المواد القانونية

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: ئامانجه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بریتین له‌: یه‌كه‌م: پاراستنی سه‌قامگیریء هاوسه‌نگی سروشتی بۆ به‌ڕێوه‌بردن ء رێكخستنی دارستان و بره‌ودان به‌ زیادكردنی رووبه‌ره‌كان. دووه‌م: چاككردنی ژینگه‌ و، كه‌مكردنه‌وه‌ی كاریگه‌ری گۆڕانكاریه‌كانی كه‌شءهه‌وا و، پاراستنی هه‌مه‌چه‌شنه‌یی ژینگه‌یی. سێیه‌م: فه‌راهه‌مكردنی هه‌ندێ كه‌ره‌سته‌ی سه‌ره‌تایی، كه‌ پیشه‌سازی پێویستیه‌تی. چواره‌م: هاندانی وه‌به‌رهێنانی كشتوكاڵی له‌بواری دارستاندا. پێنجه‌م: پاراستنی جۆری خۆرسك له‌ رووه‌كه‌كان ء، هێشتنه‌وه‌ی خۆرسكه‌ ره‌چه‌ڵه‌كداره‌كان له‌ كوردستاندا. شه‌شه‌م: ده‌سته‌به‌ركردنی ناوچه‌ گه‌شتوگوزاریه‌كان.

مادده‌ی شازده‌:

مادده‌ی شازده‌: سه‌رۆكی زانكۆ ئه‌م سه‌ڵاحییاتانه‌ی خواره‌وه‌ی هه‌یه‌: 1- سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی زانكۆ ده‌كات و بانگهێشتی ئه‌نجومه‌ن ده‌كات بۆ كۆبوونه‌وه‌ی ئاسایی و نائاساییش، بڕیاره‌كانیشی ده‌خاته‌ به‌ركارو له‌به‌رامبه‌ر هه‌موو لایه‌نێكیشدا نوێنه‌رایه‌تی زانكۆ ده‌كات. 2- به‌پێی حكومه‌كانی یاساو پێرۆ په‌یوه‌ندیداره‌كان و ئه‌و فه‌رمان و رێنمایيانه‌ش كه‌ له‌ وه‌زاره‌ته‌كه‌وه‌ ده‌رده‌چن ئیداری كاروباری زانستی و ئیداری و دارایی زانكۆ به‌ڕێوه‌ ده‌بات. 3- به‌پێی یاساگه‌ل و پێرۆ و رێنماییه‌ به‌ركاره‌كانیش ئیداره‌ی ئه‌موالی گواسته‌نی و ناگواسته‌نیش به‌ڕێوه‌ده‌بات. 4- قازانجه‌كانی نووسینگه‌و عیاده‌ی راوێژكاره‌كان دابه‌ش ده‌كا، (40%)ی بۆ زانكۆ ته‌رخان ده‌كاو ده‌خرێته‌ سندوقێكی تایبه‌ته‌وه‌ بۆ به‌ره‌وباشتربردنی بزاڤی زانستی و خزمه‌تی زانكۆ خه‌رج ده‌كرێ و، (60%)یشی به‌سه‌ر كارمه‌نده‌كانیدا دابه‌ش ده‌كرێ. 5- دامه‌زراندنی سه‌رۆكانی به‌ش و لق و یاریده‌ده‌رانی عه‌میده‌كان له‌ كۆلێژه‌كاندا. 6- سه‌رۆكی زانكۆ بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ سه‌ڵاحییاتی خۆی بدات به‌ عه‌میده‌كان و یاریده‌ده‌ره‌كانی، یان به‌ هه‌ر كه‌سێ كه‌ خۆی پێی باش بێت.

مادده‌ی بیست وجوار

مادده‌ی بیست وجوار: 1. دارایی سه‌ندیكا له‌مانه‌ پێك دێت: 2. ئابوونه‌ی ئینتیماو به‌شداربوونی ساڵانه‌. 3. مزی ناوی خۆنوسین. ج.مزی نووسینی نازناوی پسپۆری. د.مزی ئیجازه‌پێدان و تازه‌كردنه‌وه‌ی پیشه‌گوزاریی تایبه‌ت بۆ دام وده‌زگا ته‌ندروستیه‌كان. هـ.مزی ته‌سدیقكردنی راپۆرتگه‌لی پزیشكی. و.سوودی چاپه‌مه‌نیه‌كانی سه‌ندیكا. ز.غه‌رامه‌ی ئه‌و حوكمانه‌ی كه‌ لیژنه‌ی زه‌پتی پارێزگا به‌سه‌ر ئه‌ندامه‌كانیدا ده‌دات ح.دیاری وبه‌خشش وهه‌ر ده‌ستهاتێكی دی. گ.داهاتی یانه‌گه‌لی ومه‌لبه‌نده‌كانی رۆشنبیری وكۆمه‌لایه‌تی بۆ سه‌ندیكا. 2. ئه‌گه‌ر له‌به‌ر بارودۆخێكی نا ئاسایی، ته‌سدیقكردنی بوجه‌ له‌ واده‌ی دیاركراوی خوێدا نه‌كرا، ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا، كار به‌پێی ده‌روازه‌و به‌شه‌كانی بوجه‌ی پێشتر ده‌كرێ تا بوجه‌ تازةكة ته‌سدیق ده‌كرێ.

مادده‌ی پازده‌:

مادده‌ی پازده‌: زانكۆ سه‌رۆكێكی ده‌بێ، به‌پله‌یه‌كی تایبه‌ت و به‌ بریاری سه‌ره‌ك وه‌زیران و له‌سه‌ر پێشنیازی وه‌زیر داده‌مه‌زرێ، به‌مه‌رجێ بروانامه‌ی دكتۆرای هه‌بێ و بۆ ماوه‌یه‌كیش خزمه‌تی زانكۆیی هه‌بێ له‌ ده‌ ساڵ كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی سیازده‌

مادده‌ی سیازده‌: 1. ده‌شێ له‌ یه‌ك، له‌م دوو دۆخه‌ی خواره‌وه‌دا، هه‌یئه‌ی گشتی بانگهێشت بكرێ بۆ كۆبوونه‌وه‌ی نائاسایی: 2. به‌ بڕیارێكی هۆدار له‌لایه‌ن زۆرینه‌ی ئه‌نجومه‌نه‌وه‌. 3. به‌ داوایه‌كی نووسراوی هۆدار، سێیه‌كی ئه‌ندامانی هه‌یئه‌ی گشتی بیده‌ن به‌ ئه‌نجومه‌ن و، ئه‌نجومه‌نیش پێویسته‌ له‌ ماوه‌ی (15) پازده‌ رۆژدا كه‌ له‌ رۆژی گه‌یشتنی داواكه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا – بانگهێشت بكاو، واده‌ی كۆبوونه‌وه‌كه‌ی تێدا دیاربكا. 4. له‌ كۆبوونه‌وه‌ی نائاسایی هه‌یئه‌ی گشتیدا، ناشێ، له‌و مه‌سه‌لانه‌ زیاتر، كه‌ له‌ به‌رنامه‌ی كاردا تۆمار كراون و، كۆبوونه‌وه‌كه‌یان بۆ سازدراوه‌، هیچی دیكه‌ یه‌كلا بكرێته‌وه‌.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: وه‌زیر دوو راوێژكاری ده‌بێ به‌ مه‌رجێ كه‌ پله‌ی زانستییان له‌ ئوستاد یان له‌ ئوستادی یاریده‌ده‌ر كه‌متر نه‌بێ، یه‌كێكیان كاروباری فێركردنی باڵا ده‌گرێته‌ ده‌ست و، ئه‌وی دی كاروباری لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: بریكاری وه‌زاره‌ت: یاریده‌ی وه‌زیر ده‌دات له‌ ئاڕاسته‌ كردنی وه‌زاره‌ت و سه‌رپه‌رشتیی كاروباری ئیداری و دارایی رێكخستندا له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌دا كه‌ وه‌زیر پێی ده‌سپێرێت.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: وه‌زیر: سه‌رۆكی باڵای وه‌زاره‌ته‌كه‌یه‌و، به‌رپرسه‌ له‌ ئاڕاسته‌كردنی ئیش و كاره‌كانی و سه‌رپه‌رشتی و ریقابه‌كردنی چالاكیه‌كانی. رێنمایی و بڕیارو فه‌رمانگه‌لیش ده‌رباره‌ی هه‌موو شتێ پێوه‌ندی به‌ ئه‌رك و فرمانی وه‌زاره‌ته‌كه‌و پێكهاته‌و كاروباری دیكه‌ی ئیداری و دارایی و ته‌نزیمی و هونه‌رییه‌وه‌ هه‌بێ له‌ چوارچێوه‌ی حوكمه‌كانی یاسادا له‌ خودی خۆیه‌وه‌ ده‌رده‌چن. به‌رامبه‌ر به‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانیش به‌رپرسیاره‌ چونكه‌ ئه‌ندامێكی هاوكاری ئه‌نجومه‌نه‌كه‌یه‌، به‌تایبه‌تیش ئه‌م سه‌ڵاحیاتانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خاته‌ كار: 1. ئیقراركردنی كردنه‌وه‌ی كۆلێژ و په‌یمانگا ته‌قه‌نیه‌كان و، راسپاردنی كردنه‌وه‌ی زانكۆكان و، ته‌سدیقكردنی كردنه‌وه‌ی به‌شی تازه‌، یان گۆڕینی كه‌یانی به‌شه‌كان له‌ رێگه‌ی لێك جیا كردنه‌وه‌یان، یان تێكه‌ڵكردنیان یان ئیلغاكردنیان، یان به‌رفراوانكردنیان، ئه‌ویش له‌سه‌ر راسپارده‌ی ئه‌نجومه‌ن. 2. پێشنیازی دامه‌زراندنی سه‌رۆكانی زانكۆكان و سه‌رۆكی ده‌زگای په‌یمانگا ته‌قه‌نیه‌كان له‌ هه‌رێمدا. 3. ره‌زامه‌ندی له‌سه‌ر ئیجازه‌پێدانی دامه‌زراندنی زانكۆ و كۆلیژو په‌یمانگه‌ی باڵای ئه‌هلی به‌پێی شه‌رتوشروتێ كه‌ ئه‌نجومه‌ن دیاریان ده‌كات. 4. ئاماده‌كردنی راپۆرتی ساڵانه‌ ده‌رباره‌ی پێداویستیه‌كانی فێركاریی باڵا له‌ هه‌رێمداو به‌رزكردنه‌وه‌ی راپۆرته‌كه‌ بۆ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران. 5. پێشكه‌شكردنی پرۆژه‌ی بوجه‌ی گشتیی زانكۆكان و هه‌یئه‌تی په‌یمانگه‌ ته‌قه‌نیه‌كان و هه‌یئه‌تی باڵای پسپۆرییه‌ پزیشكییه‌كان. 6. كرێ و ده‌رماڵه‌ و قه‌ره‌بوو به‌خشش دان به‌ كارمه‌ندانی وه‌زاره‌ته‌كه‌. 7. وه‌ستاندنی خوێندن به‌ نیمچه‌یی یان به‌ ته‌واوی له‌ زانكۆ و كولێژ و په‌یمانگه‌كاندا بۆماوه‌یه‌ك له‌ (10) ده‌ رۆژ نه‌ترازێ. 8. دانانی رێنماییگه‌لی به‌ركاره‌كی (التعلیمات التنفيذية) كه‌ به‌ زه‌رووری بزانێ بۆ چاره‌سه‌ر كردنی ئه‌و حاڵه‌تانه‌ی كه‌ ده‌قه‌كانیان له‌م یاسایه‌دا نه‌هاتووه‌. 9. ته‌سدیقكردنی ره‌شنووسه‌كانی ئه‌نجومه‌نگه‌لی زانكۆكان و هه‌یئه‌تی په‌یمانگه‌ ته‌قه‌نیه‌كان و هه‌یئه‌تی باڵای پسپۆرییه‌ پزیشكییه‌كان. 10. به‌رێوه‌بردنی هه‌ر كاروبارو بابه‌تگه‌لێ خۆی پێی باش بێ ، له‌به‌رده‌می ئه‌نجومه‌ندا تا ئه‌نجومه‌ن گفتوگۆی له‌سه‌ر بكا و رای خۆی له‌سه‌ر ده‌رببڕێت. 11. هه‌ر ده‌سه‌ڵاتێكی خوَى كه‌ خۆی پێی باش بێ، دةتوانىَ بيدات 12. به‌ بریكاری وه‌زاره‌ت و سه‌رۆكانی زانكۆكان و سه‌رۆكی هه‌یئه‌تی په‌یمانگه‌ ته‌قه‌نیه‌كان و سه‌رۆكی هه‌یئه‌تی باڵای پسپۆرییه‌ پزیشكیه‌كان و به‌رپرسانی دایه‌ره‌ گه‌لی مه‌ركه‌زی وه‌زاره‌ته‌كه‌ی.

مادده‌ی هه‌ژده‌م:

مادده‌ی هه‌ژده‌م: نابێت ده‌ستدرێژی بكرێته‌ سه‌ر زه‌وی دارستان به‌ فڕێدانی پاشماوه‌و پاشه‌ڕۆی ره‌ق یان شل یان تیشكدار یان هه‌ر مادده‌یه‌كی تری پیسكار یان زیانبه‌خش به‌ ژینگه‌.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: وه‌زاره‌ت ئه‌م ئیش و كارانه‌ی خواره‌وه‌ به‌جێ دێنێ: 1. ئیقرار كردنی پلانگه‌لی پێویست بۆ به‌ره‌و چاكتربردنی به‌رنامه‌ی (المناهج) و دنه‌دانی بزاڤی كتێبدانان و لێكۆڵینه‌وه‌ی زانستی و وه‌رگێران له‌ زانكۆ گه‌ل و په‌یمانگه‌ ته‌قه‌نیه‌كاندا. 2. دانانی پلانگه‌لی پێویست بۆ چاودێری (رعایه‌)ی زانستی و ئه‌كادیمی له‌ هه‌رێمدا. 3. كۆشش بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی سه‌ویه‌ی زانستیی كادیری فێركاری، له‌بواری فێركردنی باڵادا، ئه‌ویش له‌ رێگه‌ی ئاماده‌كردنی زاناو هزرمه‌ند ئوستادی زانكۆ و موده‌ریس و شاره‌زایانی پسپۆر له‌ رۆڵه‌كانی هه‌رێم، له‌گه‌ڵ خزمه‌تكردنی لێكۆڵینه‌وه‌ی زانستی و چاودێری كردن و دنه‌دان و پشتگیریكردنی خاوه‌ن به‌هره‌ی جوانكاری و نوێكاری، هه‌روه‌ها هه‌وڵدان بۆ فه‌راهه‌مكردنی ئامرازو هۆكاری هونه‌ری و ئه‌ده‌بی و ماددی كه‌ ببنه‌ پاڵپشت بۆ لێكۆڵه‌رو داهێنه‌رو جوانكاران تا بتوانن به‌ دڵنیایی و پڕ باوه‌ڕه‌وه‌ ئه‌رك و فرمانی زانستیی خۆیان ببه‌نه‌ سه‌ر. 4. داننان به‌ دامو ده‌زگا زانكۆیی و زانستییه‌ عه‌ره‌بی و بیانیه‌كانداو، ئیقرار كردنی بنه‌ماكانی هاوسه‌نگ كردنی نمره‌و بڕوانامه‌ زانستییه‌كانیان. 5. دیاركردنی بنه‌ما گشتیه‌كانی وه‌رگرتنی قوتابیان له‌ زانكۆ و په‌یمانگاكاندا. 6. پێشنیازی دامه‌زراندنی زانكۆ له‌ هه‌رێمدا و، ئیلغا كردن یان تێكه‌ڵ كردن یان گواستنه‌وه‌ی هه‌ندێ له‌ زانكۆكان. 7. كردنه‌وه‌ی كۆلیژ یان په‌یمانگای نوێ له‌ هه‌رێمدا. 8. رێكخستنی هاریكاری رۆشنبیری و زانستی له‌گه‌ڵ لایه‌ن و زانكۆ و دامو ده‌زگای دیكه‌ی ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا. 9. چاودێریكردنی (رعایه‌) ئه‌و قوتابی و ئوستاد لێكۆڵه‌رانه‌ی ده‌نێردرێنه‌ هه‌رێمی كوردستان یان له‌ هه‌رێمه‌وه‌ ده‌نێردرێنه‌ ده‌ره‌وه‌، هه‌روه‌ها زامنكردنی پێداویستی زانستی و كۆمه‌ڵایه‌تییان، به‌ هاو كۆمه‌كی له‌گه‌ڵ دایه‌ره‌ پێوه‌ندیداره‌كانی عێراقیدا بۆ یاریده‌ی ئه‌وانه‌ی كه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ دێن و، به‌هاو كۆمه‌كیش له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی عێراق و كاربه‌ده‌ستانی ده‌وڵه‌ته‌ خانه‌ خوێكان (الدول المضيفة ) بۆ یاریده‌ی ئه‌وانه‌ی ده‌نێردرێن بۆ ده‌ره‌وه‌.

مادده‌ی یازده‌

مادده‌ی یازده‌: یه‌كه‌م: سه‌ندیكا له‌م پێكهاتانه‌ی خواره‌وه‌ پێك دێت: 1. هه‌یئه‌ی گشتی. 2. ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 3. لیژنه‌ی زه‌پتی. 4. هه‌یئه‌تگه‌لی لقه‌كان له‌ پارێزگاكاندا. دووه‌م: 1. هه‌یئه‌ی گشتی له‌ هه‌موو ئه‌ندامان یان له‌ هه‌موو ئه‌و نوێنه‌رانه‌ پێك دێت كه‌ ئیلتیزامی خۆیان به‌پێی ئه‌م یاسایه‌ به‌جێ هێناوه‌. ئه‌م هه‌یئه‌ته‌ باڵاترین ده‌سه‌ڵاته‌ له‌ سه‌ندیكاكه‌داو به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌ن، و له‌سه‌ر بانگهێشتی نه‌قیب، هه‌ر سێ ساڵ جارێك – كه‌ له‌ رۆژی هه‌ڵبژاردنه‌كانه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا – كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئاسایی، له‌ باره‌گاكه‌ی خۆیدا، بۆ هه‌ڵبژاردنی نه‌قیب و هه‌شت ئه‌ندامی ئه‌سڵی و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ بۆ پڕكردنه‌وه‌ی ئه‌ندامێتی ئه‌نجومه‌ن سازده‌دات، (نصاب)یش به‌ ئاماده‌بوونی دوو سێیه‌كی ئه‌ندامانی هه‌یئه‌ یان دوو سێیه‌كی نوێنه‌ران دێته‌جێ، جا، ئه‌گه‌ر نه‌هاته‌جێ، ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا، دوای كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌م به‌ پازده‌ رۆژ، هه‌ڵبژاردنێكیدى، لة هةمان كات و جيَطةدا دةكرىَ، لةم بارةدا (نصاب) بة ئاماده‌بوونی سێیه‌كی ئه‌ندامان یان سیێه‌كی نوێنه‌ران دێته‌جێ، ده‌نا، ئه‌گه‌ر له‌م باره‌شدا نه‌هاته‌جێ، ئه‌وا، ئه‌نجومه‌ن بۆ خولێكی تریش له‌ ئیشی خۆیدا به‌رده‌وام ده‌بی. 2. ئه‌گه‌ر هات و ژماره‌ی ئه‌ندامانی هه‌یئه‌ی گشتی له‌ (500) ئه‌ندام تێپه‌ڕی، ئه‌وه‌ـ له‌و باره‌داـ هه‌ڵبژاردن له‌ رێگای نوێنه‌ره‌كانه‌وه‌ ده‌كرێت و، رێژه‌ی نواندنیش له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ یان له‌لایه‌ن جێگری ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ دیارده‌كرێ. 3. هه‌یئه‌ی گشتی ئه‌م ئیشانه‌ ده‌كات: 4. ته‌سدیقكردنی بوجه‌و وحساب و حسابكاریی كۆتایی. 5. ئیقراكردنی پێرۆی ناوخۆو هه‌مواركردنی و، سه‌یركردنی ئه‌و پێشنیارانه‌ش كه‌ بۆ هه‌موار كردنی یاسای سه‌ندیكا كه‌ پێشكه‌ش ده‌كرێن.

مادده‌ی ده‌یه‌م

مادده‌ی ده‌یه‌م: 1. پزیشكی ددان دوای وه‌رگرتنی ئیجازه‌، ناشێ له‌ هه‌رێمدا زیاتر له‌ یه‌ك عیاده‌ بكاته‌وه‌. 2. پزیشكی ددان تا نازناوی پسپوڕی وه‌رنه‌گرێ و له‌ سه‌ندیكا تۆماری نه‌كا مافی ئه‌وه‌ی نابێ، ئه‌و نازناوه‌ له‌ هیچ لقىَ لة لقه‌كانی پزیشككاریی دداندا هه‌ڵبگرێ. 3. پزیشكانی ددان، ئه‌وانه‌ی سه‌ر به‌ ده‌وڵه‌تن یان سه‌ر به‌كه‌رته‌كانی دیكه‌ن، بۆیان هه‌یه‌ به‌پیێ به‌ندو به‌ستێ كه‌ سه‌ندیكا بۆیان دیارده‌كا پیشه‌ی خۆیان دوای ده‌وامی ره‌سمییش، موماره‌سه‌ بكه‌ن.

مادده‌ی بیست وشه‌شه‌م

مادده‌ی بیست وشه‌شه‌م: یه‌كه‌م: له‌ حاڵه‌تی په‌ككه‌وتنی لایه‌نی دامه‌زرێنه‌ر له‌ دابینكردنی پێداویستیه‌ پێویسته‌ دیاریكراوه‌كان له‌م یاسایه‌دا، ئه‌وا ئه‌نجومه‌نی وه‌زاره‌ت، له‌ دوای پێبه‌خشینی ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ سێ مانگ كه‌متر نه‌بێت، مافی هه‌یه‌ زانكۆ له‌ لایه‌نی دامه‌زرێنه‌ر جیابكاته‌وه‌و ئه‌نجومه‌نی زانكۆ یان ئه‌نجومه‌نی كۆلێژ به‌ سه‌رپه‌رشتی وه‌زاره‌ت، تا دۆزینه‌وه‌ی جێگره‌وه‌یه‌ك بۆ ئه‌م لایه‌نه‌، كه‌ به‌ رێنمایی دیاری ده‌كرێت، به‌رێوه‌بردنی كاروباره‌كانی له‌ ئه‌ستۆ ده‌گرن. دووه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ راسپارده‌ بۆ سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران به‌رزبكاته‌وه‌ به‌ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی زانكۆ یان یه‌كێك له‌ به‌شه‌كانی له‌ دوای ئاگاداركردنه‌وه‌ی له‌ كاتی سه‌لماندنی سه‌رپێچیكردنی بۆ مه‌رجه‌ پێویسته‌كان، وه‌ له‌ حاڵه‌تی ره‌زامه‌ندی ده‌ربڕین له‌ سه‌ر هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ ئه‌وا وه‌زاره‌ت به‌پێی پێڕه‌وی ناوه‌خۆی تاوه‌كو ده‌رچوونی دوایین پۆله‌ قوتابیه‌كانی، به‌ڕێوه‌بردنی له‌ ئه‌ستۆ ده‌گرێت، وه‌ پێویسته‌ له‌ سه‌ر وه‌زاره‌ت قوتابیه‌كانی بۆ زانكۆ تایبه‌ته‌ هاوشێوه‌كانی بگوازێته‌وه‌و سامانه‌ گوێزه‌رو ناگوێزه‌ره‌كانی له‌ دوای به‌جێگه‌یاندنی پابه‌ندیه‌كان و قه‌رزه‌كانی به‌گوێره‌ی یاسا ڕه‌چاوكراوه‌كان، پاكۆ ده‌كرێت.

مادده‌ی بیست و دوو:

مادده‌ی بیست و دوو: له‌گه‌ڵ لانه‌دان له‌هه‌ر سزایه‌كی توندتر كه‌ یاسا ده‌قی له‌ سه‌ر ده‌كات: یه‌كه‌م: سزا ئه‌درێت به‌ به‌ندكردن بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ شه‌ش مانگ كه‌متر نه‌بێت وه‌ غه‌رامه‌یه‌ك كه‌ له‌ پێنج ملیۆن دینار كه‌متر نه‌بێت، هه‌ر كه‌سێك كه‌ هه‌ڵسا به‌: 1ـ بڕینه‌وه‌ یا سوتاندنی داره‌ به‌ته‌مه‌نه‌كانی یا ده‌گمه‌نه‌كانی دارستان یا لێ كردنه‌وه‌ی توێكڵه‌كانیان یا شێواندنیان به‌هه‌ر جۆرێك بێت. 2ـ به‌ ئه‌نقه‌ست بوو به‌هۆی ئاگركه‌وتنه‌وه‌ یا ئاگر تێ به‌ردانی دارستان و :زه‌وییه‌ دارستاناویه‌كان و، پارێزراوه‌كان و ناوچه‌كانی خۆپارێزی وله‌وه‌ڕگاكان. 3ـ چاندن و وه‌سوودهێنانی زه‌ویه‌كانی دارستان و پارێزراوه‌ سوتاوه‌كان. دووه‌م: سزا ئه‌درێت به‌به‌ندكردن بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ سێ مانگ كه‌متر نه‌بێت و له‌ ساڵێك زیاتر نه‌بێت و به‌غه‌رامه‌یه‌ك كه‌ له‌ پێنج ملیۆن دینار كه‌متر نه‌بێت هه‌ر كه‌سێك، به‌بێ ره‌زامه‌ندی وه‌زاره‌ت، خه‌ڵووز دروستبكات. سێیه‌م: سزا ئه‌درێت به‌ به‌ندكردن بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ سێ مانگ زیاتر نه‌بێت و به‌ غه‌رامه‌یه‌ك كه‌ له‌ پێنج سه‌د هه‌زار دینار كه‌متر نه‌بێت، هه‌ر كه‌سێك: 1ـ هه‌ڵه‌كردنی یان سه‌رپێچیكردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ یان ڕێنماییه‌ ده‌ركراوه‌كان، ببێته‌ هۆی ڕوودانی ئاگركه‌وتنه‌وه‌ له‌ دارستانێكی گشتی یان تایبه‌ت. 2ـ سه‌رپێچی حوكمه‌كانی مادده‌ (18)ی ئه‌م یاسایه‌ بكات و، پابه‌ند ده‌كرێت به‌لابردن و هه‌ڵكه‌وتنه‌وه‌ی ئه‌و ماددانه‌ی فڕێ ی داوه‌ وه‌ له‌سه‌ر خه‌رجی تایبه‌تی خۆی. 3ـ به‌نداوێك یان به‌ربه‌ستێك له‌سه‌ر ڕووبارێك یان جۆگه‌یه‌ك، كه‌ به‌دارستاندا ڕێره‌وئه‌كات، دروست بكات، یان هێڵی كاره‌بای پاڵه‌په‌ستۆ به‌رز ڕابكێشێت. 4ـ خۆی بگرێت له‌ پێشكه‌شكردنی یارمه‌تی بۆ كوژاندنه‌وه‌ی ئاگرێك كه‌ كه‌وتبێته‌وه‌ له‌ دارستان یان پارێزراوه‌كان، یان، به‌بێ پاساو، یارمه‌تیدان ڕه‌تبكاته‌وه‌. چواره‌م: سزا ئه‌درێت به‌به‌ندكردن بۆ ماوه‌ی شه‌ش مانگ كه‌متر نه‌بێت وه‌ به‌غه‌رامه‌ی دوو هێنده‌ی به‌های مادده‌ی (خه‌ڵوز) هه‌ر كه‌سێك هه‌ستا به‌ گواستنه‌وه‌ی و بردنی بۆ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم به‌بێ ره‌زامه‌ندی وه‌زاره‌ت وه‌ به‌پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: ئه‌و بڕوانامانه‌ی زانكۆ ده‌یبه‌خشێت به‌ یه‌كسان هه‌ژمار ده‌كرێن له‌گه‌ڵ ئه‌و بڕوانامانه‌ی زانكۆو كۆلێژه‌ حكومیه‌ هاوشێوه‌كانی ده‌یانبه‌خشن به‌ مه‌رجێك وه‌زاره‌ت په‌سه‌ندی بكات.

مادده‌ی بیست و چواره‌م

مادده‌ی بیست و چواره‌م: ژمێره‌كانی زانكۆ، به‌پێی یاسا ڕه‌چاوكراوه‌كان، ملكه‌چی ووردبینیی دارایی ده‌بێت.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌و لێبوردنه‌ باجكارانه‌ی له‌ یاسای وه‌به‌رهێنانی به‌ركار له‌ هه‌رێمدا ده‌قیان له‌سه‌ر كراوه‌ به‌سه‌ر زانكۆ تایبه‌ته‌كان پیاده‌ ده‌كرێت. دووه‌م: ئه‌و رێژه‌ 20%ی كه‌وا له‌ بڕگه‌ (سێیه‌م)ی مادده‌ (22)ی ئه‌م یاسایه‌ ده‌قی له‌ سه‌ر كراوه‌ كه‌ بۆ پێشخستنی زانكۆ ته‌رخان كراوه‌، له‌ باج ده‌بوردرێت.

مادده‌ی بیست و دووه‌م

مادده‌ی بیست و دووه‌م: یه‌كه‌م: دارایی زانكۆ یان كۆلێژ پێكدێت له‌: 1- به‌شداریكردنی لایه‌نی دامه‌زرێنه‌ری. 2- كرێی خوێندن. 3- به‌خشش و به‌خشین و باربوو وه‌سیه‌ت پێكراوو وه‌قفكراوه‌كان. 4- داهاتی چالاكیه‌ توێژینه‌وه‌یی و راوێژكاریی و راهێنانه‌كیی و هی تر. دووه‌م: زانكۆ بۆی هه‌یه‌ سامانه‌ گوێزه‌رو ناگوێزه‌ره‌كانی به‌وه‌ی له‌گه‌ڵ ئامانجه‌ زانستی و په‌روه‌رده‌ییه‌كانی ده‌گونجێت، وه‌به‌ربهێنێت. سێیه‌م: زانكۆ تایبه‌ته‌كان رێژه‌یه‌ك ته‌رخان ده‌كه‌ن كه‌ نابێت له‌ 20% پوختی قازانجه‌كیان كه‌متر بێت به‌مه‌به‌ستی دابینكردنی خه‌رجیه‌كانی فراوانكردن و پێشخستنی چالاكی زانكۆ، وه‌ك توێژینه‌وه‌ی زانستی و بڵاوكردنه‌وه‌، و ڕاهێنان، و گۆنگره‌ی زانستی، و ناردنه‌ده‌ره‌وه‌ بۆ مه‌به‌ستی زانستی إیفاد یان هه‌ر بوارێكی تر.

مادده‌ی یازده‌

مادده‌ی یازده‌: ده‌رمانساز، ئه‌م شه‌رتوشروتانه‌ی هه‌بێ، ئیجازه‌ی كردنه‌وه‌ی ده‌رمانخانه‌ی پێ ده‌درێ: 1. ناوی (عنوانی) ده‌رمانخانه‌كه‌ی. 2. گرێبه‌ستیی كرێگرته‌یی، له‌لایه‌ن دایه‌ره‌ی باجی عیقاره‌وه‌ ته‌ئیید كرابێ. 3. ناوه‌ بازرگانیه‌كه‌ی، له‌لایه‌ن ژووری بازرگانیه‌وه‌ ته‌ئیید كرابێ. 4. به‌ مه‌رجێ روبه‌ره‌كه‌ی له‌ (20) مه‌تری چوارگۆشه‌ كه‌متر نه‌بێ و، روو كاره‌كه‌شی له‌ (2،5) دوومه‌ترو نیو كه‌متر نه‌بێ. 5. ده‌بێ له‌ هه‌موو لایه‌كه‌وه‌، نزیكترین ده‌رمانخانه‌ له‌ سی مه‌تر كه‌متر لێیه‌وه‌ دوور نه‌بێ. 6. ئه‌گه‌ر ده‌رمانسازه‌كه‌ فه‌رمانبه‌ربوو، ده‌بێ دایه‌ره‌كه‌ی موافه‌قه‌ت بكات. 7. كاتی رووخان، یان سووتان، ده‌شێ ده‌رمانخانه‌كه‌، به‌ هه‌مان ئیجازه‌كه‌ی خۆیه‌وه‌ بگوازرێته‌وه‌ بۆ جێگایه‌كی دی له‌ هه‌مان ناوچه‌دا به‌ هه‌مان شه‌رتوشروت، ته‌نها مه‌رجی دووری ڵا ده‌رده‌چێ، تا ده‌گه‌رێته‌وه‌ بۆ جێگا ئه‌سڵیه‌كه‌ی خۆی یان به‌پێی شه‌رت و شروت ده‌رمانخانه‌یه‌كی دی ده‌كاته‌وه‌.

مادده‌ی نۆیه‌م

مادده‌ی نۆیه‌م: یه‌كه‌م: ده‌رمانسازی، ماوه‌ی پله‌ به‌پله‌ی پزیشكیی ته‌واوكردبێ، مافی خۆیه‌تی، پاش ده‌وامی رسمی، ده‌رمانخانه‌یه‌كی ئه‌هلی یان كۆگای ده‌رمان بكاته‌وه‌. دووه‌م: ده‌رمانسازی ماوه‌ی مه‌شقی ته‌واو كردبێ، مافی خۆیه‌تی، ده‌رمانخانه‌یه‌كی ئه‌هلی یان كۆگایه‌كی ده‌رمان له‌و قه‌زاو ناحیانه‌دا كه‌ ئیشی تێدا ده‌كا، بكاته‌وه‌.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة