المواد القانونية

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ له‌ كۆتایی مادده‌ی شازده‌مدا داده‌نرێ و ده‌بێته‌ بڕگه‌ی سێیه‌می مادده‌كه‌ وبه‌م شێوه‌یه‌ی ده‌خوێندرێته‌وه‌: 3/وه‌زاره‌ت به‌ پێی رێنمایی تایبه‌ت هه‌موو پێداویستیه‌كی په‌روه‌رده‌یی وه‌ك كه‌لوپه‌ل (اثاث) و كتێب وله‌وازمی قوتابخانه‌یی و شتی دیكه‌ی له‌و جۆره‌ بابه‌تانه‌ ڕه‌نێودێنێ و فه‌راهه‌میان ده‌كا.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م تایبه‌ته‌ به‌ پێكهاته‌كانی مه‌ركه‌زی وه‌زاره‌ت هه‌مواربكرێ و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ی لێ بێت: 1/به‌ڕێوبه‌ريی گشتيی دیوان، سه‌ره‌ڕای ئه‌وانه‌ش كه‌ له‌ پێڕۆكه‌یدا پێوه‌ به‌ستراون، ئه‌مانه‌شی پێوه‌ ده‌به‌سترێ: أ ـ نووسینگه‌ی وه‌زیر. ب ـ نووسینگه‌ی بريكاری وەزارەت ج ـ نووسینگه‌ی پێوه‌ندییه‌ رۆشنبیرییه‌كان. 2/به‌ڕێوه‌به‌ریی گشتيی ته‌قویم و تاقیكردنه‌وه‌كان. 3/به‌ڕێوه‌به‌ريی گشتيی فێركاری فێركاری سانه‌وی و پیشه‌یی و په‌یمانگاكان. 4/به‌ڕێوه‌به‌ريی گشتيی فێركاريی سه‌ره‌تایی و باخچه‌ی ساوایان و له‌ناوبردنی نه‌خوێنده‌واری. 5/به‌ڕێوه‌به‌ریی گشتيی به‌رنامه‌ و ئامرازی فێركاری و پلان دانانی په‌روه‌رده‌یی. 6/ به‌ڕێوه‌به‌ریی گشتيی بزاڤی وه‌رزشی و دیده‌وانی و هونه‌ری. 7/به‌ڕێوه‌به‌ریی گشتيی خوێندنی سریانی. 8/به‌ڕێوه‌به‌ریی گشتيی خوێندنی توركمانی.

مادده‌ی حه‌فته‌م

مادده‌ی حه‌فته‌م: یه‌كه‌م: نابێ كه‌س ده‌ست بداته‌ ئه‌م پیشه‌یه‌ ته‌نیا ئه‌و ئه‌ندامانه‌ی سه‌ندیكا نه‌بن كه‌ هه‌موو ئه‌ركێكیان به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ كردووه‌. دووه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر فه‌رمانگه‌ ره‌سمی و نیمچه‌ ره‌سمییه‌كان وێنه‌یه‌ك له‌ فه‌رمانی دامه‌زراندن یان خستنه‌ ئیش بۆ سه‌ندیكا بنێرن، ئه‌گه‌ر سه‌ربه‌و بێ.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: ئه‌رك و فرمانی ده‌سته‌: 1. كاروباری تایبه‌ت به‌ بوارگه‌ل و پرۆژه‌كانی مادده‌كه‌ی سه‌ره‌وه‌، به‌هاوده‌نگی له‌گه‌لأ كۆمپانیاو داموده‌زگای محه‌للی و بیانی و ئه‌وانه‌شیان كه‌ حه‌ز به‌هاوكۆمه‌كی ده‌كه‌ن یان هه‌ر له‌ هه‌رێمدا ئیش ده‌كه‌ن، سازبدرێن و به‌ره‌وپیریانه‌وه‌ بچن و دانوستاندنیان له‌گه‌ڵدا بكه‌ن و، پێكهاتن و گڕێبه‌ستیان له‌گه‌ڵدا مۆربكه‌ن، یان سه‌رپه‌رشتییان بكه‌ن، یان تا جێبه‌جێكردنیان به‌دوویاندا بچن و، كاروباره‌كانیش به‌ هاوده‌نگی له‌گه‌لأ لایه‌نی په‌یوه‌ندیدارو پسپۆری مه‌ركه‌زیی فیدراڵیشدا رێك بخه‌ن. 2. مۆركردنی گرێبه‌ستیی نه‌وت و گازو موشته‌ققاتی دیكه‌، دوای ره‌زامه‌ندیی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران. 3. به‌ركارخستن و سه‌رپه‌رشتیكردنی ئه‌و گرێبه‌ستییه‌ نه‌وتیانه‌ی كه‌ بۆ وه‌به‌رهێنان و سوود لێوه‌رگرتنی سامانی په‌ترۆلأ له‌گه‌لأ كۆمپانیاكانی نه‌وتی جیهانیدا مۆركراون. 4. كۆكردنه‌وه‌ی هه‌موو ئه‌و زانیاری و به‌یاننامه‌و لێكۆڵینه‌وه‌ جیۆلۆجی و جیۆفیزیایی و جیۆكیمیاییانه‌ كه‌ تایبه‌تن به‌ گواستنه‌وه‌و پاڵاوتنی نه‌وتی خاوو به‌سه‌نعه‌تكردنی گازو گواستنه‌وه‌و دابه‌شكردنی به‌روبوومی نه‌وت و پترۆكیمیایی هه‌رێم، هه‌روه‌ها ئه‌وانه‌ش كه‌ به‌شێوه‌یه‌كی ناراسته‌وخۆ په‌یوه‌ندییان به‌ هه‌رێمه‌وه‌ هه‌یه‌، پێویستیشه‌ ته‌بویب بكرێن و تاقت بكرێن و بیارێزرێن به‌و شێوازه‌ پێشكه‌وتووانه‌ی له‌ سنعه‌تی نه‌وتی جیهاندا به‌ركارخراون، تا سوودیشیان لێ وه‌ربگیرێ له‌ پرۆژه‌گه‌ل و ئیش و كاری هه‌رێمداو بشپارێزرێن. 5. دووباره‌ هه‌ڵسه‌نگاندنی یه‌دگی نه‌وت و گاز له‌ هه‌رێمدا، له‌به‌ر رۆشنایی سه‌رهه‌ڵداوی نوێ و تیۆر (بیردۆز) و شێوازه‌گه‌لی تازه‌ . 6. دانانی پلانێكی ستراتیژیی دوور خایه‌ن و یه‌كدیته‌واو كه‌ر (متكامل) بۆ دامه‌زراندن و به‌ره‌و چاكتر بردنی سه‌نعه‌تی گازو پترۆكیمیاییه‌كان له‌ هه‌رێمدا. 7. پاڵپشتی و چاودێریكردنی فرمانی لێكۆڵینه‌وه‌ی زانستی زه‌وی و خاك و سه‌نعه‌تی نه‌وت و گازو پترۆكیمیاییه‌كان له‌ زانكۆو په‌یمانگاكانی هه‌رێمدا، هه‌روه‌ها، بابه‌تی لێكۆلینه‌وه‌و ئه‌وله‌وییاتیان بۆ فه‌راهه‌م بكرێ. 8. كۆشش بۆ ئه‌فراندنی كادیر گه‌لی پسپۆر له‌ بواری نه‌وت و گازو پترۆكیمیاییه‌كاندا، هه‌روه‌ها مه‌شقدان و به‌ره‌و چاكتر بردنیان له‌ناوه‌وه‌و له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا. 9. به‌دوا داچوونی پێشه‌ڤه‌چوون و سه‌رهه‌ڵداوی نوێ و مونجه‌زات له‌ بواری نه‌وت و گازو پترۆكیمیاییه‌كانداو، فێربوون و گواستنه‌وه‌ی وه‌ستایی و شاره‌زایی و ته‌كنۆلۆژیای هاوچه‌رخ و له‌بار بۆ هه‌رێم.

مادده‌ی پازده‌م:

مادده‌ی پازده‌م: هه‌ر كه‌سێ، له‌هه‌ر مادده‌یه‌ك له‌و ماددانه‌ی تاقیكردنه‌وه‌ی تێدا ده‌كات،گزی بكات، یان له‌ساڵی یه‌كه‌مدا سه‌رنه‌كه‌وتبێ له‌په‌یمانگه‌ فه‌سڵ ده‌كرێ، به‌ڵام ئه‌وه‌ی له‌ساڵی دووه‌مدا سه‌رنه‌كه‌وێ ئه‌وه‌ ده‌توانێ بۆ ته‌نیا یه‌ك جار به‌و ساڵه‌ دابچێته‌وه‌ له‌گه‌ڵ ده‌وره‌ی دووه‌مدا، مه‌گه‌ر ده‌رنه‌چوونه‌كه‌ی به‌هۆی گزییه‌وه‌ بوو بێت.

مادده‌ی هه‌ژده‌م:

مادده‌ی هه‌ژده‌م: ده‌رچووی په‌یمانگه‌ به‌پێی فه‌رمانی (مرسوم) هه‌رێم داده‌مه‌زرێ، له‌مه‌نسه‌بی قازی سنفی چواره‌م ئه‌گه‌ر بۆ قازێتی شیاو كرابوو، یان به‌ وه‌زیفه‌ی جێگری داواكاره‌ گشتی له‌سنفی چواره‌م داده‌مه‌زرێ ئه‌گه‌ر بۆ ئه‌م وه‌زیفه‌یه‌ شایان كرابوو، ئه‌وه‌ش به‌ مووچه‌ و سنف و ئه‌و پله‌یه‌ی كه‌به‌پێی بڕوانامه‌كه‌ و خزمه‌ت و ئیش و ئه‌و (قدم)ه‌ی كه‌ به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ پێی ده‌درێ. ماوه‌ی خوێندن له‌ په‌یمانگه‌كه‌دا به‌ موماره‌سه‌ داده‌نرێت بۆ مه‌به‌ستی دامه‌زراندن و دیاریكردنی مووچه‌ بۆ كه‌سێك كه‌ خاوه‌ن وه‌زیفه‌ نه‌بێت.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌ن ئه‌م ئیش و كارانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌كات: یه‌كه‌م: سه‌رپه‌رشتیی گشتی په‌یمانگه‌كه‌ ده‌كات. دووه‌م: پلان، بۆ رێكخستنی كاروبارو، په‌ره‌پێدانی په‌یمانگه‌كه‌ و، سه‌رپه‌رشتیی جێبه‌جێ كردنیان پێشنیاز ده‌كات. سێیه‌م: له‌سه‌ر ئه‌ساسی بڕوانامه‌ و لێهاتوویی و نمره‌ و ده‌ستپاكی كه‌مه‌رجی یاسایین بۆ قبوڵكردن، ژماره‌ی داواكراو له‌و قوتابیانه‌ی پێشكه‌شیان كردووه‌ بۆ په‌یمانگه‌كه‌ هه‌ڵده‌بژێردرێت. چواره‌م: تاكه‌ تاكه‌ی به‌رنامه‌ی تیۆری و ته‌تبیقی بۆ خوێندن داده‌نێ و، ده‌رسه‌كانیان ده‌ستنیشان ده‌كات. پێنجه‌م: واده‌ی ده‌ست پێكردنی خوێندن و كۆتایی هاتنی خوێندن و ده‌ستنیشانكردنی وه‌رزه‌كانی خوێندن و ماوه‌كانیان و، ماوه‌ی پشووه‌كانیش دیاری ده‌كات. شه‌شه‌م: رێساكانی تاقیكردنه‌وه‌و، واده‌كانیان و، چۆنییه‌تی رێكاره‌كان و موراقه‌به‌ی ره‌وشی تاقیكردنه‌وه‌كان داده‌نێ. حه‌وته‌م: ئه‌نجامه‌كانی تاقیكردنه‌وه‌كان ئیقرار ده‌كات. هه‌شته‌م: به‌پێی ئیحتیاجی و، به‌پێی مامناوه‌ندی (معدل) نمره‌كانی ته‌واو كردنی په‌یمانگه‌كه‌ و، به‌پێی ئاره‌زووی قوتابی، سه‌ركه‌وتووه‌كان ته‌سنیف ده‌كات كه‌ببن به‌ دادوه‌ر و ئه‌ندامانی داواكاریی گشتی. نۆیه‌م: رێساكانی زه‌بتی (الانچباگیه‌) بۆ قوتابیانی په‌یمانگه‌كه‌ داده‌نێ. ده‌یه‌م: پێڕۆی ناوخۆی په‌یمانگه‌كه‌ داده‌نێ.

مادده‌ی نۆزده‌:

مادده‌ی نۆزده‌: مادده‌ی بیست و سێ هه‌موارده‌كرێ و، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: رۆژنامه‌وان ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌ یه‌كێ له‌م عینوانانه‌ی خواره‌وه‌ی هه‌یه‌: 1. خاوه‌ن ئیمتیاز 2. سه‌رنووسه‌ر 3. جێگری سه‌رنووسه‌ر 4. به‌ڕێوه‌به‌ری نووسین 5. سكرتێری نووسین 6. نووسه‌ر 7. وه‌رگێڕی رۆژنامه‌وانی 8. په‌یامنێری رۆژنامه‌گه‌ری 9. وێنه‌گری رۆژنامه‌گه‌ری 10. شێوه‌كارو(كاریكاتێر كار)ی رۆژنامه‌گه‌ری 11. ته‌صمیمكاری رۆژنامه‌ 12. هه‌ڵه‌چنی رۆژنامه‌ 13. رێكخه‌ری ئه‌رشیفی رۆژنامه‌گه‌ری 14. ژنه‌فتكاری رۆژنامه‌وانی

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: مادده‌ی (شه‌شه‌م) هه‌موارده‌كرێ و، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: (رۆژنامه‌وانان له‌ سجلی گشتی سه‌ندیكادا ده‌كرێن به‌ سێ پۆل: یه‌كه‌م: رۆژنامه‌وانی به‌رمه‌شق: ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌ هه‌ر سێ كه‌ناڵه‌كه‌ی رۆژنامه‌گه‌ریی كردووه‌ به‌ پیشه‌ی سه‌ره‌كیی خۆی، تا دوو ساڵی له‌سه‌ریه‌كیش به‌سه‌ر پیاده‌كردنی ئه‌م پیشه‌یه‌یدا تێنه‌په‌ڕێ و ناویشی له‌ سجلی گشتیدا تۆمارنه‌كرێ و له‌و لایه‌نه‌وه‌ش كه‌ ئیشی تێدا ده‌كا ته‌ئیید نه‌كرێ، نازناوی (رۆژنامه‌وانی كارا)ی پێ نابه‌خشرێ و هیچ ئیمتیازێكی وه‌ك ئیمتیازه‌كانی رۆژنامه‌وانی كارای پێ نادرێ تا ئه‌و كاته‌ی كه‌ ناوی خۆی ده‌گوازێته‌وه‌ بۆ ناو لیستی ئه‌و پۆله‌، جا، ئه‌وجا ماوه‌ی مه‌شقه‌كه‌ی ده‌خرێته‌ سه‌ر ماوه‌ی خزمه‌ته‌كه‌ی. ماوه‌ی پله‌كاریش بۆ كه‌سێ بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆسی له‌ رۆژنامه‌گه‌ری و راگه‌یاندن یان له‌ هاوتاكانی ئه‌و بڕوانامه‌یه‌دا هه‌بێ، یه‌ك ساڵه‌. دووه‌م : رۆژنامه‌وانی كارا: ئه‌و كه‌سه‌یه‌، كه‌ به‌ره‌فتار له‌هه‌ر سێ كه‌ناڵه‌كانی رۆژنامه‌گه‌ریدا، دوو سال كاری كردووه‌، یان دوو ساڵه‌ كاری تێدا ده‌كات و كردوونی به‌ پیشه‌ی سه‌ركیی خۆی و، ئه‌و ماوه‌یه‌ش كه‌ له‌ بڕگه‌ی یه‌كه‌مدا دیاركراوه‌ به‌سه‌ر ئیشه‌كه‌یدا تێپه‌ڕبووه‌. سێیه‌م : رۆژنامه‌وانی هاوپشك: ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌ ئیش و كاری رۆژنامه‌وانی ده‌كا، به‌ڵام نه‌یكردووه‌ به‌ پیشه‌ی سه‌ره‌كی خۆی و، به‌ڵگه‌ی ئه‌وشی گرێبه‌ستیگه‌لێكه‌ كه‌ لایه‌نه‌ پێوه‌ندیداره‌كان بۆی ده‌سه‌لمێنن. مافی ئه‌وه‌شی هه‌یه‌ پاش تێپه‌ربوونی ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ پێنج ساڵی له‌سه‌ریه‌ك كه‌متر نه‌بێ ناوی خۆی بگوازێته‌وه‌ بۆ سجلی گشتیی رۆژنامه‌وانان و، پیشه‌ی رۆژنامه‌گه‌رییه‌كه‌شی بكات به‌ پیشه‌ی هه‌میشه‌یی خۆی.

مادده‌ی دوازده‌

مادده‌ی دوازده‌: (مادده‌ی چوارده‌) له‌ یاساكه‌ له‌غو ده‌كرێ و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێگای ده‌گرێته‌وه‌: 1. نه‌قیب راسته‌وخۆ له‌لایه‌ن هه‌یئه‌ی گشتییه‌وه‌ هه‌ڵده‌بژێردرێت و، ناشێ بۆ زیاتر له‌ دوو خولی دوا به‌دوای یه‌ك خۆی بۆ پله‌ی نه‌قیب بپاڵێوێ. 2. نه‌قیب ناشێ سه‌رۆكایه‌تی دوو كۆمه‌ڵه‌ی هاوشێوه‌ له‌ ئامانج و مه‌به‌ستدا وه‌ربگرێ.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جی بكات.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: 1. هه‌موو مانگێك به‌شی خانه‌نشینی به‌ رێژه‌ی (10%) له‌ مووچه‌ی ئه‌سڵی ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌ن ده‌بڕدرێ، به‌ڵام ئه‌و بڕه‌ پاره‌یه‌ی كه‌ له‌سه‌ری كه‌ڵه‌كه‌ بووه‌ به‌ یه‌ك گوژمه‌، یان به‌ قیستی مانگانه‌ لێی ده‌بڕدرێ به‌ گوێره‌ی ئاره‌زووی ئه‌ندامه‌كه‌. 2. میراتگرانی ئه‌ندامی كۆچ كردوو له‌ پاشماوه‌ی ئه‌و قیستانه‌ ده‌به‌خشرێن (عفو) ده‌كرێن كه‌ له‌ سه‌ری ماوه‌.

مادده‌ی ده‌یه‌م

مادده‌ی ده‌یه‌م: یه‌كه‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتیی ئاسایش به‌ هه‌موو پێكهاته‌كانییه‌وه‌، له‌ وه‌زاره‌تی ناوخۆ داده‌بڕدرێت و به‌م هه‌یئه‌یه‌وه‌ ده‌به‌سترێ و به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ دووباره‌ ڕێكده‌خرێته‌وه‌. دووه‌م: هه‌موو موڵك و ماڵێكی گواسته‌نی و ناگواسته‌نی و تۆمارو فایل و ده‌عواگه‌لێكی ئه‌و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌ گشتییه‌ ده‌گوازرێنه‌وه‌ بۆ ئه‌م هه‌یئه‌ته‌.

مادده‌ی یازده‌

مادده‌ی یازده‌: سه‌رۆكی هه‌یئه‌ بۆی هه‌یه‌ ڕێنمایی پێویست بۆ به‌ركارخستنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌و وه‌دیهانینی ئامانجه‌كانی ده‌ربهێنێ.

مادده‌ی دوازده‌

مادده‌ی دوازده‌: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی نۆزده‌

مادده‌ی نۆزده‌: مادده‌ی بیست و سێ هه‌موارده‌كرێ و، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: رۆژنامه‌وان ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌ یه‌كێ له‌م عینوانانه‌ی خواره‌وه‌ی هه‌یه‌: 1. خاوه‌ن ئیمتیاز 2. سه‌رنووسه‌ر 3. جێگری سه‌رنووسه‌ر 4. به‌ڕێوه‌به‌ری نووسین 5. سكرتێری نووسین 6. نووسه‌ر 7. وه‌رگێڕی رۆژنامه‌وانی 8. په‌یامنێری رۆژنامه‌گه‌ری 9. وێنه‌گری رۆژنامه‌گه‌ری 10. شێوه‌كارو(كاریكاتێر كار)ی رۆژنامه‌گه‌ری 11. ته‌صمیمكاری رۆژنامه‌ 12. هه‌ڵه‌چنی رۆژنامه‌ 13. رێكخه‌ری ئه‌رشیفی رۆژنامه‌گه‌ری 14. ژنه‌فتكاری رۆژنامه‌وانی

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: مادده‌ی (چواره‌م) هه‌موارده‌كرێ و، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: سه‌ندیكا: بۆ وه‌دیهانینی ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ تێده‌كۆشێ: 1. رێزگرتن و داكۆكی له‌ ئازادیی رۆژنامه‌وانی و ئازادیی راده‌ربڕین، هه‌روه‌ها داكۆكی له‌ مافی رۆژنامه‌وانان و زامنكردنی پاراستنیان به‌ جێ هێنانی ئه‌رك و فرمانیاندا. 2. ئه‌ركی ده‌ستكه‌وتنی ده‌نگوباسی و زانیاریه‌كانیان بۆ ئاسان بكا. 3. وه‌رگرتنی سه‌ندیكا له‌ یه‌كێتیگه‌لی رۆژنامه‌گه‌ریی جیهانی و ئیقلیمیدا، هه‌روه‌ها هه‌ڵبه‌ستنی پێل و پێوه‌ندی له‌گه‌ڵیاندا. 4. قاڵكردنی رۆژنامه‌وانان به‌هه‌موو شێوازێ بلوێ وبكرێ. 5. پشتیوانی و لایه‌نگرتن له‌ رۆژنامه‌وانان له‌ حاڵه‌تی زه‌رووردا. 6. به‌رجسته‌ كردنی رژێمی فیدراڵی، یان هه‌ر شتێكی دی كه‌ گه‌لی كوردستان خۆی به‌ دڵی بێ. 7. داكۆكی كردن له‌ بنه‌ماكانی دیموكراسی و، ئازادییه‌ بنه‌ڕه‌ته‌كان و، ئاشتی و بنه‌ماكانی مافی مرۆڤ. 8. پشتیوانی له‌ خه‌باتی گه‌لی كوردستان له‌ پێناوی وه‌دیهانینی مافه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كانی خۆی و، ره‌واج پێدانی بنه‌ماي لێبورده‌یی و بێ زه‌بروزه‌نگی له‌ كۆمه‌ڵگه‌داو، داكوتانی ره‌گی برابوونی نه‌ته‌ویی و ئایینی و یه‌كسانی له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراقدا. 9. به‌شداری كردن له‌ بنیادنانی ده‌وڵه‌تی ده‌زگاكاری و، به‌هێزكردنی بنه‌مای جیاكردنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كان. 10. پاراستنی سه‌روه‌رێتیی یاساو سه‌ربه‌خۆیی دادوه‌ری. 11. پاراستن و به‌ره‌وچاكتر گۆڕینی رۆشنبیریی نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: بڕگه‌ی (هه‌شته‌م) له‌ مادده‌ی (دووه‌م)ی یاسای ژماره‌ (26)ی ساڵی 2007 هه‌موار ده‌كرێت و به‌م جۆره‌ی دادێ ده‌خوێندرێته‌وه‌: (باجێكی بڕاوه‌ ده‌سه‌پێندرێت به‌ رێژه‌یه‌كی روو له‌ زیاده‌ له‌ به‌های خانووبه‌ره‌ یان مافی هه‌ڵسوكه‌وت كردن پێی كه‌ به‌ گوێره‌ی حوكمه‌كانی یاسای خه‌مڵاندنی به‌های خانووبه‌ره‌ و سووده‌كانی ژماره‌ (85)ی ساڵی 1978 دیاری كراوه‌ یان هه‌قه‌كه‌ی كه‌ كامیان پتره‌ به‌سه‌ر خاوه‌نی خانووبه‌ره‌ یان مافی هه‌ڵسوكه‌وت كردن پێی له‌ كاتی گواستنه‌وه‌ی موڵكایه‌تی یان مافی هه‌ڵسوكه‌وت كردن به‌ هه‌ر شێوازێك له‌ شێوازه‌كانی گواستنه‌وه‌ی موڵكایه‌تی یان به‌ده‌ست هێنانی مافی هه‌ڵسوكه‌وت یان گواستنه‌وه‌ی وه‌ك فرۆشتن و گۆڕێنه‌وه‌ و پێكهاتن و وازهێنان و لابردنی كۆبه‌شی (ازاله‌ الشیوع) و پاكتاو كردنی وه‌قف یان بانه‌وانی (مساطحه‌) و، كرێچی هه‌مان مامه‌ڵه‌ی خاوه‌ن موڵكی له‌گه‌ڵدا ده‌كرێت له‌ كاتی به‌كرێ دانی ئه‌و خانووبه‌ره‌یه‌ی به‌ گرێبه‌ستی بانه‌وانی (مساطحه‌) كه‌وتووه‌ته‌ به‌ر هه‌ڵسوكه‌وتی ئه‌وه‌وه‌ و، به‌ گوێره‌ی ئه‌مه‌ی دادێ هه‌ژمار ده‌كرێت: 1. رێژه‌ی 50% له‌ به‌های خه‌مڵێندراوی خانووبه‌ره‌ یان هه‌قه‌كه‌ی كامیان زیاتره‌ داده‌گیرێت به‌ر له‌ هه‌ژمار كردنی باج. 2. ئه‌و بڕه‌ی ده‌مێنێته‌وه‌ باجی دێته‌ سه‌ر و به‌م جۆره‌ی دادێ هه‌ژمار ده‌كرێت: 1% تا (100،000،000) سه‌د ملیۆن دیناری عێراقی. 2% بۆ ئه‌وه‌ی له‌ (100،000،000) سه‌د ملیۆن دیناری عێراقی زیاتر بوو تا (200،000،000) دوو سه‌د ملیۆن دیناری عێراقی. ج- 3% بۆ ئه‌وه‌ی له‌ (200،000،000) دوو سه‌د ملیۆن دیناری عێراقی زیاتر بوو تا (300،000،000) سێ سه‌د ملیۆن دینار عێراقی. د- 5% بۆ ئه‌وه‌ی له‌ (300،000،000) سێ سه‌د ملیۆن دینار عێراقی زیاتر بوو. 3- بڕگه‌ی (1)ی سه‌ره‌وه‌ به‌سه‌ر ئه‌و پشك و به‌شه‌ی فرۆشراوانه‌ی خانووبه‌ره‌ی جیاكراوه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی نافه‌رمیشدا پیاده‌ ده‌كرێت به‌ رێژه‌ی به‌ش یان پشك. 1. حوكمه‌كانی بڕگه‌ی (1)ی سه‌ره‌وه‌ پیاده‌ ناكرێت ئه‌گه‌ر فرۆشیار موڵكایه‌تیی پشك یان به‌شی ئه‌و خانووبه‌ره‌یه‌ی هه‌یه‌تی گواست بێته‌وه‌، ئه‌گه‌ر پتر له‌ ساڵێك به‌سه‌ر به‌رواری گواستنه‌وه‌ی پشك یان به‌شه‌كه‌دا تێپه‌ڕ نه‌بوو بێت.

مادده‌ی سیازده‌

مادده‌ی سیازده‌: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی ده‌رهێنانیه‌وه‌ ده‌خرێته‌ به‌ركار، و له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مادده‌ی نۆ له‌م یاسایه‌ هه‌موارده‌كرێ، بڕگه‌(ج)ی له‌ كۆتاییدا ده‌خرێته‌سه‌رو وه‌ك ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ی لێ دێت: ج- ده‌شێ له‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیراندا، وه‌زیرێ یان له‌ وه‌زیرێك پتر، له‌ نووسینگه‌ی سه‌ره‌ك وه‌زیراندا هه‌بن.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة