مادده‌ی شه‌ست و چواره‌م: وه‌زیری داد بۆی هه‌یه‌ رێنمای بۆ ئاسانكردنی جێ به‌جێ كردنی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربكا.

مادده‌ی سیازده‌: 1/ ده‌سته‌ی گشتی به‌پێی ئه‌م یاسایه‌ له‌ هه‌موو ئه‌و ئه‌ندامانه‌ یا هه‌موو ئه‌و نوێنه‌رانه‌(المندوبین)ی كه‌ ئیلتيزاماتی خۆیان به‌جێهێناوه‌ پێكدێت. ده‌سته‌ی گشتی به‌ باڵاترین ده‌سه‌ڵاتی سه‌ندیكا له‌ قه‌ڵه‌م ده‌درێ و، له‌ رۆژی هه‌ڵبژاردنه‌كه‌وه‌ هه‌ر سێ ساڵ جارێ له‌سه‌ر بڕیاری ئه‌نجومه‌ن وداواكاریی نه‌قیب كۆبوونه‌وه‌ی گشتی و ئاسایی خۆی، له‌ باره‌گای سه‌ندیكادا، بۆ هه‌ڵبژاردنی نه‌قیب و هه‌شت ئه‌ندام و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ، بۆ ئه‌ندامێتی ئه‌نجومه‌ن ساز ده‌دا. (نیصاب)یش به‌ ئاماده‌بوونی زۆرینه‌ی ئه‌ندامانی ناونووسراو، یان زۆرینه‌ی نوێنه‌ران دێته‌جێ. ئه‌گه‌ر نیصابیش نه‌هاته‌جێ، ئه‌وا دوای به‌سه‌رچوونی پازده‌ رۆژ به‌سه‌ر كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌مدا هه‌ڵبژاردن له‌ كات و جێگه‌ی دیا.كراودا ده‌ست پێ ده‌كا، له‌م باره‌دا نیصاب، به‌ ئاماده‌بوونی سێیه‌كی ئه‌ندامان، یا نوێنه‌ران دێته‌جێ، ده‌نا، ئه‌گه‌ر نه‌هاته‌ جێ، ئه‌وه‌ له‌م باره‌دا ئه‌نجومه‌نی پێشتر بۆ خولێكی تریش به‌رده‌وام ده‌بێ. 2/ئه‌گه‌ر ژماره‌ی ئه‌ندامانی سه‌ندیكا له‌ (500) پێنج سه‌د ئه‌ندام زیاتر بن، ئه‌وه‌ هه‌ڵبژاردن له‌م باره‌دا، له‌ رێگه‌ی نوێنه‌ران (المندوبین) وه‌ ده‌كرێ، رێژه‌ی نوێنه‌رایه‌تیش له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ یا له‌لایه‌ن جێگری ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ دیارده‌كرێ به‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكاكه‌شه‌وه‌.

مادده‌ی چوارده‌م: 1/ ئه‌گه‌ر سێیه‌كی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی، وای به‌باش بزانن كه‌ ده‌سته‌ی گشتی بانگهێشت بكرێ كۆبوونه‌وه‌یه‌كی نا ئاسایی ساز بدا، یان ئه‌نجومه‌ن به‌ بڕیارێكی هۆدار داوای كۆبوونه‌وه‌یه‌ بكات، ئه‌وه‌ له‌م باره‌دا ده‌شێ ئه‌نجومه‌ن به‌ پێی ئوسوڵ بانگهێشته‌كه‌ ده‌ربكا و له‌ ماوه‌ی مانگێكدا كه‌ له‌ رۆژی تۆماركردنی داواكارییه‌كه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا رۆژی كۆبوونه‌وه‌كه‌ دیاری بكات. 2/ ده‌سته‌ی گشتی ناشێ گفتوگۆ له‌سه‌ر غه‌یری ئه‌و مه‌سه‌لانه‌ بكا كه‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌ی بۆ سازدراوه‌، ته‌نها ئه‌وانه‌ نه‌بێ كه‌ پێوه‌ندییان به‌و مه‌سه‌لانه‌وه‌ هه‌یه‌، یان لق و باڵی ئه‌و مه‌سه‌لانه‌ بن.

مادده‌ی بیست و شه‌ش: لیژنه‌ی لق ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ی هه‌یه‌: 1/بڕیاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی و ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا ده‌خاته‌ كار. 2/خزمه‌تگوزارانی لق داده‌مه‌زرێنێ و كرێیان دیاری ده‌كا. 3/نوێنه‌رێ داده‌نێ كه‌ له‌ لیژنه‌ ره‌سمیه‌كاندا لق بنوێنێ. 4/پێشنیار و ئامۆژگاری له‌ باره‌ی كاروباری لقه‌وه‌، پێشكه‌ش به‌ ئه‌نجومه‌ن ده‌كا بۆ ئه‌وه‌ی بڕیاری له‌سه‌ر بدا. 5/له‌ چوارچێوه‌ی بوجه‌ی لقدا سه‌رف و خه‌رجی پێویست بۆ كاروباری لق ئه‌نجام ده‌دا و راپۆرتی دارایی و حسابی كۆتاش پێشكه‌ش به‌ ئه‌نجومه‌ن ده‌كا. 6/لێژنه‌گه‌لی لق بۆ وه‌دیهانینی ئامانج و مه‌به‌ستی سه‌ندیكا پێك ده‌هێنێ. 7/ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ش كه‌به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا پێی ده‌دا، هه‌ڵیان ده‌سوڕێنێ.

مادده‌ی شه‌ست و پێنجه‌م: كار به‌هیچ ده‌قێكی تر ناكرێ كه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك بێ.

مادده‌ی شه‌ست وشه‌شه‌م: ده‌بێ وه‌زیره‌ په‌یوه‌نداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێ به‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی شه‌ست وحه‌وته‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ڕۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ ڕۆژنامه‌ی ره‌سمیدا كاری پێ ده‌كرێ.

مادده‌ی یازده‌م: گوژمه‌ پاره‌ی پیتاكانه‌ی كه‌ به‌ وه‌زاره‌ته‌كان و لایه‌نه‌ نه‌به‌ستراوه‌كان به‌ وه‌زاره‌ته‌وه‌ به‌خشراون دوای قه‌بوولأ كردنی له‌لایه‌ن وه‌زیری داراییه‌وه‌ ده‌بێته‌ داهاتی كۆتایی بۆ بودجه‌ی گشتی به‌ مه‌رجێك وه‌زیری دارایی له‌ پشتیوانه‌ی وه‌زاره‌ت یان بۆ لایه‌نه‌ نه‌به‌ستراوه‌كان به‌ وه‌زاره‌ته‌وه‌ ته‌رخان بكات تاكو خه‌رج بكرێ بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ی كه‌ له‌ پێناوی دا به‌خشراوه‌.

مادده‌ی پێنجه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێكی یاسایی یان بڕیارێكی ناكۆك له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ناكرێت.

مادده‌ی یه‌كه‌م: (400/869/234/1) دینار بۆ مه‌سره‌فی ساڵی 1993ی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی كوردستانی عێراق و وه‌زاره‌ته‌كان و به‌رێوه‌به‌ریتییه‌كانی هه‌رێمی كوردستانی عێراق ته‌رخان ده‌كرێت.

مادده‌ی ده‌یه‌م: رۆژنامه‌وان شایسته‌ی ته‌واوی مافه‌كانی خانه‌نشینه‌: یه‌كه‌م: ئه‌گه‌ر رۆژنامه‌وانێ له‌ كاتی كارو پیشه‌ رۆژنامه‌وانی یه‌كه‌یداو به‌و هۆیه‌وه‌ ئه‌مری خوا بكا یان شه‌هید ببێ، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا خاووخێزانی موسته‌هه‌قی مافی خانه‌نشینی ده‌بن. دووه‌م: ئه‌گه‌ر له‌ كاتی كارو پیشه‌ رۆژنامه‌وانی یه‌كه‌یداو به‌و هۆیه‌وه‌ دوچاری په‌ككه‌وته‌یی بوو و، به‌ ته‌واوی و به‌رده‌وام له‌ كارو پیشه‌ رۆژنامه‌وانی یه‌كه‌ی خست، به‌ مه‌رجێ بڕیاری لیژنه‌یه‌كی پزیشكیی پسپۆڕو ره‌سمیی بۆ ده‌رچووبێ.

مادده‌ی هه‌شته‌م: نابێ ئه‌ندام پایه‌ی نه‌قیبی وئه‌م پایانه‌ی خواره‌وه‌ پێكه‌وه‌ كۆبكاته‌وه‌: 1. سه‌رۆكایه‌تی په‌رله‌مان. 2. وه‌زیر یان بریكاری وه‌زیر له‌ وه‌زاره‌ته‌كانی هه‌رێمدا. 3. به‌ڕێوبه‌ری گشتی له‌ وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی و كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تیدا. 4. به‌ڕێوبه‌ری كۆمپانیایه‌كی بازرگانی.

