المواد القانونية

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: بریكاری وه‌زاره‌ت: یاریده‌ی وه‌زیر ده‌دات له‌ ئاڕاسته‌ كردنی وه‌زاره‌ت و سه‌رپه‌رشتیی كاروباری ئیداری و دارایی رێكخستندا له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌دا كه‌ وه‌زیر پێی ده‌سپێرێت.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: وه‌زیر دوو راوێژكاری ده‌بێ به‌ مه‌رجێ كه‌ پله‌ی زانستییان له‌ ئوستاد یان له‌ ئوستادی یاریده‌ده‌ر كه‌متر نه‌بێ، یه‌كێكیان كاروباری فێركردنی باڵا ده‌گرێته‌ ده‌ست و، ئه‌وی دی كاروباری لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م وه‌زاره‌ته‌، ئه‌م ئه‌ركوفرمانانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: 1. به‌رجه‌سته‌كردنی نرخی مرۆڤایه‌تیی كارو، پشتگیری و چاودێری كردنی كار، چونكه‌ كار بنه‌مایه‌كی ئه‌ساسییه‌ بۆ وه‌دی هێنانی ئاواتی ئه‌و ڕابوونهه‌ی كه‌ ئه‌مڕۆ، هه‌رێم له‌ هه‌موو بواره‌كاندا به‌خۆیه‌وه‌ی ده‌بینێ. 2. كۆشش بۆ ئه‌وه‌ی كه‌ زه‌مانه‌تی كۆمه‌ڵایه‌تی، گشت كرێكاران بگرێته‌وه‌و، چاودێری كۆمه‌ڵایه‌تیی پێویستیش بۆ خۆیان و خاوخێزانیان مسۆگه‌ر بكرێ. 3. فه‌راهه‌مكردنی هه‌لی كار، به‌یه‌كسانی، بۆ هه‌موو كه‌سێ توانای كاری هه‌بێ، چونكه‌ كار هه‌م مافه‌و هه‌م ئه‌ركه‌و، زه‌رووره‌تی به‌شداریكردنیش له‌ بنیادنانی كۆمه‌ڵگه‌و به‌ره‌وچاكتر بردنیدا، پێویستی به‌كاره‌. 4. بڵاوكردنه‌وه‌ی هه‌ست و هۆشی پیشه‌گه‌ری، به‌جۆرێكی ئه‌وتۆ كه‌ پاراستنی مرۆڤ و جێگای كارو ئامێره‌كانی زامن بكات و كاره‌سات و به‌سه‌رهاتی كاتی كاركردن كه‌م بكرێته‌وه‌و رێگا له‌ نه‌خۆشیگه‌لی پیشه‌یی بگیرێ. هه‌روه‌ها، وه‌زاره‌ت به‌پێی پێداویستییه‌كانی بازاڕی كار له‌ ئاماده‌كردن و پێگه‌یاندنی كادیرانی پیشه‌ییدا به‌شدار ده‌بێ. 5. ئه‌و په‌ڕی گرنگی دان به‌ پاراستن له‌ بێكاری و ماكه‌خراپه‌كانی. هه‌روه‌ها چاودێریكردن و ده‌ستگرتنی ئه‌و خێزانانه‌ی كه‌ كێشه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تییان هه‌یه‌ به‌جۆرێ كه‌ بارودۆخێكی باشتریان بۆ زامن بكرێ تا بتوانن به‌ چاوكراوه‌یی و دڵسۆزییه‌وه‌ له‌ بنیادی كۆمه‌ڵگه‌دا هاوبه‌شی بكه‌ن. 6. گه‌شه‌پێكردنی كۆمه‌ڵگه‌ كه‌ به‌ئاسانی بتوانێ له‌م گۆڕانكارییه‌ دیموكراتییانه‌دا هاوپشك بێت و رێز له‌ مافی مرۆڤ بگرێت له‌ رێگای گۆڕینی سیماگه‌لێكی كۆمه‌ڵایه‌تییه‌وه‌ كه‌ بونه‌ته‌ كۆسپ له‌ رێگه‌ی فراژوبوونی كۆمه‌ڵگادا. 7. گرنگیدان به‌داموده‌زگاكانی چاكسازی كۆمه‌ڵایه‌تی تا ببن به‌ ده‌زگای راستكردنه‌وه‌و چاكسازی و ته‌ئهیلی. هه‌روه‌ها چاودێریكردنی خاوخێزانی به‌ندكراوه‌كانی چاكسازی كۆمه‌ڵایه‌تی بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌وانیش تێوه‌نه‌گلێن. 8. گرنگیدان به‌ چاودێریكردن و ته‌ئهیلی منداڵان و ئه‌وانه‌ش كه‌ له‌ رووی په‌روه‌رده‌و پیشه‌و ڕه‌وتی ژیانه‌وه‌ كه‌موكورت و كه‌مئه‌ندامن، تا به‌ئاسانی بتوانن له‌ بزاڤی فراژوكاری و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی هه‌رێمدا به‌شداربن و، ئه‌و ئاسه‌واره‌ ده‌روونی و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌شیان بڕه‌وێته‌وه‌ كه‌ ڕێگایان لێ ده‌گرێ. 9. گرنگیدان به‌خاوخێزانی قوربانیانی ئه‌نفال و كیمیاباران و زامنكردنی چاودێریی كۆمه‌ڵایه‌تی و ده‌روونی و ئابووریی پێویستیان، به‌جۆرێكی ئه‌وتۆ كه‌ كه‌موزۆر ئێش و ئازاریان كه‌م بكاته‌وه‌. 10. ته‌ئهیلی هاووڵاتیان له‌ رووی پیشه‌یی و كۆمه‌ڵایه‌تیه‌وه‌، له‌و ڕێگایه‌وه‌ كه‌ یارمه‌تی بدرێن بتوانن پرۆژه‌گه‌لی ره‌نێوهێنه‌كی (انتاجیه‌)ی خاوخێزانی بنیاد بنێن. 11. به‌ئاگاهێنانه‌وه‌ی كۆمه‌ڵگه‌و بڵاكردنه‌وه‌ی بیروباوه‌ڕو ئاكارو دروشمی به‌حورمه‌ت له‌ رێگه‌ی كردنه‌وه‌ی ده‌وره‌و به‌سه‌ر كردنه‌وه‌ی خێزانه‌كانه‌وه‌ كه‌ داموده‌زگای راگه‌یاندنیش به‌شداریی تێدا بكه‌ن. 12. كۆشش بۆ له‌ناوبردنی دیارده‌ی هه‌ژاری و كه‌ساسی له‌ هه‌رێمدا به‌جۆرێ كه‌ باربووی دارایی به‌و ده‌ستكورت و كه‌مبه‌شانه‌ بدرێ كه‌ توانای ئیشكردنیان نییه‌. 13. هاوبه‌شیكردن له‌سه‌ر مسته‌وای عیراقی و نێوده‌وڵه‌تییش له‌و چاڵاكییانه‌دا كه‌ پێوه‌ندیدارن به‌ ئه‌رك و فرمانی وه‌زاره‌ته‌كه‌وه‌.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: به‌شه‌كانی ناوه‌ندی وه‌زاره‌ته‌كه‌: 1. وه‌زیر: سه‌رۆكی باڵای وه‌زاره‌ته‌و، به‌رپرسی یه‌كه‌می ئیش و كارو ڕابه‌ری سیاسه‌تی وه‌زاره‌ته‌كه‌یه‌. بڕیارو فرمان و رێنماییگه‌لیش پێوه‌ندییان به‌ ئیش و كاری وه‌زاره‌ت و پێكهاته‌كانی و كاروباری دیكه‌ی ئیداری و دارایی و هونه‌ریی وه‌زاره‌ته‌وه‌، ببىَ، وه‌زیر ده‌ریانده‌هێنێ له‌ چوارچێوه‌ی حوكمه‌كانی یاساو پێڕۆی پێوه‌ندیدارداو، به‌سه‌رپه‌رشتی و له‌ژێر ریقابه‌ی خۆیدا ده‌خرێنه‌به‌ركار. وه‌زیر به‌رامبه‌ر به‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران به‌رپرسیاره‌ چونكه‌ ئه‌ندامێكی هاوكاری ئه‌نجومه‌نه‌كه‌یه‌. بۆیشی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی به‌ بریكاری وه‌زاره‌ت و به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كانی وه‌زاره‌ت و به‌ هه‌ر كه‌سێكی دیكه‌ش بسپێرێ كه‌ خۆی پێی باش بێ. 2. بریكاری وه‌زاره‌ت: له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌دا وه‌زیر پێی ده‌سپێرێ، یاریده‌ی وه‌زیر ده‌دات له‌ رابه‌رایه‌تی وه‌زاره‌ت و سه‌رپه‌رشتكردنی كاروباری ئیداری و دارایی و رێكسازیدا. 3. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی دیوان: فرمانبه‌رێ سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كات به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ری گشتی، بروانامه‌ی زانكۆیی سه‌رتایی هه‌بێ و خزمه‌تیشی له‌ ده‌ سالَ كه‌متر نه‌بێ. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی دارایی و ته‌دقیقیش كه‌ به‌هاوكاری له‌گه‌لَ به‌رێوه‌به‌رایه‌تیه‌كانی دیكه‌دا بوجه‌ی ساڵانه‌و بوجه‌ی پلان و حساب و حسابكاریی كۆتایی ئاماده‌ ده‌كه‌ن و پێشكه‌شی وه‌زاره‌تی ده‌كه‌ن، به‌ به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی دیوانه‌وه‌ په‌یوه‌ستن. 4. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی پلاندانان و به‌دواداچون: فرمانبه‌رێ به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كا، بروانامه‌ی زانكۆیی سه‌رتایی هه‌بێ و خاوه‌ن ئه‌زموون و پسپۆڕ بێت و خزمه‌تی وه‌زیفه‌شی له‌ ده‌ سالَ كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: 1. ئه‌و به‌شانه‌ی وه‌زاره‌ت كه‌ به‌ وه‌زاره‌ته‌وه‌ په‌یوه‌ستن: أ- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كارو زه‌مانه‌تی كۆمه‌ڵایه‌تی: شه‌خسییه‌تێكی خاوه‌ن سه‌ربه‌خۆیی ئیداری و دارایی خۆیه‌تی و، فرمانبه‌رێ به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كا،بروانامه‌ی زانكۆیی سه‌رتایی هه‌بێ و خاوه‌ن ئه‌زموون و پسپۆڕ بێت و خزمه‌تيشى له‌ ده‌ سالَ كه‌متر نه‌بێ. ب- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی چاودێریی كۆمه‌ڵایه‌تی: فرمانبه‌رێ به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا،بروانامه‌ی زانكۆیی سه‌رتای هه‌بێ و خاوه‌ن ئه‌زموون و پسپۆڕ بێت و خزمه‌تی وه‌زیفه‌كه‌شی له‌ ده‌ سالَ كه‌متر نه‌بێ. ج- به‌رێوه‌به‌رايةتى گشتی فراژوكردنی كۆمه‌ڵایه‌تی: فرمانبه‌رێ سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كا به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ری گشتی كه‌ بروانامه‌ی زانكۆیی سه‌رتایی هه‌بێ و خاوه‌ن ئه‌زموون و پسپۆڕ بێت و خزمه‌تی وه‌زیفه‌كه‌شی له‌ ده‌ سالَ كه‌متر نه‌بێ. د- به‌رێوه‌به‌رایةتى گشتی چاكسازی كۆمه‌ڵایه‌تی:فرمانبه‌رێ به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كا، بروانامه‌ی زانكۆیی سه‌رتایی هه‌بێ و خاوه‌ن ئه‌زموون و پسپۆڕ بێت و خزمه‌تی وه‌زیفه‌كه‌شی له‌ ده‌ سالأ كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: ئه‌نجومه‌نێ، به‌ناوی (ئه‌نجومه‌نی كاروكاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی)یه‌وه‌ له‌ وه‌زاره‌ته‌كه‌دا پێكده‌هێنرێ له‌مانه‌ی خواره‌وه‌: 1. وه‌زیر سه‌رۆك 2. بریكاری وه‌زیر جێگری سه‌رۆك 3. به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتیه‌كانی ناو وه‌زاره‌ت ئه‌ندامن 4. نوێنه‌ری هه‌ر یه‌كه‌ له‌ وه‌زاره‌ته‌كانی (داد، ناوخۆ، په‌روه‌رده‌ و مافی مرۆڤ) به‌مه‌رجێ پله‌ی له‌ به‌رێوه‌به‌ری گشتی كه‌متر نه‌بێ ئه‌ندامن 5. نوێنه‌ری یه‌كێتی گشتی سه‌ندیكاكانی كرێكاران له‌ هه‌رێمدا ئه‌ندامن 6. نوێنه‌ری یه‌كێتی ژووره‌ پیشه‌سازی و بازرگانیه‌كانی هه‌رێم ئه‌ندام 7. نوێنه‌ری یه‌كێتی ئافره‌تانی هه‌رێم ئه‌ندام 8. نوێنه‌ری یه‌كێتیگه‌لی كه‌مئه‌ندامانی هه‌رێم ئه‌ندام 9. سێ خاوه‌ن ئه‌زموون و پسپۆڕی ناو وه‌زاره‌ت یان ده‌ره‌وه‌ی وه‌زاره‌ته‌كه‌، له‌سه‌ر پێشنیازی وه‌زیرو ره‌زامه‌ندیی سه‌رك وه‌زیرانی هه‌رێم ئه‌ندام

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: 1. ئه‌نجومه‌ن، به‌سه‌رۆكایه‌تی سه‌رۆك، یان ئه‌گه‌ر دیار نه‌بوو، به‌سه‌رۆكایه‌تی جێگره‌كه‌ی و ئاماده‌بوونی دوو سێیه‌كی ئه‌ندامانی كۆده‌بێته‌وه‌و، بڕیاره‌كانیشی به‌زۆرینه‌ی ده‌نگی ئه‌ندامه‌ ئاماده‌بووه‌كانی ده‌رده‌هێنێ. ئه‌گه‌ر ده‌نگه‌كانیش یه‌كسان بن، له‌و باره‌دا ده‌نگی وه‌زیر بۆ كام لایان بێت، هی ئه‌وه‌. 2. ئه‌نجومه‌ن هه‌ر (3) سێ مانگ جارێك كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئاسایی سازده‌دات، وةزيريش بۆی هه‌یه‌، له‌كاتی پێویستدا، بانگهێشتی بكا بۆ كۆبوونه‌وه‌ی نائاسایی.

مادده‌ی هه‌شته‌م

مادده‌ی هه‌شته‌م: ئه‌نجومه‌ن ئه‌م سه‌ڵاحییاتانه‌ی خواره‌وه‌ رایی ده‌كا: 1. نه‌خشه‌كێشانی سیاسه‌تی گشتی وه‌زاره‌ت و دیاركردنی ئامانجه‌كانی به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌. هه‌روه‌ها بنه‌ماگه‌لی ئیداری و هونه‌ری و ئابووری و داراییش كه‌ بۆ وه‌دی هێنانی ئامانجه‌كانی سوودیان هه‌بێ، ده‌یانگرێته‌ به‌ر. 2. گفتوگۆ له‌سه‌ر پرۆژه‌گه‌لی بوجه‌ی دارایی و به‌رخورداری (الأستثمار)ی ساڵانه‌ی وه‌زاره‌ته‌كه‌و دایه‌ره‌كانی سه‌ربه‌ وه‌زاره‌ته‌كه‌ ده‌كات و، رای خۆی له‌ سه‌ریان ده‌رده‌برێ و، ئه‌وه‌ش كه‌ پێی باش بێ به‌شێوه‌ی راسپارده‌ پێشكه‌شی ده‌كات. 3. گفتوگۆكردن له‌سه‌ر پلانه‌ سه‌ره‌تاكانی كورتمه‌وداو مه‌ودای مام ناوه‌ندو دوورمه‌ودا، كه‌ دایه‌ره‌كانی وه‌زاره‌ت ئاماده‌یان ده‌كه‌ن. رای خۆیشی له‌ سه‌ریان ده‌رده‌بڕێ و، ئه‌وةشى كه‌ پێی باش بێ به‌شێوه‌ی راسپارده‌ پێشكه‌شی ده‌كات. 4. پێشنیاز ده‌كا كه‌ وه‌به‌رهێنانی زیاده‌ سه‌رمایه‌ (الفائض من رۆوس الاموال)ی دایه‌ره‌كانى سه‌ر به‌ وه‌زاره‌ته‌كه‌ رێك بخرێت و، به‌پێی پێداویستی به‌رژه‌وه‌ندی گشتی و له‌ چوارچێوه‌ی یاساگه‌لی به‌ركارو رێنماییه‌گه‌لی دارایدا. واقیعی ئه‌و وه‌به‌رهێنانانه‌(الأستثمارات) روون بكرێته‌وه‌. 5. خول به‌خول ریقابه‌ی جێبه‌جێ كردنی پلانه‌كان ده‌كاو، له‌م رووه‌وه‌ هه‌ر تێبینی و راسپارده‌یه‌كی پێ باش بێ ده‌یانخاته‌ڕوو. 6. له‌ پرۆژه‌گه‌لی ئه‌و یاسایانه‌ش ده‌كۆڵێته‌وه‌ كه‌ وزاره‌ت بیه‌وێ پێشنیازیان بكات. 7. گفتوگۆ له‌سه‌ر ئه‌و پێشنیازو راسپاردانه‌ش ده‌كات كه‌ له‌ باره‌ی هه‌مواركردن یان به‌رفراوان كردن یان له‌ نوێ دامه‌زراندنی دایه‌ره‌كانه‌وه‌ پێشكه‌ش ده‌كرێن. 8. گفتوگۆ له‌سه‌ر راپۆرتی خولاوخولی گشتی وئيش كاری وه‌زاره‌ت، كه‌ دایه‌ره‌ی پلاندانان و به‌دواداچوون ئاماده‌ی ده‌كات، هه‌ر تێبینی و راسپارده‌یه‌كیشی پێ باش بێت، له‌م باره‌یه‌وه‌، ده‌یانخاته‌ ڕوو . 9. هه‌ر شتێكیش وه‌زیر بیخاته‌ به‌رده‌می گفتوگۆی له‌سه‌ر ده‌كاو، رای خۆی له‌سه‌ر ده‌رده‌بڕێ و، پێشنیازو راسپارده‌ی خۆیشی پێشكه‌ش ده‌كات.

مادده‌ی نۆیه‌م

مادده‌ی نۆیه‌م: وه‌زاره‌ت و دایه‌ره‌كانیشی بۆیان هه‌یه‌ به‌پێی حوكمه‌كانی یاسا. زه‌وی و زارو عقاراتیان هه‌بێ و بیكه‌ن به‌ موڵك.

مادده‌ی ده‌یه‌م

مادده‌ی ده‌یه‌م: وه‌زاره‌ت بۆی هه‌یه‌ هاوكاری له‌گه‌لأ ئه‌و كۆمپانیاو رێكخراوو هه‌یئه‌تانه‌دا بكات كه‌ ئیش و كارێ ئه‌نجامده‌ده‌ن پێوه‌ندییان به‌ ئامانجه‌كانی وه‌زاره‌ته‌وه‌ هه‌یه‌.

مادده‌ی یازده‌م

مادده‌ی یازده‌م: حساب و حسابكاریی ناوه‌ندی وه‌زاره‌ت و داریه‌ره‌كانی سه‌ر به‌ وه‌زاره‌ت هه‌ر هه‌موو ده‌كه‌ونه‌ ژێر ركێفی دیوانی ریقابه‌ی دارایی هه‌رێمه‌وه‌.

مادده‌ی دوازده‌

مادده‌ی دوازده‌: به‌شه‌كانی وه‌زاره‌ت و ئیش و كاره‌ تایبه‌ته‌كانی پێكهاته‌كانی به‌ پێڕۆ دیارده‌كرێن.

مادده‌ی پازده‌م:

مادده‌ی پازده‌م: یه‌كه‌م:ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ ئه‌م ده‌رماڵانه‌ی خواره‌وه‌ به‌ فه‌رمانبه‌رانی دیوان بدات: 1-ده‌رماڵه‌ی چاودێری، رێژه‌كه‌ی له‌ 50% ی مووچه‌ی فه‌رمانبه‌ر ره‌ت نه‌كات. 2-ده‌رماڵه‌ی ترسناكی و ئه‌ركی تایبه‌تی رێژه‌كه‌ی له‌ 75%ی مووچه‌ی ئه‌و فه‌رمانبه‌رانه‌ ره‌ت ناكات كه‌ كاری چاودێری و وردبینی ده‌كه‌ن وله‌ كاتی كاره‌كه‌یاندا تووشی مه‌ترسی ده‌بن. 3-ده‌رماڵه‌ی شوێنی جوگرافی، رێژه‌كه‌ی له‌ 30%ی مووچه‌ ره‌ت نه‌كات. 4-ده‌رماڵه‌ی قه‌ده‌غه‌كردنی ده‌ست دانه‌ پیشه‌ له‌ پاش ده‌وامی فه‌رمی به‌ مه‌رجێ رێژه‌كه‌ی له‌ 50%ی مووچه‌ ره‌ت نه‌كات. دووه‌م: ئه‌م ده‌رماڵانه‌ی سه‌ره‌وه‌ش په‌یوه‌ندیی به‌و ده‌رماڵانه‌وه‌ نییه‌ كه‌ به‌ فه‌رمانبه‌ره‌كان به‌شێوه‌ی گشتی ده‌درێن. سێیه‌م: ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ پێشخستن (قدم) له‌ ساڵێك تێنه‌په‌ڕێت له‌هه‌ر پله‌یه‌ك بۆ مه‌به‌ستی سه‌رمووچه‌و به‌رزكردنه‌وه‌ی فه‌رمانبه‌رانی دیوان بدات كه‌ توانایه‌كی به‌رزیان هه‌یه‌ یاخود هه‌وڵێكی له‌ راده‌ به‌ده‌ر ده‌ده‌ن به‌پێی ئه‌و رێنماییانه‌ی كه‌ بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ ده‌ری ده‌كات.

مادده‌ی شازده‌م:

مادده‌ی شازده‌م: به‌ مه‌به‌ستی جێبه‌جێ كردنی ئه‌م یاسایه‌ بۆ زامن كردنی ئه‌و رێكارانه‌ی كه‌ ئه‌نجامی كاره‌كانی چاودێری دارایی لێده‌كه‌وێته‌وه‌، سه‌رۆكی دیوان ئه‌م تایبه‌تمه‌ندیی و ده‌سته‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ی هه‌یه‌: یه‌كه‌م: لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ سه‌رپێچییه‌ داراییه‌كان و داوای پێشكه‌شكردنی هه‌ر روون كردنه‌وه‌یه‌ك یاخود زانیارییه‌ك له‌وه‌ی كه‌ ده‌زانێ ئه‌گه‌ری ئاشكراكردنی سه‌رپێچییه‌كه‌ له‌سه‌ر لێكۆڵینه‌وه‌ كردن له‌گه‌لی وه‌ستاوه‌، چ جای كارمه‌ندی فه‌رمانگه‌ یا هی دی بێت. دووه‌م: ده‌ست كێشانه‌وه‌ی فه‌رمانبه‌ر له‌ كاره‌كه‌ی هه‌ركات سه‌لامه‌تی لێكۆڵینه‌وه‌ و چاودێری پێویستی كرد یاخود له‌ كاتی ده‌ركه‌وتنی سه‌رپێچی یا تاوانێكی دارایی یان كارێكی پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ یاخود یاساو پێڕه‌و و رێنمایی دارایی په‌یڕه‌وكراو بێ. سێیه‌م: سه‌رۆك بۆی هه‌یه‌ داوا له‌ وه‌زیری تایبه‌تمه‌ند بكات سه‌رپێچیكه‌ر (سه‌رپێچیه‌كی یاسایی)بنێرێت بۆ لیژنه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌ كه‌ له‌ وه‌زاره‌ته‌كه‌ی پێكدێت یاخود سزای كارگێڕیی به‌سه‌ردا بسه‌پێنرێت. چواره‌م: سه‌رۆك بۆی هه‌یه‌ له‌و كێشانه‌ی كه‌ لێكۆڵینه‌وه‌ یان تێدا كۆتایی هاتووه‌، داوا له‌ وه‌زیری تایبه‌تمه‌ند بكا فه‌رمانبه‌ر ئه‌و زیانه‌ بژمێرێت كه‌ له‌ ئه‌نجامی كه‌مته‌رخه‌می یاخود سه‌رپێچی كردنی یاساو پێڕه‌و و رێنماییه‌ باوه‌كان به‌ فه‌رمانگه‌كه‌ی گه‌یاندووه‌. پێنجه‌م: داوا له‌ وه‌زاره‌تی تایبه‌تمه‌ند یان لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان بكرێت داوای مه‌ده‌نی به‌و سه‌رپێچیه‌ داراییانه‌و به‌دواداچوونی له‌ دادگای تایبه‌ت تۆمار بكات، به‌ مه‌رجێك دیوان زانیاری به‌ لایه‌نی په‌یوه‌ندیدار له‌باره‌ی ئه‌و سه‌رپێچییانه‌وه‌ بدات له‌ حاڵه‌تی جێبه‌جێ نه‌كردنی له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی تایبه‌تمه‌نده‌وه‌، ئه‌مه‌ به‌ سه‌رپێچییه‌كی دارایی له‌سه‌ر وه‌زاره‌تی په‌یوه‌ندیدار تۆمارده‌كرێ و سه‌رۆكی دیوان بۆی هه‌یه‌ ئه‌مه‌ به‌ سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی رابگه‌یه‌نێ. شه‌شه‌م: سه‌رۆكی دیوان بۆی هه‌یه‌ به‌هۆی داواكاری گشتییه‌وه‌ داواكاری یاسایی له‌سه‌ر ئه‌نجامده‌رانی تاوانی دارایی تۆماربكات ئه‌گه‌ر وه‌زاره‌ت ده‌ستی به‌و كاره‌ نه‌كرد. حه‌وته‌م: سه‌رۆكی دیوان بۆی هه‌یه‌ بانگهێشت یان میوانداریی هه‌ر لایه‌نێك بكات كه‌ سه‌ر به‌ چاودێری دیوان بێت بۆ ئاماده‌بوونی كۆبوونه‌وه‌كانی ئه‌نجومه‌ن له‌و كاروبارانه‌ی كه‌ په‌یوه‌ستن پێیانه‌وه‌. هه‌شته‌م: سه‌رۆكی دیوان بۆی هه‌یه‌ داوای فه‌رمانبه‌رانی ده‌وڵه‌ت یاخود شاره‌زایان له‌ كاتی پێویستدا بكات به‌و شێوه‌یه‌ی كه‌ به‌ په‌سه‌ندی ده‌زانێ بۆ به‌شداریی پێكردنیان له‌كاری چاودێری بۆی هه‌یه‌ پاداشت و كرێیان به‌رامبه‌ر به‌و خزمه‌تگوزارییانه‌ به‌ پێی یاساو رێنماییه‌ په‌یڕه‌و كراوه‌كان بۆ خه‌رج بكات.

مادده‌ی حه‌ڤده‌م:

مادده‌ی حه‌ڤده‌م: ئه‌گه‌ر ناكۆكیه‌ك كه‌وته‌ نێوان دیوان ویه‌كێك له‌و لایه‌نانه‌ی سه‌ر به‌ چاودێرین و راسته‌وخۆ له‌ نێوانیاندا یه‌كلا نه‌كرایه‌وه‌، سه‌رۆكی دیوان بۆی هه‌یه‌ بابه‌ته‌كه‌ بخاته‌ به‌رده‌م سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانیه‌وه‌.

مادده‌ی هه‌ژده‌م:

مادده‌ی هه‌ژده‌م: یه‌كه‌م: به‌ر له‌وه‌ی سه‌رۆكی دیوان كارو ده‌سه‌ڵاته‌ بڕیار لێدراوه‌كانی به‌پێی ئه‌م یاسایه‌ وه‌رگرێ، له‌به‌رده‌م ئه‌نجومه‌نی نیشتمانیی كوردستان – عیراق ئه‌م سوێنده‌ ده‌ستووریه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوات (سوێند به‌خوای مه‌زن ده‌خۆم كارو فرمانه‌كه‌م به‌ راستی و به‌ ئه‌مانه‌ت و دڵسۆزییه‌وه‌ ئه‌نجام بده‌م و یاساو پێڕه‌وو رینماییه‌كان به‌ ئه‌مانه‌ت و به‌ ده‌ست پاكی و بێ لایه‌نی پیاده‌ بكه‌م و سه‌ربه‌خۆیی دیوان و بێ لایه‌نی و شكۆمه‌ندییه‌كه‌ی بپارێزم و نهێنیه‌كانی كار بپارێزم و رێز له‌ بنچینه‌ ره‌وشتیه‌كان و پیشه‌ییه‌كان بگرم كه‌ كاروباری فرمان و پیشه‌كه‌ رێك ده‌خه‌ن و پێیانه‌وه‌ به‌ندیم و خوا له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی ده‌یڵێم شاهیده‌). دووه‌م: جێگری سه‌رۆكی دیوان و به‌ڕێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كان و یاریده‌ده‌ره‌كانیان و ئه‌وانه‌ی به‌ پله‌ی ئه‌وانن و سه‌رۆكه‌كانی ده‌سته‌ چاودێرییه‌كان ئه‌و سوێنده‌ یاساییه‌ له‌به‌رده‌م ئه‌نجومه‌نی چاودێری ده‌خۆن كه‌ له‌ بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی سه‌ره‌وه‌دا هاتووه‌ به‌ر له‌ ده‌ست دانه‌كاره‌كانیان. كه‌ خۆ به‌ستنه‌وه‌ به‌ پرنسیپه‌كانی پیشه‌ی چاودێری و جێبه‌جێ كردنی به‌ جۆرێكی بێ لایه‌نی و ئاشكرا كردنی هه‌رچی پێویســته‌ بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی و پایه‌ی چاودێری له‌ هه‌رێمدا ده‌گرێته‌خۆ.

مادده‌ی نۆزده‌م:

مادده‌ی نۆزده‌م: هه‌ر یه‌ك له‌ سه‌رۆكی دیوان و جێگره‌كه‌ی و سه‌رۆكی فه‌رمانگه‌كان و سه‌رۆك و ئه‌ندامانی ده‌سته‌كانی چاودێری خۆیان بۆ ئه‌رك و كاری فرمانه‌كه‌یان ته‌رخان ده‌كه‌ن و هه‌موو ئه‌ركێكیان بۆ كارو فرمانه‌كانیان ته‌رخان ده‌كه‌ن و نابێ كار له‌ پیشه‌و كارێكی دیكه‌دا بكه‌ن جگه‌ له‌ كتێپ دانان و بڵاوكردنه‌وه‌ی و وانه‌بێژی.

مادده‌ی بیسته‌م:

مادده‌ی بیسته‌م: یه‌كه‌م: نابێ به‌دواداچوونی یاسایی ده‌رهه‌ق سه‌رۆكی دیوان بكرێ، مه‌گه‌ر له‌ دوای وه‌رگرتنی ره‌زامه‌ندیی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانیی كوردستان – عیراق بێ سه‌باره‌ت به‌و ره‌فتاره‌ فه‌رمیانه‌ی ئه‌نجامی ده‌دات له‌ كاری چاودێری ووردبینی دا. دووه‌م: نابێ به‌دواداچوونی یاسایی به‌رامبه‌ر جێگری سه‌رۆكی دیوان و سه‌رۆكی فه‌رمانگه‌كانی وردبینی له‌سه‌ر ره‌فتاره‌ ره‌سمییه‌كانیان له‌ بواری چاودێری و وردبینی بكرێ پێش وه‌رگرتنی ره‌زامه‌ندیی ســــه‌رۆكی دیوان و به‌ ئاگاداری ســــه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانیی كوردستان – عیراق.

مادده‌ی بیست ویه‌كه‌م:

مادده‌ی بیست ویه‌كه‌م: یاساكانی خزمه‌تی مه‌ده‌نی ومیلاك وبه‌رزه‌فتكردنی فه‌رمانبه‌ران ده‌رهه‌ق به‌ فه‌رمانبه‌رانی دیوان جێبه‌جێ ده‌كرێن به‌ مه‌رجێك له‌گه‌لأ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ناكۆك نه‌بن.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ ڕۆژی ده‌رهێنانیه‌وه‌ ده‌خرێته‌كار و له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمیی ( وه‌قایعی كوردستان )دا بڵاوده‌كرێته‌وه‌.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة