مادده‌ی چواره‌م: سه‌رۆكی دیوان له‌سه‌ر پێشنیاری سه‌ره‌ك وه‌زیران و ره‌زامه‌نديی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانیی كوردستانی عێراق، به‌ فه‌رمانبه‌رێكی ڕابه‌ری رزگاریخوازانه‌ی كورد داده‌مه‌زرێ، سه‌رۆكی دیوان پله‌ی وه‌زیریی هه‌یه‌ وله ‌ڕووی مووچه‌ و ده‌رماڵه‌ و خانه‌نشینی و خزمه‌ت و ته‌شریفاته‌وه‌ مافی وه‌زیريی هه‌یه‌.

المادة الأولى : تعاريف لأغراض هذه الاتفاقية تكون لكل من الكلمات والعبارات التالية المعنى المبين إزاء كل منها : 1- الدولة الطرف : كل دولة عضو في جامعة الدول العربية صادقت على هذه الاتفاقية , أو انضمت إليها وأودعت وثائق تصديقها أو انضمامها لدى الأمانة العامة للجامعة . 2- الأموال :كل ذي قيمة مالية من عقار أو منقول مادي أو معنوي وجميع الحقوق المتعلقة بأي منها والصكوك والمحررات المثبتة لكل ما تقدم أيا كان شكلها بما فيها الالكترونية والرقمية والعملة الوطنية والعملات الأجنبية والأوراق المالية والتجارية . 3- عائدات الجريمة : الأموال المتحصلة أو الناتجة أو العائدة بطريق مباشر أو غير مباشر من ارتكاب أي جريمة من الجرائم المنصوص عليها في التشريع الداخلي للدولة الطرف كجريمة أصلية وأية فوائد أو ارباح أو مداخيل أخرى مترتبة أو متولدة عن هذه الأموال . 4- التجميد أو الحجز أو التحفظ : فرض حظر مؤقت على التصرف في الأموال أو نقلها أو تبديلها أو السيطرة عليها وغير ذلك من صور التصرف , وذلك بناء على أمر صادر من سلطة قضائية أو من أية سلطة مختصة وفقاً لما تنص عليه القوانين والنظم الداخلية لكل دولة طرف . 5- المصادرة : التجريد الدائم من الأموال أو الممتلكات بناء على حكم أو أمر صادر من سلطة قضائية أو من أية سلطة مختصة وفقاً لما تنص عليه القوانين والنظم الداخلية لكل دولة طرف . 6- المؤسسات المالية وغير المالية : أي منشأة تزاول واحد أو أكثر من الأنشطة المالية أو التجارية أو الاقتصادية , كالبنوك أو محلات الصرافة أو شركات الاستثمار والتأمين أو الشركات التجارية أو المؤسسات الفردية أو الأنشطة المهنية , أو أي نشاط آخر مماثل . 7- الشخص الاعتباري ( المعنوي) : أحد الأشخاص الاعتبارية العامة أو الخاصة التي أضفى عليها المشرع الشخصية القانونية , فيما عدا الدولة والهيئات والمؤسسات العامة . 8- غسل الأموال : ارتكاب أي فعل أو الشروع فيه يقصد من ورائه إخفاء أو تمويه أصل حقيقة أموال مكتسبة خلافاً لما تنص عليه القوانين والنظم الداخلية لكل دولة طرف وجعلها تبدو كأنها مشروعة المصدر . 9- تمويل الإرهاب : جمع أو تقديم أو نقل الأموال بوسيلة مباشرة أو غير مباشرة لاستخدامها كلياً أو جزئياً لتمويل الإرهاب وفقاً لتعريف الإرهاب الوارد بالاتفاقية العربية لمكافحة الإرهاب مع العلم بذلك .

مادده‌ی حه‌ڤده‌: سه‌رۆك ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌شی هه‌یه‌، له‌وانه‌ی كه‌ له‌گه‌ڵ مادده‌ی (15) پازده‌ی ئه‌م یاسایه‌دا هاودژ نابن: یه‌كه‌م: سه‌رۆك بۆی هه‌یه‌ هه‌ر لایه‌نێ كه‌وتبێته‌ ژێر ركێڤی ریقابه‌ی داراییه‌وه‌ بانگی بكات له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ئه‌نجومه‌ندا به‌شدار بێ له‌و شتانه‌دا كه‌ پێوه‌ندی پێوه‌ی هه‌یه‌. دووه‌م: سه‌رۆك له‌ كاتی زه‌رووردا بۆی هه‌یه‌، چۆن خۆی بیه‌وێ فرمانبه‌رانی هه‌رێم وشاره‌زایان و پسپۆران وخاوه‌ن توانستان له‌ ئیش و كاری ریقابه‌ی داراییدا به‌شدار بكات و، له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ئه‌نجومه‌نیشدا به‌شداریان بكا به‌ بێ ئه‌وه‌ی مافی ده‌نگدانیان هه‌بێ بۆ ئه‌مه‌ش خه‌ڵاتی تایبه‌تییان پێ ده‌به‌خشێ. سێیه‌م: سه‌رۆك، یان ئه‌نجومه‌ن، هه‌ر كاتێ كاروباری ریقابه‌ پێویست بكا بۆی هه‌یه‌ فه‌رمان بدا ده‌ست بكرێ به‌ پشكنین وته‌دقیقكردنی مه‌سه‌له‌ و كاروباری دارایی. چواره‌م: سه‌رۆك بۆی هه‌یه‌ داوای ئه‌م شتانه‌ی خواره‌وه‌ له‌ وه‌زیری پێوه‌ندیدار یان له‌هه‌ر لایه‌نێ به‌ وه‌زاره‌ته‌وه‌ نه‌به‌سترابێ، بكات: 1/فرمانبه‌ری سه‌رپێچیكار هه‌واڵه‌ی لیژنه‌ی به‌رزه‌پتی بكا، یان به‌پێی ده‌سه‌ڵاتی خۆی سزایه‌كی گونجاوی بدا. 2/له‌و مه‌سه‌لانه‌دا كه‌ لێپێچانه‌وه‌ی تێدا ئه‌نجام دراوه‌، هه‌ر زیانێ به‌هۆی سه‌رپێچی فەرمانبەره‌وه‌ له‌ دایره‌كه‌ی كه‌وتبێ، پێی ببژێرێ. 3/له‌ دادگا پێوه‌ندیداره‌كان ده‌عوای دژ به‌ سه‌رپێچيی دارایی بكاته‌وه‌ و به‌دوویدا بچێ و دیوانیش ده‌بێ هه‌ر مه‌علومات و گه‌واهییه‌كی له‌و سه‌رپێچییانه‌وه‌ به‌ ده‌سته‌وه‌ بێ بیدا به‌ لایه‌نی په‌یوه‌ندیدار. 4/مه‌سه‌له‌ی جه‌ریمه‌ی دارایی كه‌ ئاشكرا ده‌كرێ ده‌بێ بیدا به‌ سه‌رۆكایه‌تی داواكاری گشتی(الادعاء العام)ی هه‌رێم بۆ ئه‌وه‌ی ده‌عوای گشتيی له‌ دژ ده‌ست پێ بكا.

مادده‌ی چل ویه‌كه‌م : بۆ وه‌زیر یان ڕێپێدراوه‌كه‌ی هه‌یه‌، هه‌ر دامه‌زراوێك یان پڕۆژه‌یه‌ك یان هه‌ر لایه‌نێك یان سه‌رچاوه‌یه‌كی پیسكردنی ژینگه‌ ئاگاداربكاته‌وه‌، بۆ لابردنی فاكته‌ری كاریگه‌ر و زیانبه‌خش به‌ ژینگه‌ له‌ماوه‌ی ئه‌و په‌ڕه‌كه‌ی ده‌ ڕۆژ له‌ ڕێكه‌وتی ئاگاداركردنی به‌ ئاگاداریه‌كه‌، وله‌ حاڵه‌تی مل نه‌دان وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ كاره‌كه‌ ڕابگرێ یان دایبخات و به‌ شێوه‌یه‌كی كاتی ڕه‌زامه‌ندی ژینگه‌یی بكێشێته‌وه‌ تاوه‌كو چاره‌سه‌ری پیسبوونه‌كه‌ ده‌كرێ و ئه‌وه‌ش به‌پێی ڕێنمایی ڕیكده‌خرێ.

مادده‌ی پازده‌م: ڕابه‌ری bزاڤی رزگاریخوازی كورد بۆی هه‌یه‌ هه‌موو، یا هه‌ندێ مه‌سه‌له‌ و به‌ڵگه‌نامه‌ی نهێنی كه‌ خۆی به‌ زه‌رووری بزانێ، یا بۆ ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی گرنگ بێ، له‌ حوكمی مادده‌ (14)ی ئه‌م یاسايەی‌ ببوێرێ.

مادده‌ی چل وسێیه‌م : سه‌رپێچیكه‌ر له‌ حوكمه‌كانی بڕگه‌ (یه‌كه‌م و دووه‌م و سێیه‌م)ی مادده‌ی (35)ی ئه‌م یاسایه‌ به‌ زیندانیكردن سزا ده‌درێت و مادده‌و خاشاكه‌ ترسناكه‌كان بگه‌ڕێنێته‌وه‌ شوێنی جارانیان یان به‌ ڕێگه‌یه‌كی بێ زیان خۆی لێیان ڕزگار بكات له‌گه‌ڵ قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌دا.

مادده‌ی نۆیه‌م: ده‌بێ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نانی په‌یوه‌ندیدار حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی هه‌شته‌م: ده‌بێ وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربكات.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م ده‌سته‌واژانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌: 1-هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی – عێراق. 2- وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌. 3- یه‌كێتی: یه‌كێتی مامۆستایانی كوردستانی – عێراق. 4- ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی ته‌نفیزیی یه‌كێتی مامۆستایانی كوردستانی – عێراق. 5- مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت: مه‌كته‌بی سكرتارییه‌تی یه‌كێتی مامۆستایانی كوردستانی – عێراق. 6- ده‌سته‌ی گشتی: هه‌موو ئه‌ندامانی یه‌كێتیی مامۆستایانی كوردستانی – عێراق. 7- مامۆستا: هه‌موو مامۆستاو وانه‌بێژێكی سه‌ر به‌ وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌و ته‌دریسییه‌كانی زانكۆ و په‌یمانگاكان ده‌گرێته‌وه‌.

مادده‌ی دووه‌م: 1/ به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌، سه‌ندیكایه‌ك به‌ناوی ((سه‌ندیكای ژمێركار وته‌دقیقكارانی هه‌رێمی كوردستانی عێراق)) داده‌مه‌زرێ، كه‌سایه‌تییه‌كی مه‌عنه‌ويی ده‌بێ و باره‌گاكه‌ی له‌ هه‌ولێری پایته‌ختی هه‌رێمدا ده‌بێ و، بۆیشی هه‌یه‌ له‌ جه‌رگه‌ی پارێزگاكانی هه‌رێمدا لق بۆ سه‌ندیكا بكاته‌وه‌. 2/به‌ ره‌زامه‌ندی لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندداره‌كان، لیژنه‌یه‌كی ئاماده‌كاری پێك دێ له‌ (15) ئه‌ندام كه‌متر نه‌بێ، تا هه‌ڵبژاردنی گشتيی سه‌ندیكا وسه‌رپه‌رشتی كردنی له‌ماوه‌ی (3) سێ مانگدا ئه‌نجام ده‌درێ.

مادده‌ی سێیه‌م: سه‌ندیكا له‌ پێناو وه‌دیهانينی ئه‌مانه‌دا كۆشش ده‌كا: 1/به‌رز ڕاگرتنی پیشه‌كه‌ و پاراستنی و، به‌رزكردنه‌وه‌ی پله‌و پایه‌ی پیشه‌یی و رۆشنبیری و ته‌قه‌نیی ئه‌ندامه‌كانی. 2/له‌ رابوونه‌وه‌ی ئابووری هه‌رێمدا هاوبه‌شی بكا و، شانبه‌شان له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندداره‌كانیشدا، بۆ ره‌نگڕشتنیان هاوكاری بكات. 3/رێكخستنی رێسا و شێوازی هه‌ڵسوڕاندن و، موراقه‌به‌كردنی وه‌كارخستنی پیشه‌كه‌. 4/هاوكۆمه‌كی له‌گه‌ڵ هه‌موو دایه‌ره‌ و ده‌زگا و سه‌ندیكا و رێكخراوه‌كان و توندوتۆڵ كردنی په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ هه‌یئه‌ ئیدارییه‌ ئیقلیميیه‌كاندا به‌جۆرێكی ئه‌وتۆ كه‌ سه‌ویه‌ وئاستی ئیداره‌ی هه‌رێمی كوردستانی عێراق باڵاتر بكا و به‌ره‌و چاكتری ببات. 5/هه‌وڵ ده‌دا گیانی دۆستایه‌تی هاوپیشه‌یی (روح الزماله‌) و هاوكۆمه‌كی له‌ نێوان ئه‌نداماندا به‌هێز بكا و دیفاع له‌ مافه‌كانیان بكا و، به‌رژه‌وه‌ندیان بپارێزێ و، مشووری خزمه‌تگوزاریی ئابووری وكۆمه‌ڵایه‌تییان بخوا وپێشكه‌شیانی بكات. 6/هه‌موو وزه‌ و توانسته‌كان و شاره‌زایی ژمێریار و ته‌دقیقكاران بۆ خزمه‌ت و پشت قایمكردنی حكومه‌تی هه‌رێم و ڕه‌گ داكوتانی پیڕۆی فیدراڵی خڕبكاته‌وه‌ و رێكیان بخات.

مادده‌ی چواره‌م: بڕگه‌یه‌ك به‌ ریزبه‌ندی (ز) بۆ مادده‌ی (48)ی یاساكه‌ زیاد ده‌كرێت، له‌ هه‌رێمی كوردستان ـ عێراقدا جێبه‌جێ ده‌كرێ و، به‌م شێوه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: ژنی بیمه‌داری كاركه‌ر، دوای ته‌واو بوونی مۆڵه‌تی منداڵ بوون، مافی هه‌یه‌ داوای مۆڵه‌تی دایكایه‌تی بۆ ماوه‌یه‌ك بكات كه‌ له‌ یه‌ك ساڵ زیاتر نه‌بێت به‌ نیوه‌ مووچه‌، به‌ مه‌رجێك له‌ بڕی كۆمه‌كی پاراستنی كۆمه‌ڵایه‌تی كه‌متر نه‌بێت، له‌ لایه‌ن گه‌نجینه‌ی گشتییه‌وه‌ پێی ده‌درێت، به‌ مه‌رجێك گرێبه‌سته‌كه‌ ته‌واو نه‌بوو بێت.

مادده‌ی حه‌وته‌: پێویسته‌ له‌سه‌ر دایه‌ره‌ ره‌سمییه‌كان و نیمچه‌ ره‌سمیيه‌كانیش وێنه‌یه‌ك له‌ فه‌رمانی دامه‌زراندن، یا ئیش پێ كردنی هه‌ر فرمانبه‌رێكی ئه‌ندام، بنێرن بۆ سه‌ندیكا.

مادده‌ی ده‌یه‌م: وه‌زاره‌ت بۆی هه‌یه‌ هاوكاری له‌گه‌لأ ئه‌و كۆمپانیاو رێكخراوو هه‌یئه‌تانه‌دا بكات كه‌ ئیش و كارێ ئه‌نجامده‌ده‌ن پێوه‌ندییان به‌ ئامانجه‌كانی وه‌زاره‌ته‌وه‌ هه‌یه‌.

مادده‌ی ده‌یه‌م: سه‌ندیكا له‌مانه‌ پێك دێ: 1/ ده‌سته‌ (هه‌یئه‌) ی گشتی. 2/ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 3/لیژنه‌ی زه‌پتی (الانضباط). 4/لقه‌كانی سه‌ندیكا له‌ پارێزگا‌كان.

مادده‌ی سی و یه‌كه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ وه‌قایعی كوردستاندا ده‌خرێـته‌ كار.

مادده‌ی سییه‌م: ئه‌گه‌ر لیژنه‌ی به‌رزه‌فتكردن بینی ئه‌و كاره‌ی دراوه‌ته‌ پاڵ پزیشك تاوانێك پێكه‌وه‌ ده‌نێ، پێویسته‌ مه‌سه‌له‌كه‌ بنێرێ بۆ دادگای تایبه‌ت له‌گه‌ڵ ئه‌وراقی مه‌سه‌له‌كه‌ وئه‌گه‌ر پاك وبێ تاوان ده‌رچوو، ئه‌مه‌ رێگه‌ له‌ وه‌رگرتنی كاری به‌رزه‌فتی ده‌رحه‌قی ناگرێ به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی هه‌شته‌م: ناشێ ئه‌ندامان نووسینگه‌ی پسپۆری دابنێن به‌ بێ ئیجازه‌ وه‌رگرتن له‌ سه‌ندیكاوه‌. سه‌ندیكا (100) سه‌د دینار ره‌سمی ساڵانه‌ی ئه‌و ئیجازەيە وه‌رده‌گرێ.

مادده‌ی دووه‌م: دووباره‌ كار به‌ بڕگه‌ی (ز) له‌ مادده‌ی (20)ی یاساكه‌ له‌ هه‌رێمی كوردستان ـ عێراقدا ده‌كرێت و، به‌م شێوه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: ز- گه‌نجینه‌ی گشتی به‌شداری بكات له‌ داهاتی سندووقی بیمه‌ و خانه‌نشینیی كرێكاران، ئه‌م به‌شداری كردنه‌ش به‌وه‌ دیاری ده‌كرێت، كه‌ وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری له‌ بودجه‌ی ساڵانه‌ی هه‌رێمدا، به‌ رێژه‌ی (30%) ته‌رخانی ده‌كات له‌و ئابوونانه‌ی دراونه‌ته‌ سندووق له‌ ماوه‌ی ساڵی دارایی رابردوودا.

مادده‌ی دووه‌م: پێویسته‌ وه‌زیره‌ په‌یوه‌نداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێ به‌جێ بكه‌ن.