أحكام القانون

مادده‌ی دوازده‌یه‌م: 1. مه‌رجه‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا به‌ نه‌قیب و بریكار و سكرتێر و ئه‌ندامانی هه‌ردوو لیژنه‌ی به‌رزه‌فتكردن و چاودێری كردنه‌وه‌، سێ ساڵ تێپه‌ری كردبێ به‌سه‌ر‌ گه‌یشتنیان به‌ پله‌ی به‌ ئه‌زموونی (درجه‌ التمرس).

مادده‌ی نۆیه‌م: 1-له‌ كۆبوونه‌وه‌ی ده‌سته‌ی گشتیدا، نیصابی یاسایی به‌ ئاماده‌ بوونی دووسێیه‌كی ئه‌ندامان دێته‌جێ، ده‌نا كۆبوونه‌وه‌كه‌ بۆ ماوه‌ی یه‌ك هه‌فته‌ دواده‌خرێت و نیصاب به‌ ئاماده‌ بوونی سێیه‌كی ئه‌ندامان دێته‌جێ. 2- ئه‌گه‌ر هه‌لومه‌رجێكی ناكاو روویداو ده‌سته‌ی گشتی له‌كاتی دیاركراودا كۆبوونه‌وه‌وه‌، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌ن كات و وه‌ختێكی تر بۆ كۆبوونه‌وه‌كه‌ دیار بكات و ئه‌ندامه‌كانیشی لێ ئاگادار بكات. 3- ده‌سته‌ی گشتی كۆبوونه‌وه‌كانی خۆی به‌ سه‌رۆكایه‌تیی سه‌رۆك سازده‌داو ئه‌گه‌ر ئه‌و دیار نه‌بوو، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا به‌ سه‌رۆكایه‌تیی جێگره‌كه‌ی سازی ده‌دات. 4- ئه‌گه‌ر سه‌رۆك و جێگره‌كه‌شی هه‌ردووكیان دیار نه‌بوون، ئه‌وه‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌ بۆ ماوه‌ی هه‌فته‌یه‌ك دواده‌خرێ، خۆ ئه‌گه‌ر هات و له‌ كۆبوونه‌وه‌ی دوای ئه‌وه‌شدا ئاماده‌ نه‌بوون، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا ده‌سته‌ی گشتی له‌ناو ئه‌ندامه‌كانی ئه‌نجومه‌ندا سه‌رۆكێك بۆ كۆبوونه‌وه‌كه‌ ده‌ستنیشان ده‌كات. 5- ده‌سته‌ی گشتی بڕیاره‌كانی خۆی به‌ زۆرینه‌ی ره‌ها ده‌رده‌هێنێ و، ئه‌گه‌ر ده‌نگه‌كانیش هاوتا بوون، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا ده‌نگی سه‌رۆك بۆ كام تایان بووبێ، بۆ ئه‌وه‌. 6- ده‌نگدان له‌سه‌ر بڕیاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی له‌ رووه‌.

مادده‌ی ده‌یه‌م: 1-ده‌شێ سه‌رۆك، یان دوو سێیه‌كی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ته‌نفیزی، بانگهێشتی ده‌سته‌ی گشتی بكه‌ن بۆ كۆبوونه‌وه‌یه‌كی لاوه‌كی بۆ گفتوگۆ كردن له‌سه‌ر مه‌له‌سه‌گه‌لی دیاركراو. 2- ده‌سته‌ی گشتی ناشێ كۆبوونه‌وه‌یه‌كی لاوه‌كی بۆ سه‌یر كردنی بابه‌تێك كه‌ له‌وه‌ پێش بڕدراوه‌ته‌وه‌ ساز بدات تا شه‌ش مانگ به‌سه‌ر ئه‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌دا رانه‌بوورێ كه‌ بابه‌ته‌كه‌ی تێدا بڕدراوه‌ته‌وه‌. 3- له‌ كۆبوونه‌وه‌ لاوه‌كییه‌كاندا هه‌مان ئیجرائاتی كۆبوونه‌وه‌ ئاساییه‌كان ده‌گیرێته‌ به‌ر.

مادده‌ی شه‌شه‌م: وه‌زیری دا بۆی هه‌یه‌ هه‌ر دادوه‌رێك له‌گه‌لیاندا دادوه‌ری دادگای ته‌میزیش (انتداب)بكا بۆ دایه‌ره‌كانی مه‌ڵبه‌ندی وه‌زاره‌ت.

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م: ئه‌گه‌ر ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌ن مه‌رجه‌ پێویستییه‌كانی هه‌ڵبژاردنی له‌ده‌ست دا و له‌ سێ دانیشتنی یه‌ك له‌ دوای یه‌ك (غائب) بوو به‌ ده‌ست له‌ كاركێشراوه‌ (مستقیل) داده‌نرێ و ئه‌ندامی یه‌ده‌گ (احطیاط) كه‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی به‌ ده‌ست هێناوه‌ جێگای ده‌گرێته‌وه‌.

مادده‌ی هه‌ژده‌یه‌م: نه‌قیب سه‌رۆكایه‌تی و نوێنه‌رایه‌تی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا ده‌كا له‌ لای سه‌رچاوه‌ تاایبه‌ته‌كان و ئیمزا كردن له‌سه‌ر ئه‌مر و بڕیار و رێنمایی و نووسراوه‌كاریه‌كاندا ده‌كا و مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ كه‌ هه‌ندێ ده‌سه‌ڵات به‌ غه‌یری خۆی له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا بسپێرێ.

مادده‌ی سێیه‌م: یه‌كه‌م: راده‌ی به‌رزی مافی ده‌سكاریی كردن له‌و زه‌وییانه‌ی كراونه‌ته‌ موڵكی ده‌وڵه‌ت وئه‌وزه‌وییانه‌ی كراونه‌ته‌ موڵكی سرف، به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ له‌ هه‌رێمی كوردستاندا به‌م شێوه‌یه‌ ده‌بێ: 1- له‌ زه‌وی دێمی ( پشت ئاو) (1000) هه‌زار دۆنم له‌و زه‌وییانه‌ی كه‌ به‌ هه‌موو جۆره‌ به‌روبوومێك داده‌چێندرێ. 2- له‌زه‌وی به‌رئاو (200) دۆنم له‌و زه‌ویانه‌ی كه‌به‌هۆی ئامێر ئاو ده‌درێن (150) دۆنمیش له‌و زه‌وییانه‌ی به‌بێ هۆ ئاو ده‌درێن. دووه‌م: ئه‌گه‌ر خاوه‌نی مافی ده‌سكاریی یاخود خاوه‌نی زه‌وی به‌ موڵك كراو مولكێكی سرفی له‌ رێگه‌ی میراته‌وه‌ ده‌ست كه‌وت ورووبه‌ره‌كه‌ی له‌و ڕاده‌یه‌ زیاتر بوو كه‌ له‌ بڕگه‌ی ( یه‌كه‌م)ی ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتووه‌، ئه‌و رووبه‌ره‌ زیاده‌كه‌ی لێ ده‌سه‌ندرێته‌وه‌و به‌ناوی ده‌وڵه‌ت بۆ مه‌به‌ستی كشتوكاڵی تۆمار ده‌كرێ. سێیه‌م : له‌كاتی گۆرینی رێگه‌ی ئاودانی زه‌وی، جا خاوه‌نه‌كه‌ی بیگۆڕێ یاخود ده‌وڵه‌ت، ئه‌وا خاوه‌ن مافی ده‌ستكارییه‌كه‌ یاخود خاوه‌نی زه‌وییه‌كه‌ مافی وه‌رگرتنی ئه‌و راده‌یه‌ی هه‌یه‌ كه‌ له‌بڕگه‌(1)ی ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتووه‌.

مادده‌ی پازده‌: زانكۆ سه‌رۆكێكی ده‌بێ، به‌پله‌یه‌كی تایبه‌ت و به‌ بریاری سه‌ره‌ك وه‌زیران و له‌سه‌ر پێشنیازی وه‌زیر داده‌مه‌زرێ، به‌مه‌رجێ بروانامه‌ی دكتۆرای هه‌بێ و بۆ ماوه‌یه‌كیش خزمه‌تی زانكۆیی هه‌بێ له‌ ده‌ ساڵ كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی سێیه‌م: 1. زه‌وییه‌ كشتوكاڵییه‌كان كه‌ موڵی ته‌واو (صرف)ی كه‌سانی سروشتی و (معنوی)ن (ته‌نها كۆمه‌ڵه‌كانی هه‌ره‌وه‌زی بیناسازی نه‌بن) كه‌ ده‌كه‌ونه‌ سنووری قۆناغی جێبه‌جێ كردنه‌وه‌ (مرحله قید تنفیذ) له‌ ره‌نگرێژی بنه‌ره‌تیدا، به‌ مولك ده‌كرێن بۆ حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانی عێراق، وه‌ به‌ ناوی شاره‌وانییه‌كان په‌یوه‌ندیداره‌وه‌ (به‌ گوێره‌ی شوێنه‌كه‌ی) تۆمار ده‌كرێن، ئه‌گه‌ر ره‌نگرێژی ناوبراو به‌كار هێنانی ناكشتوكاڵی بۆ دیاری كردبوو. 2. خاوه‌نی ئه‌و زه‌ویانه‌ به‌ شێوه‌ی (عینی) قه‌ره‌بوو ده‌كرێنه‌وه‌ به‌ رێژه‌ی (12%) له‌ كۆی پانتایی ئه‌و زه‌ویانه‌ی كه‌ به‌ ناوی شاره‌وانییه‌وه‌ تۆمار ده‌كرێن مافی ئه‌وه‌یان هه‌یه‌ كه‌ ئه‌و پارچه‌ی پێیان دراوه‌ جیاكاری (افراز)ی بكه‌ن كه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و به‌كارهێنانه‌ی كه‌ بۆی داندراوه‌ هاو دژ نه‌بێت. 3. ئه‌گه‌ر زه‌ویه‌كان بكه‌ونه‌ شوێنی نانیشته‌جێ بوون خاوه‌نه‌كانیان له‌ شوێنی سوكنا بوون له‌ ناو سنووری شاره‌وانیه‌كاندا قه‌ره‌بوو ده‌كرێنه‌وه‌ كه‌ هاوسه‌نگ بێ له‌گه‌ڵ نرخی ئه‌و رێژه‌یه‌دا، وه‌ هه‌روه‌ها ده‌توانن جیاكاری (افراز) ی ئه‌و پارچه‌یه‌ بكه‌ن كه‌ پێیان دراوه‌.

المادة الثالثة عشرة – اذا توفى المحكوم عليه غيابا خلال مدة الستة اشهر المذكورة فلورثته في المدة الباقية منها ان يطلبوا اعادة النظر فيما قضى به الحكم الغيابي من تعويض او مصادرة او رد . وتحكم المحكمة في هذا الطلب وفق الاجراءات السابقة .

مادده‌ی شه‌شه‌م: وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری بۆی هه‌یه‌ رێنمایی پێویست بۆ ساناكردنی به‌ركارخستنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربهێنێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م:مه‌به‌ست له‌م ووشانه‌ی خواره‌وه‌ مانای ته‌نیشتیانه‌:1-وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌.2-وه‌زیر: وه‌زیری پره‌روه‌رده‌.3-بریكاری وه‌زاره‌ت: بریكاری وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌.4- دیوان: دیوانی وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌.5-هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستان.6-كه‌مایه‌تی یه‌كان: ئاشووری یه‌كان توركمان و عه‌ره‌ب و ئه‌وانی تر.

مادده‌ی حه‌وته‌م: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی هه‌شته‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا، ده‌خرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مادده‌ی نۆیه‌م له‌ یاسای ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران هه‌مواركراو هه‌ڵده‌وه‌شێنرێته‌وه‌ ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌: ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ئه‌م وه‌زاره‌تانه‌ی خواره‌وه‌ له‌خۆ ده‌گرێته‌وه‌: 1- وه‌زاره‌تی داد. 2- وه‌زاره‌تی كاروباری پێشمه‌رگه‌. 3- وه‌زاره‌تی ناوخۆ. 4- وه‌زاره‌تی دارایی وئابووری. 5- وه‌زاره‌تی سامانه‌ سروشتیه‌كان. 6- وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی. 7- وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌. 8- وه‌زاره‌تی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌و نیشته‌جێ بوون. 9- وه‌زاره‌تی شاره‌وانی و گه‌شت و گوزار. 10- وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵاو توێژینه‌وه‌ی زانستی. 11- وه‌زاره‌تی پلاندانان. 12- وه‌زاره‌تی كاروكاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی. 13- وه‌زاره‌تی رۆشنبیری و لاوان. 14- وه‌زاره‌تی كاروباری شه‌هیدان و ئه‌نفالكراوان. 15- وه‌زاره‌تی كشتوكالأ و سه‌رچاوه‌كانی ئاو. 16- وه‌زاره‌تی بازرگانی و پیشه‌سازی. 17- وه‌زاره‌تی گواستنه‌وه‌و گه‌یاندن. 18- وه‌زاره‌تی ئه‌وقاف و كاروباری ئایینی. 19- وه‌زاره‌تی كاره‌با.

مادده‌ی دووه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێت كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك بێت.

مادده‌ی دووه‌م: بڕگه‌ (3) له‌ مادده‌ی (5)ی یاساكه‌ هه‌موار ده‌كرێ و، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: 3- (15%)ی ئه‌و مزوكرێیه‌ی به‌ پارێزه‌ر ده‌درێ له‌و ده‌عوایانه‌دا كه‌ لیژنه‌ی به‌شكردنی ده‌عواكان به‌پێی یاسای پارێزه‌رایه‌تی پێی ده‌سپێرێ.

مادده‌ی پێنجه‌م: مادده‌ی (24) له‌ یاساكه‌ پووچه‌ڵ ده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و شه‌ش: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا، ده‌خرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی سێیه‌م: له‌كارخستنی بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی مادده‌ی یه‌كه‌می یاسای ژماره‌ (32)ی ساڵی 2012 یاسای هه‌مواری یه‌كه‌می یاسای ژماره‌ (23)ی ساڵی 2008 له‌ هه‌رێمداو، ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێگه‌ی ده‌گرێته‌وه‌: یه‌كه‌م: فه‌رمانبه‌ری راژه‌ی زانكۆیی له‌وانه‌ی: 1- هه‌ڵگری نازناوی زانستیی (مامۆستای یاریده‌ده‌ر)و (مامۆستا)ن، به‌ته‌واوكردنی ته‌مه‌نی (66) ساڵی خانه‌نشین ده‌كرێن. 2- هه‌ڵگری نازناوی زانستیی (پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ر)و (پرۆفیسۆر)ن، به‌ته‌واوكردنی ته‌مه‌نی (70) ساڵی خانه‌نشین ده‌كرێن.