المواد القانونية

مادده‌ی پازده‌یه‌م

مادده‌ی پازده‌یه‌م: كاتێك كۆمه‌ڵه‌كه‌ هه‌ڵوه‌شێنرایه‌وه‌ پاكتاو و كه‌ره‌وه‌یه‌ك یان زیاتری بۆ داده‌نرێ و ئه‌م دانانه‌ش ده‌سته‌ی گشتی كۆمه‌ڵه‌ ده‌یكات ئه‌گه‌ر هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌كه‌ به‌ ئاره‌زووی خۆیان بێ یاخود ده‌سته‌ی گشتی دادگای ته‌مییزی هه‌رێمی كوردستانی عێراق دایده‌نێ ئه‌گه‌ر هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌كه‌ قه‌زایی بێت و دادگای به‌رایی (بداءه‌)ش هه‌ر ئه‌و ده‌مه$ ده‌ستی به‌سه‌ر داده‌گرێ تاكو پاكتاوه‌كانی ده‌كرێ.

مادده‌ی سیازده‌یه‌م:

مادده‌ی سیازده‌یه‌م: 1. كۆر ده‌سته‌یه‌كی سه‌رۆكایه‌تی ده‌بێ كه‌ له‌ مانه‌ پێك دێ:- أ. سه‌رۆكی كۆر سه‌رۆك ب. جێگری سه‌رۆك ئه‌ندام ج. سكرتێری كۆر ئه‌ندام و بڕیارده‌ر د. دوو له‌ ئه‌ندامی كارای (متفرغ) كه‌ ئه‌نجومه‌ن له‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌یدا هه‌ڵیان ده‌بژێرێ كه‌ به‌ لایه‌نی كه‌م دوو سێ یه‌كی ئه‌ندامه‌ كاراكانی ئاماده‌ ده‌بن و بۆ چوار ساڵ ده‌بێ و یه‌ك جار شیاوی نوێكردنه‌وه‌ ده‌بێ. 2. ئه‌نجومه‌نی كۆر به‌ لایه‌نی كه‌م‌ مانگێ جارێك كۆ ده‌بێته‌وه‌.

مادده‌ی چوارده‌یه‌م:

مادده‌ی چوارده‌یه‌م: ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی به‌م ئه‌رك و تایبه‌تمه‌ندییانه‌ هه‌ڵده‌ستێت: 1. ئاماده‌كردنی بودجه‌ی ساڵانه‌و میلاكی كۆر بۆ ئه‌وه‌ی له‌ لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی كۆره‌وه‌ بڕیاری له‌سه‌ر بدرێ و له‌ كاتی دیاری كراودا پێشكه‌ش به‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران بكرێ. 2. ریكخستنی كارو باری به‌رێوه‌ بردن و دارایی كۆر به‌ پێی پێره‌وی ناوخۆ. 3. پێشنیار كردنی به‌ستنی كۆنگره‌ و كۆر له‌سه‌رجه‌م به‌شه‌كانی رۆشنبیری دا. 4. سه‌رپه‌رشتی كردنی كاروباری زانستی و رۆشنبیری كۆڕ. 5. ره‌زامه‌ندی له‌سه‌ر به‌ ئیفاد ناردنی ئه‌ندام و كارمه‌ندانی كۆر بۆ ده‌ره‌وه‌ و ناوه‌وه‌ی هه‌رێم.

مادده‌ی پازده‌یه‌م:

مادده‌ی پازده‌یه‌م: 1. ئه‌نجومه‌نی كۆر له‌ سه‌رۆك و جێگره‌كه‌ی و سكرتێر و ئه‌ندامه‌ كاراكان پێك دێ. 2. ئه‌نجومه‌نی كۆڕ به‌ لایه‌نی كه‌م مانگێ جارێك كۆ ده‌بێته‌وه‌ و راده‌ی یاسایی به‌ ئاماده‌بوونی دوو سێیه‌كی ئه‌ندامه‌كانی به‌ ده‌ست دێ و بڕیاره‌كانی ئه‌نجومه‌ن به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئه‌ندامان وه‌رده‌گیرێ له‌ كاتی یه‌كسان بوونی ده‌نگه‌كان ئه‌و لایه‌نه‌ سه‌ركه‌وتوو ده‌بێ كه‌ ده‌نگی سه‌رۆكی له‌گه‌ڵ دایه‌. 3. پشووی ساڵانه‌ی كۆر یه‌ك مانگه‌و له‌ (1)ی مانگی ته‌مووزه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كات، گه‌ر پێویستی كرد سه‌رۆك ده‌توانێ له‌و ماوه‌یه‌شدا داوای كۆبونه‌وه‌ له‌ ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی و ئه‌نجومه‌نی كۆڕ بكات.

مادده‌ی شازده‌یه‌م:

مادده‌ی شازده‌یه‌م: كۆر به‌م تایبه‌تمه‌ندیانه‌ هه‌ڵده‌ستێ: 1. سه‌یر كردنی ئه‌و كارانه‌ی په‌یوه‌ندی به‌ ئه‌رك و ئامانجه‌كانی كۆره‌وه‌ هه‌یه‌. 2. گفتوگۆو په‌سه‌ند كردنی كاره‌كانی لیژنه‌ زانستیه‌كان. 3. راستاندنی پرۆژه‌ی بودجه‌ی ساڵانه‌ی كۆر و پێشكه‌ش كردنی به‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران له‌ كاتی دیاریكراودا. 4. په‌سه‌ند كردنی پلانی ساڵانه‌ی كۆر. 5. سه‌یر كردنی ئه‌و شتانه‌ی كه‌ سه‌رۆكی كۆر پێی ده‌سپێرێت.

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م:

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م: ئه‌نجومه‌نی كۆر بۆی هه‌یه‌ لیژانی كاتی و هه‌میشه‌یی له‌ ئه‌ندامانی خۆی، یان كه‌سانی تر به‌ سه‌رۆكایه‌تی یه‌كێك له‌ ئه‌ندامه‌كاراكانی كۆر پێك بهێنێ.

مادده‌ی هه‌ژده‌یه‌م:

مادده‌ی هه‌ژده‌یه‌م: 1. كۆڕ ئه‌و به‌رێوبه‌رایه‌تیانه‌ی خواره‌وه‌ی ده‌بێت: أ. نووسینگه‌ی سه‌رۆكی كۆڕ. ب. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی كارگێری كه‌سه‌كان (أفراد). ج. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی ژمێریاری و ورده‌كاری. د. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی راگه‌یاندن و په‌یوه‌ندییه‌ گشتییه‌كان. هـ. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی خزمه‌تگوزاری زانستی و هونه‌ری. و. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی چاپخانه‌و بڵاوكردنه‌وه‌. ز. كتێبخانه‌. ح. بنكه‌ی ده‌ستنووس و به‌ڵگه‌نامه‌كان. ط. كۆگا 2. هه‌ریه‌ك له‌و به‌رێوه‌به‌رایه‌تیانه‌ فه‌رمانبه‌رێكی خاوه‌ن بڕوانامه‌ی زانكۆیی به‌رێوه‌ ده‌باو به‌ سكرتێره‌وه‌ په‌یوه‌ست ده‌بێ. 3. ئه‌نجومه‌نی كۆر بۆی هه‌یه‌ له‌ كاتی پێویستیدا به‌رێوه‌به‌رایه‌تی و چه‌ند به‌شێكی نوێ بكاته‌وه‌.

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م:

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: دارایی كۆڕ له‌ مانه‌ی خواره‌وه‌ پێك دێ: 1. به‌خشش (منحه‌) ی ساڵانه‌ی بودجه‌ی گشتی حكومه‌تی هه‌رێم. 2. داهاته‌كانی چالاكییه‌كانی خۆی. 3. قازانجه‌كانی چاپه‌مه‌نی. 4. به‌خشش و پیتاك.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: یه‌كه‌م: كاركردن به‌ به‌ندی/د له‌ بڕگه‌ی (1)ی مادده‌ی شه‌شه‌م ڕاده‌گیرێ و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌: 1- د- شایه‌دی دانی دوو شایه‌د كه‌ شایسته‌یی یاساییان هه‌بێ بۆ گرێبه‌ندی هاوسه‌رگیرییه‌كه‌ لێره‌دا ژن و پیاو یه‌كسانن. دووه‌م: بڕگه‌یه‌ك به‌زنجیره‌(ه‌) ده‌خرێته‌ سه‌ر مادده‌كه‌ به‌م شێوه‌یه‌ خواره‌وه‌: 5- هاوسه‌ره‌كه‌ بۆی هه‌یه‌ له‌ كاتی گرێبه‌ندی هاوسه‌رگیریدا مێرده‌كه‌ی مافی ئه‌وه‌ی بداتێ كه‌ بۆی هه‌بێ ته‌ڵاقی به‌ده‌ست بێ.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: كاركردن به‌ حوكمی بڕگه‌ (2) له‌ مادده‌ی حه‌وته‌م له‌م یاسایه‌دا ڕاده‌گیرێ و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌: 2- دادوه‌ر بۆی هه‌یه‌ ڕێگه‌ بدات به‌یه‌ك له‌ دوو هاوسه‌ره‌كان گه‌ر نه‌خۆشی ئه‌قڵی هه‌بێ هاوسه‌رگیریی بكات ئه‌گه‌ر به‌ ڕاپۆرتی لیژنه‌ی پزیشكی تایبه‌تمه‌ند ده‌ركه‌وت هاوسه‌رگیرییه‌كه‌ی زیان به‌ كۆمه‌ڵگا ناگه‌یه‌نی و له‌ به‌رژه‌وه‌ندیی خۆیه‌تی به‌مه‌رجێك هاوسه‌ره‌كه‌ی دیكه‌ی به‌ روونی و به‌ نووسین رازی بێ له‌ كاتی گرێبه‌ندیی هاوسه‌رگیرییه‌كه‌یدا.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: یه‌كه‌م:كاركردن به‌ حوكمی بڕگه‌(1) له‌مادده‌ی هه‌شته‌می ئه‌م یاسایه‌ ڕاده‌گیرێ و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌:- 1- هه‌ر كه‌سێك شازده‌ ساڵی ته‌مه‌نی ته‌واوكرد و داوای هاوسه‌رگیریی كرد، دادوه‌ر بۆی هه‌یه‌ ڕێگه‌ی پێ بدات،ئه‌گه‌ر ده‌ركه‌وت شایسته‌یی و توانای جه‌سته‌یی هه‌یه‌و ئه‌مه‌ش دوای ڕه‌زامه‌ندیی سه‌رپه‌رششتیار (وه‌لی)ی شه‌رعی ده‌بێ و ئه‌گه‌ر سه‌رپه‌رشتیار رێگربوو،ئه‌وا دادوه‌ر داوای لێده‌كات له‌ ماوه‌یه‌كی دیاریكراودا قایل بێت، ئه‌گه‌ر ڕه‌خنه‌ی نه‌گرت یان ره‌خنه‌كه‌ی شیاوی ئه‌وه‌ نه‌بوو گوێی پێ بدرێ، ئه‌وا دادوه‌ر رێگه‌ی ئه‌و هاوسه‌رگیرییه‌ ده‌دات. دووه‌م: بڕگه‌یه‌ك به‌ زنجیره‌ی (3) ده‌خرێته‌ سه‌ر مادده‌كه‌و به‌م جۆره‌ی خواره‌وه‌: 3- دایك به‌ سه‌رپه‌رشتیار (وه‌لی) ئه‌مر داده‌نرێ كه‌ باوك مردبی یان، دیارنه‌بێء دایكه‌كه‌ به‌خێوی كردبی و له‌لای بێ.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: كاركردن به‌ بڕگه‌كانی (2،1)ی مادده‌ی نۆیه‌م له‌ یاساكه‌دا ڕاده‌گیرێ و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌: 1- نابێ هیچ خزمێك یان كه‌سێكی بیانی یه‌كێك ناچاربكات چ نێر بێ و چ مێ بۆ هاوسه‌رگیریی به‌بێ ڕه‌زامه‌ندیی خۆی و گرێبه‌ندی به‌ زۆری به‌ نادروست داده‌نرێ، ئه‌گه‌ر نه‌چووبێته‌ په‌رده‌وه‌و له‌ گه‌ڵی جووت نه‌بووبێ و ئه‌گه‌ر چووبیش ئه‌وا ڕاده‌گیرێ. هه‌روه‌ها كه‌سێك له‌ خزمان یا جیا له‌وانیش رێگه‌ له‌ یه‌كێك بگرێ كه‌ شایسته‌یی هاوسه‌رگیرییه‌ به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بۆ هاوسه‌رگیریی. 2- هه‌ركه‌سێكی سه‌رپێچی حوكمه‌كانی بڕگه‌(1)ی ئه‌م مادده‌یه‌ بكات به‌ حه‌پس كردن بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ دوو ساڵ كه‌متر نه‌بێ و له‌ پێنج ساڵیش زیاتر نه‌بێ سزاده‌درێ ئه‌گه‌ر له‌ خزمه‌كانی پله‌ یه‌ك بێ، به‌ڵام گه‌ر سه‌رپێچی كه‌ر له‌ ئه‌وان نه‌بوو ئه‌وا سزاكه‌ی حه‌پس كردن ده‌بێ بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ سێ ساڵ كه‌متر نه‌بێ یاخود به‌ندكردنی بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ ده‌ ساڵ زیاتر نه‌بێ.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: بڕگه‌ی (2) له‌ مادده‌ (27)ی یاسای باجی ده‌رامه‌تی ژماره‌ (113)ی ساڵی 1982ی هه‌مواركراو هه‌موارده‌كرێ و به‌م جۆره‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: ( پێویسته‌ له‌سه‌ر هه‌ر كه‌سێكی تۆماركرابێ یا تۆمار نه‌كرابێ و ده‌رامه‌تێكی هه‌بێ كه‌ باج بیگرێته‌وه‌، راپۆرتێك پێشكه‌ش بكات له‌ باره‌ی ده‌راماته‌كه‌ی خۆی به‌ر له‌ رۆژی یه‌كه‌می ته‌مووز له‌ ســـــاڵی ته‌قدیری ئه‌گه‌ر داوای لێ نه‌كرا به‌ ئاگادار كردنه‌وه‌ی نووســــراو یان هۆیه‌ك له‌ هۆیه‌كانی راگه‌یاندنه‌وه‌ پێشكه‌شی بكا.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: ده‌زگا ئامانجی گرتنه‌ ئه‌ستۆی به‌رپرسیاریه‌تی هه‌مووكاروباری فرۆكاخانه‌ شارستانیه‌كان له‌هه‌رێمی كوردستان_عێراقی هه‌یه‌، هه‌روه‌ها به‌رێوه‌بردن و به‌گه‌ڕخستن و گه‌شه‌پێدان و به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی گواستنه‌وه‌ی ئاسمانی له‌لایه‌نه‌كانی هۆنه‌ری و به‌گه‌رخستن و ئابووری و رێكخستنی كارگێڕی جولانه‌وه‌ی ئاسمانی كارا له‌ سه‌رزه‌وی و له‌ ئاسمانی فرۆكه‌خانه‌كانی هه‌رێم، به‌جۆرێك ئاسته‌كانی ئاسایش و سه‌لامه‌تی به‌ پێی پێوانه‌كانی نێوده‌وله‌تی و ناوخۆیی بهێنێته‌دی.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: ده‌زگا ئه‌م ئه‌رك و ئیشانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: یه‌كه‌م: په‌ره‌پێدانی ناوه‌ندی فرۆكه‌خانه‌كانی شارستانی له‌ هه‌رێمدا به‌شێوه‌یه‌كی كاریگه‌ر به‌جۆرێك سه‌لامه‌تی و ئاسایشی فرۆكه‌كانی مسۆگه‌ر بكات. دووه‌م: پێشكه‌شكردنی خزمه‌تگوزاریه‌كانی جولانه‌وه‌ی ئاسمانی دیاریكراوه‌كانی خواره‌وه‌ بۆ فرۆكه‌كانی كارا له‌ شوێنی مانۆڕكردن و ئاسمانی فرۆكه‌خانه‌كانی هه‌رێم: 1- خزمه‌تگوزاری چاودێری كردنی فرۆكه‌خانه‌ (AERODROME CONTROL SERVICE) به‌وبڕوایه‌ی به‌شێكه‌ له‌ خزمه‌تگوزاریه‌كانی جوڵانه‌وه‌ی ئاسمانی (AIR TRAFFIC CONTROL SERVICE) 2- خزمه‌تگوزاری زانیاریه‌كانی گه‌شت (FLIGHT INFORMATION SERVICE) 3- خزمه‌تگوزاریه‌كانی ئاگاداركردنه‌وه‌ (ALERTING SERVICE) سێیه‌م: پێشكه‌شكردنی خزمه‌تگوزاریه‌كانی چاودێریكردنی سه‌رزه‌وی (GROUND CONTROL) بۆ فرۆكه‌و نه‌فه‌ر هه‌ڵگره‌كان و كه‌سانی كرێكار له‌ گۆره‌پانی وه‌ستانی فرۆكه‌كان. چواره‌م: هاندانی وه‌ به‌رهیبَنان له‌ خزمه‌تگه‌زاریه‌كانی گواستنه‌وه‌ی ئاسمانی له‌ هه‌رێمدا. پێنجه‌م: توێژینه‌وه‌و پێداچونه‌وه‌و تۆماركردنیان و دانانی پلانه‌كان بۆ گه‌شه‌پێدان و په‌ره‌پێدانی فرۆكه‌خانه‌كانی شارستانی له‌ هه‌رێمدا. شه‌شه‌م: دابینكردنی سه‌لامه‌تی فرۆكه‌وانی شارستانی له‌ هه‌رێمدا به‌ پێی یاساو پێڕه‌وورێنماییه‌كانی ناوخۆو نێوده‌وله‌تی تایبه‌ت به‌ كاروباری فرۆكه‌وانیی شارستانی. حه‌وته‌م: به‌كارخستنی به‌ توانای فرۆكه‌خانه‌كانی شارستانی له‌ هه‌رێمدا و هێنانه‌دی ئاستی خزمه‌تگوزاریه‌كانی گونجاو له‌گه‌ڵ پێداویستیه‌كانی ناوخۆیی ونێوده‌وڵه‌تی. هه‌شته‌م: پێشنیازكردنی پلان و سیاسه‌ته‌كانی تایبه‌ت به‌ گواستنه‌وه‌ی ئاسمانی له‌ هه‌رێمدا. نۆیه‌م: ئاماده‌كردن و راهێنان و په‌ره‌پێدانی هێزی كارگه‌ر له‌مه‌یدانی فرۆكه‌خانه‌كانی هه‌رێم. ده‌یه‌م: رێكخستن وبه‌رێوه‌بردنی كه‌ش و هه‌واوسه‌رپه‌رشتیكردنی خزمه‌تگوزاری و ئاسانكاریه‌كانی پێویست بۆ جولانه‌وه‌ی كه‌شتییه‌وانی ئاسمانی وه‌كو گه‌یاندنه‌كان و چاودێریكردنی ئاسمانی له‌ ئاسمان و فرۆكه‌خانه‌كانی هه‌رێم به‌پێی ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتی فرۆكه‌وانی شارستانی عیراقه‌وه‌ پێی دراوه‌. یازده‌م: رێكخستنی پرۆسه‌كانی به‌رێوه‌بردنی جولانه‌وه‌ی ئاسمانی له‌ ئاسمان و فرۆكه‌خانه‌كانی هه‌رێم بۆ مسۆگه‌ركردنی سه‌لامه‌تی ره‌وانه‌كردنی به‌شێوه‌یه‌كی خێراو ڕێك و پێك به‌پێی پێوانه‌كانی نێوده‌وڵه‌تی و ناوخۆیی و ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتی فرۆكه‌وانی شارستانی عێراق پێی دراوه‌. دوازده‌م: پێشنیاركردنی دامه‌زراندنء ئاماده‌كردنی فرۆكه‌خانه‌كانی شارستانی له‌ هه‌رێمداو سه‌رپه‌رشتیكردنی پرۆسه‌كانی كارگێڕیء به‌گه‌ڕخستن و وه‌به‌رهێنانی. سیازده‌م: مسۆگه‌ركردنی مافه‌كانی هاوشانی (ارتفاق) ئاسمانی له‌ ئاسمانء فرۆكه‌خانه‌كانی هه‌رێم. چوارده‌م: دابینكردنی بیناو موڵكء ئامێرو كه‌ره‌سته‌و وێستگه‌ء مناره‌كانی به‌ته‌ل و بێته‌ل بۆ فرۆكه‌خانه‌كانی هه‌رێم. پازده‌م: پشكنینی فرۆكه‌كان و قه‌ده‌غه‌كردنیان له‌ فڕین، یان گلدانه‌وه‌ی هه‌ر به‌ڵگه‌نامه‌یه‌ك په‌یوه‌ندی پێیه‌وه‌ هه‌بێت به‌پێی هه‌بوونی پێداویستیه‌كانی ئاسایش و سه‌لامه‌تی فرۆكه‌كه‌ و به‌پێی ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتی فرۆكه‌وانی شارستانی عێراق و ده‌سه‌ڵاته‌كانی هه‌رێم پێی دراوه‌. شازده‌م: هه‌ماهه‌نگی كردن له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌كانی ناوخۆیی تایبه‌تمه‌ند بۆ دانانی به‌رزه‌فتكاری و ڕێڕه‌وو ڕێنماییه‌كانی كه‌ به‌پێویستی ده‌زانێ بۆ پاراستنی ئاسایش له‌ ئاسمان و فرۆكه‌خانه‌كانی هه‌رێم و مسۆگه‌ركردنی سه‌لامه‌تی فرۆكه‌كان و یارمه‌تیدانی فرۆكه‌وانی (كه‌شتیه‌وانی)و ڕێكخستنی گه‌یاندن و په‌ی پێ بردنی ئاسمانی (ڕادار)، به‌پێی ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتی فرۆكه‌وانی شارستانی عێراق و ده‌سه‌ڵاته‌كانی هه‌رێم پێی دراوه‌. حه‌ڤده‌م: سه‌رپه‌رشتیكردن به‌سه‌ركاروباره‌كانی په‌یوه‌ندیدار به‌سه‌لامه‌تی فرۆكه‌وانی شارستانی له‌ ئاسمان و فرۆكه‌خانه‌كانی هه‌رێم و چاودێریكردنی پابه‌ندبوونی لایه‌نه‌كانی تایبه‌تمه‌ند به‌به‌رزه‌فتكاری و ڕێڕه‌وو ڕێنماییه‌كانی به‌ركار به‌پێی ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتی فرۆكه‌وانی شارستانی عێراق پێی دراوه‌. هه‌ژده‌م: گفتوگۆكردن له‌گه‌ڵ كۆمپانیاكان بۆ به‌كارخستن و به‌ڕێوه‌بردنی فرۆكه‌خانه‌كان یان بنیاتنان و به‌كرێدانی باڵه‌خانه‌و عه‌مبارو شوێنه‌كانی ئازادو گۆڕه‌پانه‌كان. نۆزده‌م: مۆڵه‌تدانء ڕێگه‌پێدانی تایبه‌ت به‌ كردنه‌وه‌ی نووسینگه‌ی كۆمپانیاكانی فرۆكه‌وانی و بریكاره‌كانی كۆمپانیا فرۆكه‌وانیه‌كانی له‌ هه‌رێمدا كارده‌كه‌ن و چاودێریكردنی كاره‌كانیان بۆ مسۆگه‌ر كردنی پابه‌ندبوونیان به‌مه‌رجه‌كانی ڕێگه‌پێدان به‌پێی ڕێڕه‌وه‌كانی پشت پێ به‌ستراو. بیسته‌م: هه‌ماهه‌نگی كردن له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاتی فرۆكه‌وانی شارستانی عێراق بۆ ته‌واوكردنی ئه‌م كارانه‌ی خواره‌وه‌ به‌پێی به‌رزه‌فتكاری و ڕێنماییه‌كانی نێو ده‌وڵه‌تی و ناوخۆیی:- 1- ئه‌نجامدانی كاری به‌دوادا گه‌ڕان و به‌هانا هاتنی ئه‌و فڕۆكانه‌ی له‌ناو سنوری هه‌رێمدا پێویستیان پێی هه‌یه‌. 2- رێگه‌ دان به‌ فێربوون راهێنان له‌ سه‌ر فرۆكه‌وانی و كاره‌كانی ئاسمانی له‌ناو سنووری هه‌رێمدا. 3- ئه‌نجامدانی پرۆسه‌كانی فێركردن و راهێنان له‌ جۆره‌ها مه‌یدانه‌كانی فرۆكه‌وانی شارستانی له‌ناو سنووری هه‌رێمدا و له‌میانه‌ی كردنه‌وه‌ی خول و ئه‌لقه‌كانی خوێندن و كۆنگره‌كان. 4- دانانی ڕێساكانی ئاسمانی و پێڕه‌وه‌كانی په‌یوه‌ندیدار به‌ فڕینی فڕۆكه‌كان و فڕۆكه‌وانی ئاسمانی و پاراستنی كه‌سان و سامانی گشتی و تایبه‌تی له‌سه‌ر زه‌وی و ڕێگای به‌كارهێنانی پانتاییی ئاسمان له‌ناو سنووری هه‌رێمدا. 5- په‌یوه‌ندیكردن به‌ ڕێكخراوو ده‌سته‌كانی نێو ده‌وله‌تی و هه‌رێمایه‌تیی تایبه‌تمه‌ند له‌ مه‌یدانه‌كانی فڕۆكه‌وانی شارستانی. 6- ده‌ركردنی ڕێگه‌ پێدانی تایبه‌ت به‌ گه‌شته‌كانی ڕێكخراوو به‌ ڕێكه‌وتی بۆ كۆمپانیاكانی فڕۆكه‌وانی شارستانی ناوخۆ و بیانی كه‌ ئاسمان و فرۆكه‌خانه‌كانی هه‌رێم به‌كارده‌هێنن و تۆماركردنی ئه‌و ڕێپێدانانه‌. 7- ده‌ركردن و نوێكردنه‌وه‌ی مۆڵه‌ته‌كانی كارایی پیشه‌كانیان بۆ كارمه‌ندان له‌هه‌ندێ پیشه‌ی فڕۆكه‌وانی شارستانی له‌ هه‌رێمدا،وتۆماركردنی ئه‌و مۆڵه‌تانه‌و چاودێری كردنی پرۆسه‌كانی نوێكردنه‌وه‌یان به‌پێی به‌رزه‌فتكاری و ڕێنماییه‌كانی نێو ده‌وڵه‌تی و ناوخۆیی. 8- تۆماركردنی فڕۆكه‌كانی شارستانی كه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ كۆمپانیاكانی نیشتمانی سه‌ر به‌ هه‌رێم و ئه‌و ڕێپێدانانه‌ی په‌یوه‌سته‌ به‌ سه‌لامه‌تی به‌كارخستن و پاراستنی و تۆماركردنی ئه‌و ئه‌نجامانه‌ی لێیه‌وه‌ په‌یدا ده‌بن. بیست و یه‌كه‌م: به‌شداریكردن له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی په‌یوه‌ندیدار به‌ گرێدانی ڕێككه‌وتنه‌كانی دووانه‌و به‌ كۆمه‌ڵ بۆ خزمه‌تگوزاریه‌كانی گواستنه‌وه‌ی ئاسمانی له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاته‌كانی فڕۆكه‌وانی شارستانی له‌ ده‌وله‌ته‌كانی دیكه‌وه‌، وتۆماركردنی ئه‌نجامه‌كانی لێیه‌وه‌ په‌یدا ده‌بن، به‌ جۆرێك خزمه‌ت به‌ به‌رژه‌وه‌ندی فڕۆكه‌وانی شارستانی و فڕۆكه‌خانه‌كانی هه‌رێم بگه‌یه‌نێ. بیست و دووه‌م: مسۆگه‌ر كردنی مافه‌كانی ڕێبواران و گواستنه‌وه‌ی كاڵاكان به‌پێی یاساو ڕێنماییه‌كانی ناوخۆیی و نێو ده‌وله‌تی. بیست و سێیه‌م: سه‌رپه‌رشتیكردنی بنیاتنان و پاراستنی هه‌موو شوێنه‌كانی (المرافق) كه‌ خزمه‌ت به‌ جوڵانه‌وه‌ی ئاسمانی له‌ فڕۆكه‌خانه‌كانی هه‌رێم ده‌گه‌یه‌نێ. بیست و چواره‌م: رێكخستنی بازاڕی گواستنه‌وه‌ی ئاسمانی له‌ هه‌رێمدا. بیست و پێنجه‌م: ئاڵ و گۆڕكردنی شاره‌زایه‌تی و زانیاریه‌كان له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاتی فڕۆكه‌وانی شارستانی و ده‌سه‌ڵاته‌كانی فرۆكه‌خانه‌كانی ده‌وڵه‌تانی دیكه‌. بیست و شه‌شه‌م: ئاماده‌كردنی ده‌رخسته‌كان و نه‌خشه‌سازیه‌كانی تایبه‌ت به‌ دامه‌زراندنی شوێنه‌ نوێیه‌كانی (المرافق الجدیده‌) خزمه‌ت به‌ جوڵانه‌وه‌ی ئاسمانی له‌ فرۆكه‌خانه‌كانی هه‌رێم ده‌گه‌یه‌نێ. بیست و حه‌وته‌م: دابینكردنی هه‌موو پێداویستییه‌كانی هونه‌ری و وه‌گه‌ڕخستن و كارگێڕی مرۆیی بۆ فڕۆكه‌خانه‌كانی هه‌رێم.

مادده‌ی یانزده‌م:

مادده‌ی یانزده‌م: له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كانه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی دوانزده‌م:

مادده‌ی دوانزده‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی (وه‌قایعی كوردستان) جێبه‌جێ ده‌كرێت.

مادده‌ی چوارده‌م:

مادده‌ی چوارده‌م: یه‌كه‌م: ده‌زگا كرێ و ره‌سمه‌كان دیاریده‌كات له‌ به‌رامبه‌ر به‌ كارهێنانی فرۆكه‌خانه‌كانی هه‌رێم یان به‌كارهێنانی به‌شێكی و هه‌روه‌ها به‌رامبه‌ر ئاسانكاریه‌كانی فرۆكه‌وانی ئاسمانی و خزمه‌تگوزاریه‌كانی جولانه‌وه‌ی ئاسمانی كه‌ پێشكه‌شی ده‌كات له‌ ئاسمان و زه‌وی ئه‌و فرۆكه‌خانانه‌و هه‌ر خزمه‌تێكی دیكه‌ی پێشكه‌شی ده‌كات، به‌پێی په‌یره‌وێك به‌پێی ئه‌م یاسایه‌وه‌ ده‌رده‌چێت. دووه‌م: ئه‌و په‌یره‌وه‌ی به‌پێی بڕگه‌(یه‌كه‌م) ی ئه‌م مادده‌یه‌ده‌رده‌چێت ده‌ستنیشانی حاله‌ته‌كانی به‌خشین و كه‌مكردنه‌وه‌ی كرێ و ره‌سمی دیاریكراو ده‌كات.

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م:

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: 1. رۆژنامه‌نووس مامه‌ڵه‌ی كارمه‌ندی له‌گه‌ڵدا ده‌كرێ له‌ لایه‌نی مۆله‌ت پێدانی ئاسایی و نه‌خۆشییه‌وه‌. 2. له‌ كاتی دامه‌زرانی له‌ هه‌ر فه‌رمانێك ماوه‌ی كاركردنی له‌ رۆژنامه‌نووسیدا بۆ سه‌ر مووچه‌ (علاوه‌) و به‌رز كردنه‌وه‌ی خانه‌نشینی ده‌خرێنه‌ سه‌ر ئیشه‌كه‌ی. 3. له‌ كاتی كاركردندا ئه‌گه‌ر تووشی هه‌ر پێشهاتێك (اصابه‌)یه‌ك بوو له‌سه‌ر ئه‌و لایه‌نه‌یه‌ كه‌ كاری بۆ ده‌كا هاریكاری پێویستی بكا ئه‌مه‌ش په‌یوه‌ندی به‌ مافی خانه‌نشینی یه‌وه‌ هه‌یه‌. 4. ده‌كری رۆژنامه‌نووسی خانه‌نشین به‌ پێی حوكمه‌كانی یاسای خانه‌نشینی رۆژنامه‌نووس له‌ دام و ده‌زگاكاندا كار بكا. 5. پێویسته‌ خه‌به‌ری سه‌ندیكا بدرێ له‌ كاتی شكایه‌ت كردن كه‌ له‌ دژی رۆژنامه‌نووس پێشكه‌ش ده‌كرێ، له‌ كاتی تاوانی بینرا و نه‌بێ نابێ، رۆژنامه‌نووس پرسیار و وه‌ڵام و توێژینه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ بكرێ به‌ تاوانیك كه‌ دراوه‌ت پاڵی و په‌یوه‌نداره‌ به‌ ئه‌نجام دانی كاره‌كه‌یه‌وه‌ دوای خه‌به‌ردانی سه‌ندیكا نه‌بێ. 6. ئه‌وه‌ی ده‌ست درێژی بكاته‌ سه‌ر رۆژنامه‌نووس له‌ كاتی ئه‌نجام دان یا به‌ هۆی كاره‌كه‌یه‌وه‌ ئه‌و سزایه‌ ده‌درێ كه‌ بۆ ئه‌و كه‌سه‌ دانراوه‌ كه‌ ده‌ست درێژی ده‌كاته‌ سه‌ر كارمه‌ندی گشتی له‌كاتی ئه‌نجامدانی فه‌رمان یا به‌ هۆی فه‌رمانه‌وه‌. 7. ئه‌و رۆژنامه‌نووسه‌ی به‌ هۆی یان له‌ كاتی ئه‌‌نجامدانی كاره‌كه‌یه‌وه‌ ده‌مرێ، نازناوی ئه‌ندامی (شه‌ره‌ف)ی له‌ سه‌ندیكادا پێ ده‌دری به‌ بڕیارێك له‌ ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ به‌ گوێره‌ی پێره‌وی ناوخۆ.

شه‌شه‌م

شه‌شه‌م: ئه‌م بڕیاره‌ له‌ رۆژی ده‌رچوونییه‌وه‌ كاری پێ ده‌كرێ و له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا بڵاوده‌كرێته‌وه‌.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة