المواد القانونية

مادده‌ی نۆیه‌م

مادده‌ی نۆیه‌م: 1/ئه‌ندامانی سه‌ندیكا، ئه‌وانه‌یان كه‌ سه‌ر به‌ دایه‌ره‌ی ره‌سمی، یان نیمچه‌ ره‌سمییه‌كانن، مافی خۆیانه‌ (به‌ره‌زامه‌ندیی دایه‌ره‌كانیان) دوای ده‌وامی ره‌سمی به‌ پیشه‌ی خۆیانه‌وه‌ خه‌ریك بن. 2/ ئه‌و ئه‌ندامه‌ی، به‌ پێی ئه‌و بڕگه‌یه‌ی سه‌ره‌وه‌، له‌ پیاده‌كردنی پیشه‌ی خۆی به‌ربه‌ست كرابێ، به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌و یاسا وپێڕۆ و رێسايانه‌ی كه‌ له‌ دایه‌ره‌كه‌ی خۆیدا، له‌كاردایه‌، مافی ده‌رماڵه‌ی پیشه‌يی ده‌كه‌وێ.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: ده‌سته‌واژه‌ی (ناوچه‌ كوردستانییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی ئیداره‌ی هه‌رێم) جێگه‌ی ده‌سته‌واژه‌ی (ناوچه‌ ناكۆكی له‌سه‌ره‌كان) ده‌گرێته‌وه‌ له‌ هه‌ر شوێنێك كه‌ له‌م یاسایه‌دا هاتبێت.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ و وه‌زاره‌تی ده‌رامه‌ته‌ ئاوییه‌كان له‌ یه‌ك وه‌زاره‌ت lێكده‌درێن به‌ ناوی (وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ و ده‌رامه‌ته‌ ئاوییه‌كان).

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: مادده‌ی هه‌شته‌می یاساكه‌ هه‌موار بكرێ، به‌م شێوه‌یه‌ بخوێندرێته‌وه‌: 1) ده‌سته‌ی گشتی له‌ هه‌موو ئه‌ندامانی سه‌ندیكا، یا بریكاره‌كان، كه‌ به‌ پێی ئەم یاسایه‌ ئیلتزاماتی خۆیان به‌جێ هێناوه‌ پێكدێت، ئه‌م ده‌سته‌ گشتیه‌ش به‌ باڵاترین ده‌سه‌ڵاتی سه‌ندیكاكه‌ داده‌نرێ, وهه‌ر (3) سێ ساڵیش جارێ له‌ مانگی كانوونی دووه‌مدا، كۆبوونه‌وه‌ی گشتی ئاسایی خۆی له‌ باره‌گای سه‌ندیكاكه‌، به‌ بڕیارێكی ئه‌نجوومه‌ن وله‌سه‌ر داواكردنی سه‌رۆكی سه‌ندیكا (نقیب) ده‌گێڕێ، وله‌و كۆبونه‌وه‌یه‌دا سه‌رۆكی سه‌ندیكا وهه‌شت ئه‌ندام و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گیش بۆ ئه‌ندامێتی ئه‌نجوومه‌ن وئه‌ندامی لیژنه‌ی (ئينزيبات) هه‌ڵده‌بژێرێ, (نصاب)یش به‌ ئاماده‌بوونی دوو له‌سێی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی دێته‌ جێ و ئه‌گه‌رنه‌شهاتبا جێ ئه‌وا له‌و باره‌دا دوای تێپه‌ڕبوونی پازده‌ رۆژ به‌سه‌ر كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌مدا هه‌ڵبژاردن له‌ هه‌مان كات و جێگه‌دا ئه‌نجام ده‌درێ و(نصاب)یش به‌ ئاماده‌بوونی سێیه‌كی ئه‌نجامدانی ده‌سته‌ی گشتی دێته‌ جێ و ئه‌گه‌ر نه‌شهاتبا‌ جێ، ئه‌وا ئه‌نجوومه‌نی پێشتر بۆ خولێكی دیكه‌ش به‌رده‌وام ده‌بێت. 2) ئه‌گه‌ر هات و ژماره‌ی ئه‌ندامانی سه‌ندیكا له‌ (500) ئه‌ندام زیاتر بوو، ئه‌وا هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ له‌رێگه‌ی بریكاره‌وه‌ ئه‌نجام ده‌درێ، و رێژه‌ی نواندنیش له‌لایه‌ن ئه‌نجوومه‌ن یا ئه‌وه‌ی كه‌ فرمانی هه‌ڵده‌سوڕێنێ به ئه‌ندامانی ئه‌نجوومه‌نی سه‌ندیكاكه‌شه‌وه‌ دیاری ده‌كرێ.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: 1. هاتنه‌ ریزی نه‌قابه‌ به‌ داواكارییه‌كی نوسراو ده‌بێت و پێشكه‌ش به‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا ده‌كرێت و هاوپێچ ده‌بێت له‌گه‌ڵ به‌ڵگه‌نامه‌ی پشتگیری كردن به‌ داخوازییه‌كه‌ و ده‌بێت ئه‌نجومه‌ن بریارێك له‌ باره‌یه‌وه‌ بدات له‌ ماوه‌ی یه‌ك مانگ له‌ مێژووی تۆمار كردنی و ئه‌گه‌ر ئه‌و ماوه‌یه‌ تێپه‌ری به‌بێ ئه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌ن له‌و باره‌یه‌وه‌ بڕیارێك بدات ئه‌وا ئه‌مه‌ به‌ دانپێدانانی ره‌زامه‌ندی داده‌نرێت. 2. ئه‌گه‌ر ئه‌نجومه‌ن داواكاری به‌ ئه‌ندامیه‌تی ره‌تكرده‌وه‌ ئه‌وا ده‌بێت هۆیه‌كانی ره‌ت كردنه‌وه‌كه‌ ئاشكرا بكات. 3. خاون داوا ره‌ت كراوه‌كه‌ بۆی هه‌یه‌ له‌ دادگای ته‌مییز تانه‌ له‌ بڕیاره‌كه‌ی ئه‌نجومه‌ن بدات، ئه‌مه‌ش له‌ ماوه‌ی (15) پانزده‌ رۆژ له‌ مێژووی ئاگادار بوونه‌وه‌ی له‌ بڕیاری ره‌فز كردنه‌وه‌كه‌ و بڕیاری دادگای ته‌مییز به‌ یه‌ك لاكه‌ره‌وه‌ داده‌نرێت.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م وشانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی ته‌نیشتیانه‌: 1. هه‌ریم: هه‌رێمی كودستانی عێراق. 2. سه‌ندیكا: سه‌ندیكای جیۆلۆجیه‌كانی هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 3. وه‌زیر: وه‌زیری پیشه‌سازی و ووزه‌. 4. ده‌سته‌ی گشتی: هه‌موو ئه‌و ئه‌ندامانه‌ی سه‌ندیكا نوێنه‌رایه‌تییان ده‌كات به‌ گوێره‌ی ئه‌م یاسایه‌. 5. ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 6. لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی: ئه‌و لیژنه‌یه‌ی كه‌ راسپێردراوه‌ بۆ لێكۆڵینه‌وه‌ له‌و سكاڵانامانه‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌ن بۆی ده‌نێرێت. 7. ده‌ست دانه‌ پیشه‌: بریتی یه‌ له‌ ده‌ست دانه‌ پیشه‌ی جیۆلۆجی به‌ گوێره‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی سیازده‌یه‌م:

مادده‌ی سیازده‌یه‌م: یه‌كه‌م:دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ ده‌سته‌یه‌كی دادوه‌ری باڵایه‌ بۆ دادگاكانی یه‌ك پارێزگا یا زیاتر و له‌ سه‌رۆك و ژماره‌یه‌كی پێویست له‌ جێگری سه‌رۆك و دادوه‌ر پێك دێ و ئه‌و تایبه‌تكاریانه‌ی به‌جێ دێنێ و كه‌ به‌ پێی یاسا بۆی دیاری ده‌كرێن. دووه‌م: پێك هێنانه‌ی دادگاكانی تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ به‌م جۆره ده‌بێ. 1-دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ی ناوچه‌ی هه‌ولێر كه‌ دادگاكانی هه‌ردوو پارێزگای هه‌ولێر و دهۆك ده‌گرێته‌وه‌ و مه‌ڵبه‌نده‌كه‌ی له‌ شاری هه‌ولێر ده‌بێ. 2-دادگای تێهه‌ڵچوونوه‌ی ناوچه‌ی كه‌ركوك كه‌ دادگاكانی هه‌ردوو پارێزگای كه‌ركوك و سلێمانی ده‌گرێته‌وه‌ و مه‌ڵبه‌نده‌كه‌ی له‌ شاری كه‌ركوك ده‌بێ. سێیه‌م: ده‌شێ له‌سه‌ر پێشنیازی وه‌زیر و بڕار له‌سه‌ر دانی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری (مجلس القچاء) په‌یوه‌ندی دادگابه‌ك یا زیاتر له‌ دادگایه‌كی تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ دابڕ بكرێ و به‌ یه‌كێكی تریانه‌وه‌ ببه‌سترێته‌وه‌.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زاره‌تی گواستنه‌وه‌ و وه‌زاره‌تی گه‌یاندن له‌ یه‌ك وه‌زاره‌ت لێكده‌درێن به‌ ناوی (وه‌زاره‌تی گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندن).

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مادده‌ی دوازده‌مینی یاساكه‌ هه‌موار بكرێ، به‌م شێوه‌یه‌ بخوێندرێته‌وه‌: 1) ده‌سته‌ی گشتی له‌ هه‌موو ئه‌ندامانی سه‌ندیكا، یا بریكاره‌كان كه ‌به‌پێی ئه‌م یاسایه‌ ئیلتزاماتی خۆیان به‌جێ هێناوه‌، پێكدێت. ئه‌م ده‌سته‌ گشتیه‌ش به‌ باڵاترین ده‌سه‌ڵاتی سه‌ندیكاكه‌ داده‌نرێ وهه‌ر (3) ساڵیش جارێ له‌ مانگی كانونی دووه‌مدا كۆبوونه‌وه‌ی گشتی ئاسایی خۆی له‌ باره‌گای سه‌ندیكاكه‌ به‌ بڕیارێكی ئه‌نجوومه‌ن وله‌سه‌ر داواكردنی سه‌رۆكی سه‌ندیكا (نه‌قیب) ده‌گێڕێ، له‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌دا سه‌رۆكی سه‌ندیكا (نه‌قیب) وهه‌شت ئه‌ندام و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گیش بۆ ئه‌ندامێتی ئه‌نجوومه‌ن و ئه‌ندامانی لیژنه‌ی (ئینزيبات) هه‌ڵده‌بژێرێ و (نصاب)یش به‌ ئاماده‌بوونی زۆرینه‌ی ئه‌ندامه‌ ناو تۆماركراوه‌كان، یان بریكاره‌كان دێته‌ جێ وئه‌گه‌ر نه‌شهاته‌ جێ، ئه‌وا، له‌و باره‌دا دوای تێپه‌ڕبوونی پازده‌ رۆژ به‌سه‌ر كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌مدا هه‌ڵبژاردن له‌ هه‌مان كات و جێگه‌دا ئه‌نجام ده‌درێ (نیصاب)یش به‌ ئاماده‌بوونی سێیه‌كی ئه‌ندامان، یا بریكاره‌كان، دێته‌جێ ئه‌گه‌ر نه‌شهاته‌جێ، ئه‌وا، ئه‌نجومه‌نی پێشتر بۆ خولێكی دیكه‌ش به‌رده‌وام ده‌بێ. 2) ئه‌گه‌ر هات و ژماره‌ی ئه‌ندامانی سه‌ندیكا له‌ (500) ئه‌ندام زیاتر بوو، ئه‌وا هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ له‌ ریگه‌ی بریكاره‌كانه‌وه‌ ئه‌نجام ده‌درێ، و ریژه‌ی نواندنیش له‌لایه‌ن ئه‌نجوومه‌ن یان ئه‌وه‌ی فرمانی هه‌ڵده‌سوڕێنێ به‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكاكه‌شه‌وه‌ دیاری ده‌كرێ.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: بوونه‌ ئه‌ندامی سه‌ندیكا به‌م جۆره‌ ده‌بێ: 1. داواكارییه‌كی به‌ نووسین بۆ ده‌سته‌ی ئاماده‌كار له‌گه‌ڵ ته‌زكییه‌یه‌‌ك له‌ لایه‌ن دوو له‌ رۆژنامه‌ نووسانی به‌ ئه‌زموون، پێویسته‌ له‌سه‌ر ده‌سته‌ یان ئه‌نجومه‌ن له‌ ماوه‌ی سێ رۆژدا له‌ مێژووی تۆماركردنییه‌وه‌ بنبڕ بكرێ، ئه‌گه‌ر داواكارییه‌كه‌ی بنبڕ نه‌كرا له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ماوه‌ی ناوبراویش له‌ بڕگه‌ی (1) كۆتایی پێهات سه‌ربه‌خۆ به‌ قبوڵكراو حسێب ده‌كرێ. 2. له‌ حاڵه‌تی ره‌فز كردنی داواكارییه‌كه‌ له‌سه‌ر ئه‌و لایه‌نه‌ی كه‌ مه‌به‌سته‌ (الجه‌ المعنیه‌) هۆیه‌كانی ئه‌م ره‌فز كردنه‌ ده‌ربخا وه‌ پێشكه‌ش كاری داواكاریه‌كه‌ بۆی هه‌یه‌ كه‌ تانه‌ له‌ بڕیاری ره‌فزه‌كه‌ بدا له‌ دادگای پێداچوونه‌وه‌ (تمییز) ی هه‌رێمی كوردستانی عێراق له‌ ماوه‌ی پانزده‌ رۆژدا له‌ مێژووی ئاگاداركردنه‌وه‌ به‌ بریاره‌كه‌، بریاری ئه‌ویش بن بڕه‌ (باتا).

المادة الخامسة عشرة

المادة الخامسة عشرة الشفافية اولاً: يتعين على كل طرف متعاقد ان ينشر بسرعة او يوفر للعموم قوانينه وأنظمته وإجراءاته وأحكامه الإدارية وقراراته العدلية ذات التطبيق العام وكذلك الاتفاقيات الدولية التي قد تؤثر على استثمارات مستثمري الطرف المتعاقد الآخر في إقليم الطرف المتعاقد . ثانياً: ليس في هذه الاتفاقية ما يلزم طرف متعاقد تزويد او السماح بالوصول الى أي معلومات سرية بما في ذلك معلومات خاصة بمستثمرين او استثمارات معنية يكون من شأن الإفصاح عنها إعاقة تنفيذ القانون او مخالفة القوانين الحامية للسرية او التي تخل بالمصالح التجارية الشرعية لمستثمرين معنيين .

المادة الرابعة عشرة

المادة الرابعة عشرة تطبيق الاتفاقية تنطبق هذه الاتفاقية على جميع الاستثمارات الموظفة من قبل مستثمري أي طرف من الطرفين المتعاقدين في إقليم الطرف المتعاقد الآخر سواء وظفت قبل او بعد دخول هذه الاتفاقية حيز التنفيذ ولكنها لن تنطبق على أي نزاع بخصوص استثمار نشأ او مطالبة تمت تسويتها قبل دخولها حيز التنفيذ .

مادده‌ی سی وپێنجه‌م

مادده‌ی سی وپێنجه‌م: یه‌كه‌م: دادگا بۆی هه‌یه‌، له‌سه‌ر داواكاری خاوه‌ن ماف یان یه‌كێك له‌ میراتگر یان جێگره‌وه‌كانی، چ پێش به‌رزكردنه‌وه‌ی داوا یان له‌ كاتی داواكه‌دا، هه‌ر رێكارێك له‌م رێكاره‌ پاراستنه‌كیانه‌ی خواره‌وه‌، په‌یوه‌ست به‌ هه‌ر ده‌ستدرێژیێك بۆ سه‌ر ئه‌و مافانه‌ی له‌م یاسایه‌دا ده‌قیان له‌ سه‌ر كراوه‌، بگرێته‌به‌ر: 1- هه‌ڵسان به‌ وه‌سفێكی ووردی كاره‌كه‌. 2- فه‌رماندان به‌ ڕاگرتنی ده‌ستدرێژییه‌كه‌. 3- سه‌لماندنی به‌جێگه‌یاندنی ئاشكرای ریتم یان نواندن یان گووتنه‌وه‌ی كارێك له‌ نێوان جه‌ماوه‌رداو رێگه‌گرتن له‌ به‌رده‌وام بوونی. 4- گلدانه‌وه‌ی دانه‌ نایاساییه‌كان و هه‌ر كه‌ره‌سته‌یه‌ك یان ئامرازێكی به‌كارهاتوو له‌ كۆپیكردنه‌كه‌. 5- ده‌ستبه‌سه‌رداگرتی دانه‌ نایاساییه‌كان و هه‌ر كه‌ره‌سته‌یه‌ك یان ئامرازێكی به‌كارهاتوو له‌ كۆپیكردنه‌كه‌ یان به‌تایبه‌ت ئاماده‌كراوه‌ بۆ دووباره‌ بڵاوكردنه‌وه‌. 6- كۆكردنه‌وه‌ی داهاته‌كانی وه‌سوودهێنانی ناڕه‌وا. دووه‌م: له‌و حاڵه‌تانه‌ی كه‌وا ئه‌گه‌ر هه‌یه‌ دواكه‌وتن له‌ گرتنه‌به‌ری رێكاره‌كانی سه‌ره‌وه‌، زیان به‌ خاوه‌ن ماف بگه‌ینێت، وناكرێت قه‌ره‌بوو بكرێته‌وه‌ یان له‌و حاڵه‌تانه‌ی مه‌ترسی له‌ده‌ستدانی به‌ڵگه‌ی په‌یوه‌ست به‌ سه‌لماندنی ڕووداوی ده‌ستدرێژیكردنه‌كه‌ هه‌یه‌، ئه‌وا دادگا بۆی هه‌یه‌ هه‌ر رێكارێك له‌و رێكارانه‌ی له‌ بڕگه‌ (یه‌كه‌م)ی ئه‌م مادده‌یه‌ ده‌قیان له‌ سه‌ر كراوه‌، به‌پێی یاسا به‌ركاره‌كانی هه‌رێم، بگرێته‌به‌ر.

مادده‌ی سی و دووه‌م

مادده‌ی سی و دووه‌م: یه‌كه‌م: ماوه‌ی پاراستنی مافه‌كانی هونه‌رمه‌ندی به‌جێگه‌ینه‌ر په‌نجا ساڵه‌ له‌ رۆژی به‌جێگه‌یاندنه‌كه‌ پاش رێكه‌وتی یه‌كه‌م چه‌سپاندنی ده‌نگیی پرۆژه‌ی به‌جێگه‌یاندنه‌كه‌ یان بڵاوكردنه‌وه‌ی یان خستنه‌به‌رده‌ستی جه‌ماوه‌ره‌وه‌ كامیان نزیكتر بێت. دووه‌م: ماوه‌ی پاراستنی مافه‌كانی به‌رهه‌مهێنه‌ری تۆماره‌ ده‌نگیه‌كان په‌نجا ساڵه‌ له‌ رۆژی چه‌سپاندنی پاش رێكه‌وتی بڵاوكردنه‌وه‌ی تۆماركردنه‌كه‌و له‌ حاڵه‌تی بڵاونه‌كردنه‌وه‌ی ئه‌وا ماوه‌كه‌ له‌ رێكه‌وتی یه‌كه‌م چه‌سپاندنی تۆماركردنه‌كه‌، هه‌ژمار ده‌كرێت. سێیه‌م: ماوه‌ی پاراستنی مافه‌كانی ئێزگه‌و ته‌له‌فزیۆن بیست ساڵه‌ له‌ دوای رێكه‌وتی په‌خشكردن. چواره‌م: ئه‌و ماوانه‌ی كه‌وا له‌م بڕگه‌یه‌دا ئاماژه‌یان بۆ كراوه‌، له‌ یه‌كه‌م رۆژی ئه‌و ساڵه‌ زایینیه‌ی كه‌وا له‌ دوای ڕوودانی ئه‌و وه‌قایعانه‌ی له‌م بڕگه‌یه‌دا ئاماژه‌ی بۆ كراوه‌، ده‌ست پێده‌كه‌ن.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: یه‌كه‌م: مافه‌ داراییه‌كانی دانه‌ر، كه‌وا له‌م یاسایه‌دا ده‌قیان له‌سه‌ر كراوه‌، به‌درێژایی ماوه‌ی ژیانی و په‌نجا ساڵیش له‌ دوای كۆچی دواییكردنی، ده‌پارێزرێن. دووه‌م: مافه‌ داراییه‌كانی دانه‌ری كاره‌ هاوبه‌شه‌كان، كه‌وا له‌م یاسایه‌دا ده‌قیان له‌سه‌ر كراوه‌، به‌درێژایی ماوه‌ی ژیانیان و په‌نجا ساڵیش له‌ دوای كۆچی دواییكردنی دوایین كه‌سی زیندوو له‌ نێوانیاندا، ده‌پارێزرێن. سێیه‌م: مافه‌ داراییه‌كانی دانه‌ری كاره‌ به‌كۆمه‌ڵه‌كان ـ جگه‌ له‌ دانه‌ری كاری هونه‌ره‌ پراكتیكیه‌كان ـ ئه‌گه‌ر خاوه‌نی مافه‌كانی دانه‌ر كه‌سێكی مه‌عنه‌وی بێت، به‌درێژایی ماوه‌ی په‌نجا ساڵ له‌ رێكه‌وتی یه‌كه‌م بڵاوكردنه‌وه‌ی كاره‌كه‌ یان خسته‌به‌رده‌ستی جه‌ماوه‌ره‌وه‌ كامیان دوورتر بێت، ده‌پارێزرێن، به‌ڵام ئه‌گه‌ر خاوه‌نی ئه‌م مافانه‌، كه‌سێكی سروشتی بێت، ئه‌وا ماوه‌ی پاراستنه‌كه‌ی به‌پێی ئه‌و رێسایه‌ ده‌بێت كه‌وا له‌ هه‌ردوو بڕگه‌ی یه‌كه‌م و دووه‌می ئه‌م مادده‌یه‌ ده‌قیان له‌ سه‌ر كراوه‌. چواره‌م: مافه‌ داراییه‌كانی ئه‌و كارانه‌ی كه‌وا بۆ یه‌كه‌مجار له‌ دوای كۆچی دوایی دانه‌ره‌كانیان، بڵاوده‌كرێنه‌وه‌، به‌ به‌سه‌رچوونی ماوه‌ی په‌نجا ساڵ به‌سه‌ر رێكه‌وتی یه‌كه‌م بڵاوكردنه‌وه‌ یان خسته‌به‌رده‌ستی جه‌ماوه‌ره‌وه‌ كامیان دوورتر بێت، كۆتاییان پێدێت. پێنجه‌م: مافه‌ داراییه‌كانی ئه‌و كارانه‌ی كه‌وا به‌بێ ناوی دانه‌ره‌كانیان یان به‌ ناوێكی خوازراوه‌وه‌ بڵاوده‌كرێنه‌وه‌ ئه‌وا بۆ ماوه‌ی په‌نجا ساڵ له‌ رێكه‌وتی یه‌كه‌م بڵاوكردنه‌وه‌ یان خسته‌به‌رده‌ستی جه‌ماوه‌ره‌وه‌ كامیان دوورتر بێت، ده‌پارێزرێن، به‌ڵام ئه‌گه‌ر دانه‌ره‌كه‌ی كه‌سێكی ناسراوو دیاریكراو بێت یان دانه‌ره‌كه‌ی ناسنامه‌ی خۆی ئاشكرا كرد، ئه‌وا ماوه‌ی پاراستنه‌كه‌ به‌پێی ئه‌و رێسایه‌ ده‌بێت كه‌ له‌ بڕگه‌ یه‌كه‌می ئه‌م مادده‌یه‌دا ده‌قی له‌ سه‌ر كراوه‌. شه‌شه‌م: مافه‌ داراییه‌كانی دانه‌ری كاری هونه‌ره‌ پراكتیكیه‌كان به‌ به‌سه‌رچوونی بیست و پێنج ساڵ به‌سه‌ر رێكه‌وتی یه‌كه‌م بڵاوكردنه‌وه‌ی یان خستنه‌به‌رده‌ستی جه‌ماوه‌ره‌وه‌ كامیان دوورتر بێت، كۆتاییان پێدێت. حه‌وته‌م: ئه‌و ماوانه‌ی كه‌وا له‌ بڕگه‌كانی سه‌ره‌وه‌ی ئه‌م مادده‌یه‌ ده‌قیان له‌ سه‌ر كراوه‌ له‌ یه‌كه‌م رۆژی ئه‌و ساڵه‌ زایینیه‌ی كه‌وا له‌ دوای ڕوودانی ئه‌و وه‌قایعانه‌ی له‌ بڕگه‌كانی سه‌ره‌وه‌ ئاماژه‌یان بۆ كراوه‌، ده‌ست پێده‌كه‌ن.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مادده‌ی پێنجه‌می یاسای ژماره‌ (20)ی ساڵی (1993)ی وه‌زاره‌تی یارمه‌تیی مرۆڤایه‌تی وهاوكاریی هه‌رێمی كوردستانی عێراق هه‌موار بكرێ و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ بخوینرێته‌وه‌: مادده‌ی پێنجه‌م: په‌یكه‌ربه‌ندی (پێكهێنانه‌كانی) وه‌زاره‌ته‌كه‌ له‌مانه‌ پێك دێ: 1. نوسینگه‌ی وه‌زیر. 2. نوسینگه‌ی بریكاری وه‌زارەت. 3. به‌ڕێوه‌به‌رێتی گشتی دیوان: فه‌رمانبه‌رێ به‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا به‌مه‌رجێ بڕوانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆیی هه‌بێ، ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌شی پێوه‌ ده‌به‌سترێ. أ. به‌ڕێوه‌به‌رێتی حسابات (ژمێریاری). ب. به‌ڕێوه‌به‌رێتی ته‌دقیقكردن. ج. به‌ڕێوبه‌رێتی ئیداره‌ وزاتییه‌. 4. به‌ڕێوبه‌رێتی گشتی پێوه‌نديیه‌كان : فرمانبه‌رێ به‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا به‌ مه‌رجێ بڕوانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆیی هه‌بێ، ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌شی پێوه‌ ده‌به‌سترێ: أ. به‌ڕێوه‌به‌رێتی رێكخراوه‌كان. ب. به‌ڕێوبه‌رێتی ته‌نسیق وئاماده‌كردنی پڕۆژه‌ وبه‌دواداچوون. 5. به‌ڕێوه‌به‌رێتی گشتی سه‌فه‌ركردن: فرمانبه‌رێ به‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا بڕوانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆیی هه‌بێ. 6. به‌ڕێوه‌به‌رێتی گشتی نوێنه‌رایه‌تیيه‌كانی هه‌نده‌رانی حكومه‌تی هه‌رێم : فرمانبه‌رێ به‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا، بڕوانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆیی هه‌بێ، به‌مه‌رجێ، له‌ كه‌می زمانی ئينگلیزی به‌ ته‌واوی بزانێ، نوێنه‌رایه‌تییه‌كانی هه‌نده‌رانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانی عێراقیان پێوه‌ ده‌به‌سترێ كه‌ ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌یان پێ ده‌درێ: أ . ته‌حریری میرات (تحریر التركات). ب. پێڕاگه‌یاندنی (تبلیغ)ی ئه‌وراقی دادگایی. ج. ده‌سه‌ڵاتی هه‌قیانه‌تنووس (دادنووس). د ـ به‌جێ گه‌یاندنی داواكارییه‌كانی جێگرتنه‌وه‌ له‌ پێچانەوەدا (الانابه‌ فی التحقیق). ه ـ جێگرتنه‌وه‌ له‌ سوێندداندا (الانابه‌ في التحلیف). و ـ موخابه‌رەکانی معامه‌له‌ی حاڵوئه‌حواڵی مه‌ده‌نی. ز ـ موخابه‌رەکانی كاروباری كۆنسوڵگه‌ری. 7. به‌ڕێوه‌به‌رێتی كاروباری یاسایی.

مادده‌ی بیست و دووه‌م:

مادده‌ی بیست و دووه‌م: یه‌كه‌م: دارایی سه‌ندیكا له‌ مانه‌ی خواره‌ وه‌ پێك دێ: 1. ره‌سمی ئه‌ندامیه‌تی. 2. پاره‌ی به‌شدار بوونی ساڵانه‌. 3. پێبه‌خشینه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم. 4. ده‌سكه‌وتی ئاهه‌نگه‌كان و پیتاكی گشتی كه‌ سه‌ندیكا پێی هه‌ڵده‌ستێ به‌ گوێره‌ی یاسای په‌یره‌و كراو. 5. قازانجی ئه‌و پرۆژانه‌ی سه‌ندیكا پێیان هه‌ڵده‌ستێ. 6. قازانجی چاپه‌مه‌نیه‌كانی سه‌ندیكا. 7. به‌خشش و له‌ قه‌به‌ركردنه‌كانی كه‌ له‌ لایه‌ن ئه‌ندامان و غه‌یری ئه‌وان پێشكه‌ش ده‌كرێن به‌ مه‌رجێك كار له‌ رێره‌وی سه‌ندیكا نه‌كا و ئاگاداری لایه‌نه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان به‌و كاره‌ بكرێ. دووه‌م: ئوسوڵی ژمێریاری گشتی به‌سه‌ر دارایی سه‌ندیكادا پیاده‌ ده‌كرێ. سێیه‌م: ره‌سمی ئه‌ندامیه‌تی پاره‌ی به‌شداری بوون به‌ گوێره‌ی پێره‌وی ناوخۆ دیاری ده‌كرێ.

مادده‌ی چوارده‌:

مادده‌ی چوارده‌: یه‌كه‌م:1-مه‌ندوبه‌كانی پارێزگا، كه‌ بۆ ئه‌ندامێتیی كۆنگره‌ی گشتی هه‌ڵبژێردراون، دوای ته‌واو بونی ئیش و كاره‌كانی كۆنگره‌ كۆ ده‌بنه‌وه‌ به‌ سه‌رپه‌رشتی مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت بۆ هه‌ڵبژاردنی ده‌سته‌ی لق كه‌ له‌ حه‌وت ئه‌ندامی ئه‌سڵی و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ پێك دێت. 2- ده‌سته‌ی لق له‌ كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌میدا سه‌رۆكی لق و به‌رپرسانی لیژنه‌ تایبه‌تكاره‌كان هه‌ڵده‌بژێرێ. دووه‌م: ده‌سته‌ی لق ئه‌م كارو فرمانانه‌ی خواره‌وه‌ به‌ڕێ ده‌خات: 1-به‌كارخستنی موقه‌ڕه‌ڕات و راسپارده‌كانی مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت. 2- له‌چوارچێوه‌ی بودجه‌ی ساڵانه‌ی یه‌كێتیدا گفتوگۆ له‌سه‌ر بودجه‌ی ساڵانه‌ی لق ده‌كات و رێنماییگه‌لی دارایی و سندوقی زامنكاری و سندوقی وه‌فات و سندوقی نه‌خۆشییه‌ سه‌خت و ترسناكه‌كان ده‌خاته‌ به‌ركار.

مادده‌ی ده‌یه‌م

مادده‌ی ده‌یه‌م: 1. نابێ پزیشكی مۆڵه‌تدراو پتر له‌ عیاده‌یه‌ك له‌ هه‌رێمدا بكاته‌وه‌. 2. نابێ پزیشك عینوانی پسپۆرییه‌ك له‌هه‌ر لقێك له‌ لقه‌كانی پزیشكی هه‌ڵگرێ ته‌نیا دوای وه‌رگرتنی ئه‌و له‌قه‌به‌ ده‌بێ به‌رێگایه‌كی ئوسووڵی له‌لایه‌نێكی تایبه‌تمه‌ند وتۆماركردنی له‌ سه‌ندیكادا. 3. پزیشكی سه‌ر به‌ ده‌وڵه‌ت وهه‌موو كه‌رته‌كانی دیكه‌ بۆی هه‌یه‌ ده‌ست بداته‌ پیشه‌كه‌ی له‌ ده‌ره‌وه‌ی كاتی ده‌وامی ره‌سمی دا به‌ پێی ئه‌و هه‌لومه‌رجه‌ی كه‌ سه‌ندیكا بۆیانی دیاركردووه‌. 4. حوكمه‌كانی رێككه‌وتننامه‌ وگرێبه‌نده‌كان بۆ ئه‌ندامه‌ كورده‌كان وبیانییه‌كان وئه‌وانه‌ی له‌ پارێزگاكانی دیكه‌ی عێراق دێن پێویسته‌ ره‌چاو بكرێن، له‌ كاتێكدا گه‌ر رێيان پێ بدرێ ده‌ست بده‌نه‌ پیشه‌كه‌.

مادده‌ی هه‌شته‌م

مادده‌ی هه‌شته‌م: نه‌قیب ناشێ نه‌قیبیش بێ و، یه‌كێ له‌م پله‌وپایانه‌ی خواره‌وه‌شی هه‌بێ: 1. سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی. 2. له‌ وه‌زاره‌ته‌كانی هه‌رێمدا وه‌زیر بێت یان بریكاری وه‌زاره‌ت بێت.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة