أحكام القانون

مادده‌ی ده‌یه‌م: نه‌قیب ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ ئه‌نجام ده‌دات: 1. سه‌ر‌ۆكایه‌تی كردنی كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 2. نوێنه‌رایه‌تی كردنی سه‌ندیكا له‌ كن لایه‌نه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان ده‌شتوانێ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی بدا به‌ جێگره‌كه‌ی یان هه‌ر كه‌سێك كه‌ بیه‌ویێ له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن.

مادده‌ی سی و پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌ی بڕیار بدات له‌سه‌ر یارمه‌تی دانی دارایی به‌ هونه‌رمه‌ند به‌ شێوه‌ی به‌خشین (منحه‌) یاخود قه‌رز، به‌ پێی ئه‌و رێنماییانه‌ی كه‌ ده‌ری ده‌چوێنێ له‌م بارانه‌ی خواره‌وه‌: 1. ئه‌گه‌ر خۆی یان یه‌كێك له‌ دایك و باوكی (اصوله‌) یان منداڵه‌كانی (فروعه‌) یاخود هاوسه‌ری تووشی نه‌خۆشییه‌كی وا بوون پێویست به‌ چاره‌یه‌كی تایبه‌تی بكات. ئه‌مه‌ش ده‌بێ به‌ راپۆرتی لیژنه‌یه‌كی ره‌سمی پزیشكی پشتگیری بكرێت. 2. ئه‌گه‌ر تووشی رووداوێك بوو كه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی كاتی له‌ پیشه‌كه‌ی خۆی بخات. 3. ئه‌گه‌ر تووشی كاره‌ساتێك بوو و زیانی دارایی لێ كه‌وت كه‌ له‌ توانای خۆیدا نه‌بێت.

مادده‌ی بیسته‌م: یه‌كه‌م: مه‌رجه‌ ئه‌و كه‌سه‌ی نازناوی مامۆستای یاریده‌ده‌ری پێده‌درێ، خاوه‌نی بڕوانامه‌ی ماجستێر یان هاوتای بێ و خولێكی شیاندنی بۆ پرۆسه‌ی ده‌رس گوتنه‌وه‌ بۆ ماوه‌ی شه‌ش مانگ سه‌ركه‌وتووانه‌ ببڕێ كه‌ مه‌رجه‌كانی به‌ رێنمایی ده‌رده‌چن. دووه‌م: ئه‌گه‌ر مامۆستای یاریده‌ده‌ر له‌ ماوه‌ی(5)ساڵدا له‌ رۆژی دامه‌زراندنیه‌وه‌ به‌رز نه‌كرایه‌وه‌ بۆ پایه‌ی مامۆستا ئه‌وا ده‌گوێزرێته‌وه‌ بۆ سه‌نته‌ره‌كانی توێژینه‌وه‌ له‌ زانكۆكان و دوو ساڵی پێده‌دری بۆ به‌رز كردنه‌وه‌ بۆ پایه‌ی مامۆستا و به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ ده‌گوێزرێته‌وه‌ بۆ ده‌ره‌وه‌ی زانكۆ.

مادده‌ی نۆزده‌م: ده‌سته‌ی ده‌رس گوتنه‌وه‌ له‌ زانكۆ و ده‌سته‌كاندا له‌مانه‌ پێكدێن: ـ یه‌ كه‌م: پرۆفیسۆره‌كان دووه‌م: پرۆفیسۆره‌ یاریده‌ده‌ره‌كان سێیه‌م: مامۆستایان (مدرسین) چواره‌م: مامۆستا یاریده‌ده‌ره‌كان

مادده‌ی دوانزده‌هه‌م: یه‌كه‌م: له‌ حاڵه‌تی هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی یه‌كێتییه‌كه‌دا، ئه‌موالی یه‌كێتییه‌كه‌، ده‌چێته‌ سه‌ر ئه‌موالی نزیكترین یه‌كێتی، ئامانجه‌كانی له‌گه‌ڵیدا هاوشێوه‌ بن. دووه‌م: له‌و حاڵه‌تانه‌دا كه‌ ده‌قێكیان له‌م یاسایه‌دا، له‌سه‌ر نه‌هاتبێ، ئه‌وه‌، حوكمه‌كانی یاسای كارپێكراوی كۆمه‌ڵه‌كانی به‌سه‌ردا ده‌سه‌پێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م: به‌پێی ئه‌م یاسایه‌، یه‌كێتییه‌كی سه‌ربه‌خۆ، بۆ په‌رله‌مانتاران داده‌مه‌زرێ، ناو ده‌نرێ یه‌كێتیی په‌رله‌مانتارانی كوردستان و، باره‌گه‌كه‌ی له‌ هه‌ولێری پایته‌ختدا ده‌بێت و، بۆشیی هه‌یه‌، لق له‌ پارێزگاكانی هه‌رێمدا بكاته‌وه‌.

مادده‌ی سی و دووه‌م : كار به‌ هیچ ده‌قێكی یاسایی یا بڕیاریك ناكری گه‌ر له‌گه‌لأ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ناكۆك بێ.

مادده‌ی هه‌ژده‌م : به‌ش یا لقی زانستی: ئه‌و یه‌كه‌ بنه‌ڕه‌تییه‌ زانستیه‌یه‌ له‌ خوێندنی باڵاو له‌و كاته‌دا ئه‌و به‌ش و لقه‌ زانستییانه‌ داده‌مه‌زرێن كه‌ پێویستی كرده‌نی به‌ داده‌مه‌زراندنیان هه‌بێ، به‌ مه‌رجێك پێنج له‌ مامۆستای پسپۆڕ هه‌بن كه‌ دووان له‌وانه‌ به‌لانی كه‌م خاوه‌ن بڕوانامه‌ی دوكتۆرابن و ئه‌نجومه‌نێكی هه‌یه‌ كه‌ له‌مانه‌ی خواره‌وه‌ پێكدێ: یه‌كه‌م: سه‌رۆكی به‌ش یا لق: به‌ بڕیاری سه‌رۆكی زانكۆ و به‌پێشنیاری ڕاگری كۆلێج یا په‌یمانگا داده‌مه‌زرێ، به‌ مه‌رجێك پایه‌ی زانستی له‌ پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ر كه‌متر نه‌بێت بۆ كۆلێج و مامۆستا(مدرس)یش بۆ په‌یمانگا و به‌ڕێوه‌بردنی به‌ش یا لق له‌ رووی زانستی و كارگێڕی و په‌روه‌رده‌یه‌وه‌ ده‌گرێته‌وه‌ ئه‌ستۆ. دووه‌م: ژماره‌یه‌ك له‌ ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس گوتنه‌وه‌ له‌ (14) پتر نه‌بێ و له‌ (8)یش كه‌متر نه‌بێ و ده‌بێ خاوه‌ن بڕوانامه‌ی دكتۆرا بن یاخود له‌وانه‌ بن نازناوی زانستی پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ر یان هه‌بێ و ماوه‌ی به‌لانی كه‌م (5) ساڵ خزمه‌تی زانكۆییان به‌ كرده‌نی هه‌بێ. سێیه‌م: ئه‌نجومه‌ن ئه‌م تایبه‌تمه‌ندییانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: 1ـ كاركردن له‌ پێناوی په‌ره‌پێدانی پرۆگرامه‌كان خوێندن و ورده‌كارییه‌كانی و كتێبه‌كانی خوێندن و پێشنیازی هه‌موار كردنیان یاخود گۆڕینیان له‌به‌ر رۆشنایی راسپارده‌ی لیژنه‌ زانستییه‌كان له‌ به‌ش یان لق و ئه‌و به‌ش و لقانه‌ی كه‌ وه‌كو ئه‌وانن. 2ـ پێشنیاز كردنی پێداویستیه‌كانی به‌ش یان لق له‌لایه‌ن ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس گوتنه‌وه‌ و ته‌كنیكاران و راسپاردن به‌ بانكهێشتنی پرۆفیسۆری میوان. 3ـ بڕیاردان له‌سه‌ر پرۆژه‌كانی توێژینه‌وه‌ی زانستی كه‌ له‌لایه‌ن ئه‌ندامانی به‌ش یان لق پێشكه‌ش ده‌كرێن به‌پێی پێداویستیه‌كانی كۆمه‌ڵگای ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی و هی دیكه‌ و پێشنیاز كردنی شێوازی زامن كراو بۆ ئه‌نجامدانیان و راسپاردن به‌ یارمه‌تیدانی توێژینه‌وه‌ی زانستی و كتێبه‌ دانراو و وه‌رگێڕدراوه‌كان و بایه‌خدان به‌ توێژینه‌وه‌ی قوتابییان و دابینكردنی پێداویستیه‌كانی جێبه‌جێ كردنیان. 4ـ راسپاردنی بڕیاردان له‌سه‌ر پلانه‌كانی به‌شه‌ زانستییه‌كان له‌ باره‌ی بانگێشه‌ی پرۆفیسۆره‌ میوانه‌كانه‌وه‌. 5ـ راسپاردنی بڕیاردان له‌سه‌ر ناونیشانی نامه‌كانی زانكۆیی و ناونانی لیژنه‌كانی تاقیكردنه‌وه‌ی گشت گر و سه‌رپه‌رشتیكارو به‌شدار و ئه‌نجامی گفتوگۆكان. 6ـ جێبه‌جێ كردنی بڕیاره‌كانی ئه‌نجومه‌نی كۆلێج یا په‌یمانگا. 7ـ دامه‌زراندنی لیژنه‌ په‌روه‌رده‌یی و زانستیه‌كان به‌ پێی پێداویستیه‌كانی به‌ش یان لقه‌كه‌. 8ـ سه‌رپه‌رشتی كردنی به‌رێوه‌چوونی خوێندنه‌كان و شێوازه‌كانی ده‌رس گوتنه‌وه‌ و ئه‌زموونه‌كان و هه‌ڵسه‌نگاندنی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس گوتنه‌وه‌ و به‌دواداچوونی كاروباری زانستی قوتابییان له‌ ساڵه‌ جیاجیاكانی خوێندن له‌ رێگای سه‌رپه‌رشتیكردنی زانستی به‌رده‌وامه‌وه‌. 9ـ به‌دوا داچوونی په‌ره‌سه‌ندنه‌كانی زانستی بۆ زانیاری و زانسته‌كان و ئاراسته‌ كردنی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس گوتنه‌وه‌ بۆ نوێكردنه‌وه‌ و په‌ره‌پێدانی به‌رنامه‌ی خوێندن و سوود وه‌رگرتن له‌ ته‌كنۆلۆجیای تازه‌ تاكو له‌گه‌ڵ رێڕه‌وی په‌ره‌سه‌ندنه‌كانی زانستی له‌ جیهاندا گونجاو بێت. 10ـ چاودێری كردنی پرۆفیسۆره‌ داهێنه‌ره‌كان و قوتابیه‌ سه‌ركه‌وتووه‌كان و هاندانیان به‌ شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام. 11ـ دانانی پلان و میكانیزم بۆ گۆڕینی پرۆسه‌ی ده‌رس گوتنه‌وه‌ بۆ پرۆسه‌ی فێركردن. 12ـ ئاماده‌ كردنی موعیده‌كان بۆ ته‌واو كردنی خوێندنی باڵا به‌ ئامانجی پڕكردنه‌وه‌ی ناته‌واوی له‌ كادیری ده‌رس گوتنه‌وه‌.

مادده‌ی په‌نجاو سێ: زانكۆكان وهه‌یئه‌ی په‌یمانگه‌ ته‌قه‌نیه‌كان و هه‌یئه‌ی باڵای پسپۆڕه‌ پزیشكییه‌كان بۆیان هه‌یه‌ له‌ ئه‌زموونی زانستی و له‌ ته‌تبیقی زانستی و تاقیگه‌یی مه‌شقدانی قوتابیاندا داوای كۆمه‌ك له‌ هه‌موو لایه‌نێكی پسپۆڕ له‌ دایه‌ره‌كانی هه‌رێمدا بكه‌ن و، پێویستیشه‌ له‌سه‌ر ئه‌و دایه‌ران، بۆ ئه‌نجام گه‌یاندنیان ئاسانكارییان بۆ بكه‌ن و ده‌ستی یارمه‌تیان بۆ درێژ بكه‌ن.

مادده‌ی حه‌ڤده‌م : ئه‌نجومه‌نی كۆلێج یا په‌یمانگا ئه‌م ئه‌رك و ده‌سته‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ:ـ یه‌كه‌م : تایبه‌تمه‌ندییه‌ زانستییه‌كان: 1ـ دانانی پلانی وه‌رگرتن(قبول) بۆ خوێندنه‌ به‌راییه‌كان و پێشنیازكردنی دانانی پلانه‌كانی وه‌رگرتن بۆ خوێندنی باڵا به‌ پێی به‌ش یان لقی زانستی و مه‌رجی تایبه‌ت پێی و به‌دواداچوونی جێبه‌جێ كردنی. 2ـ دانانی پلانی تایبه‌ت به‌ توێژینه‌وه‌ی زانستی و دانان و وه‌رگێران و بڵاوكردنه‌وه‌و دابینكردنی پێداویستیه‌كانی خوێندن. 3ـ دانانی پلان بۆ كردنه‌وه‌ی به‌ش و لق و سه‌نته‌ره‌كانی زانستی و پێشنیازكردنی دامه‌زراندنیان یان لێكدانیان یاخود هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌یان و دابه‌شكردنی پرۆگرامه‌كانی خوێندن به‌سه‌ر ساڵه‌كانی خوێندندا. 4ـ بڕیاردان له‌سه‌ر پلانی به‌شه‌ زانستیه‌كان سه‌باره‌ت به‌بانگهێشتنی مامۆستایانی میوان. 5ـ بڕیاردان له‌سه‌ر ناونیشانی نامه‌كانی زانكۆ و ناونانی لیژنه‌كانی ئه‌زموونی گشتگر و سه‌رپه‌رشتیار و هاوبه‌ش و ئه‌نجامی گفتوگۆ و زیادكردنی بابه‌ته‌كانی خوێندن بۆ خوێندنی باڵا یان لابردنیان. 6ـ ره‌زامه‌ندیی ده‌ربڕین له‌سه‌ر ناونانی ئه‌وانه‌ی ئه‌زموونی ده‌ره‌كی ده‌ده‌ن و ئه‌مه‌ش له‌سه‌ر پێشنیازی به‌ش یا لقی زانستی ده‌بێ. 7ـ راسپاردن به‌ دامه‌زراندنی خوێندنی باڵا و پرۆگرامه‌كانی و پلانی ساڵانه‌ و داهاتوویان. 8ـ راسپاردن به‌ به‌خشینی بڕوانامه‌ی زانستی. دووه‌م: تایبه‌تمه‌ندییه‌ كارگێڕییه‌كان: 1ـ سه‌رپه‌رشتی كردنی كاروباری كۆلێج یا په‌یمانگا و بایه‌خدان به‌ لایه‌نه‌ جۆراوجۆره‌كانی چالاكییه‌كانی. 2ـ ئاماده‌كردنی میلاكی كۆلیج یان په‌یمانگا له‌ناو ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس گوتنه‌وه‌ به‌ر له‌ كۆتایی ساڵی خوێندن له‌به‌ رۆشنایی ئه‌وه‌ی راگر و ئه‌نجومه‌نی به‌شه‌كان یان لقه‌كان پێشنیازی ده‌كه‌ن. 3ـ راسپاردن به‌ پێدانی مۆڵه‌تی خوێندنی به‌رایی و باڵا به‌ فه‌رمانبه‌رانی كۆلیج له‌ناو هه‌رێمدا ئه‌مه‌ش له‌سه‌ر پێشنیازی به‌ش یان لقی زانستی تایبه‌تمه‌ند ده‌بێ. 4ـ پێشنیاز كردنی خواستنی (اعاره‌) خزمه‌تگوزاری ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس گوتنه‌وه‌ یان مۆڵه‌ت پێدانیان و پێدانی زه‌ماله‌ و هه‌ناردنیان بۆ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم له‌سه‌ر پێشنیازی به‌ش یان لقی زانستی تایبه‌تمه‌ند. 5ـ ره‌زامه‌ندیی ده‌ربڕین له‌سه‌ر ته‌فه‌روغی ئه‌ندامی ده‌سته‌ی ده‌رس گوتنه‌وه‌ له‌ناو هه‌رێم یان ده‌ره‌وه‌ی به‌پێی به‌رزه‌فتی تایبه‌تی. 6ـ سه‌پاندنی سزای به‌رزه‌فتكاری به‌سه‌ر قوتابییاندا به‌پێی پێڕه‌و و رێنماییه‌ كارپێكراوه‌كان. 7ـ سه‌رپه‌رشتی جێبه‌جێ كردنی پێڕه‌و و رێنماییه‌كان له‌وانه‌ی په‌یوه‌ندییان به‌ كاروباری زانستی له‌ كۆلێچ یان په‌یمانگاوه‌ هه‌یه‌. 8ـ راسپاردن به‌ ئینتدابی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس گوتنه‌وه‌ و وانه‌ بێژیان بۆ خوێندنی باڵا به‌ پێی ژماره‌ و پێویستی كه‌ به‌شه‌كان و لقه‌كانی ده‌سنیشانی ده‌كه‌ن. 9ـ ئاماده‌ كردنی پلانی شیاندن بۆ كادیره‌ زانستی و كارگێڕیه‌كان. 10ـ ئاماده‌ كردنی پلان بۆ په‌یوه‌ندییه‌ رۆشنبرییه‌ دوو قۆڵییه‌كان. 11ـ ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ لیژنه‌ دابمه‌زرێنی تاكو له‌ جێبه‌جێ كردنی ئه‌ركی زانستی و كارگێڕیی و دارایی و په‌روه‌رده‌یی یاریده‌ی بده‌ن. 12ـ سه‌یر كردنی هه‌موو كاروبارێكی تر له‌ كۆلێج یان په‌یمانگا كه‌ له‌راگره‌وه‌ بۆی دێت. سێیه‌م: تایبه‌تمه‌ندییه‌ داراییه‌كان: 1ـ پێشنیازكردنی پلانه‌كانی بودجه‌ی ساڵانه‌ و به‌رنامه‌ی هاوردن و وه‌به‌رهێنان. 2ـ راسپاردن بۆ بڕیاردانی ژمێریارییه‌كانی كۆتاییی كۆلێج یان په‌یمانگا. 3ـ ئاماده‌ كردنی پێداویستیه‌كانی كۆلێج یان په‌یمانگا له‌ كاره‌كانی ئه‌ندازیاریی و پرۆژه‌كانی تایبه‌ت به‌ خۆی له‌ چوارچێوه‌ی بودجه‌ی گشتی وه‌به‌رهێنان دا.

مادده‌ی شه‌شه‌م: یه‌كه‌م: ره‌سمی چوونه‌ ناو سه‌ندیكا (200) دوو سه‌د دیناره‌ و ره‌سمی به‌شداربوونی ساڵانه‌ (100) سه‌د دیناره‌. دووه‌م: ره‌سمی مۆڵه‌تدانی ده‌رمانخانه‌ (به‌رپرسیاریه‌تی + ئیمتیاز) (250) دوو سه‌د و په‌نجا دیناره‌ نیوه‌ی ده‌وام ساڵانه‌. سێیه‌م: ره‌سمی مۆڵه‌ته‌دانی كردنه‌وه‌ی ده‌رمانخانه‌ (به‌رپرسیاریه‌تی + ئیمتیاز) بۆ خانه‌نشیان (500) پێنج سه‌د دینار ده‌وامی ته‌واو ساڵانه‌. چواره‌م: ره‌سمی مۆڵه‌تدانی كۆگای ده‌رمانی ئه‌هلی (به‌رپرسیاریه‌تی + ئیمتیاز) (1000) هه‌زار دینار.

مادده‌ی پازده‌م: راگر ئه‌م ئه‌رك و ده‌سته‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: یه‌كه‌م : تایبه‌تمه‌ندییه‌ زانستیه‌كان: 1. به‌دواداچوونی رێكخستنی خوێندنی به‌رایی و باڵا و كاركردن له‌ پێناوی به‌هێزكردنی بارودۆخی په‌روه‌رده‌یی وزانستی دا. 2. په‌سندكردنی راسپارده‌ی ئه‌نجومه‌نی به‌ش ولقه‌كان. 3. ره‌زامه‌ندی ده‌ربڕین له‌سه‌ر دابه‌ش كردنی بابه‌ته‌كانی خوێندن و یه‌كه‌كانی وه‌رزی به‌سه‌ر ئه‌ندامانی ده‌سته‌ ده‌رس گوتنه‌وه‌ و وانه‌ بێژان (محاچرین) و دامه‌زراندنی لیژنه‌كانی گفتوگۆكردنی نامه‌كان و دیاری كردنی كاته‌كانیان. 4. پیاده‌كردنی ئه‌و یاسا و پێڕه‌و و رێنماییانی كه‌ له‌باره‌ی رێكخستنی كاروباری زانستی و په‌روه‌رده‌یی و بڕیاره‌كانی لایه‌نه‌ باڵاكانه‌وه‌ ده‌رچوون. دووه‌م : تایبه‌تمه‌ندییه‌ كارگیڕیی و داراییه‌كان: 1. پیاده‌كردنی ئه‌و یاسا و پێڕه‌و و رێنماییانه‌ی به‌ كاروباری كاگێڕیی و داراییه‌وه‌ په‌یوه‌ستن. 2. ره‌زامه‌ندیی ده‌ربڕین له‌سه‌ر راسپارده‌ی ئه‌و لیژنانه‌ی كه‌ له‌ كۆلێج و په‌یمانگاكان پێكهاتوون. 3. تۆماركردنی قوتابییان بۆ خوێندنی به‌رایی و باڵا. 4. ره‌زامه‌ندیی ده‌ربرین له‌سه‌ر كڕینی كه‌ل وپه‌له‌كانی تاقیگه‌ و پێداویستیه‌كانی دیكه‌ له‌ گۆڤار وكتێب وهاوردنیان. 5. ره‌زامه‌ندیی ده‌ربڕین له‌سه‌ر خه‌رجكردنی پاداشت بۆ ئه‌وانه‌ی له‌ ده‌ره‌وه‌ی زانكۆن، له‌باره‌ی مه‌شق و ده‌رس گرتنه‌وه‌ و سه‌رپه‌رشتی كردنی نامه‌كان و به‌شداری كردن له‌ لیژنه‌ی ئه‌زموونه‌كانی گشتگر و لیژنه‌كانی گفتوگۆكردن به‌ پێی یاسا به‌ركاره‌كان. 6. راسپێری بۆ گۆڕینی ناونیشانی ته‌كنیكاران و كارگێڕان له‌ چوارچێوه‌ی میلاكی كۆلیج یان په‌یمانگا به‌ گوێره‌ی حوكمه‌كانی یاسا و پێره‌و و رێنماییه‌كان. 7. راسپێری بۆ گواستنه‌وه‌ی كارمه‌ندان له‌ ته‌كنیكاران و كار گێڕان و دابه‌شكردنیان به‌ سه‌ر كۆلێج و په‌یمانگا وفه‌رمانگه‌كانی زانكۆدا. سێیه‌م : راگر بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سته‌ڵاته‌كانی زانستی و كارگێڕیی و دارایی خۆی به‌ سه‌رۆكی به‌شه‌كان و یاریده‌ده‌رانی بسپێرێ.

مادده‌ی چوارده‌م : راگری كولێج یا په‌یمانگا:ـ یه‌كه‌م: ئه‌وه‌ی به‌ ڕاگری كۆلێژ داده‌مه‌زرێ ده‌بێ خاوه‌نی بڕوانامه‌ی دوكتۆرا بێ و به‌لانی كه‌م به‌ پایه‌ی پروفیسۆری یاریده‌ده‌ر بێ و خزمه‌تی زانكۆیی له‌ (10) ده‌ سالأ كه‌متر نه‌بێت و به‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی بۆ ماوه‌ی چوار سالأ و له‌سه‌ر پێشنیازی سه‌رۆكی زانكۆوه‌ داده‌مه‌زرێ. دووه‌م: ئه‌وه‌ی به‌ راگری په‌یمانگا داده‌مه‌زرێ ده‌بێ به‌لانی كه‌م بڕوانامه‌ی ماسته‌ری هه‌بێ به‌ پله‌ی مامۆستا (مدرس) بێ و خزمه‌تی زانكۆیی له‌ (10) سالأ كه‌متر نه‌بێ و به‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی بۆ ماوه‌ی چوار و له‌سه‌ر پێشنیازی سه‌رۆكی زانكۆ داده‌مه‌زرێ. سێیه‌م: ڕاگر، یارمه‌تیده‌رێكی بۆ كاروباری كاگێڕیی و قوتابیان ده‌بێ، به‌ مه‌رجێك ده‌بێ به‌ پله‌یه‌كی زانستی بێ له‌ مامۆستا (مدرس) كه‌متر نه‌بێ و به‌بڕیاری سه‌رۆكی ده‌سته‌ و له‌سه‌ر راسپارده‌ی ڕاگر داده‌مه‌زرێ و ده‌شكرێ هه‌ر كاتی پێویستی كرد یارمه‌تیده‌رێكی دیكه‌ی بۆ زیاد بكرێ.

مادده‌ی سێزده‌م : ئه‌نجومه‌نی زانكۆ ئه‌م تایبه‌تمه‌ندییانه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: یه‌كه‌م: پسپۆڕییه‌ زانستیه‌كان: 1ـ ئاماده‌كردن و جێبه‌جێ كردنی پلانه‌كانی وه‌رگرتن بۆ خوێندنی به‌رایی له‌ كۆلێجه‌كان و ئاماده‌كردنی پلانی وه‌رگرتن بۆ خوێندنی باڵا. 2ـ بڕیاردان له‌سه‌ر پلانه‌كانی توێژینه‌وه‌ی زانستی كۆلێج و سه‌نته‌ره‌ زانستییه‌كانی په‌یوه‌ست پێیه‌وه‌. 3ـ بڕیاردان له‌سه‌ر پلانێك بۆ فه‌راهه‌مكردنی پێداویستیه‌كانی خوێندن. 4. بڕیاردان له‌سه‌ر پلانی كردنه‌وه‌ی به‌ش ولقه‌كانی سه‌نته‌ری زانستی. 5. بڕیاردان له‌سه‌ر پلانی خوێندنی باڵا. 6. به‌خشینی پله‌ی زانستی به‌ ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس گرتنه‌وه‌. 7. به‌دواداچوونی به‌رنامه‌كانی خوێندن. 8. پێشنیازكردنی به‌رنامه‌ی خوێندن و گۆڕانكاریی كردن تێیدا بۆ پته‌وكردنی باری زانستی و پێشكه‌ش كردنی به‌ وه‌زاره‌ت بۆ بڕیاردان له‌سه‌ری. 9. وه‌ستاندنی خوێندن به‌ یه‌كجاری یان به‌شێكی بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ 6 رۆژ زیاتر نه‌بێ. 10. دانانی میكانیزمێك بۆ جێبه‌جێ كردنی پلانی وه‌زاره‌ت و ستراتیجیه‌ته‌كه‌ی. 11. هه‌ڵسه‌نگاندنی كار و باشیی ده‌زگاكانی. 12. پێدانی بڕوانامه‌ی زانستی. دووه‌م: تایبه‌تمه‌ندییه‌ كارگێڕییه‌كان: 1. بڕیاردان له‌سه‌ر پڵانه‌كانی په‌یوه‌ندییه‌ رۆشنبیرییه‌ دوو قۆڵیه‌كان له‌گه‌لأ زانكۆ و ده‌زگا زانستیه‌كانی كه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمن و جێبه‌جێ كردنیان. 2. جێبه‌جێ كردنی پلانی ئاماده‌كردنی میلاكی زانستی و هونه‌ری وكارگێریی كۆلێج و سه‌نته‌ره‌ زانستییه‌كان. 3. دامه‌زراندنی مامۆستای وانه‌ بێژو هونه‌ریی وكارگیریی به‌ پێی میلاك و بوونی پله‌. سێیه‌م: تایبه‌تمه‌ندییه‌ داراییه‌كان: 1. ئاماده‌كردنی پلانی بودجه‌ی ساڵانه‌ وپلانی وه‌به‌رهێنان. 2. په‌سندكردنی بڕیاری لیژنه‌ تایبه‌ته‌كان به‌ كوژاندنه‌وه‌و نرخدانان و به‌كرێگرتن وفروشتنی ئه‌موالی گوێزراوه‌ و نه‌ گوێزراوه‌ی زانكۆ. 3. بڕیاردان له‌سه‌ر ژمێریاریی كۆتایی. چواره‌م: ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سته‌ڵاته‌كانی بداته‌ سه‌رۆكی زانكۆ.

مادده‌ی په‌نجاو پێنج: یاسای ژماره‌ (12)ی ساڵی (1993)ی فێركردنی باڵاو لێكۆڵینه‌وه‌ی زانستی هه‌رێمی كوردستانی عێراق و مادده‌ی ده‌یه‌می یاسای ژماره‌ (3)ی ساڵی (1992)ی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستانی عێراق له‌غو ده‌كرێن.

مادده‌ی بیست و چواره‌م: ده‌بێ ئه‌ندام له‌م كارانه‌ی خواره‌وه‌ دوور بكرێته‌وه‌: یه‌كه‌م: پشت گوێ خستن و كۆسپ هێنانه‌ به‌ر پیاده‌كردنی ئه‌و یاسا و پێره‌وانه‌ی په‌یوه‌ندیدارن به‌ سه‌ندیكاو، وه‌ ئه‌و رێنماییانه‌ی كه‌ ده‌ریان ده‌هێنێ. دووه‌م: ده‌ست دانه‌ پیشه‌ به‌بێ نوێ كردنه‌وه‌ی به‌شداری ساڵانه‌ و مۆڵه‌ت. سێیه‌م: چاودێری نه‌كردنی ره‌وشتی پیشه‌یی و ناوبانگ زراندنی پیشه‌كه‌و كه‌رامه‌تی ئه‌و پیشه‌یه‌ به‌ گوێره‌ی ئه‌و بنه‌مایانه‌ی كه‌ له‌ پێره‌وی ناوخۆدا ده‌قیان گرتووه‌. چواره‌م: هه‌ڵگرتنی سیفه‌تی به‌درۆی له‌قه‌بی پیشه‌یی یان سیفه‌تی پیشه‌یی یان ناراست، به‌پێی یاساو پێره‌وه‌ به‌رقه‌راره‌كان. پێنجه‌م: سنووردابه‌زارندنی ده‌ست دانه‌ پیشه‌ به‌ گوێره‌ی ئه‌وه‌ی له‌ پێره‌وی ناوخۆ و رێنماییه‌كان ده‌قی گرتووه‌ كه‌ سه‌ندیكا ده‌ریان ده‌چوێنێ.

مادده‌ی دووه‌م: 1. به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ سه‌ندیكایه‌ك داده‌مه‌زرێندرێ به‌ ناوی سه‌ندیكای ده‌رمانسازی له‌ هه‌رێمدا و كه‌سایه‌تیه‌كی مه‌عنه‌وی و سه‌ربه‌خۆی دارایی و به‌رێوه‌بردنی ده‌بێ، باره‌گاكه‌شی له‌ پایته‌ختی هه‌رێم ده‌بێ و بۆی هه‌یه‌ لق له‌ ناوه‌ندی پارێزگاكانی هه‌رێمدا بكاته‌وه‌. 2. سه‌ندیكا له‌سه‌ر داواكاریه‌ك پێك ده‌هیێنرێ، كه‌ ئه‌وانه‌ی پێشكه‌شی ده‌كه‌ن به‌ لایه‌نی پسپۆر، له‌ (15) كه‌س كه‌متر نه‌بن و، له‌ حه‌وت ساڵیش كه‌متر نه‌بێ ده‌ستیان دانبێته‌ ئه‌و پیشه‌یه و‌، به‌ ده‌سته‌ی ئاماده‌كار داده‌نرێن بۆ به‌رێوه‌بردنی كاره‌كانی سه‌ندیكا تاكو هه‌ڵبژاردن ئه‌نجام ده‌درێ.

مادده‌ی دوازده‌م : زانكۆ ئه‌نجومه‌نێكی ده‌بێ كه‌ ده‌سته‌ی زانستی و كارگێریی باڵایه‌تێیدا و له‌مانه‌ پێكدێ: یه‌كه‌م : سه‌رۆكی زانكۆ سه‌رۆكه‌. دووه‌م : یاریده‌ده‌ره‌كانی سه‌رۆكی زانكۆ ئه‌ندامن. سێیه‌م : ڕاگره‌كان ئه‌ندامن. چواره‌م : ئه‌ندامێك له‌ ده‌سته‌ی ده‌رس گوتنه‌وه‌ی زانكۆ و له‌ غه‌یری كارگێرییه‌كان و به‌ پایه‌یه‌كی زانستی له‌ مامۆستا كه‌متر نه‌بێ و له‌ لایه‌نیه‌وه‌ بۆ ماوه‌یه‌ك هه‌ڵده‌بژێردری كه‌ له‌ دوو سالأ كه‌متر نه‌بێ ئه‌ندام. پێنجه‌م : به‌ڕێوه‌به‌ری سه‌نته‌ری توێژینه‌وه‌ی زانستی ئه‌ندام. شه‌شه‌م : نوێنه‌رێك له‌ هه‌ر وه‌زاره‌تێك له‌ وه‌زاره‌ته‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان ده‌خرێته‌ سه‌ر ئه‌نجومه‌نی خوێندنی ته‌كنیكی له‌وانه‌ی كه‌ به‌لانی كه‌م له‌ ئاستی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی بن و له‌ هه‌ڵبژاردنیاندا شاره‌زایی وپسپۆڕیی ره‌چاو ده‌كرێ و ئه‌ندامه‌تیان بۆ ماوه‌ی دوو ساڵه‌ و قابیلی نوێكردنه‌وه‌یه‌. حه‌وته‌م: نوێنه‌ری قوتابیان له‌سه‌ر ئه‌و كاروبارانه‌ی په‌یوه‌ندی پێیانه‌وه‌ هه‌یه‌، ئاماده‌ی ئه‌نجومه‌نی زانكۆ ده‌بێ.

مادده‌ی شازده‌م: یه‌كه‌م: مووچه‌ی كه‌س وكاری شه‌هیدان وقوربانیانی ئه‌نفال وچه‌كی كیمایی به‌م پێیه‌ زیاد ده‌كرێ: أ- كه‌س وكاری شه‌ هیدان به‌ ڕێژه‌ی (25%، 15%) به‌پێی ئه‌م رێژانه‌ی خواره‌وه‌: 1- له‌ (400) هه‌زار دینار بۆ (600) هه‌زار دینار 25% . 2- له‌ (700) هه‌زار دینار بۆ (1،032) ملیۆن دینار 15% . ب/ كه‌س وكاری شه‌هیدی (هاووڵاتی) به‌گوژمه‌یه‌كی بڕاوه‌ كه‌ (50) هه‌زار دیناره‌. ج/ خێزانی شه‌هیده‌ ئه‌نفال كراوه‌كان به‌رێژه‌ی 50% . دووه‌م: أ- خاوه‌ن پێداویستی تایبه‌ت له‌ (30) هه‌زاردیناره‌وه‌ بۆ (100) هه‌زار دینار. ب- خاوه‌ن پێداویستی تایبه‌ت له‌ (50) هه‌زاردیناره‌وه‌ بۆ (150) هه‌زار دینار. ج- ئه‌و زیادانه‌ی كه‌ له‌م مادده‌یه‌دا هاتووه‌ له‌ 1/1/2010 جێبه‌جێ ده‌كرێن.

مادده‌ی په‌نجاو حه‌وت: هه‌ر ده‌قێ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێت، ناخرێته‌ به‌ركار.