أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: وهزارهت بریتییه لهم پێكهاتانهی دادێن: یهكهم: وهزیر: ئهو سهرۆكی باڵای وهزارهته و بهرپرسه له ئاراسته كردنی كارو سیاسهتهكهی و، سهرپهرشتی كردن و چاودێری كردنی چالاكییهكانی و، له ههموو بڕیار و فهرمان و رێنماییهكی به گوێرهی حوكمهكانی ئهم یاسایه لهوهوه دهردهچن و به سهرپهرشتیی ئهویش جێبهجێ دهكرێن، بهرپرسه، له ههموو ئهوانهی پهیوهندیی به ئهركهكانی وهزارهت و پێكهاتهكان و دهسهڵاتهكانی و تێكڕای كاروباری تهكنیكی و دارایی و ئابووری و كارگێڕی و رێكخستنهوه ههیه، بهوهی ئهندامێكی هاوكاریهتی بهرامبهر به ئهنجومهنی وهزیران بهرپرس دهبێت، بۆشی ههیه ههندێك له دهسهڵاتی خۆی بداته ههر كام له دوو بریكارهكهی وهزارهت، یان بهڕێوهبهرانی گشتی، یان كهسێك كه له وهزارهتدا به گونجاوی دهزانێت. دووهم: نووسینگهی وهزیر: فهرمانبهرێك به پلهی بهڕێوهبهر، بهڕێوهی دهبات، بڕوانامهی بهرایی زانكۆی بهدهست هێناوه و، چهند فهرمانبهرێكیش یاریدهی دهكهن. سێیهم: بریكاری وهزارهت بۆ كاروباری رۆشنبیری و هونهر: یاریدهی وهزیر دهدات له ئاراسته كردنی وهزارهت و سهرپهرشتی كردنی كاروباری له چوارچێوهی ئهو دهسهڵاتهی لهلایهن وهزیرهوه پێی دهسپێردرێت، به مهرجێك بهلای كهمهوه بڕوانامهی بهرایی پسپۆریی زانكۆی بهدهست هێنا بێت و لهوانهی خاوهن شارهزایی و كردن(ممارسه) بێت. چوارهم: بریكاری وهزارهت بۆ كاروباری وهرزش و لاوان: یاریدهی وهزیر دهدات له ئاراسته كردنی وهزارهت و سهرپهرشتی كردنی كاروباری له چوارچێوهی ئهو دهسهڵاتهی له لایهن وهزیرهوه پێی دهسپێردرێت، به مهرجێك بهلای كهمهوه بڕوانامهی بهرایی پسپۆریی زانكۆی بهدهست هێنا بێت و لهوانهی خاوهن شارهزایی و كردن(ممارسه) بێت. پێنجهم: نووسینگهی ههردوو بریكاری وهزارهت: فهرمانبهرێك به پلهی بهڕێوهبهر، بهڕێوهی دهبات، بڕوانامهی بهرایی زانكۆی بهدهست هێناوه و، چهند فهرمانبهرێكیش یاریدهی دهكهن. شهشهم: راوێژكاران: ژمارهیان له چوار زیاتر نابێت، به مهرجێك بهلای كهمهوه ههڵگری بڕوانامهی بهرایی پسپۆریی زانكۆ بن و، لهوانهی خاوهن شارهزایی و كردن(ممارسه)ن و، لهلایهن وهزیریشهوه پسپۆرایهتییهكهیان دیاری دهكرێت. حهوتهم: بهڕێوهبهریهتییه گشتییهكان: وهزارهت لهم بهڕێوهبهرایهتییه گشتیانهی دادێن پێك دێت، ههر یهكهشیان بهڕێوهبهرێكی گشتی بهڕێوهی دهبات، كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی بهدهست هێناوه و لهوانهی خاوهن شارهزایی و كردن(ممارسه)ن: 1ـ بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی دیوان. 2ـ بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی كتێبخانهی گشتی. 3ـ بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی راگهیاندن و چاپ و بڵاوكردنهوه. 4ـ بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی كاروباری وهرزش. 5ـ بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی كاروباری لاوان. 6ـ بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی كاروباری رۆشنبیری و هونهری توركمان. 7ـ بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی كاروباری رۆشنبیری و هونهری سریان. 8ـ بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی رۆشنبیری و هونهر و وهرزش و لاوان له پارێزگاكانی ههرێم و ئیدارهی گهرمیاندا.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: كاربههیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێت گهر لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێت.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: یهكهم: مافی دارایی وهكو یهك بهسهر موستهحهقهكاندا دابهش دهكرێ. دووهم: براو خوشك مووچهكهیان رادهگیری له كاتێك كه موستهحهقی له پێشتر ههبن.
ماددهی بیست وچوارهم:
ماددهی بیست وچوارهم: مهرجهكانی پله پێدان و بهرزكردنهوهو سزادان و مۆڵهت و كاروبارهكانی تر بۆ پلهدارهكان به یاسا دیار دهكرێت.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: وهزارهت ئهنجومهنێكی راوێژی ههیه و پێك دێت له: یهكهم: وهزیر سهرۆك دووهم: ههردوو بریكاری وهزارهت ئهندام، له حاڵهتی ئاماده نهبوونی وهزیر، بریكاری دێرینی وهزارهت سهرۆكایهتیی ئهنجومهنهكه دهكات. سێیهم: راوێژكاران ئهندام. چوارهم: بهڕێوهبهرانی گشتیی وهزارهت ئهندام. پێنجهم: ههر شارهزا یان پسپۆرێك كه وهزیر له ناوخۆی وهزارهت یان دهرهوهی ههڵیدهبژێرێت، بهبێ ئهوهی مافی دهنگدانی ههبێت.
ماددهی یازدهم:
ماددهی یازدهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرچوونیهوه كاری پێدهكرێ وله رۆژنامهی فهرمی ( وهقایعی كوردستان) بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: ئهم لایهنانهی خوارهوه بهر چاودێری دارایی دهكهون: یهكهم: وهزارهت و كارگێڕییه حكومییهكان وئهو دهسته سهربهخۆیانهی كه به وهزارهتهكان نهلكاون لهگهلأ ئهو لایهنانهی كه بودجهی سهربهخۆ و پاشبهندیان ههیه. دووهم: ههموو ئهو سهندیكاو كۆمهڵهو یهكێتی و رێكخراوانهی كه حكومهت مۆڵهتی پێ داون. سێیهم: ههر لایهنێكی دی كه ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستان – عیراق بڕیار دهدات بخرێته ژێر حوكمی چاودێریهكهی لهلایهن چاودێری داراییهوه یاخود ئهوهی كه له یاساكانی دامهزراندنیدا هاتبێ.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: سهندیكا به مهبهستی جێ بهجێ كردنی ئهم ئامانجانه كار دهكات: 1. وهستانی پزیشكان لهگهڵ گهلی كوردستان وپشتگیری كردنی حكومهتی ههرێم وپێڕۆی دیموكراتی وپتهوكردن وبهرهو چاكتربردنی فیدرالییهت. 2. بهرگری كردن له مافی پیشهیيی ڕهوای پزیشكان له ههرێمدا. 3. رێكخستنی بهشداربوونی پزیشكان له ژیانی كۆمهڵایهتیدا. 4. سهرپهرشتی كردنی پیشهیی لهبارهی پزیشكان و دهست دانه پیشهیان له عییادهی تایبهتی ونهخۆشخانه ئههلیهكان، تاكو كاری چهوتی وا نهكرێ كه لهگهڵ پیرۆزیی پیشهكه نهگونجێ. 5. چهسپاندنی مهرجهكانی كردنهوهی عییادهی تایبهتی و نههێشتنی ئهو بارانهی كه مهرجهكانیان لێ نایهته دی. 6. وهدهست هێنانی دهرفهتی كاركردن بۆ پزیشكانی دانیشتووی ههرێم. 7. رێكخستنی پهیوهندییهكانی پزیشكان لهگهڵ دهزگاكانی دهوڵهت ودهزگا حكومهتی وناحكومهتییهكان. 8. هاریكاری كردن لهگهڵ سهندیكا وكۆمهڵهی پیشهیی دیكه له ههرێم دا وله دهرهوهیدا، لهوانهی ئامانجهكانیان لهگهڵ ئامانجی سهندیكادا دهگونجێن. 9. بههێزكردنی پهیوهندی لهگهڵ پزیشكه كوردهكان و دۆستانی گهلی كورد له دهرهوهی ههرێم دا. 10. بهرزكردنهوهی ئاستی پیشهیی و زانستی و رۆشنبیريی ئهندامانی بۆ پێشخستنی پیشهكه و پاراستنی. 11. رای خۆی لهسهر ئهو پرۆژهی یاسا و پێرهوانهوه دهرببرێ كه پهیوهندی به پیشهی پزیشكی و رێككهوتننامه تهندروستییهكانهوه ههیه. 12. ههوڵ بدا كه ئاسوودهیی ژیانی ئهندامهكانی له كاتی نهخۆشی وپیری و وزهبونیدا دهسهبهر بكا. 13. ڕێساكانی دهستدانه پیشهكه رێك بخات و موراقهبهی جێ بهجێ كردنیان بكات.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: كار بههیچ دهقێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێ گهر لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێت.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: یهكهم: بۆ دڵنیابوون له ئهنجامی چالاكییهكانی ژمێریاریی و كارگێڕیی له رووی یاسایی و رێنماییه داراییه پهیڕهوكراوهكان، دیوان بۆی ههیه: 1-پشكنین و وردبینی مامهڵهكانی خهرجییهكان لهبارهی مووچهو دهرماڵهو پاداشتهوه بكات بۆ دڵنیابوون له چۆنیهتی خهرجكردنیان . 2-دڵنیابوون له نهبهزاندنی سنووری پشتیوانه داراییهكان له بودجهی پهسهندكراو. 3-دڵنیابوون له بهكارهێنانی دارایی گشتی بۆ ئهو مهبهستانهی كه بۆی تهرخانكراوه، ههروهها دڵنیابوون له بهفیڕۆ نهدان و دهست بڵاوی لهگهلأ ههڵسهنگاندنی سوودهكانی. 4-چاودێری و ههڵسهنگاندنی كارو چالاكیهكان بهپێی ماددهكانی ئهم یاسایه. دووهم: پشكنین وردبینی كردنی مامهڵهكانی خهمڵاندن و بهدهستهێنان و وهرگرتنی داهات بۆ دڵنیابوون له ههڵسوكهوته پهیڕهوكراوهكان و چۆنیهتی جێبهجێ كردنیان. سێیهم: پێشكهش كردنی كۆمهكی هونهریی له بوارهكانی ژمێریاریی و چاودێری و ههموو كاروبارێكی كارگێڕی و رێكخستن كه پهیوهندییان پێیهوه ههبێت. چوارهم: رێكخستنی خولی فێركاریی بۆ فهرمانبهرانی دیوان و دهزگا حكومیهكان بۆ بهرزكردنهوهی توانایان و دیوان بۆی ههیه بهپێی یاسا پهیڕهوكراوهكان دهرماڵهیان بۆ دابین بكات. پێنجهم: دیوان رای خۆی لهسهر خشتهو بهیاننامهو راپۆرته پهیوهندیدارهكان به ئهنجامی كارو چالاكی دارایی بۆ ئهو لایهنانه دهردهبڕێت كه لهژێر چاودێری دارایی دانراون لهگهلأ دهربڕینی راوبۆچوون لهبارهی شێوازی رێكخستنی بهپێی یاسا و رێسای ژمێریاریی پهیڕهوكراو، بۆ دڵنیابوون له ئاستی گونجاندنی لهگهلأ راستی و گونجاندنی لهگهلأ ناوهنده داراییهكان و ئهنجامهكانی. شهشهم: دهرخستنی بهڵگهكانی گهندهڵی و فێڵكردن و بهفیڕۆدان و خراپ بهكارهێنان وبێ توانایی له كاروباری وهرگرتن و خهرجكردن و بهكارهێنانی دارایی گشتی له ئهنجامی وردبینی و ههڵسهنگاندنی كارو چالاكی فهرمانگهكان. حهوتهم: لێكۆڵینهوه و ئاگاداركردنهوه لهو كاروبارانهی پهیوهندییان ههیه به لێهاتوویی بهدهستهێنان و خهرجكردن و بهكارهێنانی ماڵی گشتی وهك چۆن به فهرمی لهلایهن ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستان – عیراقهوه داواكراوه. ههشتهم: بهدواداچوونی جێبهجێ كردنی یاساو رێنماییه دارایی و ژمێریارییه كار پێكڕاوهكان بۆ دڵنیابوون له جێبهجێ كردنی و شیاوی وگونجانی لهگهلأ ئهو پێشكهوتنه نوێیانهی له ههرێم ڕوویان داوهو سهرنج راكێشان بهرهو چۆنیهتی دهركهوتنی كورتهێنان و پێشكهشكردنی پێشنیازی پێویست به ههماههنگی لهگهلأ لایهنی پهیوهندیدار به مهبهستی پێشخستنی یا ههمواركردنی ئهو یاساو پێڕهو ورێنماییانه.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: دهستهی گشتی باڵا ترین دهسهڵاته له سهندیكادا و ههموو ئهندامانی دهگرێتهخۆ و تایبهتمهنده به ئهنجام دانی ئهوانهی خوارهوه:- یهكهم: ههڵبژاردنی نهقیب و ئهنجومهنی سهندیكا. دووهم: پهسهند كردن (راستاندن)ی بودجهی ساڵی رابردوو و بڕیاردان لهسهر بودجهی مهزهنده كراو. سێ یهم: وتوو وێژ كردن لهسهر راپۆرتی ساڵانهو كاروباری سهندیكا و ژمێریاری. چوارهم: پێشنیاز كردن بۆ ههموار كردنی یاسای سهندیكا و پێرهوهكهی. پێنجهم: بڕیاردان لهسهر پاكتاوكردنی موڵك و ماڵی سهندیكا و داراییهكهی له كاتی ههڵوهشانهوهی دا.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: یهكهم: ئهوهی كه به سهرۆكی دیوان دادهمهزرێ پێویسته ئهم مهرجانهی خوارهوهی لێ بێتهدی: 1- هاووڵاتی ههرێم بێ و لێی نیشتهجێ بێ. 2- بهلانی كهم خاوهن بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت له یهكێك له بوارهكانی (كارگێڕی، دارایی، ئابووری، یاسا)و شارهزایی لهبواری پسپۆڕییهكهی له(10)سالأ كهمتر نهبێ. 3-نابێت به تاوانێك حوكم درابێت كه له پایهو ناو وناوبانگی كهم بكاتهوه. دووهم: پێویسته ئهوهی به جێگری سهرۆكی دیوان یا بهڕێوهبهری گشتی دادهمهزرێ ئهم مهرجانهی خوارهوهی لێ بێتهدی. 1- هاووڵاتی ههرێم بێ و لێی نیشتهجێ بێت. 2-دهبێت بڕوانامهی بهكالۆریۆسی له زانستی كارگێڕیی یا دارایی یا ئابووری ههبێت. 3- ماوهی (15)سالأ خزمهتی ههبێت، به مهرجێ (10) ساڵی خزمهتی به كردهنی ههبێت لهبوارێك كه پهیوهندی به پسپۆڕییهكهیهوه ههبێ. 4-نابێت به تاوانێك یا كهتنێك حوكم درابێ. سێیهم: 1-جێگری سهرۆكی دیوان به بڕیاری سهرۆكایهتی ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستان – عیراق و به راوێژ كردن لهگهڵ سهرۆكی دیوان دادهمهزرێ. 2. بەڕێوەبەرە گشتیەکان دادەمەزرێن بە بڕیارێکی سەرۆکی پەرلەمان کە دیاری دەکرێن لەلایەن
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: ئهنجومهن ئهم دهستهڵاتانهی خوارهوهی دهبێ: یهكهم: نهخشهكێشانی سیاسیهتی گشتی وهزارهت ودهرخستنی ئامانجهكانی لهبهر رۆشنایی حوكمهكانی ئهم یاسایه ودهسنیشان كردنی بنهمای كارگێڕی وهونهریی وئابووری ودارایی وا كه بهلایهوه پهیڕهو كردنی له وهزارهتدا خزمهتی بهدیهێنانی ئامانجهكانی دهكات. دووهم: وتووێژكردن لهسهر پلانی بهرایی كورت ومام ناوهندیی ودرێژ خایهن كه فهرمانگهكانی وهزارهت ئامادهی دهكهن لهگهلأ دهربڕینی بیروڕا بهرامبهریان و پێشكهش كردنی راسپاردهی گونجاو لهبارهیانهوه. سێیهم: پێشنیازكردنی رێكخستنی وهبهرهێنانی سهرمایهی زێدهی فهرمانگهكانی سهر به وهزارهت، لهگهلأ دهرخستنی رووهكانی وهبهرهێنان به پێی پێویستیهكانی بهرژهوهندیی گشتی ویاسا كار پێكراوهكان ورێنماییه داراییهكان. چوارهم: چاودێری كردنی جێبهجێ كردنی پلانهكان به شێوهیهكی دهوری ودهربڕینی تێبینی وراسپارده له بارهیانهوه. پێنجهم: لێكۆڵینهوه له پرۆژهكانی ئهو یاسایانهی كه وهزارهت دهیهوێ پێشنیازیان بكات. شهشهم: وتووێژكردن لهسهر راپۆرتی گشتی خولی له بارهی ئهو كارانهی وهزارهت، كه فهرمانگهكانی پلان وبهدواداچوون ئامادهی دهكهن لهگهلأ دهربڕینی تێبینی وپیشكهش كردنی راسپاردهكان له بارهیانهوه. حهوتهم: لێكۆڵینهوه له ههموو ئهوانهی كه وهزیر دهیان خاته بهردهم لهگهلأ دهربڕینی بیروڕا لهبارهیانهوه وپێشكهش كردنی پێشنیاز وراسپاردهی گونجاو.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێ گهر لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێ.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: بڕگهی (2) له مادده (27)ی یاسای باجی دهرامهتی ژماره (113)ی ساڵی 1982ی ههمواركراو ههمواردهكرێ و بهم جۆرهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: ( پێویسته لهسهر ههر كهسێكی تۆماركرابێ یا تۆمار نهكرابێ و دهرامهتێكی ههبێ كه باج بیگرێتهوه، راپۆرتێك پێشكهش بكات له بارهی دهراماتهكهی خۆی بهر له رۆژی یهكهمی تهمووز له ســـــاڵی تهقدیری ئهگهر داوای لێ نهكرا به ئاگادار كردنهوهی نووســــراو یان هۆیهك له هۆیهكانی راگهیاندنهوه پێشكهشی بكا.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: سهندیكا بۆ ئهنجام دانی ئهو ئامانجانهی خوارهوه ههوڵ دهدات: 1. كاركردن له پێناو بهرز كردنهوهی ئاستی ئهندامان له رووی هونهری و پیشهیی و كۆمهڵایهتی و ئابووری و رۆشنبیرییهوه. 2. بهشداری كردن له بوژاندنهوهی هونهری و رۆشنبیری له ههرێم دا به هاوكاری كردن لهگهڵ لایهنه تایبهتمهندهكان بۆ بهرز كردنهوهی ئاستی گشتی هونهر به ههموو هۆیهكی بڵاو كردنهوهی وهك رۆژنامه و گۆڤار و چاپهمهنی و هۆیهكانی تری بهردهست لهگهڵ بهشداری كردن له كۆنگره هونهرییه ناوخۆیی و عهرهبی و جیهانییهكاندا. 3. رێك خستنی بنهمای كاركردن له پیشه هونهریهكاندا. 4. ههوڵدان بۆ زامن كردنی ئهندامان له كاتی نهخۆشی و پیری و بێ كاریدا. 5. چاودێری كردن و ناساندن و پهره پێدانی بهرههمی هونهرمهندانی كوردستان له ههر كوێیهك بن بهو مهبهستهی ئهو ئامانجانه بێنێته دی كه سیستهمی فیدرالیزم له كوردستانی عێراقدا بۆی ههوڵ دهدات.
المادة السابعة
المادة السابعة – يتولى التحقيق في الجرائم المنصوص عليها في هذا القانون هيئة او هيئات تحقيق يراس كلا منها حاكم او ضابط يعاونه حكام او ضباط يعينهم الحاكم العسكري العام بالاتفاق مع وزير العدل . وتقوم هذه الهيئة بالتحقيق على الوجه المبين في قانون اصول المحاكمات الجزائية البغدادي وتتمتع بنفس سلطات حاكم التحقيق وعليها بعد انتهاء تحقيقها ان تقدم الدعوى الى الحاكم العسكري العام الذي بدوره يحيلها الى المجلس الوطني لقيادة الثورة للبت فيها .
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: وهزیری دارایی ئابووری له ههرێم دا بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاری جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات.