۆلێژی ده‌رمانسازی و په‌رستیارانی زانكۆكانی هه‌رێم ئه‌ندامن 4. نوێنه‌رێكی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی و كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی به‌ مه‌رجێ پسپۆری پزیشكی هه‌بێ وله‌ كه‌میش پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی هه‌بێ ئه‌ندام 5. دوان له‌ ته‌تدریسییه‌كانی هه‌یئه‌كه‌ له‌ كه‌میی به‌ پله‌ی موده‌ڕیس، له‌لایه‌ن ئه‌ندامانی هه‌یئه‌ی ته‌دریسه‌وه‌ هه‌ڵده‌بژێردرێن بۆ ماوه‌ی دوو سالَ و، یارای تازه‌كردنه‌وه‌شه‌ بۆ یه‌ك جار ئه‌ندامن ب- ئه‌نجومه‌ن بڕیارده‌رێكی (مقرر) ده‌بێ، خاوه‌ن شاره‌زایی ئیداری به‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر، ئه‌م بڕیارده‌ره‌ كاروباری ئیداریی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ ده‌گرێته‌ ده‌ست، به‌ رێكخستنی لیستی كارو تۆماركردنی ره‌شنووسی دانیشتنه‌كان و بڕیاره‌كان و به‌ به‌ڕێ خستنی نامه‌ونامكاریشه‌وه‌ .

مادده‌ی یه‌كه‌م: به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ كۆمه‌له‌یه‌ك پێك دێت به‌ ناوی (كۆمه‌ڵه‌ی هه‌یڤی سووری كوردستانی)یه‌وه‌ كه‌ باره‌گا گشتی یه‌كه‌ی له‌ هه‌ولێر ده‌بێ و بۆی هه‌یه‌ لق و له‌ پارێكگاكانی هه‌رێمی كوردستانی عێراقدا بكاته‌وه‌ كه‌سایه‌تی یه‌كی مه‌عنه‌وی سه‌ربه‌خۆی ده‌بێ و به‌ ته‌نیا ئه‌و له‌و هه‌رێمه‌دا بوونی ده‌بێ.

مادده‌ی شانزه‌:ئه‌م یاسایه‌،له‌ رۆژی ده‌ركردنیه‌وه‌ ده‌خرێته‌كارو له‌(وقایعی كوردستان)دا بڵاوده‌كرێته‌وه‌.َ

مادده‌ی په‌نجا ودووه‌م: یه‌كه‌م: أ-وه‌زیری داد مافی سه‌رپه‌رشتی و چاودێری كردنی به‌سه‌ر گشت دادگا و دادوه‌ران و ئه‌و فه‌رمانبه‌ر و ده‌سته‌ و لیژنانه‌دا هه‌یه‌ كه‌ ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌رییان دراوه‌تێ. ب ـ سه‌رپه‌رشتی له‌سه‌ر كاره‌كانی دادگای پێداچوونه‌وه‌ دادوه‌رانی له‌لایه‌ن سه‌رۆكه‌وه‌ ده‌كرێ به‌مه‌رجێ راپۆرتێكی ساڵانه‌ له‌باره‌ی كاره‌كانی دادگاوه‌ به‌ وه‌زیری داد و ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری بدا. ج-سه‌رپه‌رشتی له‌سه‌ر كاره‌كانی دادگای پێداچوونه‌وه‌ دادوه‌رانی له‌لایه‌ن سه‌رۆكه‌وه‌ ده‌كرێ به‌مه‌رجێ راپۆرتێكی ساڵانه‌ له‌باره‌ی كاره‌كانی دادگاوه‌ به‌ وه‌زیری داد و ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری بدا. دووه‌م: أ-سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ سه‌رپه‌رشتی گشت دادگاكانی ناوچه‌كه‌ی بكا و بیانشكینی و رێنوێنیان بكا و سه‌باره‌ت به‌و سه‌رپێچییانه‌ی (مخالفات) له‌بواری ئه‌ركه‌كانی فه‌رمانبه‌ری به‌ڕێوه‌چوونی كاروباری ئیداری و ژمێریارییه‌وه‌ ڕووده‌ده‌ن سه‌رنجیان رابكێشێ و ده‌بێ راپۆرتی ساڵانه‌ش بدا به‌ وه‌زاره‌تی داد وئه‌نجوومه‌نی دادوه‌ری له‌ باره‌ی دادوه‌رانی ناوچه‌كه‌یه‌وه‌ و تێبینی خۆی له‌رووی ره‌فتار و لێهاتوویان و كاروباری دادگاكانیانه‌وه‌ رابگه‌یه‌نێ. ب ـ سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ بۆی هه‌یه‌ یه‌كێك له‌ جێگره‌كانی بۆ پشكنینی هه‌ر یه‌كێ له‌ دادگاكانی ناوچه‌كه‌ی بنێرێ.

مادده‌ی په‌نجاو سێیه‌م: یه‌كه‌م: ده‌بێ ده‌سته‌كانی پێداچوونه‌وه‌ وده‌سته‌كانی دادگاكانی تێ هه‌ڵچوونه‌وه‌ و دادگاكانی تاوان ڕاپۆرتی وه‌رزی (فصلی) رێك بخه‌ن و تیایاندا ئه‌و حوكم و بڕیارانه‌ دیاری بكه‌ن كه‌ دادوه‌ر له‌ ئه‌نجامی نه‌زانییه‌وه‌ تیایاندا ئه‌و حوكم و بڕیارانه‌ دیاری بكه‌ن كه‌ دادوه‌ر له‌ ئه‌نجامی نه‌زانییه‌وه‌ سه‌باره‌ت به‌ بنه‌ما یاساییه‌ سه‌ره‌تاییه‌كان (الجهل بالمادئ القانونیه‌ الاولیه‌) یا غافڵبوونی له‌چه‌ند رووداوێك كه‌ له‌ كاتی پێداچوونه‌وه‌ی حوكم و بڕیاره‌كانیدا ده‌رده‌كه‌ون هه‌ڵه‌یه‌كی قه‌به‌ (خگأ فاحش)ی كردووه‌ وێنه‌یه‌كیان بنێرن بۆ وه‌زاره‌تی داد و ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری بۆ هه‌ڵگرتنیان له‌ فایلی خودی دادوه‌ره‌كاندا تا له‌ كاتی باسكردنی پله‌به‌رزی وپایه‌ به‌رزی یاندا ره‌چاوبكرێن. دووه‌م: وه‌زاره‌تی داد و ئه‌نجوومه‌نی دادوه‌ری و دادگای پێداچوونه‌وه‌ و دادگاكانی تێ هه‌ڵچوونه‌وه‌ و دادگاكانی تاوان به‌ پێی رێنماییه‌ك كه‌ وه‌زیری داد ده‌ری ده‌كا ئه‌و هه‌ڵانه‌ له‌ ده‌فته‌ری تایبه‌تیدا تۆمار ده‌كه‌ن.

مادده‌ی یازده‌: ئه‌رك و ده‌سه‌ڵاتی لیژنه‌ گه‌لی (گوند و ناحیه‌ و قه‌زا): 1-به‌كارخستنی بڕیار و راسپارده‌ی لیژنه‌ گه‌لی له‌ خۆیان به‌رزتر. 2-به‌ها و ده‌نگی و پێكهاتن له‌گه‌ڵ دایه‌ره‌ و دام و ده‌زگای ره‌سمیدا كێشه‌و كرێ و گۆڵی جوتیاران چاره‌سه‌ر ده‌كات. 3-پێشنیازی تایبه‌ت به‌ به‌ره‌و باشتر بردنی ناوچه‌كانی خۆیان هه‌واڵه‌ی لایه‌نه‌ پێوه‌ندیداره‌كانی حكومه‌ت ده‌كات. 4-هه‌ر لیژنه‌ و له‌ ناوچه‌كه‌ی خۆیدا نامه‌ و نووسراو ئاراسته‌ی رێكخراو و ده‌زگا ره‌سمییه‌كان ده‌كات.

مادده‌ی چواره‌م: خه‌رجكردن له‌پشتیوانه‌ی حیساباته‌ سه‌ره‌كییه‌كان ((به‌خشین، باربوو (اعانات)، خه‌رجییه‌كانی پڕۆژه‌ سه‌رمایه‌داراییه‌كان)) له‌بودجه‌ی گشتی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ته‌نها به‌ده‌ست وه‌زاره‌تی داراییه‌وه‌ ده‌بێ و وه‌زیری دارایی بۆی هه‌یه‌ ده‌سه‌ڵات به‌ وه‌زیر و سه‌رۆكی ئه‌و لایه‌نانه‌ بدات كه‌ به‌وه‌زاره‌ته‌وه‌ په‌یوه‌ست نین راسته‌وخۆ خه‌رج له‌سه‌ر هه‌ندێ ئاستی سه‌ره‌كی ژمێریاری بكه‌ن.

مادده‌ی هه‌شته‌م: یه‌كه‌م: ده‌سه‌ڵات به‌وه‌زیری دارایی ده‌درێت گوێزانه‌وه‌ له‌نێوان پاره‌ ته‌رخانكراوه‌كانی یه‌ك ده‌روازه‌دا بكات، جگه‌ له‌ به‌شی مووچه‌كان كه‌ ده‌شێ بۆی بگوازرێته‌وه‌ و نابێ لێی بگوێزرێته‌وه‌. دووه‌م: وه‌زیری دارایی بۆی هه‌یه‌ گوێزانه‌وه‌ له‌نێو پشتیوانه‌ی ده‌روازه‌كانی بودجه‌دا بكات بۆ مه‌به‌ستی دابین كردنی توانای خه‌رج كردنی ئه‌و فه‌رمانگانه‌ی كه‌بڕیاری لێك ترازنیان له‌وه‌زاره‌تێك و په‌یوه‌ست كردنیان به‌وه‌زاره‌تێكی تر ده‌درێ و وه‌زیری پسپۆڕیش بۆی هه‌یه‌ گوێزانه‌وه‌ له‌چوارچێوه‌ی یه‌ك به‌ش ویه‌ك یه‌كه‌ی خه‌رج كردندا بكات. سێیه‌م: ناشێ گوێزانه‌وه‌ له‌نێو ته‌رخان كراوه‌كانی گه‌شه‌سه‌ندنی نێوان پارێزگاكاندا بكرێ.

مادده‌ی بیست و چواره‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر وه‌زیری دارایی رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكردنی جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربكات.