المواد القانونية

مادده‌ی شانزه‌:

مادده‌ی شانزه‌:ئه‌م یاسایه‌،له‌ رۆژی ده‌ركردنیه‌وه‌ ده‌خرێته‌كارو له‌(وقایعی كوردستان)دا بڵاوده‌كرێته‌وه‌.َ

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ كۆمه‌له‌یه‌ك پێك دێت به‌ ناوی (كۆمه‌ڵه‌ی هه‌یڤی سووری كوردستانی)یه‌وه‌ كه‌ باره‌گا گشتی یه‌كه‌ی له‌ هه‌ولێر ده‌بێ و بۆی هه‌یه‌ لق و له‌ پارێكگاكانی هه‌رێمی كوردستانی عێراقدا بكاته‌وه‌ كه‌سایه‌تی یه‌كی مه‌عنه‌وی سه‌ربه‌خۆی ده‌بێ و به‌ ته‌نیا ئه‌و له‌و هه‌رێمه‌دا بوونی ده‌بێ.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌و فه‌رمانبه‌ره‌ی له‌په‌یمانگا وه‌رده‌گیرێت ئیجازه‌ی دوو ساڵ خوێندن وه‌رده‌گرێت به‌مووچه‌ی ته‌واو له‌گه‌ڵ ده‌رماڵه‌كانیدا. دووه‌م: ئه‌و پارێزه‌ره‌ی له‌په‌یمانگاكه‌ وه‌رده‌گیرێت، ده‌رماڵه‌یه‌كی مانگانه‌ وه‌رده‌گرێت به‌قه‌ده‌ر ئه‌و مووچه‌ و ده‌رماڵانه‌ی كه‌ براده‌ره‌كانی له‌وه‌زیفه‌دا وه‌ریده‌گرن، به‌پێی ساڵه‌كانی خزمه‌ت و بڕوانامه‌. سێیه‌م: هه‌ر كه‌سێ له‌به‌ر هه‌ر هۆیه‌ك له‌په‌یمانگه‌ فه‌سڵ بكرێ، زامن ده‌كرێ به‌ گه‌ڕاندنه‌وه‌ی هه‌موو ئه‌و مووچه‌ و ده‌رماڵانه‌ی كه‌وه‌ری گرتووه‌، مه‌گه‌ر به‌هۆی نه‌خۆشی رێگر و سه‌لمێنراو به‌ڕاپۆتی لیژنه‌ی پزیشكی فه‌رمی.

مادده‌ی یازده‌م:

مادده‌ی یازده‌م: یه‌كه‌م: ماوه‌ی خوێندن له‌ په‌یمانگه‌دا چ بۆ ئاماده‌كردنی قازی، چ بۆ ئاماده‌كردنی ئه‌ندامانی داواكاری گشتی، دوو ساڵی ته‌قویمییه‌. دووه‌م: بۆ هه‌ر مادده‌یه‌ك له‌مادده‌كانی ده‌رس له‌په‌یمانگه‌دا و هه‌ر لێ توێژینه‌وه‌كیش كه‌ قوتابیان ده‌بێ پێشكه‌شی بكه‌ن (100 نمره‌) داده‌نرێت. سێیه‌م: پله‌ی بچووكی سه‌ركه‌وتن بۆ هه‌ر مادده‌یه‌ك و لێ توێژینه‌وه‌ك په‌نجا له‌ سه‌ده‌ (50%) به‌مه‌رجێ موعه‌دده‌لی گشتی بۆ هه‌موو مادده‌ و لێ توێژینه‌وه‌كان له‌ شه‌ست له‌سه‌د (60%) كه‌متر نه‌بێت. چواره‌م: (60%) نمره‌، بۆ هه‌ریه‌ك له‌مادده‌كانی مورافه‌عاتی مه‌ده‌نی و ئوسووڵی دادگاییكردنی جه‌زائی تاقیكردنه‌وه‌كانی نووسین و، (40%)ی تریشی بۆ هه‌ڵسه‌نگاندنی ساڵانه‌ی قوتابی داده‌نرێ.

مادده‌ی دوازده‌م:

مادده‌ی دوازده‌م: هه‌ر كه‌سێ (20) سه‌عات له‌هه‌ر فه‌سڵێكی دراسی پێوار (غائب) ببێ، له‌په‌یمانگه‌ فه‌سڵ ده‌كرێ، مه‌گه‌ر پێوارییه‌كه‌ی به‌هۆی نه‌خۆشییه‌كی رێگره‌وه‌ بوو بێت، به‌راپۆرتی لیژنه‌یه‌كی پسپۆڕی پزیشكی سه‌لمێنرابێت و، یان له‌به‌ر هۆكاری ناچاری تر كه‌ ئه‌نجومه‌نی په‌یمانگه‌ قبوڵی كردبێ، ئینجا ده‌توانێ ساڵه‌كه‌ له‌گه‌ڵ ده‌وره‌ی ئاینده‌دا دووباره‌ بكاته‌وه‌.

مادده‌ی سیازده‌م:

مادده‌ی سیازده‌م: یه‌كه‌م: له‌ئه‌نجامی كۆتاییدا، به‌(مكمل) داده‌نرێ له‌هه‌ر ساڵێكی دراسیدا، هه‌ر كه‌سێ: 1- نمره‌ی سه‌ركه‌وتنی له‌یه‌ك مادده‌دا، بۆ هه‌ر فه‌سڵێكی دراسی به‌ده‌ست نه‌هێنابێ، یان له‌و لێ توێژینه‌وه‌یه‌دا كه‌ده‌بێ پێشكه‌شی بكات، یان موعه‌دده‌لی گشتی بۆ ساڵێكی دراسی له‌ (60%) كه‌متر بووبێ. 2- له‌تاقیكردنه‌وه‌ی كۆتاییدا (ده‌وری یه‌كه‌م) دواكه‌تبێ به‌هۆی نه‌خۆشییه‌كی رێگره‌وه‌، كه‌ به‌راپۆرتی لیژنه‌یه‌كی پزیشكی فه‌رمی سه‌لما بێت و ئه‌نجومه‌نی په‌یمانگه‌ش قبوڵی كردبێت. دووه‌م: (مكمل) له‌ موعه‌دده‌لی گشتیدا بۆی هه‌یه‌، یه‌ك مادده‌ یان زیاتر بۆ تاقیكردنه‌وه‌ هه‌ڵبژێرێ، بۆ ئه‌وه‌ی نمره‌ی سه‌ركه‌وتن له‌ مه‌جموعدا به‌ده‌ست بهێنێ. سێیه‌م: مكمل له‌فه‌سڵی دراسیدا له‌مادده‌یه‌كی دیراسه‌ی ته‌تبیقیدا به‌نووسین له‌تاقیكردنه‌وه‌ی موكمیله‌كان ئیمتیحان ده‌دات و، هه‌ڵسانگاندنی فه‌سڵیشی بۆ ده‌مێنێته‌وه‌.

مادده‌ی چوارده‌م:

مادده‌ی چوارده‌م: له‌تاقیكردنه‌وه‌ی كۆتاییدا، به‌ده‌رنه‌چوو داده‌نرێ، هه‌ر كه‌سێ: یه‌كه‌م: نمره‌ی سه‌ركه‌وتنی، له‌یه‌ك مادده‌ زیاتردا، یان له‌مادده‌یه‌ك و لێ توێژینه‌وه‌ی ده‌وری یه‌كه‌مدا به‌ده‌ست نه‌هێنا، یان له‌یه‌كێكیاندا و موعه‌دده‌لی گشتی. دووه‌م: مكمل بووبێ و، نمره‌ی سه‌ركه‌وتنی له‌تاقیكردنه‌وه‌كانی موكمیلاندا به‌ده‌ست نه‌هێنابێ، یان له‌به‌ر هه‌ر هۆیه‌ك به‌شداریی تێدا نه‌كردبێ.

مادده‌ی پازده‌م:

مادده‌ی پازده‌م: هه‌ر كه‌سێ، له‌هه‌ر مادده‌یه‌ك له‌و ماددانه‌ی تاقیكردنه‌وه‌ی تێدا ده‌كات،گزی بكات، یان له‌ساڵی یه‌كه‌مدا سه‌رنه‌كه‌وتبێ له‌په‌یمانگه‌ فه‌سڵ ده‌كرێ، به‌ڵام ئه‌وه‌ی له‌ساڵی دووه‌مدا سه‌رنه‌كه‌وێ ئه‌وه‌ ده‌توانێ بۆ ته‌نیا یه‌ك جار به‌و ساڵه‌ دابچێته‌وه‌ له‌گه‌ڵ ده‌وره‌ی دووه‌مدا، مه‌گه‌ر ده‌رنه‌چوونه‌كه‌ی به‌هۆی گزییه‌وه‌ بوو بێت.

مادده‌ی شازده‌م:

مادده‌ی شازده‌م: ده‌رچوانی یه‌یمانگه‌كه‌ ده‌كرێن به‌م دوو پله‌یه‌ی خواره‌وه‌: یه‌كه‌م: پله‌ی (أ): هه‌موو ئه‌وانه‌ ده‌گرێته‌وه‌ كه‌ موعه‌دده‌لی هه‌موو مادده‌كانیان و لێ توێژینه‌وه‌كه‌یان بۆ هه‌ردوو ساڵه‌كه‌ له‌(80%) كه‌متر نییه‌و، یه‌ك ساڵیشی پێ ده‌درێ بۆ مه‌به‌ستی زیاده‌ و ته‌رفیع. دووه‌م: پله‌ی (ب): هه‌موو ئه‌وانه‌ ده‌گرێته‌وه‌ كه‌ موعه‌دده‌لی هه‌موو مادده‌كانیان ولێ توێژینه‌وه‌كه‌یان ده‌كاته‌ (70%) له‌سه‌د و، تا (79%) حه‌فتاونۆ له‌سه‌د بۆ هه‌ردوو ساڵه‌كه‌، ماوه‌ی (6) شه‌ش مانگیشیان بۆ مه‌به‌ستی زیاده‌ و ته‌رفیع پێده‌درێت.

مادده‌ی هه‌ژده‌م:

مادده‌ی هه‌ژده‌م: ده‌رچووی په‌یمانگه‌ به‌پێی فه‌رمانی (مرسوم) هه‌رێم داده‌مه‌زرێ، له‌مه‌نسه‌بی قازی سنفی چواره‌م ئه‌گه‌ر بۆ قازێتی شیاو كرابوو، یان به‌ وه‌زیفه‌ی جێگری داواكاره‌ گشتی له‌سنفی چواره‌م داده‌مه‌زرێ ئه‌گه‌ر بۆ ئه‌م وه‌زیفه‌یه‌ شایان كرابوو، ئه‌وه‌ش به‌ مووچه‌ و سنف و ئه‌و پله‌یه‌ی كه‌به‌پێی بڕوانامه‌كه‌ و خزمه‌ت و ئیش و ئه‌و (قدم)ه‌ی كه‌ به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ پێی ده‌درێ. ماوه‌ی خوێندن له‌ په‌یمانگه‌كه‌دا به‌ موماره‌سه‌ داده‌نرێت بۆ مه‌به‌ستی دامه‌زراندن و دیاریكردنی مووچه‌ بۆ كه‌سێك كه‌ خاوه‌ن وه‌زیفه‌ نه‌بێت.

مادده‌ی نۆزده‌م:

مادده‌ی نۆزده‌م: كه‌سێ ئه‌م په‌یمانگه‌یه‌ ته‌واو بكات، بڕوانامه‌ی (ده‌بلۆمی به‌رز)ی له‌ زانسته‌كانی دادوه‌ریدا پێده‌درێ كه‌ دان به‌وه‌دا ده‌نێ كه‌ پێداویستیه‌كانی خوێندنی په‌یمانگه‌كه‌ی ته‌واو كردووه‌ و، ته‌قدیره‌كه‌شی تێدایه‌ و، ئاماژه‌ش به‌ زنجیره‌ی ده‌رچوونه‌كه‌شی ده‌كات.

مادده‌ی بیسته‌م:

مادده‌ی بیسته‌م: هیچ قازییه‌ك یان جێگرێكی داواكای گشتی دانامه‌زرێ، دوای ده‌رچوونی ئه‌م یاسایه‌، مه‌گه‌ر له‌په‌یمانگه‌ی به‌رزی قازییه‌كان ده‌رچووبێ، یان له‌هه‌ر په‌یمانگه‌یه‌كی قه‌زائیی هاوشانیدا له‌عێراق ده‌رچووبێ.

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م:

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م: به‌ده‌ر له‌ حوكمی مادده‌ی بیسته‌م له‌م یاسایه‌، دامه‌زراندنی قازییه‌كان و ئه‌ندامانی داواكاری گشتی، به‌پێی حوكمه‌كانی یاسای ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ریی به‌ركار له‌هه‌رێمی كوردستان ـ عێراقدا ده‌بێت، تا ته‌واوكردنی ده‌وره‌ی یه‌كه‌می په‌یمانگه‌ دادوه‌ری، كه‌ به‌پێی ئه‌م یاسایه‌ دامه‌زراوه‌.

مادده‌ی بیست و دووه‌م:

مادده‌ی بیست و دووه‌م: وه‌زیری داد بۆی هه‌یه‌ رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكردنی جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربچوێنێ.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م:

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران، لایه‌نه‌ پێوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی بیست و چواره‌م:

مادده‌ی بیست و چواره‌م: كار به‌هیچ ده‌قێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا پێچه‌وانه‌ بێت.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م:

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌رۆژنامه‌ی (وه‌قایعی كوردستان)ه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كرێت.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌و وشانه‌ی لای خواره‌وه‌ ماناكانی ته‌نیشتیانه‌: 1-هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستان عێراق. 2-وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی ئه‌وقاف و كاروباری ئیسلامی ی هه‌رێم. 3-وه‌زیر:.وه‌زیری ئه‌وقاف و كاروباری ئیسلامی 4-بریكاری وه‌زاره‌ت: بریكاری وه‌زاره‌تی ئه‌وقاف و كاروباری ئیسلامی. 5- دیوان: دیوانی وه‌زاره‌تی . 6-ئه‌نجوومه‌ن: ئه‌نجوومه‌نی باڵای ئه‌وقاف و كاروباری ئیسلامی.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زاره‌ت بۆ به‌دیهێنانی ئه‌م ئامانجانه‌ كار ده‌كات: یه‌كه‌م: گه‌شه‌پێدانی تێگه‌یشتن (وعی)ی ئیسلامی و بڵاوكردنه‌وه‌ی رۆشنبیری ئیسلامی وجه‌وهه‌ری په‌یامه‌ شكۆمه‌نده‌كه‌ی. دووه‌م: به‌ ته‌نگ هاتنی شوێنه‌ پیرۆزه‌ ئایینی یه‌كان و ریكخستنی به‌رێوه‌ بردنیان و پاراستنیان. سێ یه‌م: دابین كردنی پێویستییه‌كانی باشترین و له‌بارترین شێوه‌ی به‌جێ هێنانی فه‌ریزه‌تی حه‌ج. چواره‌م:بایه‌خدان به‌ كاروباری دام و ده‌زگا ئیسلامی و خێر خوازه‌كان و په‌ره‌ پێدانیان له‌ر ووی ئیداری و هونه‌ری و دارایی و رێك و پێكی و خزمه‌تگوزارییه‌وه‌. پێنجه‌م: رێكخستنی كاروباری به‌رێوه‌بردنی ئه‌وقاف و سه‌رپه‌رشتی و چاودێری كردنی. شه‌شه‌م خستنه‌وه‌ كاری مولك و ماڵی ئه‌وقاف به‌ شێوه‌ی جۆرا و جۆری ئه‌وتۆ كه‌ پاراستن و گه‌شه‌ پێدانیان له‌ چوار چێوه‌ی بنه‌ما گشتی یه‌كان نه‌خشه‌ی گه‌شه‌ پێدانی هه‌رێمی مسۆگه‌ر بكا له‌سه‌ر ئه‌و بنچینانه‌ی له‌گه‌ل حوكمه‌كانی حه‌وته‌م: بایه‌خدان به‌ جێ به‌ جێ كردنی مه‌رجه‌كانی خاوه‌ن وه‌قفه‌كان كه‌ ئامانجیان به‌ دیهێنانی هاوكاری و كۆمه‌ڵایه‌تی و پێشكه‌وتنی كۆمه‌ڵگایه‌. هه‌شته‌م: گرینگه‌ دان به‌ ئاینی پاكی ئیسلام و سامانه‌كه‌ی و رێز گرتن له‌ زانایانی ئاینی ئیسلامی و پاراستنی پایه‌و پله‌ی كۆمه‌ڵایه‌تییان و خۆش كردنی باری ژیانیان و دابینكردنی پێویستییه‌كانی چالاكی ی ئاینی و نیشتمانی و كۆمه‌لایه‌تی بۆمان. نۆیه‌م: به‌ هێز كردنی په‌یوه‌ندی ئاینی له‌گه‌ل گه‌لانی جیهانی ئیسلامی به‌ تایبه‌تی و جیهان به‌گشتی. ده‌یه‌م: بیناكردنه‌وه‌ی مزگه‌وته‌ وێرانكاوه‌كان و دروستكردنی قوتابخانه‌ ئاینی یه‌كان پێ یانه‌وه‌ به‌ندن.

مادده‌ی چل:

مادده‌ی چل: ئه‌نجومه‌نێ، وه‌ك هاوشانی ئه‌نجومه‌نی زانكۆ، هه‌یئه‌كه‌ به‌ڕێوه‌ ده‌بات و سه‌رپه‌رشتی ده‌كات. پێك هاتووه‌ له‌: 1. سه‌رۆكی هه‌یئه‌كه‌ سه‌رۆك 2. جێگری سه‌رۆكی هه‌یئه‌كه‌ جێگری سه‌رۆك 3. عه‌میده‌كانی كۆلیژه‌ پزیشكیه‌كان و كۆلێژی پزیشكیی ددان و كۆلێژی ده‌رمانسازی و په‌رستیارانی زانكۆكانی هه‌رێم ئه‌ندامن 4. نوێنه‌رێكی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی و كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی به‌ مه‌رجێ پسپۆری پزیشكی هه‌بێ وله‌ كه‌میش پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی هه‌بێ ئه‌ندام 5. دوان له‌ ته‌تدریسییه‌كانی هه‌یئه‌كه‌ له‌ كه‌میی به‌ پله‌ی موده‌ڕیس، له‌لایه‌ن ئه‌ندامانی هه‌یئه‌ی ته‌دریسه‌وه‌ هه‌ڵده‌بژێردرێن بۆ ماوه‌ی دوو سالَ و، یارای تازه‌كردنه‌وه‌شه‌ بۆ یه‌ك جار ئه‌ندامن ب- ئه‌نجومه‌ن بڕیارده‌رێكی (مقرر) ده‌بێ، خاوه‌ن شاره‌زایی ئیداری به‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر، ئه‌م بڕیارده‌ره‌ كاروباری ئیداریی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ ده‌گرێته‌ ده‌ست، به‌ رێكخستنی لیستی كارو تۆماركردنی ره‌شنووسی دانیشتنه‌كان و بڕیاره‌كان و به‌ به‌ڕێ خستنی نامه‌ونامكاریشه‌وه‌ .

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة