المواد القانونية

مادده‌ی دوازده‌یه‌م (دووباره‌)

مادده‌ی دوازده‌یه‌م: راده‌ی یاسایی به‌ ئاماده‌ بوونی سه‌رۆكی دانیشتنه‌كه‌ و نیوه‌ی ژماره‌ی ئه‌ندامان ته‌واو ده‌بێ و هه‌موو بڕیار و راسپارده‌ و پێشنیارێكیش به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بووان ده‌رده‌چێ و له‌ كاتی به‌رامبه‌ر بوونی ده‌نگه‌كان رای ئه‌و لایه‌نه‌ په‌سه‌ند ده‌كرێ كه‌ سه‌رۆك ده‌نگی له‌گه‌ڵ داوه‌.

مادده‌ی شازده‌یه‌م (دووباره‌)

مادده‌ی شازده‌یه‌م: بودجه‌ی ده‌زگا سه‌ربه‌خۆیه و‌ له‌ چوارچێوه‌ی سیاسه‌تی گشتی دارایی هه‌رێمی كوردستانی عێراق داده‌نرێ و له‌ لایه‌ن سه‌رۆكی ده‌زگا و به‌رێوه‌ی گشتی یه‌وه‌ ئاماده‌ ده‌كرێ و دوای په‌سه‌ند كردنی له‌ لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی به‌رێوه‌بردنه‌وه‌، له‌ رێگه‌ی سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌وه‌ به‌رز ده‌كرێته‌وه‌ بۆ ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی كوردستانی عێراق بۆ په‌سه‌ند كردنی.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: ئه‌نجومه‌ن راوێژكارێكی: ده‌بێت، له‌لایه‌ن سه‌رۆكی هه‌رێمه‌وه‌ به‌پله‌ی وه‌زیر داده‌مه‌زرێت، ده‌زگاكانی سه‌ر به‌ ئه‌نجومه‌ن به‌ڕێوه‌ ده‌بات و سه‌رپه‌رشتییان ده‌كات و هه‌ماهه‌نگییان له‌نێواندا ده‌كات، جێگرێكی ده‌بێت، به‌گوێره‌ی ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ی پێی ده‌درێت له‌به‌جێ گه‌یاندنی ئه‌ركه‌كانیدا یاریده‌ی ده‌دات. دووه‌م: به‌رپرسی ئه‌و ده‌زگایانه‌ی له‌ مادده‌ی دووه‌می ئه‌م یاسایه‌دا هاتوون، ده‌بنه‌ ئه‌ندام له‌ ئه‌نجومه‌ندا و سه‌رۆكی هه‌رێمش بۆی هه‌یه‌ له‌ حاڵه‌تی ئاسایی پێویستیدا كه‌سان یان ده‌زگای دیكه‌ی بۆ زیاد بكات یان بانگهێشتی ئه‌نجومه‌ن بكرێن. سێیه‌م: ته‌رخان كردنی بودجه‌ی ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی هه‌رێم له‌ نێو بودجه‌ی گشتیی هه‌رێمدا.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: هه‌ر پێشمه‌رگه‌یێ پله‌ی زه‌بوونیی گه‌یشتبێته‌ (100%) یان ئه‌ندامێكی له‌شی (وه‌ك ئه‌وه‌ی له‌بڕگه‌ی دووه‌می مادده‌ی یه‌كه‌مدا هاتووه‌) له‌ ده‌ست دابێ، مووچه‌یه‌كی خانه‌نشینی بۆ ده‌بڕدرێته‌وه‌، به‌ قه‌ده‌ر سه‌رجه‌می ئه‌و مووچه‌ و ده‌رماڵه‌یه‌ بێت كه‌ مانگانه‌ له‌ كاتی خزمه‌تا وه‌ریده‌گرت.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌و وشانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی ته‌نیشتیانه‌: هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری هه‌رێم. وه‌زیر: وه‌زیری دارایی و ئابووری هه‌رێم. بریكاری وه‌زاره‌ت: بریكاری دارایی و ئابووری هه‌رێم. ئه‌نجوومه‌ن: ئه‌نجوومه‌نی راوێژكاری وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری هه‌رێم.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م:ئامانجه‌ وه‌زاره‌ت دانانی بنچینه‌ گشتییه‌كانی به‌رێوه‌بردن و رێكخستنی سه‌رچاوه‌كانی دارایی یه‌وه‌ چاودێری كردنی ساغله‌می هه‌ڵسوراندنیان و به‌دیهێنانی به‌كار خستنیان به‌ باشترین شێوه‌ و دانانی مووچه‌ی گشتی هه‌رێم كه‌ل و په‌له‌ بنچینه‌ی یه‌كانی كۆمه‌ڵگا و رێكخشتنی كه‌رتی تایبه‌تی تێكه‌ڵاو بۆ هانادن (مدخرات)ی نیشتمانی و (استپمار)ی بیانی و له‌ چولرچێوه‌ی سیاسه‌تی دارایی و ئابووری نه‌خشه‌كانی گه‌شه‌پێدانی هه‌رێمدا.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: سه‌ندیكا بۆ به‌دیهێنانی ئه‌م ئامانجانه‌ كار ده‌كات: یه‌كه‌م: رێكخستنی پیشه‌ی پزیشكانی دروستی ئاژه‌ڵ له‌ بواری چالاكی گشتی و تایبه‌تی دا و پێشخستنی و به‌رز كردنه‌وه‌ی ئاستی زانستی و پیشه‌یی بزیشكانی دروستی ئاژه‌ڵ له‌ هه‌رێم دا. دووه‌م: رێكخستن و به‌هێز كردنی په‌یوه‌ندی ئه‌ندامان له‌ نێوان خۆیاندا له‌گه‌ڵ ده‌زگا حكومی و تاكه‌كه‌سه‌ كاندا و به‌رگری لێكردنیان، وه‌ به‌رگری كردن له‌ مافه‌كانیان و مسۆگه‌ر كردنیان، هه‌روه‌ها كارێكی وا بكرێ كه‌ بتوانن ئه‌ركه‌كانیان جێ به‌جێ بكه‌ن. سێیه‌م: په‌ره‌پێدان و به‌ دیار خستنی رۆڵی پزیشكانی دروستی ئاژه‌ڵ له‌ كۆمه‌ڵگای كوردستاندا. چواره‌م: هانادن و پشتگیری كرنی توێژینه‌وه‌ی زانستی ئه‌ندامانی و، به‌ستنی سیمینار و خولی تایبه‌ت به‌ زانستی دروستی ئاژه‌ڵ بۆ ئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ پێشكه‌وتنی زانستی دروستی ئاژه‌ڵدا بروا. پێنجه‌م: سه‌ندیكا پشتگیری و به‌شداری له‌ هه‌موو هه‌وڵدانێك ده‌كا له‌ پێناو: 1. پاراستنی ژینگه‌ له‌ پیس بوون كه‌ سه‌رچاوه‌كه‌ی له‌ ئاژه‌ڵه‌وه‌ بێ. 2. پاراستنی ئاژه‌ڵی كێوی له‌ نه‌خۆشییه‌كان و رێگه‌ گرتن له‌ كوشتن و راوكردنیان ته‌نها له‌ سنووری یاسادا نه‌بێ. ج- پاراستنی مرۆڤ له‌ نه‌خۆشییه‌ هاوبه‌شه‌كان. شه‌شه‌م: په‌یوه‌ندی و هاوكاری كردن له‌گه‌ڵ ئه‌و سه‌ندیكا و كۆمه‌ڵه‌ و ده‌سته‌ ناوخۆی و ده‌ره‌كیانه‌ی كه‌ ئامانجه‌كانیان له‌گه‌ڵ ئامانجی ئه‌و سه‌ندیكایه‌دا یه‌ك ده‌گرنه‌وه‌و‌ ئاڵو گۆر كردن و به‌شداربوون له‌ كۆنگره‌ و خول و چالاكییه‌ زانستییه‌كاندا.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: 1. ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا كۆمه‌ڵێك فه‌رمانبه‌ر و به‌رده‌ست به‌ پێی پێویست له‌ باره‌گای سه‌ندیكا داده‌مه‌زرێنێ. 2. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی باره‌گای گشتی سه‌ندیكا پێك دێت له‌: أ- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی كاروباری ئه‌ندامان. ب- ژمێریاری و ئه‌میندارێتی سندوق. ج- كارو تایبه‌تمه‌ندی فه‌رمانبه‌ر و به‌رده‌سته‌كان و مووچه‌ و كاروباری خزمه‌تگوزاری و پیشه‌یی و به‌رزه‌فتی كردن و ماوه‌ی پله‌ به‌رز كردنه‌وه‌ و ئه‌و سه‌رمووچانه‌ی كه‌ به‌ گوێره‌ی خزمه‌تگوزاریان ده‌یان كه‌وێت و خانه‌نشینكردنیان یان لێخستنیان به‌ پێی حوكمه‌كانی په‌یره‌وی ناوخۆی سه‌ندیكا دیاری ده‌كرێ.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی، نه‌قیب و ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا و لێژنه‌ی به‌رزه‌فتی كردن (انضباط) ی ئه‌سڵ و یه‌ده‌گ له‌ یه‌ك كات و شوێندا به‌ رێگای هه‌ڵبژاردنی نهێنی و به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بووان هه‌ڵده‌بژێردرێن.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: وه‌زاره‌ت ئه‌نجومه‌نێكی راوێژی هه‌یه‌ و پێك دێت له‌: یه‌كه‌م: وه‌زیر سه‌رۆك دووه‌م: هه‌ردوو بریكاری وه‌زاره‌ت ئه‌ندام، له‌ حاڵه‌تی ئاماده‌ نه‌بوونی وه‌زیر، بریكاری دێرینی وه‌زاره‌ت سه‌رۆكایه‌تیی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ ده‌كات. سێیه‌م: راوێژكاران ئه‌ندام. چواره‌م: به‌ڕێوه‌به‌رانی گشتیی وه‌زاره‌ت ئه‌ندام. پێنجه‌م: هه‌ر شاره‌زا یان پسپۆرێك كه‌ وه‌زیر له‌ ناوخۆی وه‌زاره‌ت یان ده‌ره‌وه‌ی هه‌ڵیده‌بژێرێت، به‌بێ ئه‌وه‌ی مافی ده‌نگدانی هه‌بێت.

مادده‌ی سی و سێ یه‌م:

مادده‌ی سی و سێ یه‌م: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا پشتگیری شیاوی ئه‌ندام ده‌كات له‌ رووی داراییه‌وه‌ له‌م دوو باره‌دا: 1. له‌و كاته‌ی كه‌ ئه‌ندام كه‌فاله‌تی دارایی هاوسه‌ر و منداڵ و دایك و باوكی و براكانی بكات. 2. له‌و كاته‌ی كه‌فاله‌تی دارایی خه‌ڵكی دیكه‌ بكات به‌ مه‌رجێك له‌ پێنج هه‌زار دینار پتر نه‌بێت.

مادده‌ی بیست و نۆیه‌م:

مادده‌ی بیست و نۆیه‌م: ئه‌ندام ده‌بێ ئه‌م مه‌رجانه‌ی لێ بێته‌ دی: 1. ده‌بێ هاولاتی هه‌رێم بێ و تێیدا نیشته‌جێ بێ. 2. به‌ تاوانێكی ناسیاسی یان كه‌تنێكی ئابروبه‌ر حوكم نه‌درابێ. 3. ده‌بێ خودان بڕوانامه‌یه‌كی هونه‌ری بێ له‌ كۆلێج یا په‌یمانگایه‌كی هونه‌ری كه‌ به‌ ره‌سمی دانی پێدانرابێت. یان به‌ڵگه‌ نامه‌یه‌كی هونه‌ری له‌ باره‌ی پسپۆریه‌كه‌ی له‌ په‌یمانگایه‌كی هونه‌ری كه‌ به‌ ره‌سمی دانی پیدانرابێ پێشكه‌ش بكا به‌ مه‌رجێك ماوه‌ی خوێندنی له‌م په‌یمانگایه‌ له‌ دوو ساڵی به‌رده‌وام كه‌متر نه‌بێ له‌گه‌ڵ كاركردنی هونه‌ری له‌ یه‌كێك له‌ رێكخراوه‌ جه‌ماوه‌ریه‌كاندا له‌ بواری پسپۆریه‌كه‌یدا بۆ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ دوو ساڵ كه‌متر نه‌بوبێت لایه‌نێكی پسپۆر پشتگیری بكات. 4. یاخود ئه‌و كاره‌ هونه‌ریییه‌ی به‌ شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام كردبێت كه‌ ئه‌م یاسایه‌ بڕیاری له‌سه‌ر داوه‌. بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ پێنج ساڵ كه‌متر نه‌بێت و لایه‌نێكی ره‌سمی یان ئه‌هلی تایبه‌تمه‌ند پشتگیری بكات.

مادده‌ی سی و شه‌شه‌م:

مادده‌ی سی و شه‌شه‌م: ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ ئه‌مانه‌ بكات: 1. ده‌رهێنانی پێره‌و و رینمایی بۆ ئاسان كردنی جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌. 2. پێشنیاز و ئاماده‌ كردنی پرۆژه‌ یاسای خانه‌نشینی هونه‌رمه‌ندان.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زارهت كۆشش ده‌كا بۆ پێشكه‌شكردنی خزمه‌تگوزاری ناوخۆیی و شاره‌وانی و خزمه‌تگوزاری ئاووئاوه‌ڕۆ وفراوانكردنی بزوتنه‌وه‌ی گه‌شتوگوزار وپه‌ره‌پێدانی له‌ كوردستاندا له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌و نه‌خشانه‌دا كه‌ بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ داده‌نرێت.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌و زاراوه‌وه‌ و ده‌سته‌واژانه‌ی دادێ، واتاكانی به‌رامبه‌ریانه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌: یه‌كه‌م: هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستان- عێراق. دووه‌م: سه‌رۆكی هه‌رێم: سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان- عێراق. سێیه‌م: ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی هه‌رێم. چواره‌م: راوێژكار: راوێژكاری ئاسایشی هه‌رێم. پێنجه‌م: ئاسایشی هه‌رێم: پاراستنی هه‌رێمی كوردستان- عێراق له‌ هه‌ڕه‌شه‌ی ده‌ره‌كی و ناوخۆ.

مادده‌ی چوارده‌یه‌م

مادده‌ی چوارده‌یه‌م: هه‌ر سێ ساڵ جارێك ده‌سته‌ی گشتی كۆبوونه‌وه‌یه‌ك ده‌كا بۆ ئه‌م مه‌به‌ستانه‌ی خواره‌وه‌: یه‌كه‌م: گفتوگۆ و راستاندنی بوودجه‌ و حیسابكاری دوماهی. دووه‌م: چاوپیاخشاندن به‌و پێشنیارانه‌ی كه‌ له‌ باره‌ی هه‌مواركردنی یاسای سه‌ندیكاوه‌ پێشكه‌ش كراون. سێیه‌م: ئیقرار كردنی پێره‌وی ناوخۆ و هه‌موار كردنی.

مادده‌ی سی و چواره‌م:

مادده‌ی سی و چواره‌م: هه‌ر كه‌سێك له‌ وانه‌ی ئه‌ندام نه‌بن له‌ سه‌ندیكا یا قه‌ده‌غه‌ كرابن له‌ ئیش كردن و ئه‌و پیشه‌ یه‌ ده‌ست بداتێ، ئه‌وا سزا ده‌درێت به‌ غه‌رامه‌یه‌كی وا كه‌ له‌ پێنج سه‌د دینار پتر نه‌بێت، ئه‌وه‌ش ئه‌و كه‌سه‌ ناگرێته‌وه‌ كه‌ پیشه‌كه‌ی له‌ یه‌كێك له‌ رێكخراوه‌ جه‌ماوه‌رییه‌كان دا ده‌ست بداتێ.

ماده‌ی شانزده‌یه‌م

ماده‌ی شانزده‌یه‌م: هه‌ر وه‌زیرێك كه‌ ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نی نیشتمانیی كوردستانی نییه‌ بۆی هه‌یه‌ له‌ هه‌ر كۆبونه‌وه‌یه‌كدا ئاماده‌ی ببێ، بێ ئه‌وه‌ی مافی ده‌نگدانی هه‌بێ.

المادة التاسعة

المادة التاسعة – للمجلس الوطني طلب اتخاذ الاجراءات القانونية من سلطات التحقيق المختصة عن اي جريمة وردت في هذا القانون او القوانين العقابية الاخرى . وله سلطة ايقاف الاجراءات في جميع ادوار التحقيق وسلطة تاييد قرارات واجراءات هيئة التحقيق وتعديلها او الغائها . وهو الذي يحيل المتهمين الى المحكمة المختصة بمحاكمتهم طبقا لهذا القانون او القوانين الاخرى في الجرائم التي يامر بالتحقيق فيها . وللمجلس الوطني لقيادة الثورة حق ايداع الدعاوى المرفوعة اليه من الهيئة الاستشارية الوارد ذكرها في المادة الثامنة الى المحاكم العرفية او المحاكم الجزائية او اية محكمة تؤلف بموجب القانون . وله سلطة سحب اي دعوى جزائية من اي محكمة قبل صدور حكم نهائي فيها واحالتها الى اية محكمة جزائية او اي مجلس عرفي او اية محكمة تؤلف بموجب القانون للفصل فيها . كما ان له سلطة ايقاف الاجراءات في جميع ادوار المحاكمة .

المادة السادسة عشرة

المادة السادسة عشرة: الجرائم المتعلقة بالجرائم المنظمة والمرتكبة بواسطة تقنية المعلومات: 1- القيام بعمليات غسل أموال أو طلب المساعدة أو نشر طرق القيام بغسل الأموال. 2- الترويج للمخدرات والمؤثرات العقلية أو الاتجار بها. 3- الاتجار بالأشخاص. 4- الاتجار بالأعضاء البشرية. 5- الاتجار غير المشروع بالأسلحة.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة