أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی پازدهیهم:
ماددهی پازدهیهم: كارو ئهركهكانی سهرۆكی دهزگا ئهمانهن: 1. بهرپرسی بهرێوهبردنی دهزگاكهیه و بهرپرسیاریشه له جێبهجێ كردنی ئهرك و كارهكانی به پێی بڕیارهكانی ئهنجومهنی بهرێوهبردن. 2. دهرچواندنی رێنمایی پێویست بۆ رواندنی كار له دهزگاكهدا به پێی یاسا و پێره و بڕیارهكانی ئهنجومهنی بهرێوهبردن. 3. پێشنیازكردنی پلان و بهرنامهی ئهنجومهنی بهرێوهبردن. 4. سهرپهرشتی كردنی رێكخستنی میلاك و پرۆژهكانی بودجهی پێشنیاركراوی دهزگا له لایهن فهرمانگهكانی دهزگا و پێشكهشكردنی به ئهنجومهنی بهرێوهبردن. 5. پێشكهش كردنی ژمێركاری كۆتایی بۆ ساڵی دارایی كۆتایی هاتوو بۆ ئهنجومهنی بهرێوهبردن لهگهڵ بهیاننامهیهكی دوور و درێژ به داهات و خهرجی یهكان. 6. به دواداچوونی جێبهجێ كردنی پلان و بهرنامهكان و پێشكهشكردنی راپۆرتی ساڵانهی ئهنجومهنی بهرێوهبردن له بارهی چالاكی یهكانی دهزگاكه و باری دارایی. 7. پێشنیار كردنی دهمهزراندنی فهرمانبهركانی دهزگا، ههروهها بۆی ههیه پلهیان بهرز بكاتهوهو بیان گوازێتهوه و سزایان بدات و لێیان بخات خانهنشینیان بكات ئهمهش به پێی یاسا و پێره و ئهو دهسهڵاتانهی دهبێ كه ئهنجومهنی بهرێوهبردن دهست نیشانیان دهكات. 8. فهرمان دهدا به سهرف كردنی پاره له سنووری ئهو دهسهڵاتانهی كه له لایهن ئهنجومهنی بهرێوه بردنهوه پێی دراوه. 9. ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی دهدات به بهرێوهبهری گشتی یا ههر كهسێكی تر له فهرمانبهرانی دهزگا.
مادده حهڤدهیهم:
مادده حهڤدهیهم: پاره و داهاتی دهزگا له مانهی خوارهوه پێك دێت: 1. ئهو بهخشینهی له لایهن حكومهتی ههرێمهوه بۆی بڕیار دراوه و بۆی خراوهته ناو بودجهی گشتییهوه. 2. ماڵی گوێزراوه و نهگوێزراوه كه موڵكی دهزگاكهن. 3. دهستكهوتهكانی وهبهرهێنانی دهزگا. 4. ئهو بهخششانهی پێشكهش به دهزگا كراون و ئهوانهش له لایهن ئهنجومهنی بهرێوهبردنهوه قهبووڵ دهكرێن، به مهرجێك له سهرچاوهی ئاشكرا و به پێی مهشروعیهتی یاساوه وهرگیرابن. 5. ئهو رهسمانهی له پێناو جێبهجێ كردنی ئامانجهكانی دهزگاكه فهرز دهكرێن. 6. قازانجی ئهو چالاكی یانهی كه دهزگا دهینوێنێ.
ماددهی سیی ویهكهم:
ماددهی سیی ویهكهم: یهكهم: ئهنجومهنهكان به زۆرینهی دوو لهسهر سێی ئهندامانی له سهر داوای سێهكی ئهندامانی خۆیان ههڵدهوهشێننهوه: دووهم: ئهنجومهن بۆی ههیه ئهنجومهنه خۆجێیهكان به زۆرینهی 2/3 دوو لهسهر سێی ژمارهی ئهندامانی ههڵبوهشێنێتهوه ئهمهش لهسهر داوای قایمقام به نیسبهتی ئهنجومهنی خۆجێیهتی قهزا یاخود بهرێوهبهری ناحیه به نیسبهت ئهنجومهنی خۆجێیهتی ناحیه لهم بارانهی خوارهوه: 1ـ زیان گهیاندنێكی مهزن بهو كارو ئهركهی پێی سپێردراوه. 2ـ ئهگهر مانهوهی زیان بهخش بوو بۆ بهرژهوهندیی گشتی. 3ـ ئهگهر نهیتوانی ئهركهكانی خۆی جێبهجێ بكات. 4. له بارێكدا كه له دهستوور لایدا یان سهرپێچی یاسای كرد. سێیهم: بۆ ئهنجومهنه ههڵوهشاوهكان یان سێیهكی ئهندامانی ههیه تانووت له بریاری ههڵوهشانهوهكه لهبهردهم دادگای كارگێڕیی بدهن له ماوهی پازده رۆژ له مێژووی دهرچوونیهوه و دادگاش دهبێ له ماوهی (30) رۆژ بڕیاری خۆی له بارهی تانووتهكهوه بدات. چوارهم: پهرلهمان بۆی ههیه ئهنجومهنی پارێزگا به زۆرینهی رههای ژمارهی ئهندامانی ههڵوهشێنێتهوه ئهمهش لهسهر داوای ئهنجومهنی وهزیران یان سێیهكی ژمارهی ئهندامانی دهبێ ئهگهر دهركهوت یهكێك له هