أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: وهزارهتێ له ههرێمدا دادهمهزرێ بهناوی وهزارهتی فێركردنی باڵاو لێكۆلینهوه زانستی. وهزیرێ بهڕێوهی دهبا و سهرپهرشتیی دهكات بهناوی وهزیری فێركردنی باڵاو لێكۆڵینهوهی زانستی.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم دهستهواژانهی خوارهوه، لهم یاسایهدا، ماناكانی بهرامبهریانه: 1. ههرێم: ههرێمی كوردستانی عیراق 2. ئهنجومهنی وهزیران: ئهنجومهنی وهزیرانى ههرێمی كوردستانی عیراق. 3. وهزارهت: وهزارهتی فێركردنی باڵاو لێكۆلینهوهی زانستی لة ههرێمی كوردستانی عێراقدا. 4. وهزیر: وهزیری فێركردنی باڵاو لێكۆلینهوهی زانستی لة ههرێمی كوردستانی عێراقدا. 5. ئهنجومهن: ئهنجومهنی فێركردنی باڵاو لێكۆلینهوهی زانستی . 6. فێركردنی باڵا: ههموو قۆناغهكانی فێركردن كه دوابهدوای قۆناغی دواناوهندی دێن، له زانكۆ فهرمی و ئههلی و ههیئهتی پهیمانگا تهقهنییهكان و ههیئهتی باڵای پسپۆرییه پزیشكییهكان له ههرێمدا. 7. زانكۆ فهرمییهكان: زانكۆی صلاح الدین، زانكۆی سلێمانی، زانكۆی دهۆك و زانكۆی كهركوك و ههر زانكۆیهكی دیكه حكومهتی ههرێم دواتر بیكاتهوه. 8. زانكۆ ئههلیهكان: ئهو زانكۆ غه یره فهرمییانهن كه به رهزامهندیی وهزارهت و بهپێی ئهو شهرتوشروت و بهندو بهستانه دادهمهزرێن كه وهزارهت دیاریان دهكات.
ماددهی دوازدهم
ماددهی دوازدهم: دهستهی ئهمیندارهكان ئهم ئهركانهی خوارهوه پیاده دهكات: یهكهم: دانانی سیاسهتی گشتی زانكۆ لهبهر رۆشنایی سیاسهتی خوێندنی باڵا له ههرێمدا. دووهم: ووردبینی كردن و بڕیاردانی راسپاردهو بڕیارهكانی ئهنجومهنی زانكۆ. سێیهم: دامهزراندنی سهرۆكی زانكۆ یان راگری كۆلێژ بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه. چوارهم: بهرێوهبردنی سامانهكانی زانكۆو وهبهرهێنانی و ڕهفتارپێكردنی بهگوێرهی ئامانجه زانستیهكانی زانكۆ. پێنجهم: پهسهندكردنی پلانی دابینكردنی پێداویستیهكانی خوێندن. شهشهم: پێشنیازكردنی كرێی خوێندن و خستنهبهردهمی وهزارهت به مهبهستی بڕیاردانی. حهوتهم: ڕهزامهندی دهربڕین له درێژكردنهوهی ماوهی خزمهتی سهرۆكی زانكۆ یان كاندیدكردنی كهسێكی تری له شوێنی یان لێبوردنی له كارهكهی. ههشتهم: دامهزراندنی یاریدهدهرهكانی سهرۆكی زانكۆو راگری كۆلێژهكان و سهرۆكی بهشه زانستیهكان. نۆیهم: راسپاردهكردنی هێنانه ئارای كۆلێژو بهشی زانستی و لێكدان یان ههڵوهشاندنهوهیان بهپێی ستاندهرهكانی كوالیتی و دڵنیایی جۆری له وهزارهت. دهیهم: پهسهندكردنی بودجهی ساڵانهو ژمێره كۆتاییهكان. یازدهم: وهرگرتنی بهخشین و بهخشش و باربوو به ڕهزامهندی وهزارهت ئهگهر له ناوهوهی ههرێم بێت، و پاش وهرگرتنی ڕهزامهندی ئهنجومهنی وهزیران ئهگهر له دهرهوهی ههرێم بێت. دوازدهم: دیاریكردنی سلم پایهی موچهی گشت كارمهندان به ئهندامانی دهستهی وانهگوتنهوهشهوه. سێزدهم: سهیركردنی پلانی ساڵانهی پێشكهشكراو له لایهن سهرۆكی زانكۆوه دهربارهی پرۆژه پهرهپێدانیهكان.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: 1. بۆ ئهندامانی سهندیكا نهبێ، كه بهپێی ئهم یاسایه ئیلتیزاماتی خۆیان بهجێ هێناوه، دهنا، هیج كهسێ ناشێ ئهم پیشهیه بكات. 2. دایهره فهرمیهكان ونیمچه فهرمیهكان وباقیمهنی دامودهزگاكانی ههرێم پێویسته وێنهیهك له فهرمانی دامهزراندنی یان كارپێكردنی پزیشك بنێرن بۆ سهندیكا.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: برگهی یهكهم له ماددهی سی و چوارهمین ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهبێت: 1. بڕیارهكانی ئهنجومهن سهبارهت به ئهدا كردنی فرمانهكانی كه لهم یاسایهدا دهقیان گرتووه و پێویستی به سهرف كردنی بڕه پاره نییه شیاوی لاری بوون (اعتراض) لێ گرتنه له لایهن دهسهڵاتی بهرێوهبردنهوه له رۆژی گهیشتنی بڕیارهكهوه بۆی، وهزیر مافی ئهوهی ههیه جیبهجێ كردنی ئهم بریارانه رابگرێت و بۆ ماوهیهك كه له پازده رۆژ تێپهر نهكات به مهبهستی دیراسهت كردنی و بریار دانی ئهوهی پێویسته له بارهیهوه بكرێت.
ماددهی سی وپێنج
ماددهی سی وپێنج: 1. به ئامادهبوونی نهقیب یان جێگری (نوێنهری) نهقیب، یان سهرۆكی لق یان نوێنهری سهرۆكی لق nهبێ، ناشێ بارهگای سهندیكا، یان بارهگای لقهكانى بپشكنرێ. 2. ههر دهستدرێژییهك له كاتی فرماندا، یان بههۆی پیشهكهیهوه بكرێته سهر ئهندام، ئهوه، ئهو دهستدرێژكاره، حوكمی ئهو كهسهی بهسهردا دهدرێ كه شهرێ فرۆشتبی به فرمانبهر له كاتی بهرێ خستنی ئهركی خۆیدا. 3. دهسهڵاتی لێپێچینهوه پێویسته پێش لێپێچینهوه له جهریمهی بهچاونهدیتراو، درابێته پاڵ ئهندامێ له ئهندامان، پێویسته لهسهری سهندیكا یان لقهكانی سهندیكا ئاگاداربكاتهوه، سهندیكاش پێویسته نوێنهرێكی خۆی بنێری لهو لێپیچینهوهیهدا بهشداربێ. 4. ئهندامی نهخۆش، له ژووره به كرێ گیراوهكانی پله یهكهمی دهزگای تهندروستی حكومی و پهیمانگه هونهرییهكاندا چارهسهری بۆدهكرێ و له مزوكرێ سهرفرازه. وه لێ كه له نهخۆشخانه ئههلییهكاندا بخهوێ یان بۆ عیاده تایبهتهكان بچێ، ئهوه، لهو باردهدا، دهستههقی پزیشك و نهشتهر گهرهكان له لیستی حساباتی خۆی دادهشكێنرێ.
ماددهی بیست و نۆ:
ماددهی بیست و نۆ: وهزیر بۆی ههیه، سهرباری ئهو دهرماڵهیهی كه دهقهكانیان له رێنمایی وهزارهتی دارایی ئابووریدا هاتووه دهرماڵهی دیكهش بۆ كارمهندانی پزیشكی دادگوزاری ببرێتهوه، به ههودهنگی لهگهڵ ئهو وهزارهتهدا و بهم شێوهیهی خوارهوه: یهكهم: بۆ پزیشكی دادگوزاری، (4000) چوار ههزار دینار دهرماڵهی مانگانه دهبڕدرێتهوه. دووهم: بۆ كارمهندانی تیمارگهی دادگوزاری ئهوانهی كه بهكالۆریۆس یان بڕوانامهی گهورهتریان ههیهو، پزیشك نین (2000) دوو ههزار دینار دهرماڵهی مانگانهیان بۆ دهبڕدرێتهوه. سێیهم: بۆ كارمهندانی كادیری تهندروستی و هونهری له تیمارگه دادگوزارهكاندا ئیش دهكن (1000) ههزار دینار دهرماڵهی مانگانهیان بۆ دهبڕدرێتهوه. چوارهم: بۆ كادیره خزمهتگوزارهكان كهله تیمارگه دادگوزاریهكاندا خزمهت دهكهن (500) پێنج سهد دینار دهرماڵهی مانگانهیان بۆ دهبڕدرێتهوه. پێنجهم: ئهو دهرماڵانهی له چوار بڕگهی سهرهوهدا هاتووه له حوكمهكانی یاسای ژماره (93)ی ساڵی (1967)ی دهرماڵهی فرمانبهرانی دهوڵهت ههڵاوێر دهكرێن (تستثنی).
ماددهی نۆزده:
ماددهی نۆزده: یهكهم: وهسفی یهكه یهكهی ئهو زهبرانه (الوقعات)ی کە له دادگا یان له لایهنی لێ پێچانهوهی پێوهندیدارهوه هەواڵەی تیمارگهی دادگوزای دهكرێن تۆمار دهكرێ، ئهوانه دوای ساغكردنهوهی ناسنامهی شهخسی یان لاشهی مردووهكهو دڵنیایی له سهلامهت و دروستیی مادده نێردراوهكان- كه بهپێی رێنماگهلێ دیار دهكرێن و بۆ ئهم مهبهسته دهردهچن- ئینجا له سجلێكی تایبهتیدا تۆمار دهكرێن. دووهم: بهڕێوهبهری پهیمانگا، یان پزیشكی دادگوزاری له پارێزگاكهدا زهبركه ( (الوقعه) ههواڵهی بهشی تایبهت دهكات، یان ئهگهر پێویست بێت ههواڵهی لیژنهێكی دهكات كه له (3) پزیشك پێك دێت. سێیهم: زهبرهكانی جورمی سهربه ئاكار و ئهخلاق و رهفتاری گشتی و خهمڵاندنی تهمهن دهخرێته بهر دهست لیژنهیهك له (3) پزیشك پێك دێت.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: بڕگهی پێنجهمی ماددهی سی و ههشت ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهبێت: پارچه زهوییهكانی نیشتهجێ بوونی سهر به شارهوانی له یاسای بهرقهراری فرۆشتن و بهكرێدانی موڵك و ماڵی دهوڵهت بهدهر دهكرێت.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: بهرێوهبهری پهیمانگا به فهرمانی وهزیر دادهمهزرێت، كه یهكێك بێت له وانهی بڕوانامهی پسپۆریان له پزیشكی دادگوزاریدا ههبێ و بۆ ماوەیەکیش لە حەوت ساڵ کەمترنەبێ پیشەکەی بە سەربردبێ یان یەکێک بێت لە پزیشکە دادگوزارییەکان و ماوهیهك ئهم پیشهیهی بهسهر بردبێ له دوازده ساڵ كهمتر نهبێ، باشتریش ئهوهیانه كه بڕوانامهی بهكالۆریۆسی له یاساشدا ههبێ.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: یهكهم: ئهنجومهنی پهیمانگا له مانه پێك دههێنرێ: 1-بهڕێوهبهری پهیمانگا- سهرۆكی ئهنجومهنهكهیه. 2-نوێنهرێكی وهزارهتی پێشمهرگه، وهزیری پێشمهرگه، له ناو پزیشكه سهربازیهكاندا ههڵی دهبژێرێ- بە ئهندام. 3-نوێنهرێكی وهزارهتی ناوخۆ، وهزیری ناوخۆ له ناو ئهفسهرهكانی پۆلیسدا ههڵی دهبژێرێ و روتبهكهی له (مقدم) كهمتر نهبێ و بڕوانامهی بهكاۆریۆسی له یاسادا ههبێ ، یان فرمانبهرێكی حقوقی خاوهن شارهزایی و ئهزموون بێت له وهزارهتی ناوخۆ- به ئهندام. 4-نوێنهرێكی ئهنجومهنی فێركردنی باڵا و لێكۆڵینهوهی زانستی لەههرێم، ئهنجومهن له ناو مامۆستایانی ماددهی پزیشكی دادگوزاریی زانكۆكانی ههرێمدا دایدهنێ- به ئهندام 5-دادوهرێك كه له پلهی دووهم كهمتر نهبێ، وهزیری داد دایدهنێ- به ئهندام. 6-موددهعییهكی گشتی كه له پلهی دووهم كهمتر نهبێ، وهزارهتی داد دیدهنێ- به ئهندام. 7-سهرۆكانی بهشهكانی پهیمانگای پزیشكی دادگوزاری- دهبنه ئهندام. 8-سێ پزیشكی دادگوزاری، وهزیر دایانندهنێ- ئه ئهندام. 9-پزیشكێكی پسپۆر، بۆ ماوهی دوو ساڵ- کە یارای تازهكردنهوهشە- وهزیر دایدهنێ- به ئهندام. دووهم: ئهنجومهنی پهیمانگاكه، ههر سێ مانگ جارێك كۆدهبێتهوه.سهرۆكی ئهنجومهنیش بۆی ههیه، كهی پێویست بێت بانگێشتی بكات بۆ كۆبوونهوه، نیصابیش به ئامادهبوونی دوو له سێی ئهندامانی ئهنجومهن دێته جێ و بڕیارهكانیش به زۆرینهی دهنگی ئامادهبووان دهردهچێ وئهگهر دهنگهكانیش هاوتابوون ئهوه، لهو بارهدا دهنگی سهرۆك بۆ كام تایان بووبێ، هی ئهوه. سێیهم: ئهنجومهن بۆی ههیه ههر كهسێكی شارهزا و پسپۆر، به باشی بزانێ، بانگی بكات بۆ كۆبوونهوهكه، بهڵام مافی دهنگدانیان نابێت.
ماددهی حهڤده:
ماددهی حهڤده: یهكهم: دادگا، یان ئیددیعای گشتی بۆیان ههیه نارهزایی خۆیان لهسهر راپۆرتی پزیشكی دادگوزاری، لهبهردهم لیژنهی نارزایی كه دهقهكهی له بڕگه (سێیهم)ی ماددهی ههشتهمی ئهم یاسایهدا هاتووه دهرببڕن و ناشێ بهبێ موافهقهتی دادگا پێوهندیدارهكان نارهزایی خۆیانی لهسهر بخهنهڕوو. دووهم: بڕیاری لیژنهی ناڕهزایی لهمهدا، تهنها له رووی پزیشكێتیی دادگوزارییهوه بنبڕ دهبێ.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: بهرێوهبهری پهیمانگا ئهم ئیشانه دهكات: أ-بهرێوهبردنی ئیش و كاری پهیمانگا و، سهرپهرشتی هونهریی ئیش و كاری تیمارگه دادگوزاریهكان له پارێزگاکاندا. ب-بهكارخستنی بڕیارهكانی ئهنجومهن. ج-ههڵسوراندنی ئهو دهسهڵاتانهی كه وهزیر یان ئهنجومهن داوێتی. دووهم: بهڕێوهبهری پهیمانگا یهكسهر به وهزیرهوه پهیوهسته.
ماددهی ههژدهیهم
ماددهی ههژدهیهم: لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) له سێ ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێ و كاری ئهوه تهماشای ئهو شكاتانه بكا كه ئهنجومهن بۆی رهوانه دهكا، وه ئهو بنهمایانه رهچاو دهكا كه له یاسای بهرزهفتی كارمهندانی دهوڵهتدا هاتوون.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: دهستهی گشتی ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوه ئهنجام دهدات: یهكهم: راستاندنی بودجه و حسابكاری دوماهی. دووهم: گفتوگۆ كردن و بڕیاردان لهسهر راپۆرتی ئهنجوومهن. سێیهم: چاوپیاخشاندنی ئهو پێشنیارانهی كه له بارهی ههمواركردنی یاسایی سهندیكاوه پێشكهش دهكرێن. چوارهم: بڕیاردان لهسهر پێرهوی ناوخۆ و ههمواركردنی.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: دهستهی گشتی له ههموو ئهو ئهندامانه پێك دێ كه پابهندیهكانی خۆیان به گوێرهی ئهم یاسایه جێبهجێ كردووهو به باڵاترین دهسهڵات دادهنرێ له سهندیكادا، ههر به سێ ساڵ جارێك له نێوان مانگی كانوونی دووهمدا به بڕیاری ئهنجومهن و بانگێشتی نهقیب كۆبونهوهیهكی ئاسایی له بارهگاكهیدا ئهنجام دهدات، بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و ههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ بۆ پڕكردنهوهی ئهندامیهتی ئهنجومهن و ئهندامانی لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) راددهی یاسایی (نیساب)یش به دوو لهسهر سێی ئهندامانی دهستهی گشتی تهواو دهبێ، وه له كاتی تهواو نهبوونی (نیساب) ههڵبژاردن پانزده رۆژ دوای كۆبونهوهی یهكهم له ههمان كات و شوێندا ئهنجام دهدرێ و (نیساب)یش به ئامادهبوونی سێیهكی ئهندامان بهتهواو دادهندرێ، به پێچهوانهوهش ئهنجومهن بۆ خولێكی تریش به بهردهوام دادهنرێ له كارهكانیدا.
ماددهی یازدهیهم
ماددهی یازدهیهم: بڕگهی (1) له ماددهی چل و نۆیهم ههموار دهكرێت و بهم جۆره دهبێت: ئهنجومهنی وهزیران بۆی ههیه له سهر پێشنیاری وهزیر، ئهنجومهنی شارهوانی ههڵوهشێنێتهوه، ئهگهر هاتوو ئهنجومهنهكه زۆرینهی ئهندامانی له دهست دا و شارهوانییهكهش له صنفی تایبهت یا مومتاز بێت و وهزیر بۆی ههیه ئهنجومهنی صنفهكانی تریش ههڵوهشێنێتهوه ئهمهش لهسهر پێشنیاری دهسهڵاتی كارگێری دهبێ و بۆی ههیه به پێی یاسا دای بمهزرێنێتهوه.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: سهندیكا له مانه پێك دێ: 1. دهستهی گشتی. 2. ئهنجومهنی سهندیكا. 3. لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط). 4. لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكان.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: ماددهی چل و ههشتهم ههموار دهكرێ و بڕگهی یهكهم دهبیته ئهسڵی ماددهكه و بڕگهیهكی تری دهخرێته سهر و زنجیرهكهی دهبێته (2) بهم شێوهیهی خوارهوه: 2-پێویسته ئهنجومهن بڕیار لهسهر دهست نیشانكردنی راستكردنهوهكان و فراوانی شهقامهكان بدات كه له نێو ئهو زهوی و زارانهن كه خاوهنهكانیان دهیانهوێ دابهشیان بكهن و لهو بارهشدا شارهوانی رووبهری شهقامهكان و شوێنه گشتیهكانیان بهم رێژانهی خوارهوه لێ دابشكێنێ. 1. 25% رووبهری زهوی پتر نهبێت كه سهرجهمی رووبهرهكهی له پێنج ههزار مهتر دووجا پتر نییه به چاو پۆشین لهو ناوچه ئاوهدانییهی تێیدا ههڵكهوتووه. 2. 25% رووبهرووی ئهو زهوییهی كه سهرجهمی رووبهرهكهی له پێنج ههزار مهتر دووجا پترهو له ده ههزار مهتر دووجاش كهمتره به چاو پۆشین لهو ناوچه ئاوهدانییهی تێیدا ههڵكهوتووه. 3. ئهگهر رووبهری زهویهكه پتر بێت له ده ههزار مهتر دووجا ئهوا رێژهكانیان بهم جۆره دهبێت: 1. 40% ی رووبهری گشتی یهكهی ئهگهر كهوتبووه نێو ناوچهی یهكهم و دووهمی ئاوهدانی. 2. 35% ی رووبهری گشتی یهكهی ئهگهر كهوتبووه نێو ناوچهی سێیهم. 3. 30% ی رووبهری گشتی یهكهی ئهگهر كهوتبووه نێو ناوچهی چوارهم و مومتاز. 4. 25% ی رووبهری گشتی یهكهی ئهگهر كهوتبووه نێو ناوچهی تایبهتی ئاوهدانی. د- ئهگهر خاوهن زهوییهكه نهخشهی دابهشكردنی رێكخست و سهرجهمی رووبهری شهقامهكان و شوێنه گشتییهكان لهو رێژانهی بڕگهی سهرهوه پتر بوو و ئهو زیادهیهش له بهرژهوهندی خۆیدا بوو، پێویسته لهسهری ئهو رووبهره به ناوی شارهوانی و بهبێ پاره تۆمار بكات، جا ههر چهندهكی بێت و ئهگهر ئهو زیادهیهش له رووبهرهكهی له پێویستییهكانی نهخشهی بنهرهتی یاخود درێژهی (التفصیلی) ناوچه ئاوهدانییهكه بوو كه زهویهكهی كهوتۆته ناوی، پێویسته شارهوانی ئهو زیادهیه بكا به موڵكی خۆی به پێی یاسای به موڵك كردن (ئیستیملاك)، به مهرجێك شارهوانی پێشهكی لهسهر نهخشه ئهو رووبهره دهستنیشان بكات كه به خۆرایی وهری دهگرێ به پێی بڕگهكانی پێشوو، لهگهڵ ئهو رووبهرهی كه پێویسته بهر له راستاندنی لهسهر نهخشه به موڵك بكرێت.
ماددهی دوازدهیهم
ماددهی دوازدهیهم: ماددهی پهنجا و دووهم ههموار دهكرێ و بهم جۆره دهخوێنرێتهوه. 1. وهزیر بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی كه به پێی ئهم یاسایه پێی دراو، بدات به دهسهڵاتی كارگێری بۆ تهسك كردنهوهی رۆتین و ئاسانكاری كاروبار رواندن. 2. وهزیر بۆی ههیه ههندێ لهو دهسهڵاتانهی كه به پێویستیان دهزانی و به پێی یاسا پهیرهوكراوهكان پێی دراوه، بدا به سهرۆكی شارهوانی بۆ ئاسانكاری كارهكانی خۆی.