المواد القانونية
ماددهی دووهم: ئامانجی وهزارهت ئهمانهی خوارهوهیه: یهكهم: دابینكردنی ئیدارهو وهگهڕخستن و پارێزگاری و گهشهپێدانی ئامیرهكانی بهددالهو تۆڕهكانی هێڵی تهلهفۆنی تهلدارو تهلهفۆنی گهرۆك وئامرازهكانی تری گهیاندن له وێستگهكانی ههرێمدا به قهوارهی گونجاو. دووهم: بنیادنان و رێكخستن وگهشهپێدانی گهیاندن، به بهكارهێنانی تهكنۆلۆجیای نوێ وكێبڵی رووناكی و دهزگای پێكهوهبهستنی دهرهكی له نێوان شارهكانی ههرێم و پارێزگاكانی عێراق و، بهستنیشیان به جیهانی دهرهوه بهپێی كهڵك و سوودو پێداویستی. سێیهم: بنیادنان و رێكخستن و گهشهپێدانی بنكهكانی پۆستهو، دهركردنی پوولی پۆستهو، پێشكهشكردنی خزمهتی پۆستهكاری بهبهكارهێنانی سیستهمی پۆستهی خێراو پێشكهوتوو لهشارهكانی ههرێمدا، بهجۆرێ كه ههموو هۆیهكانی گهیاندنی پۆستهیی تێدا فهراههم بێت. چوارهم: بنیادنان و رێكخستن و گهشهپێدانی تۆڕهكانی زانیاری و ئینتهرنێت لهشارهكانی ههرێمدا. پێنجهم: رێكخستنی لهرهلهر(الترددات) ی بهكارهێزاو له سیستهمهكانی گهیاندنی دهنگ وڕهنگدا بهكاردههێنرێن. شهشهم: مۆلهندان به ههموو دهسگاكانی(المرافق)تایبهت به گهیاندن و پۆسته له كۆمپانیا وهبهرهێنهكانی ناوخۆو دهرهوهدا. ههروهها سهرپهرشێتكردن و بهدوواداچونیان، ئهوهش بهپێی ههندێ رێككاری وگرێبهستی یاسایی كه نێوان وهزارهت و كۆمپانیا وهبهرهێنهكاندا ئهنجام دهدرێ. وهزارهتیش، ناشێ هیچ مهرجێك لهو كۆمپانیانه قبوڵ بكات كهببێته مایهی قۆرخكاری. پێكهاتهكانی وهزارهت
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه، ماناكانی بهرامبهریانه لهم یاسایهدا: یهكهم: ههرێم : ههرێمی كوردستان- عێراق . دووهم:وهزارهت : وهزارهتی كاروباری ناوچهكانی دهرهوهی ههرێم. سێیهم: وهزیر : وهزیری كاروباری ناوچهكانی دهرهوهی ههرێم. چوارهم: بریكاری وهزارهت : بریكاری وهزارهتیكاروباری ناوچهكانی دهرهوهی ههرێم . پێنجهم: ناوچه دابڕاوهكان له كوردستان: ههموو ئهو ناوچانه دهگرێتهوه كه تووشی تواندنهوهی نهتهوهیی و سیاسهتی بهعهرهب كردن و ڕاگوێزانی بهزۆره ملێ وگۆڕینی ناسنامهی نهتهوهیی بوون و بهوهۆیانهوه له كوردستان دابڕێنراون.
ماددهی دووهم: وهزارهت ئهم ئهرك و فرمانانه دهگرێته ئهستۆ: یهكهم: كاركردن له پێناوی دووباره بهستنهوهی ئهو ناوچانهی لهكوردستان دابڕێنراون به ههرێم لهڕێگهی هاریكاری كردن لهگهڵ حكومهتی عێراقی فیدراڵ بۆ پیادهكردنی حوكمهكانی مادده(140)ی دهستووری فیدراڵ. دووهم: هاوئاههنگی كردن لهگهڵ دهستهڵاتی فیدراڵی لهههموو كارێكی پهیوهست به دابین كردنی مافهكانی گهلی كوردستان بۆ نهخشه كێشانهوهی سنووری كارگێڕی ههرێم. سێیهم: هاوئاههنگی وهاریكاری كردن لهگهڵ ههرێمهكان و ئهو پارێزگایانهی نهچوونهته نێو ههرێمهكانی تری عێراقی فیدراڵ لهو بوارانهی ئهنجومهنی وهزیران دهستنیشانیان دهكات. چوارهم: هاندان وپهرهپێدانی پهیوهندییه رۆشنبیریی و كۆمهڵایهتیه گهشه پێدراوهكان له نێوان ههرێم و ههرێمهكانی ترو ئهو پارێزگایانهی نهچوونهته پاڵ ههرێمهكان. پێنجهم: رێكخستن وبهدواداچوونی كاروباری كۆچپێكراو وڕاگوێزراوهكان. شهشهم: كاركردن و هاوكاری كردن لهگهڵ وهزارهتی پهیوهندیدار بۆ ئاوهدانكردنهوه وپهرهپێدانی ناوچه دابڕێنراوهكان لهههرێم و بهدواداچوونی جێبهجێكردنی پرۆژه خزمهتگوزاریهكان لهو ناوچانهدا.
ماددهی سێیهم: یهكهم: وهزیر: سهرۆكی باڵای وهزارهتهو بهرپرسه له بهڕێوهبردنی كارهكانیدا و سهرپهرشتی و چاودێری كردنی چالاكییهكانی و لهوهوه ئهو بڕیارو فهرمان و رێنماییانه دهردهچن كه پهیوهندییان به ئهركهكانی وهزارهت و پێكهاتهكانی و دهستهڵات و ههموو كاروباره هونهری و كارگێڕیی و ڕێكوپێكی بهپێی حوكمهكانی یاسا ههیهو لهبهردهم ئهنجومهنی وهزیران بهرپرسه بهو ناوهی كه ئهندامێكی هاوكاره لهو ئهنجومهنهدا. دووهم:بریكاری وهزارهت:یارمهتی وهزیر دهدات له ئاراستهكردنی كاروباری وهزارهت وسهرپهرشتی كردنی كارهكانی له چوارچێوهی ئهو دهستهڵاتهی لهلایهن وهزیرهوه پێی دهدرێ. سێیهم: نووسینگهی وهزیر: فهرمانبهرێك سهرۆكایهتی دهكات بهپلهی بهڕێوهبهر كه خاوهنی بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت و ژمارهیهك له فهرمانبهران یاریدهی دهدهن. چوارهم: نووسینگهی بریكاری وهزارهت: فهرمانبهرێك سهرۆكایهتی دهكات بهپلهی بهڕێوهبهر كه خاوهنی بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت و ژمارهیهك له فهرمانبهران یاریدهی دهدهن. پێنجهم: راوێژكاران: ژمارهیان له چوار راوێژكار زیاتر نابێ و دهبێ خاوهن برٍوانامهی بهرایی زانكۆبن و شارهزایی و كارامهییان ههبێ.
ماددهی چوارهم: وهزارهت لهم بهرٍێوهبهرایهتییه گشتییانه پێكدێت: یهكهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی كاروباری كارگێری و دارایی. دووهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی كاروباری دهركراو و راگوێزراوان. سێیهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی پهیوهندییهكان و هاوئاههنگی. چوارهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتی بۆ ناوچه دابڕێنراوهكان له ههرێم.
ماددهی پێنجهم: یهكهم: ئهرك و تایبهتمهندیی پێكهاتهكانی وهزارهت به پێڕهوێكی تایبهتی دهستنیشان دهكرێن. دووهم: وهزیر بۆی ههیه به پێی پێویستی كاری وهزارهت ههر یهك له بهڕێوهبهرایهتییهكان یان بهشهكان یان هۆبهكان دابمهزرێنێ یان لێكیان بدات یا ههڵیان وهشێنێتهوه. سێیهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه، ماناكانی بهرامبهریانه لهم یاسایهدا: یهكهم: ههرێم : ههرێمی كوردستان- عێراق . دووهم:وهزارهت : وهزارهتی كاروباری ناوچهكانی دهرهوهی ههرێم. سێیهم: وهزیر : وهزیری كاروباری ناوچهكانی دهرهوهی ههرێم. چوارهم: بریكاری وهزارهت : بریكاری وهزارهتیكاروباری ناوچهكانی دهرهوهی ههرێم . پێنجهم: ناوچه دابڕاوهكان له كوردستان: ههموو ئهو ناوچانه دهگرێتهوه كه تووشی تواندنهوهی نهتهوهیی و سیاسهتی بهعهرهب كردن و ڕاگوێزانی بهزۆره ملێ وگۆڕینی ناسنامهی نهتهوهیی بوون و بهوهۆیانهوه له كوردستان دابڕێنراون.
ماددهی دووهم: وهزارهت ئهم ئهرك و فرمانانه دهگرێته ئهستۆ: یهكهم: كاركردن له پێناوی دووباره بهستنهوهی ئهو ناوچانهی لهكوردستان دابڕێنراون به ههرێم لهڕێگهی هاریكاری كردن لهگهڵ حكومهتی عێراقی فیدراڵ بۆ پیادهكردنی حوكمهكانی مادده(140)ی دهستووری فیدراڵ. دووهم: هاوئاههنگی كردن لهگهڵ دهستهڵاتی فیدراڵی لهههموو كارێكی پهیوهست به دابین كردنی مافهكانی گهلی كوردستان بۆ نهخشه كێشانهوهی سنووری كارگێڕی ههرێم. سێیهم: هاوئاههنگی وهاریكاری كردن لهگهڵ ههرێمهكان و ئهو پارێزگایانهی نهچوونهته نێو ههرێمهكانی تری عێراقی فیدراڵ لهو بوارانهی ئهنجومهنی وهزیران دهستنیشانیان دهكات. چوارهم: هاندان وپهرهپێدانی پهیوهندییه رۆشنبیریی و كۆمهڵایهتیه گهشه پێدراوهكان له نێوان ههرێم و ههرێمهكانی ترو ئهو پارێزگایانهی نهچوونهته پاڵ ههرێمهكان. پێنجهم: رێكخستن وبهدواداچوونی كاروباری كۆچپێكراو وڕاگوێزراوهكان. شهشهم: كاركردن و هاوكاری كردن لهگهڵ وهزارهتی پهیوهندیدار بۆ ئاوهدانكردنهوه وپهرهپێدانی ناوچه دابڕێنراوهكان لهههرێم و بهدواداچوونی جێبهجێكردنی پرۆژه خزمهتگوزاریهكان لهو ناوچانهدا.
ماددهی سێیهم: یهكهم: وهزیر: سهرۆكی باڵای وهزارهتهو بهرپرسه له بهڕێوهبردنی كارهكانیدا و سهرپهرشتی و چاودێری كردنی چالاكییهكانی و لهوهوه ئهو بڕیارو فهرمان و رێنماییانه دهردهچن كه پهیوهندییان به ئهركهكانی وهزارهت و پێكهاتهكانی و دهستهڵات و ههموو كاروباره هونهری و كارگێڕیی و ڕێكوپێكی بهپێی حوكمهكانی یاسا ههیهو لهبهردهم ئهنجومهنی وهزیران بهرپرسه بهو ناوهی كه ئهندامێكی هاوكاره لهو ئهنجومهنهدا. دووهم:بریكاری وهزارهت:یارمهتی وهزیر دهدات له ئاراستهكردنی كاروباری وهزارهت وسهرپهرشتی كردنی كارهكانی له چوارچێوهی ئهو دهستهڵاتهی لهلایهن وهزیرهوه پێی دهدرێ. سێیهم: نووسینگهی وهزیر: فهرمانبهرێك سهرۆكایهتی دهكات بهپلهی بهڕێوهبهر كه خاوهنی بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت و ژمارهیهك له فهرمانبهران یاریدهی دهدهن. چوارهم: نووسینگهی بریكاری وهزارهت: فهرمانبهرێك سهرۆكایهتی دهكات بهپلهی بهڕێوهبهر كه خاوهنی بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت و ژمارهیهك له فهرمانبهران یاریدهی دهدهن. پێنجهم: راوێژكاران: ژمارهیان له چوار راوێژكار زیاتر نابێ و دهبێ خاوهن برٍوانامهی بهرایی زانكۆبن و شارهزایی و كارامهییان ههبێ.
ماددهی چوارهم: وهزارهت لهم بهرٍێوهبهرایهتییه گشتییانه پێكدێت: یهكهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی كاروباری كارگێری و دارایی. دووهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی كاروباری دهركراو و راگوێزراوان. سێیهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی پهیوهندییهكان و هاوئاههنگی. چوارهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتی بۆ ناوچه دابڕێنراوهكان له ههرێم.
ماددهی پێنجهم: یهكهم: ئهرك و تایبهتمهندیی پێكهاتهكانی وهزارهت به پێڕهوێكی تایبهتی دهستنیشان دهكرێن. دووهم: وهزیر بۆی ههیه به پێی پێویستی كاری وهزارهت ههر یهك له بهڕێوهبهرایهتییهكان یان بهشهكان یان هۆبهكان دابمهزرێنێ یان لێكیان بدات یا ههڵیان وهشێنێتهوه. سێیهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی شهشهم: ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان لهسهریانه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی حهوتهم: كار به هیچ دهقێك ناكرێ كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێ.
ماددهی بیست و نۆیهم: ههر دهقێكی یاسایی یان بڕیارێك كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكۆك بێت كاری پێ ناكرێت.
ماددهی بیست و ههشتهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی بیست و حهوتهم: وهزیر، بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكردنی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات.
ماددهی ههشتهم: 1. رۆژنامهوان دهبێ ئابوونهی ساڵانهی خۆی، ههمووی به جارێ، بهر له كۆتایی دوا مانگی ههموو ساڵێ بدات و، ئهگهر له وادهی موستهههقی خۆی ترازاو نهیدا، ئهوه، لهو بارهدا رێژهی (50%)ی ئابوونهی ساڵانهكهی دهخرێته سهر. 2. ئابوونهی بهشداربوونی ساڵانه (60) شەست دیناره. 3. ههر دهزگایهكی رۆژنامهوانی یان راگهیاندن كه رۆژنامهوان كار تێدا دهكا، پێویسته ساڵانه دوو قاتی ئابوونهی ساڵانهكهی، بدات به سندوقهكه، به مهرجێ شهرت و شرووتی بهشداربوونی بووبێ. 4. ههر رۆژنامهوانێ بهشداربووبێ و ئابوونهی ساڵانهكهی كه كهوتووهته سهری نهیدابێ یان ئابوونهی ساڵانی پێشتری نهدابێ، سهندیكا ناشێ ناسنامهكهی بۆ تازه بكاتهوه. 5. رۆژنامهوانێ حوكمهكانی بڕگه (4) بیگرێتهوه، دهبێ ئهو ئابوونانهی كه لهسهری كهڵهكه بووه و نهیداوه، له ماوهی یهك ساڵدا ههمووی به چهند قیستێ بداتهوه. 6. ئهگهر رۆژنامهوان مودده و ماوهی ههڵسوڕاندنی دیكهی پیشهكهی بووبێ و، بۆ مهبهستی خانهنشینی بۆی حساب كرابێ، دهبێ به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه ئابوونهی بهشداربوونی ئهو مودده و ماوهیهش بدات.
ماددهی چوارهم: یهكهم: یهكێتی بۆ وهدی هێنانی ئهم ئامانجانهی خوارهوه تێدهكۆشێ: 1-چهسپاندنی پێڕۆی فیدرالیزم بۆ كوردستانی – عێراق. 2- داكۆكی كردن له ئازادییه دیموكراتییهكان و ئاشتی و بنهماكانی مافی مرۆڤ. 3- له بهرزكردنهوهی سهویهی پهروهردهیی و فێركاری و توانستی زانستی و رۆشنبیری و هزریی مامۆستایاندا هاوبهشی دهكاو، بهجۆرێكی ئهوتۆش ئامادهیان دهكات كه بڕوای تهواو به مهسهلهی نهتهوایهتی و نیشتمانپهروهری و ئامانج و ئاواتهكانی بزاڤی رزگاریخوازی كورد (كوردایهتی) بێنێتهدی. 4- له دانانی ستراتیجییهتی پێڕۆی پهروهردهو فێركاری ههرێمدا بهشدار دهبێ بۆ تهیارو ئامادهكردنی مینهاج و بهرنامهگهلێ كه لهگهڵ ئامانج و ئاواته رهواكانی گهلی كوردستانی عێراقدا بلوێ و بگونجێ. 5- رێز له پیشهی فێركاری دهگرێ و پیرۆزیی قوتابخانهو پهیمانگاو زانكۆكان دهپارێزێ و داكۆكی له مافهكانی مامۆستایانی كوردستان دهكاو، ئامانج و ئاواتیان دێنێتهدێ، زهمانهتی ئهوهیان دهكا كه به ئازادیهكی تهواوهوه ئهركی سهرشانی خۆیان ئهدا بكهن. 6- بۆ بهرزكردنهوهی سهویهی ژین و ژیاری مامۆستایان تێدهكۆشێ و، راژهو خزمهتی كۆمهڵایهتی و تهندروستییان لهو بوارانهدا پێشكهش دهكات كه ژیانێكی به حورمهتیان بۆ بێنێتهدی. 7- كهلهپووری نهتهوایهتی له كوردستاندا دهپارێزێ و، دۆخی رۆشنبیری بهرهو چاكتر دهباو، رۆڵی مامۆستایش له بنیادنان و بهرهو چاكتر بردنی شارستانی و، له به مهدهنی كردنی كۆمهڵگهی كوردستانیدا زهق و زۆپ دهخاتهڕوو. 8- له فێركردنی ئیلزامی و فێركردنی گهورهكان و نههێشتنی بێ سهوادی له ههرێمدا بهشدار دهبێ. 9- لهگهڵ سهندیكاو رێكخراوو یهكێتی و كۆمهڵه پیشهیی و جهماوهریهكانی ناوهوهو دهرهوهی ههرێمدا هاوكۆمهك دهبێ و پێوهندییان لهگهڵدا بهرهو چاكتر دهبات. 10- پێوهندیی خۆی لهگهڵ مامۆستایانی باقیمهنی ناوچهكانی عێراقدا توندوتۆڵتر دهكات. 11- مامۆستایانی كوردستان له نهدوهو كۆنگره پهروهردهیی و زانستییهكانی دهرهوهی ههرێمدا بهشدار دهكات. 12- بۆ زامنكردن و پاراستنی مافه پهروهردهیی و رۆشنبیرییهكانی نهتهوه به برایهتی ژیاوهكانی ناو ههرێمدا تێدهكۆشێ. دووهم: یهكێتی له پێناوی وهدیهانینی ئامانجهكانیدا بۆی ههیه: 1-كۆمهڵهو یانهی كۆمهڵایهتی و رۆشنبیریی تایبهت به مامۆستایان له ههرێمدا دابمهزرێنێ. 2- سهرپهرشتیی راستهوخۆی ئهو كۆمهڵهو دام و دهزگایانه بكات كه خۆی دایاندهمهزرێنێ و بۆیشی ههیه ئهندامێك وهك نوێنهری خۆی له دهستهی ئیدارهی ئهو كۆمهڵانهدا دابنێ.
ماددهی بیست و شهشهم: یاسای فڕۆكهخانهی شارستانی ههولێر ژماره (20)ی ساڵی 2003 كه لهلایهن ئهنجومەنی نیشتمانیی ههرێمی كوردستان ـ عێراق دهرچووه، ههڵدهوهشێتهوه.
ماددهی بیست و پێنجهم: رێگا نادرێت به هیچ كهسێكی سروشتی یان مهعنهوی، هیچ چالاكیهك له چالاكیهكانی خزمهتگوزاریهكانی سهر زهوی ئهنجامبدات، بهرلهبهدهستهێنانی رێپێدانی داواكراوو باوهڕنامهی كارگوزاری گونجاو بۆ ئهنجامدانی ئهو چالاكیانه.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة