أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی بیست و نۆیهم
ماددهی بیست و نۆیهم: لیژنهی لق ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه: یهكهم: جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكا و لیژنهكانی. دووهم: دامهزراندنی كارمهندی لق و دهست نیشان كردنی مووچهكهیان دوای ئهوهی كه ئهنجومهن رهزامهندی خۆی لهسهر دهردهبڕێت. سێیهم: دهستنیشان كردنی ئهو كهسهی دهبێته نوێنهری لق له لیژنه رهسمییهكان و هی تر له پارێزگادا. چوارهم: پێشكهش كرنی پێشنیاز و راسپاردهی تایبهت به كار و باری لق به ئهنجومهن تاكو بڕیاری خۆی له بارهیانهوه بدات. پێنجهم: ئامادهكردنی بودجهی ساڵانهی مهزهنده كراو بۆ لق و بهرزكردنهوهی بۆ ئهنجومهن بۆ راستاندنی. شهشهم: سهرف كرنی خهرجی پێویست له بودجه بۆ بهرێوهبردنی كارو باری لق. حهوتهم: پیكهوه نانی لقه لیژنه بۆ بهدیهێنانی مهبهستهكانی سهندیكا له پارێزگادا. ههشتهم: بهكار هێنانی ئهو دهسهڵاتهی كه ئهنجومهن به پێی ئهم یاسایه پێی دهدات.
ماددهی چواردهیهم
ماددهی چواردهیهم: یهكهم: دادگای تێههڵچوونهوه و دهستهكانی به سهرۆكایهتی سهرۆكهكهی یا یهكێ له جێگرانی و ئهندامیهتی دوو له جێگرانی یا یهكێكیان و دادوهرهكانی دادگای تێههڵچوونهوه یا ئهندامیهتی دوو دادوهر له دادوهرانی دهبهسترێت. دووهم: سهرۆك ئهندامانی دادگای تێههڵچوونهوه و دهستهكانی به بهیانانامهیهك دیاری دهكرێن كه وهزیری اداد لهسهر پێشنیازی ئهنجومهنی دادوهری دهری دهاك و نابێ سهرۆك یا ئهندام بگۆردرێن ئهگهر پێویستییهكی زۆر نهیخوازێ.
ماددهی پازدهیهم
ماددهی پازدهیهم: سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه سهرپهرشتی دادگاكان و كارهكانیان و بهرێوهبهرێتی یهكان جێ به جێ كاری (تنفیژ) و فهرمانگهكانی دادنووس (الكاتب العدل) و بهرێوبهرێتی یهكانی ناكامڵان (قاصرین) له ناوچهكهدا و دابهشكردنی كار له نێوان دادوهرهكانیدا دهكا و بۆیشی ههیه هێندهی به باش دهزانێ لهم دهسهڵاتانهی بدا به یهكێ له جێگرهكانی.
ماددهی شازدهیهم
ماددهی شازدهیهم: یهكهم: له ههر ناوچهیهكی تێههڵچوونههدا ئهنجومهنێك به ناوی (ئهنجومهنی ناچهی تێههلچوونهوه) له سهرۆكی دداگا و ئهندامیهتی جێگرهكانی دادوهرانی دادگای تیههڵچوونهوه پێك دێ. دووهم: ئهنجومهن به لایهنی كهمهوه مانگی جارێك كۆدهبێتهوه و سهرۆكیش بۆی ههیه له كاتی پێویستیدا داوای كۆبونهوه بكا و به بێ ئاماده بوونی به لایهنی كهمهوه سێ له چوار بهشی ژمارهی ئهندامانیشی كۆبوونهوهی ساز نابێ. سێ یهم: ئهنجومهن ئهم تایبهتكاریانه بهجێ دێنێ: 1-لێكۆڵینهوهی ئهو كۆسپ و گیر و گرفتانهی دادگاكان توشیان دهبن. 2-باسكردنی پێویستییهكانی دادگاكان و خشتهی كارگهرانیان (الملاك) لهبهر رۆشنایی پێویستی ساڵانهیان. 3-پێشكهشكردنی پێشنیاز له بارهی دامهزراندنی دادگای نوێ وه. 4-چاككردنی شێوازی كاركردن و بهرز كردنوهی رادهی بهجێ هێنانی له دادگاكاندا.
ماددهی حهڤدهیهم
ماددهی حهڤدهیهم: یهكهم: دهسهڵاتهمانی دادگای تێههڵچوونهو ئهمانهن: 1-سهرپهرشتی كردنی كارو باری بهرێوهبردن و دابهشكردنی كار له سنووری ناوچهكهدا. 2-سهرۆكایهتی كردنی ناوچهی تێههڵچوونهوه. 3-سهرۆكایهتی كردنی دادگای تێههڵچوونهوه به سیفهتی پێداچوونهوه و بۆیشی ههیه سهرۆكایهتی دادگای تێههڵچوونهوه بهسیفهتی تێههڵچوونهوه دادگای تاوان بكا. 4-ناردنی ئهو تانوتانهی به سیفهتی تێههڵچوونهوه و پێداچوونهوه پێشكهش به دداگای تێههڵچوونهوه دهكرێن بۆ وهرگرتنی رهسم. 5-نووسینی راپۆرتی ساڵانه له بارهی دادوهر و قازی و مووچه خۆرانهوه. 6-ئیمزا كردنی نووسراوه رهسمییهكان. 7-مۆڵهتدان به دادوهرانی دادگا و فهرمانبهر و كرێكارانی. دووهم: ددهسهڵاتهكانی جێگری سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه ئهمانهن: 1-بهجێهێنانی كارهكانی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه له كاتی ئاماده نهبوونیدا. 2-سهرۆكایهتیكردنی یهكێك له دهستهكانی دداگای تێههڵچوونهوه یا دادگای تاوان. 3-ئیمزا كردنی ئهو نووسراوانهی فایلی داوا كۆتایی پێهێنراوهكانی لهگهڵ بڕیارهكان دادگای تێههڵچوونهوهدا پێ دهنێردرێ بۆ دادگای پهیوهندیدار. 4-چاودێریكردنی دهوامی داوهر و فهرمانبهر و كرێكارهكان.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ئهو پێشمهرگهیەش كه تووشی كهمئهندامی بووه وپلهی زهبوونيیهكهی له (50%) كهمتره، لهسهر حهز وئارهزووی خۆی ههواڵهی یهكه جێنهگۆڕه (الوحدات الثابته) كانی ریزهكانی پێشمهرگه دهكرێ كه لهوێ كار بكات.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: دهكرێت ئهو ناكۆكیانهی له ئهنجامی پیاده$ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه و ئهو رێككهوتن و گرێبهستانهی بهپێی ئهم یاسایه دهبهسترێن چارهسهر بكرێن له رێگهی ناوبژیوانیی نێودهوڵهتی بهگوێرهی ئهوهی بهرژهوهندی گشتی پێویستی دهكات.
ماددهی سێزدهم
ماددهی سێزدهم: ئهم یاسایه له رێكهوتی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان) جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی دوازدهم
ماددهی دوازدهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن و، پێڕهو و رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێكردنی دهربكهن.
ماددهی بیست و سێ یهم
ماددهی بیست و سێ یهم: یهكهم: دادگای باری كهسایهتی لهبه یهك دادوهر كۆ دهبێتهوه كه به قازه ناودهبرێت و دادگاكه به پێی یاسا باس و خوازهكانی باری كهسایهتی دهبینێ. دووهم: دادوهری موسڵمانی دادگای سهرهتایی به قازی دادگای باری كهسایهتی داددهنرێ ئهگهر قازیهكی تایبهتی خۆی نهبوو.
ماددهی یازدهم:
ماددهی یازدهم: دیوان مافی بینینی ههموو ئهو بهڵگهنامهو دۆسیهی مامهڵه ئاشكراو نهێنیانهی ههیه كه پهیوهندییان بهكاری داراییهوه ههبێ، جگه لهو بهڵگهنامانهی كه سهرۆكی ههرێم به ههماههنگی لهگهلأ سهرۆكی ئهنجومهنی نیشتمانی و سهرۆك وهزیران بهدهریان دهكات، به مهرجێك سهرۆكی دیوان ئاگادار بكرێ بۆ زانینی زانیاریی و دهربڕینی ڕای خۆی له بارهیهوه.
ماددهی بیست و چوارهم
ماددهی بیست و چوارهم: یهكهم: له مهڵبهندی ههر پارێزگایهكدا دادگایهكی تاوان پێك دههێنرێ و ئهو داوا سزاییانه دهبینێ كه به پێی حوكمی یاسا بۆی دیاری كراون. دووهم: دهشێ زیاتر له یهك دادگای تاوان له پارێزگایهكادا پێك بهێنرێت كه به بهیاننامهیهكی وهزیری داد رهدهگهیهنرێت كه تیایدا تایبهتكاری حۆرهكی و شوێنهكی (النوعی و المكانی) و مهلچبهندی كۆبوونهوهی دیاری دهگرێن. سێ یهم: دهشێ دداگای تاوان لهسهر پێشنیازی سهرۆكی دداگای تاوان وبهیاننامهیهك كه سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه دهری دهكا له دهرهوهی مهڵبهندی پارێزگادا كۆ ببێتهوه.
ماددهی دوازدهم:
ماددهی دوازدهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن و، پێڕهو و رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێكردنی دهربكهن.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و وهزارهتی دارایی و ئابووری و وهزارهتی پلاندانان بڕی مایه راكێشراوهكه بۆ پرۆژهكانی ژێرخانی ئابووری و وهبهرهێنان بهشێوهیهكی دادپهروهرانه خهرج بكهن، دوای راستاندنی له لایهن پهرلهمانهوه.
ماددهی دوازدهیهم
ماددهی دوازدهیهم: دهستهی گشتی له ههموو ئهو ئهندامانهی سهندیكا پێك دێت كه گشت ئهركێكی سهر شانیان به پێی ئهم یاسایه جێبهجێ كردووه و به باڵا ترین دهسهڵات له سهندیكا دادهنرێت و، ههر سێ ساڵ كۆبوونهوهیهكی ئاسایی له مانگی كانوونی دووهم دا به بڕیاری ئهنجومهن و بانگێشتی نهقیب كۆ دهبێتهوه بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و ههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ (ئیحتیات) بۆ پركردنهوهی ئهندامێتی ئهنجومهن و ئهندامێتی لیژنهی بهرزهفتی و، نیسابیش به ئامادهبوونی دوو لهسه ر سێی ئهندامانی دهستهی گشتی تهواو دهبێت و له كاتی تهواو نهبوونیشیدا دوای (15) پازده رۆژ له كۆبوونهوهی یهكهم له ههمان كات و شوێن دا ههڵبژاردنهكه دهكرێت و نیسابیش به ئامادهبوونی سێ یهكی ئهندامان تهواو دهبێت و به پێچهوانهوهش، ئهنجومهنی پێشوو به بهردهوام بوو دادهنرێت له كارهكهی خۆیدا بۆ دهورهیهكی دیكه.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: برگهی (7)ی ماددهی یهكهم ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی لێ دێت: مامۆستا: ههموو مامۆستایان له قوتابخانه و زانكۆ وپهیمانگا حكومییه تایبهتی و ئههلییهكان.
ماددهی بیست و پێنجهم
ماددهی بیست و پێنجهم: یهكهم: دادگای تاوانی مهڵبهندی دادگای تێههڵچوونهوه به سێ دادوهر كۆدهبێتهوه و به سهرۆكایهتی سهرۆكی دداگای تێههڵچوونهوه یا یهكیك له جێگرهكانی و ئهندامیهتی دووی تر له جێگرهكان یا یهكێكیان و دادوهرێك یا ئهندامیهتی دوو دادوهر كه دهبێ پۆلی ههر یهكهیان له پۆلی دووهم كهمتر نهبێ. دووهم دادگای تاوان له پارێزگاكانی تردا به سهرۆكایهت جێگری سهرۆك ل مهڵبهندی پارێزگادا و دوو دادوهر له پۆلهكهیان له پۆلی دووهم كهمتر نهبێت كۆدهبێتهوه. سێ یهم: ناوی سهرۆك و ئهندامه ئهسڵی و ئیحتیاتهكانی دادگای تاوان به بهیاننامهیهك رادهگهێنرێت كه وهزیری داد لهسهر پێشنیازی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه دهری دهكا.
ماددهی بیست و شهشهم
ماددهی بیست و شهشهم: یهكهم: دادگایهكی كهتن یا زیاتر له ههر شوێنێكا پێك دهعیچنرێ كه دادگای سهرهتایی تێدا بێ و ئهو داوایانه دهبینێ كه به پێی یایا بۆی دیاری دهكرێن. دووهم: دادگای كهتن به یهك دادوهر كۆ دهبێتهوه. سێ یهم: دادوهری دادگای سهرهتایی به دادوهری دادگای كهتن دادنرێ ئهگهر دادوهری تابیبهتی خۆی نهبوو.
ماددهی بیست و حهوتهم
ماددهی بیست و حهوتهم: وهزیری داد بۆی ههیه لهسهر پێشنیازی دادگای تێههڵچوونهوه دداگای كهتن بۆبینینی جۆرێك یا زیاتر له داوا پێك بهێنێ.
ماددهی بیست و ههشتهم
ماددهی بیست و ههشتهم: یهكهم: دادگای ههرزهكاران به دهستهیهك كۆ دهبێتهوه كه به سرۆكایهتی دادوهری دادگای ههرزهكاران و ئهندامیهتی دوو ناوبچیكار (محكم) دبێ به پێی یاسای ههرزهكاران داوای تاوان دهبینێ و حوكمی تێدا دهدا. دووهم: ناوی سهرۆكی دهسته و ناوبچیكاره ئهسڵی و ئیحتیتهكان و به بهیاننامهیهك را دهگهێنرێ كه وهزیری داد لهسهر پیشنیازی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه دهری دهكا. سێ یهم: سهرپێچی (مخالفه) و كهتن په پێی حوكمی یااسی ههرزهكاران تهنیا له لایهن دادوهری ههرزهكارانهوه دهبینرێ. بهڵام دهشێ له قهزا و ناحیهكان له لایهن دداوهرانی دادگای كهتنهوه ببینرێ.