مادده‌ی حه‌وته‌م: 1. نوێ كردنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی ده‌ستدانه‌ پیشه‌ له‌ ماوه‌ی مانگی كانوونی دووه‌می هه‌موو ساڵێكدا ئه‌نجام ده‌درێ وئه‌گه‌ر هه‌ر ئه‌ندامێك له‌و ماوه‌یەدا دواكه‌وت به‌بێ عوزری ڕه‌وای وا كه‌ ئه‌نجوومه‌ن قه‌ناعه‌تی پێ بێ، له‌ ده‌ست دانه‌ پیشه‌كه‌ی قه‌ده‌غه‌ ده‌كرێ ومۆڵه‌تی كاركردنی پێ نادرێـته‌وه‌ تاكو دوو قات ئابۆنه‌ی نوێ كردنه‌وه‌ی نه‌دات. 2. ئه‌گه‌ر ئه‌ندام له‌ نوێ كردنه‌وه‌ی مۆڵه‌ته‌كه‌ی بۆ دوو ساڵی یه‌ك له‌ دوا یه‌ك دواكه‌وت وهیچ عوزرێكی ڕه‌وای نه‌بوو، ئه‌وا ناوی له‌ تۆماری سه‌ندیكا ده‌گوژێندرێته‌وه‌ وماوه‌ نادرێ ده‌ست بداته‌ پیشه‌كه‌ی و، ئه‌گه‌ر ویستی دووباره‌ ناوی تۆمار بكرێته‌وه‌ ده‌بێ ئابوونه‌ی چوونه‌ ناو سه‌ندیكا وئابوونه‌ی نوێ كردنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی ده‌ست دانه‌ پیشه‌كه‌ی دووقات بدات. 3. ئه‌گه‌ر ئه‌ندامێ، مه‌رجێ له‌مه‌رجه‌كانی چوونه‌ ناو سه‌ندیكای له‌ده‌ست دا ئه‌وه‌ مافی ئه‌ندامییه‌كه‌ی له‌ ده‌ست ده‌دا وبه‌ بڕیارێكی ئه‌نجوومه‌ن پیشه‌كه‌ی لێ قه‌ده‌غه‌ ده‌كرێ، به‌ڵام بۆی هه‌یه‌ له‌به‌رده‌م دادگای پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێمدا له‌ ماوه‌ی (30) رۆژدا كه‌ له‌ رۆژی ئاگاداركردنییه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا تانه‌ له‌ بڕیاره‌كه‌ بدات، بڕیاری دادگاش چی بێ هه‌ر ئه‌وه‌یه‌ و ده‌بڕدرێته‌وه‌.

مادده‌ی یازده‌یه‌م: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا تایبه‌تمه‌نده‌ به‌ جێبه‌جێ كردنی ئه‌وانه‌ی خواره‌وه‌: 1. كاركردن له‌ پێناو به‌دی هێنانی ئه‌ركه‌كانی سه‌ندیكا به‌ پێی ئه‌وه‌ی كه‌ له‌ مادده‌ی سێیه‌می ئه‌و یاسایه‌ هاتووه‌. 2. پێشكه‌ش كردنی پێشنیاز له‌باره‌ی هه‌موار كردنی یاسای سه‌ندیكا و پێره‌وی ناوخۆ، بۆ ده‌سته‌ی گشتی. 3. جێ به‌جێ كردنی بڕیاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی. 4. دامه‌زراندنی كرێكاری خزمه‌تگوزاری بۆ سه‌ندیكا و ده‌ستنیشان كردنی كرێیه‌كانیان و هه‌موار كردنیان. 5. ته‌ماشاكردنی داواكاری بۆ هاتنه‌ ناو سه‌ندیكا و بریاردان له‌سه‌ر قبووڵ كردنی ئه‌ندام و به‌شداربووان. 6. هه‌ڵبژاردنی نوێنه‌ری سه‌ندیكا له‌ لیژنه‌ ره‌سمییه‌كان و هی تریشدا ئه‌گه‌ر نه‌قیب نه‌بووبێته‌ نوێنه‌ری سه‌ندیكا. 7. ناردنی ئه‌و كێشه‌ و شكایه‌تانه‌ی كه‌ بۆی دێ، بۆ لیژنه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان. 8. دامه‌زراندنی لقی سه‌ندیكا له‌ پارێزگاكانی هه‌رێم به‌ پێی مه‌رجه‌كانی دیاری كراو له‌ پێره‌وی ناوخۆی سه‌ندیكادا. 9. پێكه‌وه‌نانی لیژنه‌ی لاوه‌كی بۆ به‌دی هێنانی مه‌به‌سته‌كانی سه‌ندیكا. 10. بڕیار دان له‌سه‌ر واز هێنانی نه‌قیب یا جێگره‌كه‌ی یاخود هه‌ر ئه‌ندامێكی سه‌ندیكا یا لیژنه‌كانی. 11. دامه‌زراندنی نوێنه‌ری سه‌ندیكا له‌و پارێزگایانه‌ی كه‌ لقی سه‌ندیكایان نییه‌. 12. دامه‌زاندنی وردكاری ژمێریاری بۆ ئه‌نجامدانی وردكاری ساڵانه‌. 13. رێكخستنی پلیتی هه‌ڵبژاردن و به‌ڵگه‌نامه‌كانی دیكه‌و سه‌رپه‌رشتی كردنی كرداری هه‌ڵبژاردن به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌. 14. ده‌رهێنانی رێنمایی گونجاو له‌گه‌ڵ ئه‌م یاسایه‌ و پێره‌وی ناوخۆدا به‌مه‌به‌ستی ئاسان پیاده‌ كردنی. 15. مافی قه‌رزكردن و به‌ قه‌رزدان و پێشكه‌شكردنی یارمه‌تی دارایی هه‌یه‌، به‌و شێوه‌یه‌ی كه‌ مه‌به‌سته‌كانی سه‌ندیكا به‌دی بێنێ. 16. دامه‌زرراندن و به‌رێوه‌بردنی یانه‌كانی هونه‌رمه‌ندان به‌ پێی یاسای كۆمه‌ڵه‌كان و پێره‌وی تایبه‌ت به‌و یاسایه‌.

مادده‌ی دووه‌م: ئامانجی وه‌زاره‌ت دانانی بنچینه‌ گشتییه‌كانی به‌رێوه‌بردن و رێكخستنی ده‌رامه‌تی دارایی و ئابوورییه‌ و، چاودێری گونجانی هه‌ڵسوكه‌وته‌كانی و وه‌دیهێنانی چاكترین به‌كارهێنانی ده‌كات و بنچینه‌و ئاراسته‌كانی پلاندانانی دارایی و ئابووری هه‌رێم داده‌نێت و چوارچێوه‌ی گشتی به‌رفراوانی ره‌گه‌زه‌كانی(العناصر) پلانی دارایی و ئابووری له‌ چوارچێوه‌ی سیاسه‌تی گشتی و پلانی گه‌شه‌پێدانی بۆ هه‌رێم ده‌ست نیشان ده‌كات.

مادده‌ی دوازده‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتیی خانه‌نشینی: یاساكانی خانه‌نشینی جێبه‌جێ ده‌كات و خزمه‌تی كارمه‌نده‌كانی هه‌رێم له‌ فه‌رمانبه‌ر و سه‌رباز و هێزه‌كانی ئاسایشی ناوخۆ ده‌ژمێرێ، بۆ ئه‌وه‌ی مووچه‌و پاداشتی خانه‌نشین بۆ خۆیان و خێزانه‌كانیان ببڕێته‌وه‌و بۆ موسته‌حه‌قه‌كانیان خه‌رجی بكات و، بنه‌ماو مه‌بده‌ئیش داده‌نێ و رێنمایی ده‌رده‌چوێنێ و پێشنیار بۆ په‌ره‌پێدانی ئه‌م یاسایانه‌ له‌به‌ر رۆشنایی كاره‌تازه‌ په‌یدا بووه‌كان(ما یستجد من امور) به‌رز ده‌كاته‌وه‌، هه‌روه‌ها ئه‌و گیروگرفتانه‌ش كه‌ له‌ كاتی جێبه‌جێ كردندا له‌ چوارچێوه‌ی سیاسه‌تی دارایی هه‌رێمدا رووبه‌رووی ده‌بێته‌وه‌، به‌رێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات كه‌ بڕوانامه‌ی زانكۆیی به‌ده‌ست هێنا بێت و به‌ ئه‌زموون و پسپۆر بێت و به‌رێوه‌به‌رایه‌تییه‌كانی خانه‌نشینی له‌ هه‌رێمدا پێوه‌ ده‌لكێ.

مادده‌ی یانزه‌م: ئه‌م مادده‌یه‌ی خواره‌وه‌ بۆ یاساكه‌ دووباره‌ به‌ زنجیره‌ی مادده‌ی بیسته‌م زیاد ده‌كرێ و به‌م شێوه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: مادده‌ی بیسته‌م (دووباره‌) پێویسته‌، به‌رێوه‌به‌ری گشتی په‌روه‌رده‌، ئه‌م خه‌سڵه‌تانه‌ی خواره‌وه‌ی تێدا به‌دی بكرێت: أ- ده‌بێ بڕوانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆی به‌ ده‌ست هێنا بێ و، خزمه‌تیشی له‌ په‌روه‌رده‌دا، له‌(15) ساڵ پتربێ. ب- به‌ كه‌سایه‌تی به‌هێزو ده‌ستپاكی وناوبانگی باش ناسراوبێ وله‌ نێو ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی وانه‌ بێژان ومامۆستایاندا شاره‌زاو به‌توانا بێت.

مادده‌ی سێیه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ كار.

مادده‌ی سیازده‌: 1. ئه‌گه‌ر شه‌رتوشرووتی ته‌واوی هه‌بێ، ئه‌وا سندوق (720) دینار مووچه‌ی خانه‌نشینی، مانگانه‌، به‌ رۆژنامه‌وان ده‌دا. 2. ئه‌و مافه‌ خانه‌نشینی یه‌ی به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ دراوه‌، له‌گه‌ڵ هیچ مافێكی خانه‌نشینی دیكه‌دا کە یاسایه‌كی خانه‌نشینی دیكه‌ یان سندوقێكی خانه‌نشینی دیكه‌ پێی دانێ ناشێ كۆبكرێته‌وه‌ و له‌ دوو لایه‌نه‌وه‌ مافی خانه‌نشینی وه‌ربگرێ.

مادده‌ی چوارده‌: ئه‌و ماوه‌و مووده‌تانه‌ی خواره‌وه‌، بۆ خانه‌نشینی به‌ خزمه‌ت داده‌نرێن: 1. ماوه‌ی نه‌خۆشی و (اصابة‌) كه‌ رۆژنامه‌وانی له‌كارخستبێ وله‌ سێ ساڵ زیاتر نه‌بێ و بڕیاری لیژنه‌یه‌كی پزیشكیی پسپۆری له‌گه‌ڵ بێ. 2. ماوه‌ی به‌ندی (حه‌پسی) كه‌ به‌ بڕیاری حوكمێ به‌سه‌ر رۆژنامه‌واندا ده‌رچووبێ و ئازادیی لێ به‌ربه‌ست كردبێ یان ماوه‌ی گرتنی یان ده‌ست به‌سه‌ر كردنی كه‌ هۆی سیاسییان بووبێ و له‌ به‌رژه‌وه‌ندی باڵای گه‌ل و فیدرالیزمی هه‌رێمی كوردستان لایان نه‌دابێ. 3. ماوه‌ی بێ به‌ش بوونی رۆژنامه‌وان له‌ كارو پیشه‌كه‌ی خۆی بەهۆی داخستنی ئه‌و ده‌زگا رۆژنامه‌وانی یه‌ یان ئه‌و ده‌زگای راگه‌یاندنه‌ كه‌ ئیشی تێدا ده‌كات، به‌مه‌رجێ ئه‌و له‌ كار بێ به‌شبوونه‌ یان ئه‌و داخستنه‌ پێچه‌وانه‌ی به‌رژه‌وه‌ندی گه‌لی كوردستان نه‌بووبێ. 4. ماوه‌ی نێوان دوو ئه‌ركی رۆژنامه‌وانی كه‌ رۆژنامه‌وان له‌و به‌ینه‌دا بێ كاربووه‌و له‌ پیشه‌كه‌ی خۆی به‌ دووربووه‌، به‌ مه‌رجێ له‌و ماوه‌یه‌دا ئیش و كارێكی دیكه‌ی نه‌كردبێ یاسایه‌كی دیكه‌ بیگرێته‌وه‌. 5. ئه‌و ماوه‌یه‌ی كه‌ له‌سه‌ر ره‌زامه‌ندیی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكای رۆژنامه‌وانانی كوردستان به‌ خوێندنه‌وه‌ خه‌ریك بووه‌، به‌مه‌رجێ له‌ چوار ساڵ نه‌ترازێ و بۆ وه‌رگرتنی بڕوانامه‌یه‌كی زانستیی بڕوا پێكراو بووبێ.