أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: 1. پزیشكی ددان له ههرێمدا تا ئینتیمای سهندیكا ئهكا وبڕوانامهی تۆماربوونی بۆ نهكرێ و ئیجازهی پیشهكهی وهرنهگرێ، ناشێ مومارهسهی پیشهكهی بكا. 2. ههر كهسێ بهبێ شهرتوشروتی یاسایی ئهم پیشهیه بكات، خۆی تووشی لێپێچینهوهی یاسایی دهكا.
ماددهی بیست و نۆیهم:
ماددهی بیست و نۆیهم: لیژنهی لق ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه: یهكهم: جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكا و لیژنهكانی. دووهم: دامهزراندنی كارمهندی لق و دهست نیشان كردنی مووچهكهیان دوای ئهوهی كه ئهنجومهن رهزامهندی خۆی لهسهر دهردهبڕێت. سێیهم: دهستنیشان كردنی ئهو كهسهی دهبێته نوێنهری لق له لیژنه رهسمییهكان و هی تر له پارێزگادا. چوارهم: پێشكهش كرنی پێشنیاز و راسپاردهی تایبهت به كار و باری لق به ئهنجومهن تاكو بڕیاری خۆی له بارهیانهوه بدات. پێنجهم: ئامادهكردنی بودجهی ساڵانهی مهزهنده كراو بۆ لق و بهرزكردنهوهی بۆ ئهنجومهن بۆ راستاندنی. شهشهم: سهرف كرنی خهرجی پێویست له بودجه بۆ بهرێوهبردنی كارو باری لق. حهوتهم: پیكهوه نانی لقه لیژنه بۆ بهدیهێنانی مهبهستهكانی سهندیكا له پارێزگادا. ههشتهم: بهكار هێنانی ئهو دهسهڵاتهی كه ئهنجومهن به پێی ئهم یاسایه پێی دهدات.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: 1. تازهكردنهوهی ئیجازهی پیشهكه ساڵانه، له مانگی كانونی دووهمدا دهكرێ. ئهگهر ئهندام لهو ماوهیه، بهبێ پاساوی بهجێ، دوابكهوێ، پیشهكهی لێ قهدهغهدهكرێ و، تا دووقات ئابوونهی تازه كردنهوه نهدهات ئیجازهی بۆ ناكرێتهوه. 2. ئهگهر ئهندام بهبێ پاساوی بهجێ دوو ساڵ له سهریهك له تازهكردنهوهی ئیجازهكهی دوابكهوێ، ناوی له تۆمار كوێر دهكرێتهوه،و پیشهكهشی لێ قهدهغه دهكرێ ئهگهر هاتیش و ویستی دووباره تۆمار بكرێتهوه، ئهوه، لهو بارهدا پێویسته دووقاتی ههردوو ئیجازهی ئینتیما و تازه كردنهوهكهش بدات. 3. ئهندام ئهگهر شهرتێ، له شهرتوشروتی ئینتیما له دهست بدات ئهندامێتیهكهشی له دهست دهداو، به بڕیارێكی ئهنجومهنیش پیشهكهی لێ قهدهغه دهكرێ. ئهویش بۆی ههیه له ماوهی (30) رۆژدا –كه له رۆژی تهبلیغهوه دهست پێ دهكا – له دادگای پێداچوونهوهی ههرێم تانه له بڕیارهكه بگرێ، ئیدی بڕیار، بڕیاری ئهم دادگایهیهو بنبره.
ماددهی نۆزدهم
ماددهی نۆزدهم: دهستهی دهرس گوتنهوه له زانكۆ و دهستهكاندا لهمانه پێكدێن: ـ یه كهم: پرۆفیسۆرهكان دووهم: پرۆفیسۆره یاریدهدهرهكان سێیهم: مامۆستایان (مدرسین) چوارهم: مامۆستا یاریدهدهرهكان
ماددهی چل
ماددهی چل: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاو كردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا دهخرێته بهركار.
ماددهی بیست ودووهم
ماددهی بیست ودووهم: ئهوحاڵهتانهی دهقێكی ئهم یاسایه نایانگرێتهوه، دهكهوێته بهر ئهو رێسا گشتیانهی له یاساكانی دیكهی پهیوهنداردا هاتوون، به مهرجێك حوكمهكانی لهگهلأ حوكمی ئهم یاسایهدا پێچهوانه نهبن. لهكاتی ناكۆكی له نێوانیاندا، حوكمهكانی ئهم یاسایه پیاده دهكرێن.
ماددهی ههژدهم
ماددهی ههژدهم : بهش یا لقی زانستی: ئهو یهكه بنهڕهتییه زانستیهیه له خوێندنی باڵاو لهو كاتهدا ئهو بهش و لقه زانستییانه دادهمهزرێن كه پێویستی كردهنی به دادهمهزراندنیان ههبێ، به مهرجێك پێنج له مامۆستای پسپۆڕ ههبن كه دووان لهوانه بهلانی كهم خاوهن بڕوانامهی دوكتۆرابن و ئهنجومهنێكی ههیه كه لهمانهی خوارهوه پێكدێ: یهكهم: سهرۆكی بهش یا لق: به بڕیاری سهرۆكی زانكۆ و بهپێشنیاری ڕاگری كۆلێج یا پهیمانگا دادهمهزرێ، به مهرجێك پایهی زانستی له پرۆفیسۆری یاریدهدهر كهمتر نهبێت بۆ كۆلێج و مامۆستا(مدرس)یش بۆ پهیمانگا و بهڕێوهبردنی بهش یا لق له رووی زانستی و كارگێڕی و پهروهردهیهوه دهگرێتهوه ئهستۆ. دووهم: ژمارهیهك له ئهندامانی دهستهی دهرس گوتنهوه له (14) پتر نهبێ و له (8)یش كهمتر نهبێ و دهبێ خاوهن بڕوانامهی دكتۆرا بن یاخود لهوانه بن نازناوی زانستی پرۆفیسۆری یاریدهدهر یان ههبێ و ماوهی بهلانی كهم (5) ساڵ خزمهتی زانكۆییان به كردهنی ههبێ. سێیهم: ئهنجومهن ئهم تایبهتمهندییانهی خوارهوه دهگرێته ئهستۆ: 1ـ كاركردن له پێناوی پهرهپێدانی پرۆگرامهكان خوێندن و وردهكارییهكانی و كتێبهكانی خوێندن و پێشنیازی ههموار كردنیان یاخود گۆڕینیان لهبهر رۆشنایی راسپاردهی لیژنه زانستییهكان له بهش یان لق و ئهو بهش و لقانهی كه وهكو ئهوانن. 2ـ پێشنیاز كردنی پێداویستیهكانی بهش یان لق لهلایهن ئهندامانی دهستهی دهرس گوتنهوه و تهكنیكاران و راسپاردن به بانكهێشتنی پرۆفیسۆری میوان. 3ـ بڕیاردان لهسهر پرۆژهكانی توێژینهوهی زانستی كه لهلایهن ئهندامانی بهش یان لق پێشكهش دهكرێن بهپێی پێداویستیهكانی كۆمهڵگای ئابووری و كۆمهڵایهتی و سیاسی و هی دیكه و پێشنیاز كردنی شێوازی زامن كراو بۆ ئهنجامدانیان و راسپاردن به یارمهتیدانی توێژینهوهی زانستی و كتێبه دانراو و وهرگێڕدراوهكان و بایهخدان به توێژینهوهی قوتابییان و دابینكردنی پێداویستیهكانی جێبهجێ كردنیان. 4ـ راسپاردنی بڕیاردان لهسهر پلانهكانی بهشه زانستییهكان له بارهی بانگێشهی پرۆفیسۆره میوانهكانهوه. 5ـ راسپاردنی بڕیاردان لهسهر ناونیشانی نامهكانی زانكۆیی و ناونانی لیژنهكانی تاقیكردنهوهی گشت گر و سهرپهرشتیكارو بهشدار و ئهنجامی گفتوگۆكان. 6ـ جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی ئهنجومهنی كۆلێج یا پهیمانگا. 7ـ دامهزراندنی لیژنه پهروهردهیی و زانستیهكان به پێی پێداویستیهكانی بهش یان لقهكه. 8ـ سهرپهرشتی كردنی بهرێوهچوونی خوێندنهكان و شێوازهكانی دهرس گوتنهوه و ئهزموونهكان و ههڵسهنگاندنی ئهندامانی دهستهی دهرس گوتنهوه و بهدواداچوونی كاروباری زانستی قوتابییان له ساڵه جیاجیاكانی خوێندن له رێگای سهرپهرشتیكردنی زانستی بهردهوامهوه. 9ـ بهدوا داچوونی پهرهسهندنهكانی زانستی بۆ زانیاری و زانستهكان و ئاراسته كردنی ئهندامانی دهستهی دهرس گوتنهوه بۆ نوێكردنهوه و پهرهپێدانی بهرنامهی خوێندن و سوود وهرگرتن له تهكنۆلۆجیای تازه تاكو لهگهڵ رێڕهوی پهرهسهندنهكانی زانستی له جیهاندا گونجاو بێت. 10ـ چاودێری كردنی پرۆفیسۆره داهێنهرهكان و قوتابیه سهركهوتووهكان و هاندانیان به شێوهیهكی بهردهوام. 11ـ دانانی پلان و میكانیزم بۆ گۆڕینی پرۆسهی دهرس گوتنهوه بۆ پرۆسهی فێركردن. 12ـ ئاماده كردنی موعیدهكان بۆ تهواو كردنی خوێندنی باڵا به ئامانجی پڕكردنهوهی ناتهواوی له كادیری دهرس گوتنهوه.
ماددهی نۆزدهههم
ماددهی نۆزدهههم: وهزارهتی دارایی و ئابووری بهمانهی خوارهوه پابهنده: یهكهم: بڕی (200) دوو سهد ملیار دینار تهرخان دهكرێ بۆ ئهوهی درێژه به پڕۆژهكانی سندوقی نیشتهجێكردن بدرێت. دووهم: بڕی (90) نهوهد ملیار دینار بۆ پشتگیری كردنی قهرزی خانووبهرهی هاووڵاتیانی ههرێم تهرخان دهكرێ و زیادكردنی بڕی قهرزهكهش بۆ (15) (پانزده ملیۆن دینار) بۆ پارێزگا و قهزا و ناحیه و گوندهكان و بهردهوامبوونی وهزارهت له دابین كردنی قهرزی خانووبهره بۆ هاووڵاتیان بهپێی مهرج و رێنماییه رهچاوكراوهكان. سێیهم: تهرخان كردنی بڕی (30) (سی ملیار دینار) بۆ پشتگیری پڕۆژهكانی بانكی پیشهسازی. چوارهم: تهرخانكردنی بڕی (50) (پهنجا ملیار دینار) بۆ پشتگیری پڕۆژهكانی كهرتی كشتوكاڵی له رێگای بانكی كشتوكاڵییهوه. پێنجهم: تهرخانكردنی بڕی (50) (پهنجا ملیار دینار) بۆ پشتگیری بهرنامهی وهبهرهێنانی وهزارهتی كشتوكاڵ و داهاته ئاوییهكان. شهشهم: تهرخان كردنی بڕی (10) (ده ملیار دینار) بۆ دروست كردنی دامهزراوهكانی وهرزشی له ههرێمدا.
ماددهی بیستهم
ماددهی بیستهم: له حاڵهتی روودانی گۆڕینێك لهبهشی بودجهی حكومهتی ههرێمی كوردستان ئهوا دهسهڵات به وهزیری دارایی وئابووری دهدرێ كه: یهكهم: كهم كردنهوهی سهركۆی بودجه بهههمان رێژه بۆ یهكلاكردنهوهی كورتهێنانهكه. دووهم: ئهگهر له بودجهدا زیاده روویدا ئهوا رهزامهندی پهرلهمان به چۆنیهتی خهرج كردنی وهردهگیرێ.
ماددهی سی و یهكهم
ماددهی سی و یهكهم: لهسهر وهزیری دارایی و ئابوورییه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكردنی جێبهجێ كردنی ئهم یاسایه دهربچوێنێ، بۆ ئهوهی دهسهڵاتی خهرج كردنی داهاتهكانی حكومهت بهماوهیهك دیاری بكرێ كه له پانزده رۆژ له رۆژی جێبهجێكردنی ئهم یاسایه تێپهر نهبێ.
ماددهی سی و دووهم
ماددهی سی و دووهم: كار بههیچ دهقێك ناكرێ گهر لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكۆك بێ.
ماددهی بیست ویهكهم
ماددهی بیست ویهكهم: ژمێركاری دهسته لهلایهن دیوانی چاودێری داراییهوه وردكاری دهكرێت.
ماددهی سی و سێیهم
ماددهی سی و سێیهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران ولایهنه پهیوهندارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهحێ بكهن.
ماددهی ههژدهم
ماددهی ههژدهم: یهكهم:بریاری سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیران/ئیدارهی سلێمانی ژماره(89)ی ساڵی2004، كهتایبهته بههاندانی وهبهرهێنان لهههرێمی كوردستاندا،پووچهڵ دهكرێتهوه ودهستهی هاندانی وهبهرهێنان وپێكهاتهكانی ههڵدهوهشێندرێنهوه،كهبهپێی مادهی (16)ی بریاری سهرهوه پێكهاتووه وههموو ماف وپابهندیهكان وسامانه گوێزراوه ونهگوێزراوهكانی دهبنه هی (دهستهی وبهرهێنان)، كهبهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه دادهمهزرێت. دووهم:گشت ئهو پرۆژه وهبهرهێنهیانهی موڵهت دراوون لهلایهن دهستهی وهبهرهێنانی دامهزراو بهپێی بریاره پووچهڵكراوهكهی برگهی یهكهمی سهرهوه وئهو پرۆژه وهبهرهێنهریانهی ئیدارهی ههولێر، بهپێی یاسا بهركارهكان موڵهتی پێداوون، به پرۆژهی وهبهرهێنانی یاسایی دادهندرێن وبهردهوام دهبن لهسوود وهرگرتن لهو ئیمتیازو هاندهرانهی پێیان دراوون. سێیهم:گشت پرۆژهكانی دیكهی لهقۆناغی لێتۆژینهوهو ههڵسهنگاندن دان وهێشتا بڕیاری كۆتاییان لهلایهن دهستهی ههڵوهشایهوه،وهك پڕۆژهی وهبهرهێنان پێدهرنهچووه،ڕوانهی ئهو دهستهی وهبهرهێنانه دهكرێن كهبهپێی حوكمهكانی ئهنم یاسایه دامهزراوه وفهرمانگه تایبهتمهندهكانی دهستهش بهردهوام دهبن لهتهواوكردنی ئهو رێكارانهی دهستهی ههڵوهشایهوه پێیان ههڵساوه.
مادهی حهڤدهم
مادهی حهڤدهم: كێشهكانی وهبهرهێنان بهپێی گرێبهستی مۆركراو له نێوان ههردوو لادا یهكلا دهكرێنهوه. ئهگهر له گرێبهستهكهش هیچ برگهیهكی وا نهبوو ئهوا به رێگهیهكی دۆستانه و بهرهزامهندی ههردوو لایهن چارهسهردهكرێن، له حاڵهتێكدا ڕهزامهندی ههردوو لایهن بهدهست نههات، ههردوو لا بۆیان ههیه هانا بهرن بۆ ئهو ناوبژیوانیهی كه حوكمهكانی له یاسا رهچاوكراوهكانی ههرێمدا دیاركراوون، یان بهپێی حوكمهكانی یهكلاكردنهوهی ناكۆكیهكانی ههر رێككهوتنامهیهكی نێودهوڵهتی، یان دووقۆڵی كه عیراق لایهنێك بێت تیایاندا.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: ههموو وهزارهت و فهرمانگهكانی دهوڵهت ژمێریاری مانگانهی خۆیان (موازین المراجعه) لهماوهیهك پێشكهش به وهزارهتی دارایی و ئابووری ـ بهڕێوهبهرایهتی ژمێریاری دهكهن كه (10) رۆژ له كۆتایی ههر مانگێك تێپهڕ نهكات.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: نابێ گرێبهستی كاركردن له فهرمانگهكانی ههرێمدا بهبێ رهزامهندی وهزارهتی دارایی و ئابووری ئهنجام بدرێ.
ماددهی یازدهم
ماددهی یازدهم: لهسهر وهزیری دارایی و ئابوورییه تهرخانكراوی گوژمهكانی داهاتی مانگانه كه وهزارهتی تهندروستی بهدهستی دههێنێ بۆ ههموو فهرمانگهكانی بیخاته سهر بودجهی وهزارهتی تهندروستی بۆ مهبهستی كڕینی دهرمان و دابین كردنی خهرجییهكانی چاككردنهوه (الصیانه) به ههموو جۆرهكانیهوه و راهێنانی كارمهندانی و بهپێی داواكاری وهزارهتی تهندروستی كه خشتهی داهاته راستهقینه وه دیهاتووهكانی پێوه لكابێ.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم : یهكهم: وهزیری تایبهتمهند دهسهڵاتی خهرج كردنی ههیه كه له (250) (دوو سهد و پهنجا ملیۆن دینار) زیاتر نهبێ بۆ ههر حاڵهتێك و بۆی ههیه دهسهڵات بدات به سهرۆكی فهرمانگهكانی سهر به وهزارهتهكهی به خهرج كردنی پارهیهك كه له (100) (سهد ملیۆن دینار) زیاتر نهبێ . دووهم: سهرۆكی ئهو دهستانهی كه به وهزارهتهوه نهلكاون دهسهڵاتی خهرج كردنی گوژمه پارهیهكیان ههیه كه له (150) (سهد و بهنجا ملیۆن دینار) زیاتر نهبێ بۆ ههر حاڵهتێك. سێیهم: له (یهكهم) و (دووهم) دا ڕهچاوی ئهمانهی خوارهوه دهكرێ : 1. دهبێ خهرجكردنهكه بهپێی پشتیوانهی پهسهندكراوهكانی بودجهی گشتی ساڵانه و بۆ ئهو مهبهستانه بێت كه بۆی دیاری كراوه. 2. پشت به پشتیوانهی تهرخان كراو له بودجهی گشتی ببهسترێ و نابێ پابهند به خهرج كردنێك بێ كه له تهرخان كراوی بودجه زیاتر بێ.
ماددهی سی ونۆ
ماددهی سی ونۆ: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخاته بهر كار.