أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سی و حهوتهم:
ماددهی سی و حهوتهم: یهكهم: سهرۆكی دادگای پێداچوونهوه لهنێوان جێگرانی سهرۆك یاخود كۆنترین دادوهرانی دادهمهزرێ ئهگهر ماوهی خزمهتی دادوهری له بیست وپێنچ سالأ كهمتر نهبێ. دووهم: جێگری سهرۆك لهنێو دادوهرانی دادگای پێداچوونهوهو له نێوان دادوهرهكانی پۆلی یهكهم دا دادهمهزرێ ئهگهر ماوهی كاركردنی له خزمهتگوزاری دادوهری له بیســـت ودوو ســالأ كهمتر نهبێ. سێیهم: دادوهر له دادگای پێداچوونهوه له نێوان دادوهرانی پۆلی یهكهم دادهمهزرێ ئهگهر ماوهی كاركردنی له خزمهتی دادوهری له بیست سالأ كهمتر نهبێ و ماوهیهك له دوو سالأ كهمتر نهبێ له یهكێك لهم پایه دادوهریانهی خوارهوه كاری كردبێ: 1-سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه. 2-جێگری سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه. 3-دادوهری دادگای تێههڵچوونهوه. 4-سهرۆكی دهستهی سهرپهرشتی دادوهری. 5-ئهو پارێزهرهی ماوهیهك كاری له پارێزهری كردبێ كه له 25 سالأ كهمتر نهبێ. چوارهم: سهرۆكی دادگای پێداچوونهوهو جێگرهكانی و دادوهری دادگای پێداچوونهوه به مهرسوومێكی ههرێمی ولهسهر پاڵاوتنی لهلایهن ئهنجومهنی دادوهرییهوه دادهمهزرێن.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: پێویسته زانكۆ بهمانهی خوارهوه پابهند ببێت: یهكهم: پێویسته پێڕهوێكی تایبهت به مامۆستا خۆتهرخانكار و گرێبهستكارهكان دابنێت، لهگهڵ دیاریكردنی ئهو گهرهنتیانهی پێویسته بۆیان دابین بكرێت و مهرجهكانی دامهزراندنیان و كۆتایی پێهێنانی خزمهتكردنیان. دووهم: ڕهچاوكردنی رێژهی مامۆستایان بهنیسبهت قوتابیان و بهگوێرهی ستاندهره جیهانیهكانی ههر پسپۆڕیێك. سێیهم: ههردوو بڕگه (یهكهم) و(دووهم)ی ئهم ماددهیه ملكهچی پهسهندكردنی دڵنیایی جۆری له وهزارهت دهبن.
ماددهی سی و ههشتهم:
ماددهی سی و ههشتهم: سهرۆكی دادگای پێداچوونهوه به پلهی وهزیر دهبێ و مووچهو دهرماڵهی وهزیر وهردهگرێ.
ماددهی سی و نۆیهم:
ماددهی سی و نۆیهم: مووچهو دهرماڵهی دادوهرانی دادگای پێداچوونهوهو دادوهرهكانی دیكه به یاسا دهستنیشان دهكرێن.
ماددهی یازدهم
ماددهی یازدهم : یهكهم : بهپێی پێشنیازی ئهنجومهن، وهزارهت پلانێكی بنچینهیی بۆ پاراستنی ژینگه له ههرێمدا دادهنێء ئهم پلانه له لایهن ئهنجومهنی وهزیرانهوه بڕیاری لێ دهدرێت. دووهم : پلانی پاراستنی ژینگهی بنچینهیی ملكهچی ئهو چاو پێداخشاندنهوه دهوریه دهبێ كه ههردوو ساڵ جارێك وهزیر لهسهر پێشنیاری ئهنجومهن ئهنجامی دهدات ء دان بهو ههمواركردنانهدا دهنرێ كه بهبڕیارێك له ئهنجومهنی وهزیرانهوه دهردهكرێت. سێیهم : چاوپێداخشاندنهوهی دهوری بهپشت بهستن بهحاڵهتی ژینگهیی له ههرێم ئهنجام دهدرێ لهگهڵ رهچاوكردنی پهرهسهندنهكانی جیهانی له بوارهكانی زانستی ء توێژینهوهو تهكنۆلۆژیادا.
ماددهی چل وپێنجهم:
ماددهی چل وپێنجهم: یهكهم: ئهنجومهنی دادوهری بۆی ههیه مۆڵهتی خوێندن له دهرهوهی ههرێم یا لهناوهوهی بۆ ماوهی دوو سالأ به مووچهی تهواو بهدادوهر بدات بۆ وهرگرتنی پسپۆڕیی له بابهتێك كه پێوهندیی به پسپۆرییهكانی دادوهریی و دادهوه ههبێت و بۆ وهرگرتنی بڕوانامهی ماجستێر یاخو دوكتۆرا وبۆی ههیه ئهم مۆڵهته$ بۆ ماوهی ساڵێكی دی درێژبكاتهوه. دووهم: دهشێ بۆماوهی دوو سالأ مۆڵهتی خوێندنی دووهم بدرێت بهوهی مۆڵهتی یهكهمی خوێندنهكهی تهواوكردووهو بڕوانامهی ماجستێری وهرگرتووه بۆ مهبهستی وهرگرتنی بڕوانامهی دوكتۆرا له ههمان بابهتی ناوبراو كه له بهندی (یهكهم)له$ ئهم ماددهیهدا ناوی هاتووه. ئهمهش دوای بهسهر چوونی ساڵێك له دهست بهكاربوونی له فرمانهكهی دهبێ و ئهنجومهنی دادوهریش بۆی ههیه ئهم مۆڵهته$ بۆ ساڵێكی تر درێژبكاتهوه. سێیهم: مۆڵهتی خوێندن به خزمهتی دادوهریی دادهنرێ و قیدهمی بۆ ماوهی دوو سالأ بۆ مهبهستی بهرزكردنهوهو تهرقیهكردن وسهرمووچه بهو كهسه دهدرێ كه بڕوانامهی دوكتۆرا وهردهگرێ و ساڵێكیش بۆ ئهوانهی بڕوانامهی ماجستێر به دهست دێنن.
ماددهی چل وشهشهم:
ماددهی چل وشهشهم: یهكهم: دادوهر دوای تهواوكردنی تهمهنی شهست و پێنج ساڵی خانهنشین دهكرێ و ئهوهی خانهنشین دهكرێ مافی ئهوهی ههیه، ههموو ئهو مووچهو دهرماڵانه وهربگرێ كه بهر له خانهنشین بوونی وهریدهگرتن. دووهم: له كاتی كۆچی دوایی دادوهر لهكاتی خزمهتدا، مووچهی خانهنشینی بهقهد ئهو مووچهو دهرماڵانهی دهبێ كه وهری دهگرت. سێیهم: دهشێ دادوهر بهر لهتهواوكردنی ئهو تهمهنهی كه له بهندی یهكهم لهم ماددهیهدا دهستنیشان كراوه یان لهسهر داوای خۆی بهپێی حوكمهكانی یاسای مهدهنی یاخود لهبهر هۆی تهندروستی خانهنشین بكرێ، و حوكمهكانی بهندی (دووهم)ی سهرهوهی لهسهر پیاده$ دهكرێ. چوارهم: دادوهری خانهنشین كراو مووچهی مۆڵهته$ ئاساییهكان به تهواوی وهرگرێ لهسهر بنهمای كۆی ئهوهی مانگانهیهی وهری دهگرت بهر له خانهنشین كردنی، به مهرجێك له ساڵێك پتر نهبێت.
ماددهی چل وحهوتهم:
ماددهی چل وحهوتهم: دادوهر بۆی ههیه ههر كاتێك ویستی دهست لهكار بكێشێتهوهو لهو بارهشدا مافی وهرگرتنی مووچهی خانهنشین بوون ورێزلێنانی بهپێی یاسای خزمهت و خانهنشینی مهدهنی ههیهو مافی ئهو مۆڵهتانهشه له دهست نادات ههیه كه ههقیهتی.
ماددهی چل ونۆیهم:
ماددهی چل ونۆیهم: حوكمهكانی یاسای خزمهتی مهدهنی و یاسای خانهنشینی مهدهنی لهو كاروبارانهی كه دهقی یاسایی لهم یاسایهدا پێ نههاتووه لهسهری پیاده$ دهكرێ به جۆرێك نابێ لهگهلأ حوكمهكانی ناكۆك بێت.
ماددهی حهڤدهم
ماددهی حهڤدهم : پێویسته خاوهن ههر پڕۆژهیهك یان دامهزراوێك پڕۆسهكانی چاودێری خۆیی بهههماههنگی لهگهڵ لایهنهكانی پهیوهندیدار بهپێی ئهو پێوهرو بهرزهفتكارییانه ئهنجام بدات كه وهزارهت دایاندهنێ و، راپۆرت له سهر ئهوه بهپێی ڕێنمایهكانی وهزارهت یان ههر لایهنێكی دیكه بهرز دهكاتهوه كه، پێڕهوو ڕێنماییهكانی دهرچوو بهپێی ئهم یاسایه دهستنیشانی دهكات.
ماددهی ههژدهم
ماددهی ههژدهم : یهكهم : وهزارهت تیپی چاودێری ژینگهیی پیكدێنێ كه ئهركهكهی بهرزهفتكردنی سهرپێچی و تاوانهكانی ژینگهییه كه به پێچهوانهی ئهم یاسایه روودهدهن. دووهم : تیپی چاودێری كردنی ژینگهیی مافی ئهوهی ههیه بچێته ناو دامهزراوو دهزگاكان بهمهبهستی پشكنینیانء وهرگرتنی چهند نموونهیهك لێیانء دڵنیابوون له ڕادهی پیادهكردنی پێوهرو مهرجء بهرزهفتكاریهكانی پاراستنی ژینگه، لهكاتی ئهنجامدانی كارهكهیدا پۆلیس هاوكاری دهكا. سێیهم : لهسهر خاوهنی پڕۆژهو چاڵاكیه جۆراوجۆرهكان پێویسته ڕێگا بۆ تیپهكانی چاودێری ژینگهیی خۆش بكهن بۆ ئهوهی بتوانن ئهركهكانیان جێبهجێ بكهنء ئهو زانیاری و بهیاناتهی پێ بدا كه بۆ جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه به پێویستی دهزانی.
ماددهی بیست و یهكهم:
ماددهی بیست و یهكهم: نهقیب ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوه ئهنجام دهدا: یهكهم: سهرۆكایهتی كردنی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی ئهنجومهن. دووهم: نوێنهرایهتی كردنی سهندیكا له لای دهزگاكانی دادوهری و كارگێری و دهسته رهسمی و نیمچه رهسمی و ئههلیهكان و كۆنگرهكان، وه راستاندنی معامهلهو ئهو بهڵگهنامانهی كه تایبهتن به سهندیكاوه، بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی بدا به ههر یهكێ له ئهندامانی ئهنجومهن كه بیهوێ.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: یهكهم: پێویسته له سهر ئهوهی دهیهوێت پێشكهشی خوێندن بكات له زانكۆ تایبهتیهكان ههڵگری بڕوانامهی خوێندنی ئامادهیی یان پیشهیی یان پهیمانگه بێت بهگوێرهی پسپۆڕی بهمهرجێك وهرگرتنی دهرچووی پهیمانگه یان ئامادهیی پیهشهیی تهنها كورتبكرێتهوه سهر ئهو كۆلێژانهی خوێندن تیایاندا هاوتای پرۆگرامی خوێندنی پهیمانگه یان ئامادهییه پیشهییهكه بهگوێرهی ئهو رێنماییانی وهزارهت دهریان دهكات. دووهم: خوێندن له زانكۆ، له ڕووی دهوام و تاقیكردنهوه، به كردارهكیی دهبێت و به ئهندامبوون له دوورهوه یان به كراوهیی نابێت. سێیهم: ماوهی خوێندن له كۆلێژهكان، بهلای كهم، (4) چوار ساڵه، و دهرچوو لێیان بڕوانامهی زانكۆیی بهرایی (بهكالۆریۆس) له بواری پسپۆڕییهكهی پێی دهبهخشرێت لهگهڵ ڕهچاوكردنی ماوهی خوێندن له پسپۆڕییه پزیشكی و ئهندازهییهكان. چوارهم: ماوهی خوێندن له پهیمانگه تایبهتیهكان دوو ساڵهو دهرچوو لێیان بڕوانامهی دبلۆمی له پسپۆڕیهكهی پێی دهبخشرێت. پێنجهم: كردنهوهی خوێندنی باڵا له زانكۆ تایبهتیهكان دهبهسترێتهوه به ڕهزامهندی وهزارهت بهپێی ستاندهرهكانی دڵنیایی جۆریی و رێنماییهكانی خوێندنی باڵا له دوای پێشكهشكردنی داواكاری له لایهن زانكۆكانهوه به مهرجێك له كاتی پێشكهشكردنی داواكارییهكه خوله دهرچووهكان له دوای خول كهمتر نهبن. شهشهم: دهكرێت بۆ زانكۆی تایبهتی دهست به خوێندنی باڵا بكات له حاڵهتی گرتنهخۆی یهكێك له زانكۆ بیانییه دانپێنراوهكانی جیهان به گرتنهخۆكردنی جۆره خوێندنه و بهخشینی بڕوانامه له لایهن ئهم زانكۆیانه له ئهنجامی رێككهوتنی زانستی و ئهكادیمی به شێوازی هاوبهشی زانستی نێوان ههردوو زانكۆكه.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: دهزگای سهرپهرشتیكردن و دڵنیایی جۆریی له وهزارهت ههڵسهنگاندنی كاری زانكۆ تایبهتیهكان بهپێی یاساو پێڕهوو رێنماییه ڕهچاوكروهكان، له ئهستۆ دهگرێت.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: زانكۆ پابهند دهبێت به ناردنی گشت ئهو پێداویستیانهی توانستی پێدهدات كهوا ئهركهكانی بهجێبگهینێت بۆ وهزارهت، به تایبهتیش ئهمانهی خوارهوه: یهكهم: پلانی وهرگرتنی ساڵانه بۆ پهسهند كردنی. دووهم: ئهو كرێی خوێندنهی له قوتابی وهردهگیرێت. سێیهم: پرۆگرامهكانی خوێندن و ههمواركارییهكانی و بهدواداچوونی جێبهجێ كردن و ههڵسهنگاندنیان. چوارهم: رێژهو ستاندهرهكانی دهرچوون و كهوتن و چوونهناو به هاوپێچی سیستهمی تاقیكردنهوهكان.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهیهوه له رۆژنامهی رهسمیدا جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی سی ویهكهم
ماددهی سی ویهكهم : به مهبهستی پاراستنی سروشت و پاراستنی له بهبیان بوونی و بهرهنگار بوونهوهی و پارێزگاری كردن له رهگهزی ئاژهڵی و رووهكی ومایهی ژیانیان ئهمانه خوارهوه قهدهغه دهكرێن: یهكهم : ههركارو چالاكیهك ببێته هۆی له ناوبردن و ههڕهشهكردن له ڕهگهزهكانی ئاژهڵ و ڕووهك. دووهم : ڕاوكردنی ماسی و مهل و ئاژهڵ له وهرزهكانی جووتبوون وزاوزێ كردنیاندا. سێیهم : ڕاوكردنی ماسی و مهل و ئاژهڵ به هۆی بهكارهێنانی تهقهمهنی یان ژههر یان تهزووی كارهبا یان ههر ڕێگهیهكی دیكهی ڕاوكردنی ستهمكارانه. چوارهم : بڕین و دهرهێنان و نههێشتنی دارو نهمام و، ڕووهك و گیای ســهر زهوی و ئاوی له موڵكی گشتی دا. پێنجهم : ڕاوكردن یان كوشتن یان گرتن یان دهست بهسهر داگرتن یان گواستنهوهی ئهو مهل و ئاژهڵانهی ههڕهشهی نهمانیان لهسهره و گهڕاندنیان و خستنه ڕوویان بۆ فرۆشتن یان خراپكردنی هێلانهكانیان یان شكاندنی هێلكهكانیان.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: ئهنجومهنی پهیمانگه، لانی كهم مانگی یهك جار كۆدهبێتهوه و، سهرۆكی ئهنجومهن، یان سیان لهئهندامهكانی بۆیان ههیه لهكاتی پێویستدا داوای كۆبوونهوه بكهن، ئهنجومهنیش بهئامادهبوونی دوو سێیهكی ئهندامهكانی كۆدهبێتهوه و، بڕیارهكانیشی بهزۆرینهی دهنگ دهردهكات، ئهگهر دهنگهكانیش یهكسان بوون، ئهوا ئهو لایهنهیان دهیباتهوه كه دهنگی سهرۆكی لهگهڵه.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: وهزیره تایبهتمهندهكان دهبێ حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: لهههرێمی كوردستان ـ عێراقدا پهیمانگایهك بهناوی (پهیمانگهی دادوهری لهههرێمی كوردستان ـ عێراق)دا، دادهمهزرێ و پاوهستی وهزیری داد دهبێت.