المواد القانونية

مادده‌ی سێزده‌م

مادده‌ی سێزده‌م: یه‌كه‌م: ده‌سته‌ڵاته‌كانی سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌بێ: 1-به‌ڕێوه‌بردنی دادگا. 2- سه‌رۆكایه‌تی كردنی ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی. 3-سه‌رۆكایه‌تی كردنی ده‌سته‌ی گشتی و ده‌سته‌ی فراوان یا هه‌ر ده‌سته‌یه‌ك له‌ ده‌سته‌كانی دادگای پێداچوونه‌وه‌. 4- پشكنینی كاره‌كانی دادگای پێداچوونه‌وه‌. 5 ـ ره‌وانه‌ كردنی ئه‌و تانووتانه‌ی پێشكه‌ش به‌ دادگا ده‌كرێن بۆ وه‌رگرتنی پاره‌ی ره‌سم و ئه‌مانات و تۆمار كردنیان. 6 ـ مۆڵه‌تدان به‌ دادوه‌رانی دادگا و كارمه‌ندانی. 7 ـ به‌رز كردنه‌وه‌ی راپۆرتی ساڵانه‌ له‌ باره‌ی كارمه‌ندانی بۆ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی. 8 ـ واژۆ كردنی نووسراوه‌ فه‌رمییه‌كان. دووه‌م: ده‌سته‌ڵاته‌كانی كۆنترین جێگری سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ ئه‌مانه‌ن:ـ 1 ـ ئه‌نجامدانی كاره‌كانی سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ له‌كاتی ئاماده‌ نه‌بوونی. 2 ـ سه‌رۆكایه‌تی كردنی ده‌سته‌یه‌ك یا زیاتر له‌ ده‌سته‌كانی دادگای پێداچوونه‌وه‌. 3 ـ واژۆ كردنی نووسراو و ناردنه‌وه‌ی دۆسیه‌ی داوا یه‌كلاكراوه‌كان به‌ هاوپێچی بڕیاره‌كانی دادگای پێداچوونه‌وه‌وه‌. 4 ـ ئه‌و ده‌سته‌ڵاتانه‌ی دی كه‌ سه‌رۆك پێی ده‌دات.

مادده‌ی دوازده‌م

مادده‌ی دوازده‌م: پێكهاتنی ده‌سته‌كانی دادگا به‌ ده‌سته‌ی فراوانیشه‌وه‌ و به‌ناو نانی سه‌رۆكه‌كانی و ئه‌ندامانیشیه‌وه‌ له‌ سه‌ره‌تای هه‌موو ساڵێك دا به‌ بڕیارێكی ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی ده‌بێ و له‌كاتی ئاماده‌ نه‌بوونی یه‌كێك له‌ ســـــه‌رۆكه‌كانیشی كۆنترین دادوه‌ر جێی ده‌گرێته‌وه‌ و ئه‌ندامه‌كانیش ناگۆڕدرێن مه‌گه‌ر پێویســــتی وا بخوازێ و به‌هه‌مان شێوه‌.

مادده‌ی ده‌یه‌م

مادده‌ی ده‌یه‌م: دادگای پێداچوونه‌وه‌ ده‌سته‌ی باڵای دادوه‌رییه‌، چاودێری دادوه‌ری به‌سه‌ر هه‌موو دادگا مه‌ده‌نیه‌كان له‌ هه‌رێمدا ده‌كات و، به‌لانی كه‌مه‌وه‌ له‌ نۆ دادوه‌ر پێكدێ كه‌ سه‌رۆك و جێگره‌كانی تێدایه‌ و باره‌گاكه‌ی له‌ هه‌ولێری پایته‌ختی هه‌رێم ده‌بێ.

ماده‌ی پازده‌م:

ماده‌ی پازده‌م: حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان-عیراق ده‌سته‌به‌ری چاودێری خانه‌واده‌ی قوربانیانی كرده‌وه‌ تیرۆركاریه‌كان ده‌كات و قه‌ره‌بۆی زیانه‌كانیان ده‌كاته‌وه‌.

مادده‌ی حه‌وته‌وم

مادده‌ی حه‌وته‌وم: دانیشتنی دادگاكان ئاشكرایه‌، ته‌نیا ئه‌گه‌ر دادگا بڕیاریدا به‌ نهێنی بێت له‌به‌ر ڕه‌چاوكردنی ره‌وشت و نیزامی گشتی یان بۆ رێزگرتن له‌ خێزان به‌ مه‌رجێك بڕیاری حوكمدان له‌ دانیشتنێكی ئاشكرا دابێت.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: زمانی كوردی زمانی دادگاكانه‌ و ده‌شێ له‌ كاتی پێویستدا زمانی عه‌ره‌بی به‌كاربێ.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: دادگاكان ده‌سته‌ڵاتیان به‌سه‌ر هه‌موو كه‌سێكی سروشتی و مه‌عنه‌ویدا هه‌یه‌، تا ده‌گاته‌ حكومه‌تیش و تایبه‌تمه‌نده‌ به‌ یه‌كلاكردنه‌وه‌ی هه‌موو كێشه‌ و تاوانه‌كان.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م زاراوانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌: یه‌كه‌م :هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستان ـ عیراق. دووه‌م :ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی هه‌رێم. سێیه‌م: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌ن – سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی هه‌رێمی كوردستان.

ماده‌ی یازده‌م:

ماده‌ی یازده‌م: ده‌ست به‌سه‌ر سامانی گوێزراوه‌ ونه‌گوێزراوه‌ی ئه‌و رێكخراو، پارت، ده‌سته‌، كۆمه‌ڵ، یان ئه‌و كه‌سانه‌دا داده‌گیرێت كه‌ به‌بریارێكی دادگا به‌ تاوانكاری تیرۆر ده‌رده‌چن .

ماده‌ی حه‌ڤده‌م:

ماده‌ی حه‌ڤده‌م: كار به‌م یاسایه‌ ده‌كرێت بۆ ماوه‌ی دوو ساڵ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمییه‌وه‌.

ماده‌ی شازده‌م:

ماده‌ی شازده‌م: أ- بۆهه‌رشتێكی له‌م یاسایه‌دا نه‌هاتبێت، فه‌رمانه‌كانی یاسای سزاكانی عێراقی ژماره‌ (111) ی ساڵی 1969 ویاسای بنه‌ماكانی دادگاییكردنی سزایی ژماره‌ (23) ی ساڵی 1971 پیاده‌ ده‌كرێن ب- كار به‌هیچ ده‌قێكی یاسایی، یان بریارێك ناكرێت كه‌ له‌گه‌ڵ فه‌رمانه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك بێت .

مادده‌ی سێزده‌یه‌م

مادده‌ی سێزده‌یه‌م: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی ده‌یه‌م

مادده‌ی ده‌یه‌م: خزمه‌تكردن له‌ ده‌زگاكه‌دا و مه‌رجه‌كانی وه‌رگرتن تێیدا، له‌سه‌ر بنه‌مای لێهاتوویی و شیاوی و ده‌ست پاكی ده‌بێت (الكفاءة والمؤهلات و النزاهة)، به‌بێ گوێدان به‌ بنه‌ماكانی ناسنامه‌ی نه‌ته‌وه‌یی و ئایینی وسیاسی.

دووەم:

دووەم: ئەو كەسانەی كە خانووی نشینەییان، بۆ خۆیان، بەر لە (1/1/2000) لەسەر زەویی موڵكی هەرێم یان موڵكی دەوڵەت دروست كردووەو مافی تەصەڕوفی شەخاصیان تێدا هەیەو لە چوارچێوەی ئەو پارچە زەوییانەی لەم خشتە هاوپێچەدا دیاری كراون و بەپێی تەصامیمی بنەڕەتی كەوتوونەتە ناو ناوچە نشینەییەكانەوە، شارەوانیەكان بۆیان هەیە بیكەن بە موڵكیان بە نرخێكی گونجاو، ئەو نرخەش لەلایەن لیژنەگەلی خەمڵەوە كە وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزار بە هاوبەشیی نوێنەرانی وەزارەتی دارایی و ئابووری و وەزارەتی كشتوكاڵ و ئاودێری و دایەرەكانی تۆماری عقاری پێكیان دەهێنێ، دەخەمڵێنرێت.

مادده‌ی دوازده‌یه‌م

مادده‌ی دوازده‌یه‌م: كار به‌ ده‌قی هیچ یاسا یان بڕیارێك ناكرێت كه‌ له‌گه‌لأ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكوك بێت.

مادده‌ی چواردیە‌م

مادده‌ی چواردیە‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاو كردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمیی (وه‌قایعی كوردستان) دا كاری پێ ده‌كرێت.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: سه‌ندیكا هه‌وڵ ده‌دا بۆ وه‌ده‌ستهێنانی ئه‌م ئامانجانه‌ی خواره‌وه‌: 1. به‌رجه‌سته‌ كردنی سیسته‌می فیدرالزم بۆ كوردستانی عێراق. 2. به‌شداری كردنی له‌ بنیاد نانی ده‌وله‌تی دامه‌زراوه‌كان (دولة المؤسسات) و به‌هێز كردنی (پرنسیپ)ی جیاكردنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كان. 3. به‌رگری كردنی سه‌روه‌ری یاسا و سه‌ربه‌ستی دادگه‌ری. 4. به‌رگری كردن له‌ ئازادییه‌ دیموكراتییه‌ بنه‌ره‌تیه‌كان و ئاشتی و بنه‌ماكانی مافی مرۆڤ. 5. پاراستن و په‌ره‌پێدانی رۆشنبیری نه‌ته‌وایه‌تی و نیشتمانی. 6. پشتگیری كردنی خه‌باتی گه‌لی كوردستان له‌ پێناو وه‌ده‌ست هێنانی مافه‌كانی نه‌ته‌وایه‌تی و بڵاوكردنه‌وه‌ی بنه‌مای لێبوورده‌یی و نه‌رمی نواندن له‌ كۆمه‌ڵگادا و پته‌كردنی برایه‌تی نه‌ته‌وایه‌تی و ئاینی و یه‌كسانی له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراقدا. 7. رێزگرتن له‌سه‌ربه‌ستی رۆژنامه‌نووسی و به‌رگری كردن له‌ مافه‌كانی رۆژنامه‌نووسان و زامنكردنی پارێزگاری كردنی پێویست بۆ ئه‌نجام دانی كاره‌كانیان. 8. ئاسان كاری ئه‌ركی رۆژنامه‌نووسان بۆ وه‌ده‌ست هێنانی هه‌واڵ و زانیارییه‌كان. 9. وه‌رگرتنی سه‌ندیكا له‌ یه‌كیه‌تییه‌ رۆژنامه‌نووسیه‌ جیهانیه‌كان و پێكه‌وه‌نانی پردی په‌یوه‌ندی له‌گه‌لیاندا. 10. پێگه‌یاندنی رۆژنامه‌نووسان به‌ هه‌موو رێگا گونجاوه‌كان. 11. پشتگیری و پاڵپشتی ئه‌ندامانی سه‌ندیكا له‌ كاتی پێویستدا.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: سه‌ندیكا له‌سه‌ر داواكارییه‌ك پێك دێت به‌ لانی كه‌مه‌وه‌ پانزده‌ ئه‌ندام له‌ وانه‌ی ماوه‌ی كاركردنیان له‌ پیشه‌ ته‌ندروستیه‌كاندا له‌ پێنج ساڵ كه‌متر نییه‌ پێشكه‌شی لایه‌نی تایبه‌تمه‌ندی ده‌كه‌ن و به‌ ده‌سته‌ی ئاماده‌كار داده‌نرێ بۆ به‌رێوه‌بردنی كاروباری سه‌ندیكا تا هه‌ڵبژاردنی خۆی ئه‌نجام ده‌دا.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: سه‌رۆكی هه‌یئه‌ بۆی هه‌یه‌ كادێرگه‌لی وه‌زیفی و كارمه‌ندان بۆ هه‌یئه‌ته‌كه‌ دابمه‌زرێنێ، ته‌نها نوێنه‌ری سه‌رۆكی هه‌یئه‌و به‌ڕێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كان و ڕاوێژكاره‌كان نه‌بێ، كه‌ ئه‌مانه‌ له‌لایه‌ن سه‌رۆكی هه‌رێمه‌وه‌ یان له‌لایه‌ن جێگره‌كه‌یه‌وه‌ داده‌مه‌زرێن.

مادده‌ی یازده‌م

مادده‌ی یازده‌م: یاسای ده‌سته‌ی گشتیی ئاسایشی هه‌رێمی كوردستان ـ عیراق ژماره‌ (46) ی ساڵی 2004ی ئاسایشی هه‌ڵده‌وشێته‌وه‌.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة