أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی پهنجا و نۆیهم:
ماددهی پهنجا و نۆیهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی رهسمیدا كاری پێ دهكرێ.
ماددهی پهنجاو ههشتهم:
ماددهی پهنجاو ههشتهم: دهبێ ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكا.
ماددهی سی و ههشت:
ماددهی سی و ههشت: یهكهم: لهگرێبهستی نهوت دا مهرجهكانی پهیڕهوكراو دیاریدهكرێت كه پهیوهست بهگازی سروشتی بهیاوهر و گازی سروستی بێ یاوهر، بهجۆرێك پهرهسهندنی گازی سروشتی لهههرێم دا ئاساندهكات. دووهم: ئهو مهرجانه ههندێ خاڵی تێدایه، زۆرترین سوودی له بڕهكانی زیاده لهگازی سروشتی بهرههمهێندراو مسۆگهر دهكات، وه چهند خاڵی دیكهش له سووتانی گازی سروشتی كهمدهكاتهوهو بهپێی پێوانهكانی نێودهوڵهتی پهیڕهوكراو لهو پیشهسازیهدا. سێیهم: بهپێی گرێبهستی نهوت وهزیر ڕێگای ههڵسهنگاندنی گازی سروشتی دیاریدهكات بهپێی ڕێنماییهكانی تایبهتی بهجۆرێك دهبێ بهمهرجی بهپێی پێوانهكانی نێودهوڵهتی پهیڕهوكراو لهو پیشهسازیهدا بێ،و ئاستێكی بهرزی داهاتهكان بۆ گهل له ههرێمء عێراقدا مسۆگهردهكات.
ماددهی سی و نۆ:
ماددهی سی و نۆ: وهزارهت بۆی ههیه گرێبهستی خزمهتگوزارییهكان وبهڕێوهبردنی كێڵگهكان و دامهزراندن و دابین كردن و بنیاتنان و ڕاوێژكاری و ههرگرێبهستێكی دیكهی بۆ بهڕێوهبردنی سامانه نهوتییهكان له ههرێم دا ئهنجام بدات بهشێوهیهكی كاریگهر، ئهو گرێبهستانه خاڵهكانی هاندان لهخۆی دهگرێ بۆ هاندانی بهڵێندهر بۆ ئهنجامدانی كارو تهواوكردنی بهماوهیهكی كهم و بهدیهێنانی ئهو ئامانجانهی كه بههایهكی بهرزی ههیه.
ماددهی چلهم:
ماددهی چلهم: یهكهم: بهڵێندهر و كهسی ڕێپێدراو وههركهسێك پهیوهندی بهپڕۆسهكانی نهوت ههبێ پێویسته دانی باجی داسهپاو لهلایهن حكومهتی ههرێمهوه بخهنه ئهستویان لهوانهش: 1- باجی ڕووی زهوی. 2- باجی دهرامهت. 3- باجی دهرامهتی كۆمپانیاكان. 4- ڕهسمی گومرگ و ههرباجێكی دیكهی هاوشێوه. 5- باجی قازانجهكانی لهناكاو یان باجی زێده قازانجهكان. 6- ههر باجێكی دیكه وهردگیرێت یان دهدرێت وهك ڕهسمهكان بهپێی گرێبهستی نهوت. دووهم: دهكرێ بهیاسا له گرێبهستی نهوت دا لهباجدانی بهڵێندهر خۆشبن. سێیهم: باجه داسهپاوهكان لهلایهن حكومهتی ههرێم، تهنیا ئهو باجانهن كهبهسهر پڕۆسهكانی نهوت پیاده دهكرێ.
ماددهی چل و یهك:
ماددهی چل و یهك: یهكهم: ههژمار كردنی بڕه نهوتی تایبهتی بهموڵكانه بهپیادهكردنی ڕێژهی سهدی كه له گرێبهستهكهدا ئاماژهی پێكراوه جێبهجی دهكرێت . دووهم: وهزارهت بۆی ههیه له دوای وهرگرتنی رهزامهندی ئهنجوومهنی ههرێمی موڵكانهی عهینی یان بهكاش وهرگرێ، پێویسته مانگانه یان وهرزی بهپێی مهرجهكانی گرێبهست بدرێ. سێیهم: وهرگرتنی بڕه پارهكانی له موڵكانه پهیدادهبێ بهپێی نرخهكانی بازاڕی جیهانی نهوت دهبێ، لهحاڵهتی نهفرۆشتنی بۆ لایهنێكی سێیهمی بێلایهنهوه.
ماددهی چل و دوو:
ماددهی چل و دوو: : دهبی بهلێندهر فرۆشتن و گلدانهوهی ههر بڕه نهوتێكی خاو ئهنجام بدات كه وهزیر پێیوایه ئهو بڕانه پێویسته بۆجێ بهجێ كردنی پێداویستییهكانی ناوخۆیی، وه نرخی فرۆشتنی نهوتی خاو بهپیی گرێبهستهی بهركار دیاری دهكرێت یان هاوشێوهی نرخی بازار ئهگهر گرێبهستهكه ئهوهی له خۆ نهگرتبێت.
ماددهی چل و سێ:
ماددهی چل و سێ : نابێت وهزیر نوێنهرایهتی ههرێم بكات لهپشت بهستن به پاراستهی حكومهت له گرێبهسته نهوتییهكان ئهوهی پهیوهسته به ڕێكاره یاسایهكانء جێبهجێكردنی حوكمهكانی بڕیارلێدراو.
ماددهی چل و چوار:
ماددهی چل و چوار: یهكهم: كهسی ڕێپێدراو پابهند دهبێت بهپێشخستن بۆ: 1- كۆمپانیاكانی ناوخۆو بهتوانا له ههرێمء ناوچهكانی دیكهی عێراق بهپێی ئهمانهی خوارهوه: أ- كۆمپانیایهكی ڕاستهقینه بێت پهیوهندی نهبێت به كهسێك كه خزمهتی گشتی لهئهستۆ بێت بهشێوهیهكی ڕاستهوخۆو ناڕاستهوخۆ. ب- پێویسته توانا و لیهاتووی پێویستی ههبێت بۆ بههێزكردنی پڕۆسهكانی نهوت كه كهسی ڕێپێدراو جێبهجێی دهكات. ج- ڕهزامهندی وهزیر بهدهست بێنێ بهپێی ڕێنماییهكانی لێیهوه دهركراون. 2- دامهزراندنی كهسهكانی ههرێم و ناوچهكانی دیكهی عێراق، كه پێویسته ئهو كهسانه ئامادهكرابن و تواناو شارهزایی پێویستیان ههبێ بۆ جێبهجێكردنی كارهكه. 3- بۆ كڕینی بهرههمهكانی ناوخۆو فهراههمكردنی خزمهتگوزاریهكان لهههرێم و ناوچهكانی دیكهی عێراق له حاڵهتی ركابهریكردنی لهگهڵ هی دیكهدا لهرووی نرخ و چۆنایهتی توانایی فهڕاههمكردنی. دووهم: وهزیر كهسی ڕێپێدراو كه هاوبهشی ههیه له كۆمپانیاكانی ناوخۆ پێش خهڵكی دیكه دهخات.
ماددهی پهنجاو پێنج:
ماددهی پهنجاو پێنج: یهكهم: كار پێسپێردراوی گشتی یان منداڵهكانی یان خێزانهكانی وه ههر كهسێك لهبهرژهوهندی ئهو كاربكات قهدهغهیه ئهم شتانهی خوارهوه بهدهست بێنێ: 1- ههر سوودیك و تایبهتیهك، چ ڕاستهوخۆو ناڕاستهوخۆ له مۆڵهته كهدا. 2- ههربهشێك له كۆمپانیا (یان لقهكانی) كه خاوهن مۆڵهته چ ڕاستهوخۆو ناڕاستهوخۆ تهنیا ئهگهر كۆمپانیا بهشهفافیهت بهتایبهتی كرابێ. دووهم: وهزیر ڕێنماییهكانی تایبهتی دهردهكات كه ههر فهرمانبهرێكی گشتی له وهزارهت دا پێویسته بهیاناتێك پێشكهش بكات وموڵكهكانی بهدیاربخات و ئهو بهیاناتانه سهبارهت بهو كهسانهی كه پلهی فهرمانبهریهتیهكهیان تایبهته ڕادهگهێنرێ.
ماددهی پهنجاوشهش :
ماددهی پهنجاوشهش : یهكهم :دهرههق بهكهسی ڕێپێدراو ڕێكارهكانی ئاماژهی بۆ كراوه لهبڕگهی دووهم لهم مادهیهدا وهردهگیرێ ئهگهر: 1- سهرپێچی كرد له یاساكانی ههرێم پهیوهست به نهمانی گهندهڵی. 2- كۆسپی خستهبهردهم كارهكانی پشكێنهری گشتی بهشێویهكی ڕاستهوخۆ یان ناڕاستهوخۆو بهههرهۆكارێك بێت. 3-ههلسان به یان بهشداریكردن له پێشكهشكردنی داواكاری یان ههر ڕاپۆرتێكی فهڕمی یان بهڵێنی نوسراو پێشكهشكرد بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه، زانیاری درۆ یان دهسخهڵهتداتن لهخۆی گرتبێ بهشێوهیهكی ئهنقهست بێ یان بێ ئهنقهست بێ. 4- بهدهستی هێنا یان كڕین و فرۆشتن یان وهرگرتن یان مامهڵهی بهزانیاری و بهیانهكان كرد كه موڵكی ههرێمه و ههروهكو لهماددهی سی و دووهمی ئهم یاسایهدا هاتووه كه له چوارچیوهی مۆڵهت نهبێت یان بهڕێپێدانی وهزیر نهبێ. دووهم: ئهگهر سهلمێنرا بۆ وهزیر كه كهسی ڕێپێدراو یهكێك لهو كارانهی كه له بڕگهی یهكهمی ئهم ماددهیهدا هاتووه ئهنجامی داوه ئهم ڕێكارانهی خوارهوه دهرههقی وهردهگیرێ سهرهرای ههلسوكهوتهكانی جهزایی: 1- مۆڵهتهكهی چ ههمووی یان بهشێكی ههڵدهوهشێتهوه. 2- بێ بهری دهبێ له بهشدار كردن لهكهمكردنهوهو مهزادكردنی پهیوهست به پڕۆسهكانی نهوت و بهتایبهتی ئهوهی پهیوهندیداره به مۆڵهتهكان و دابین كردنی كاڵاو خزمهتگوزاریهكان. 3- بێ بهری دهكرێ له كارهكانی بیناكردن لهو حاڵهتانهی كه دهبێته هۆی زیان گهیاندن به بهرژهوهندی گشتییهوه. 4- بێ بهری دهكرێ له ئهنجامدانی چاڵاكیهكانی پهیوهست بهپڕۆسهكانی نهوت بۆ ماوهی كه له دوو ساڵ كهمتر نهبێت. 5- بڵاوكردنهوهی درێژهی تایبهت بهو كارانه.
ماددهی پهنجا و حهوتهم:
ماددهی پهنجا و حهوتهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانی جێبهجێكردنی ئهم یاسایه دهربكا.
ماددهی پهنجا و شهشهم:
ماددهی پهنجا و شهشهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانی ئهو یاسایهدا ناكۆك بێ.
ماددهی پهنجاو پێنجهم:
ماددهی پهنجاو پێنجهم: 1-گشت ئهو شهقامانهی دهكهونه سنووری شارهوانی یهوه و بهكار هێنانیان بۆ سوودی گشتی وازی لێ هێنراوه له كاتی جێبه جێ كردنی ئهو یاسایهدا ههن یا ئهوانهی دوای به پێی یاسا رهچاو كراوهكان وهها یان لێدێ یا ئهوانهی دوای گۆرینیان دهكهوه سنووریهوه ههموو زهوی و زارهكانیوهزارهتی دارایی كه دهكهونه سنووریهوه ئهو زهوی و زارانهی نابنه موڵكی هیچ كهس، بهبێ بریتی (بدون عوچ) به ناوی شارهوانییهوه تۆمار دهكرێن و فهرمانگهكانی تۆماری موڵكداری (التسجیل العقاری) دهبێ ئهو موڵكانه له تۆمارهكانیدا راستهوخۆ بهبێ رهسمدان به ناوی شارهوانی یهوه تۆمار بكهن. 2-نابێ (افراز) لهو زهوی و زارانهدا كه دهكهونه سنووری شارهوانی یهكانهوه بۆ مهبهستی نیشتهجێ بوون و پیشهسازی بكرێ تهنها به بڕیاری وهزارهت نهبێ و بهم جۆره: أ-ئهو زهوی و زارانهی دهكهونه دهرهوهی سنووری شارهوانی ی پۆلی تایبهتی یهوه به ماوهی (10) ده كیلۆ مهتر. ب-ئهو زهوی و زارانهی دهكهونه دهرهوهی سنووری شارهوانی ی پۆلی مومتازهوه به ماوهی (7) حهوت كیلۆ مهتر. ج- ئهو زهوی و زارانهی دهكهونه دهرهوهی سنووری شارهوانی ی پۆلی تایبهتی یهوه به ماوهی (5) پێنج كیلۆ مهتر. د- ئهو زهوی و زارانهی دهكهونه دهرهوهی سنووری شارهوانی ی پۆلی دووهم و سێیهم و چوارهمهوه به ماوهی (3) سێ كیلۆ مهتر 3-دهبێ نهخشهكێشانی ئاوهدانی به رێكخستنی له گهڵ شارهوانی پێوانه و پارهی پێویست ئهو تۆ دابنێن كه چۆنێتی ی (افراز)ی ئهو زهوی و زارانه روون بكاتهوه.
ماددهی پهنجا و چوارهم:
ماددهی پهنجا و چوارهم: 1-نیشتهجێی خاوهن ئههلیهتی تهواوی ا(لاهلیه الكامله) ئهو موڵكهی ئاوهرۆیهكی ئاوی پیس یا لێرژاوی (فائچه) لێ دهخاته سهر شهقام یا حهوزیچكی لهسهر شهقام بۆ دروست دهكا به ماوهیهك حهپس له ده رۆژ زیاتر نهبێ یا به غهرامهیهك كه له سهد دینار زیاتر نهبێ یا به ههردووكیان سزا دهدرێ و دادگا بڕیار دهدا كه له ماوهی سی رۆژ له لایهن نیشتهجێ ی خانووهكه وه ئاوهرۆكه ههڵبگیرێ و حهوزهكه پر بكرێتهوه و به پێچهوانهوه شارهوانی ئهو كاره دهكا و نیشتهجێ ی خانووهكه مهسرهفهكهی دهكهوێته ئهستۆ. 2-نێشتهجێی خاوهن ئههلیهتی تهواوی ئهو خانووهی پیسی و زبڵ و ئاوی پیس فرێدهداته سهر شهقام به غهرامهیهك كه له پهنجا دینار زیاتر نهبێ سزا دهدرێ.
ماددهی پهنجا وحهوت:
ماددهی پهنجا وحهوت: بهكارهێنانی رێژهیهك له داهاته نهوتییهكان بۆ پاراستنی مافهكانی نهوهكانی داهاتوو و داراكردنی پرۆژه ستراتیژیهكان و پشتگیری كردنی ژینگه وخێزانی شههیدان و پشتگیری پێداویستییهكانی پێویست بۆ هاولاتیانی كوردستان به جۆرێك دادپهروهری له نێوان پێكهاتهكانی نهتهوهیی وئایینی بێنێتهدی ئهوهش به یاسا رێك بخری.
ماددهی پهنجا و ههشت:
ماددهی پهنجا و ههشت: حكومهتی ههرێم بنیاتنانهوهی ئهو ناوچانهی كه پڕۆسهكانی نهوتی تێدا ئهنجام دهدرێت لهبهر چاو دهگرێت و پشتگیری ئهنجومهنهكانی ناخۆیی وشارهوانی ئهم ناوچانه دهكات و خاوهن زهوییهكان قهربوو دهكات بهپێی یاسا به جۆرێك دادپهروهری بێنێتهدی. .
ماددهی پهنجا ونۆ:
ماددهی پهنجا ونۆ: یهكهم: كاربههیچ دهقێكی یاسایی یان بریاریك ناكرێ گهر لهگهل حوكمهكانی ئهم یاسایه كۆك نهبێت. دووهم: حوكمهكانی یاسای وهبهرهێنانی ههرێمی كوردستانی ژماره (4)ی ساڵی 2006 بهسهر پڕۆسهكانی نهوت دا جێبهجێ ناكرێت.
ماددهی شهست:
ماددهی شهست: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆجێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنی.
ماددهی شهست و یهك :
ماددهی شهست و یهك : ئهم یاسایه له ڕۆژی دهرچونییهوه جێبهجێ دهكرێ وه له ڕۆژنامهی فهڕمی (وهقائعی كوردستان) بڵاودهكرێتهوه.