أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: 1. ئهوهی بهپێی ئهم یاسایه خانهنشین بكرێ، مووچهیهكی خانهنشینیی پێ دهبڕێ بهرێژهی (50%)ی دوایین مووچهو دهرماڵهكهی و، بۆ ههر ساڵێ له ساڵهكانی خزمهتیشی له وهزیفه ناوبراوهكانی سهرهوهدا رێژهی (5%) بۆ مووچه خانهنشینییهكهی زیاد دهكرێ، بهمهرجێ مووچهی خانهنشینییهكهی له رێژهی (75%)ی دوایین مووچهو دهرماڵهكهی تێنهپهڕێ. 2. ئهوانهی كه ئهم یاسایه دهیانگرێتهوه بههۆكاری تهندروستی خانهنشین دهكرێن، یان دهمرن، رێژهی (75%)ی دوایین مووچهو دهرماڵهكهی تێنهپهڕێ، بهبێ ئهوهی گوێ بدرێته ماوهی خزمهته فیعلییهكهی لهو وهزیفانهدا كه ناوبراون.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: ئهم یاسایه، ئهم عینوانه وهزیفییانهنهی خوارهوه دهگرێتهوه: 1-بریكاری وهزارهت 2- پارێزگار 3- راوێژكار 4- بهرێوهبهری گشتی 5- شارهزا 6- سهرۆكانی زانكۆكان و سهرۆكانی ههیئهتهكانی پهیمانگه هونهریهكان و ئهندامانی ههیئهتی تهدریسی زانكۆو پهیمانگهكان، ئهوانهیان كه پلهی ئوستادیان ههیه 7- خاوهن پله تایبهتهكان 8- سهرۆك و ئهندامانی كۆڕی زانیاریی كوردستان.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ئهگهر كهسێ لهوانهی له ماددهی یهكهمی سهرهوهدا ناوبراون، خانهنشین بكرێ، ئهوه، سهرپشك دهكرێ كه بهپێی ئهم یاسایه مووچهی خانهنشینییهكهی وهربگرێ، یان بهپێی یاسایهكی خانهنشینیی دیكه كه گرتبێتییهوه.
ماددهی سی و شهشهم
ماددهی سی و شهشهم: یهكهم: سزا دهدرێت به بهندكردن بۆ ماوهیهك له یهك مانگ كهمتر نهبێت و له ساڵێك زیاتر نهبێت و به غهرامهیهك له پێنج سهد ههزار دینار كهمتر نهبێت و له یهك ملیۆن و پێنج سهد ههزار دینار زیاتر نهبێت، یان به یهكێك لهم دوو سزایه، ههر كهسێك یهكێك لهم كردهوانهی خوارهوه ئهنجام بدات: 1- فرۆشتن یان بهكرێدانی كارێكی پارێزراو بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه، یان به ههر شێوهیهك كارهكه بخاته ئاڵوگۆڕكردنهوه بهبێ ڕهزامهندی نووسراوی پێشوهختهی خاوهن ماف له سهر ئهم كاره. 2- لاساییكردنی كارهكه یان فرۆشتنی یان خستهڕووی بۆ فرۆشتن یان ئاڵوگۆڕكردنی یان بهكرێدانی لهگهڵ زانینی ئهوهی كهوا لاسایی كراوهتهوه. 3- بڵاوكردنهوهی كارێكی پارێزراو بهههر ئامرازێكی بڵاوكردنهوه، جگه لهو حاڵهتانهی بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه بهدهر كراون، ئهویش بهبێ ڕهزامهندی نووسراوی پێشوهختهی خاوهن ماف له سهر ئهم كاره. 4- ههڵسان، به نیازخراپی، به لهناوبردنی یان تێكدانی یان خهوشداركردنی ههر پاراستنێكی تهكنیكی كهوا دانهر بهكاریان دههێنێت. 5- دهستدرێژیكردنه سهر ههر مافێكی تری مهعنهوی یان دارایی له مافهكانی دانهر. دووهم: سزاكه فرهدهبێت به فرهبوونی ئهو كار یان بهجێگهیاندن یان پهخش یان تۆماركردنانهی كهوا بابهتی تاوانهكهن. سێیهم: له حاڵهتی دووبارهكردنهوهی تاوانهكه، ئهوا سزاكه دهبێته بهندكردن بۆ ماوهیهك له سێ مانگ كهمتر نهبێت و له دوو ساڵ زیاتر نهبێت و به غهرامهیهك له دوو ملیۆن دینار كهمتر نهبێت و له پێنج ملیۆن دینار زیاتر نهبێت یان یهكێك لهم دوو سزایه. چوارهم: پێویسته له سهر دادگا حوكم بدات به دهستبهسهرداگرتنی ئهو دانانهی كهوا بابهتی تاوانهكهن و ههروهها دهستبهسهرداگرتنی ئامێرو كهرهستهی بهكارهاتوو له ئهنجامدانی تاوانهكه. پێنجهم: له كاتی حوكم دان به تاوانباركردن، دادگا بۆی ههیه حوكم دهربكات به داخستنی ئهو دامهزراوهی كهوا كهسی حوكم لهسهردراو له ئهنجامدانی تاوانهكهی بهكاری هێنانهوه، بۆ ماوهیهك له شهش مانگ زیاتر نهبێت و له حاڵهتی دووبارهكردنهوی ئهو تاوانانهی له بڕگه (یهكهم/2)ی ئهم ماددهیهدا هاتوون، ئهوا داخستنهكه پێویستهكیی دهبێت.
ماددهی بیست و دووهم:
ماددهی بیست و دووهم: یهكهم: پێكهاتهو فهرمانگهكانی دیوان و ئهركهكانیان و تایبهتمهندییهكانیان به پێڕهوێكی ناوخۆ دیار دهكرێ كه له دیوانهوه دهردهچێت. دووهم: سهرۆكی دیوان بۆی ههیه به رهزامهندی ئهنجومهن رێنمایی بۆ ئاسانكاریی جێبهجێ كردنی ئهم یاسایه دهربچوێنێ. سێیهم: یاسای دیوانی چاودێری دارایی ژماره(14)ی ساڵی 2000و پێڕهوی دیوانی چاودێری دارایی ژماره(212)ی ساڵی 1999 ههڵدهوهشێنهوه.
ماددهی بیست وحهوت
ماددهی بیست وحهوت: لیژنهی زهپتی له مهركهزی سهندیكادا له سێ ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دههێنرێ و ئهندامێ له ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكایش، به بڕیاری ئهنجومهن سهرۆكایهتیی دهكا.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: بڕگهی یهكهم/ 3 له (ماددهی چوارهم) له یاساكهدا ههموار دهكرێت و بهم جۆرهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: ئهندام بێ له ئهنجومهنی نوێنهرانی عیراق یان ئهندام بوو بێت له (كۆمهڵهی نیشتمانیی عیراقی یان ئهنجومهنی نیشتمانیی كاتی عیراق) پاش رووخانی رژێمی پێشوو له ساڵی 2003.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: ماددهی (21)ی یاساكه ههڵدهوهشێتهوه بهم شێوهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: بهدهر له حوكمهكانی ماددهكانی پێشوو دهسته ئهمانه دهبهخشێ: 1. خێزانی ئهو پارێزهرانهی كه له ئهنجامی بزووتنهوهی رزگاریخوازی كوردستان ـ عیراق شههید بوون مووچهیهكی خانهنشینیان پێ دهدرێ كه مانگانه (400000)چوارسهد ههزار دینار كهمتر نهبێ. 2. خێزانهكانی ئهو پارێزهرانهی كۆچی دواییان كردووه له دوای كشانهوهی دهستهڵاتی مهركهزی له كارگێڕیی كوردستان له 23/10/1991وه تاكو دهرچوونی یاسای سندووقی خانهنشینی پارێزهرایهتی ژماره (18)ی ساڵی 1999 مووچهیهكی خانهنشینیان پێدهدرێ مانگانه له (300000) سێ سهد ههزار دینار كهمتر نهبێ.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: 1. كاركردن به بڕگهی (1ـ أ) له ماددهی (4)له یاسای زهوی عهرهسهی ژماره (26)ی ساڵی 1962 دهوهستێنرێ. 2. كاركردن به بِڕیاری ژماره (99) ی ساڵی 1974 دهوهستێنرێ. 3. كاركردن به بڕیاری ژماره (483)ی ساڵی 1981 دهوهستێنرێ. 4. كاركردن به بڕگهكانی بڕیاری (222) ی ساڵی 1977، سهبارهت به باجی زێده دهوهستێنرێ وئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه: ( لێ بوردنی عهرهسهیهك یا زیاتر له باجی بنهڕهتی بۆ ههركهسێكی لهسهریهتی بیدات كه رووبهرهكهی یان بهشی شایعی (الحصه الشائعه) له (600م2) زیاتر نهبێ و باجهكهی له زیادهكه وهردهگیرێ و خاوهن زهوی عهرهسهكه بۆی ههیه ئهو زهوییه یان ئهو بهشهی كه دهیهوێ لێ بوردنهكه بیگرێتهوه دهستنیشان بكات).
ماددهی سییهم
ماددهی سییهم: ههر دهستهیهكی ڕادیۆیی یان تهلهفزیۆنی، لهوهی پهیوهسته به بهرنامهكانیهوه، ئهم مافانهی خوارهوه پیاده دهكات: یهكهم: چهسپاندنی بهرنامهكانی یان تۆماركردنیان و كۆپیكردنی ئهم تۆماركردنانه ئهمهش بهسهر كۆپیكردنی ڕاستهوخۆ یان ناڕاستهوخۆ پهیڕهو دهكرێت. دووهم: دووباره پهخشكردنهوهی بهرنامهكانی و گواستنهوهیان بۆ جهماوهر.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: ئهم یاسایه له رۆژی 1/1/2008 دا جێبهجێ دهكرێت و له رۆژنامهی فهرمی (وهقائیعی كوردستان) دا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی ههژدهم:
ماددهی ههژدهم: یهكهم: بهر لهوهی سهرۆكی دیوان كارو دهسهڵاته بڕیار لێدراوهكانی بهپێی ئهم یاسایه وهرگرێ، لهبهردهم ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستان – عیراق ئهم سوێنده دهستووریهی خوارهوه دهخوات (سوێند بهخوای مهزن دهخۆم كارو فرمانهكهم به راستی و به ئهمانهت و دڵسۆزییهوه ئهنجام بدهم و یاساو پێڕهوو رینماییهكان به ئهمانهت و به دهست پاكی و بێ لایهنی پیاده بكهم و سهربهخۆیی دیوان و بێ لایهنی و شكۆمهندییهكهی بپارێزم و نهێنیهكانی كار بپارێزم و رێز له بنچینه رهوشتیهكان و پیشهییهكان بگرم كه كاروباری فرمان و پیشهكه رێك دهخهن و پێیانهوه بهندیم و خوا لهسهر ئهوهی دهیڵێم شاهیده). دووهم: جێگری سهرۆكی دیوان و بهڕێوهبهره گشتییهكان و یاریدهدهرهكانیان و ئهوانهی به پلهی ئهوانن و سهرۆكهكانی دهسته چاودێرییهكان ئهو سوێنده یاساییه لهبهردهم ئهنجومهنی چاودێری دهخۆن كه له بڕگهی (یهكهم)ی سهرهوهدا هاتووه بهر له دهست دانهكارهكانیان. كه خۆ بهستنهوه به پرنسیپهكانی پیشهی چاودێری و جێبهجێ كردنی به جۆرێكی بێ لایهنی و ئاشكرا كردنی ههرچی پێویســته بۆ بهرزكردنهوهی و پایهی چاودێری له ههرێمدا دهگرێتهخۆ.
ماددهی بیست وشهشهم
ماددهی بیست وشهشهم: یهكهم: كار له رێكهوتی یهكهم دانانی لهبهر دهستی جهماوهرهوه به بڵاوكراوهیی ههژمار دهكرێت، لهمهشدا سهیر ناكرێت بۆ دووباره بڵاوكردنهوهی، تهنها ئهگهر دانهر له كاتی دووباره بڵاوكردنهوهی، ههمواری بنهڕهتی بۆ بكات كه لهگهڵیدا دهكرێت به كارێكی نوێ ههژمار بكرێت. دووهم: ئهگهر كارهكه له ژمارهیهك بهش یان بهرگ پێكهاتبێت و بهجیاو له كاتی جیاوازدا بڵاوكرابێتهوه، ئهوا بۆ مهبهستی ههژماركردنی رێكهوتی بڵاوكردنهوهی، ههر بهشێك یان ههر بهرگێك به كارێكی سهربهخۆ ههژمار دهكرێت.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: یهكهم: كاركردن به ماددهی (2) له یاسای باجی خانووبهرهی ژماره (162)ی ساڵی 1959 دهوهستێنری و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه: 1. ڕێژهی (10%) له دهستكهوتی ساڵانهی ههر خانووبهرهیهك وهك خهرجی پاراستن وچاككردنهوه پێش حیسیب كردنی باجهكه دادهشكێنرێ . 2. باجێكی سهرهكی كه چهندییهكهی (10%) یه له دهستكهوتی ساڵانهی ههموو خانووبهرهكان فهرز دهكرێ و وهردهگیرێ دوای داشكاندنی ئهوهی له بڕگه(1)ی سهرهوهدا هاتووه. دووهم: بڕگهیهك دهخرێته پاڵ مادده(4) له یاسای باجی خانووبهرهی ژماره(162)ی ساڵی 1959، بڕگهی (3) دووباره: (3)دووباره- تهلاری نیشتهجێ بوون و بازرگانی كه به زیاتر له سێ نهۆم دروست دهكرێن جگه له (ژێرزهمین) له باجی سهرهكی بۆ ماوهی حهوت سالأ له مێژووی تهواوبوونی دروستكردنیهوه كه لێژنهی خهمڵاندن دایدهنێ دهبوردرێن.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: بڕگهیهك بهزنجیرهی(نۆیهم) دهخرێته سهر ماددهی(سێیهم) له یاساكهدا بهم جۆرهی خوارهوه: ـ نۆیهم: پشتگیری كردن له پرۆسهی چاكسازی و بهرهنگار بوونهوهی گهندهلی.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێ گهر له گهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێ.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: یاسای وهزارهتی تهندورستی و كاروباری كۆمهڵایهتی ژماره (1) ی ساڵی 1993 و ههمواركردنهكهی به یاسای ژماره (4)ی ساڵی 2001 ههڵدهوهشێتهوه.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: ماددهی چوارهمی یاسای ژماره (10)ی ساڵی (1992)ی وهزارهتی كشتوكاڵ و ئاودێری ههموار بكرێ وبهم شێوهیهی خوارهوه بخوێندرێتهوه.
ماددهی بیست و سێیهم:
ماددهی بیست و سێیهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.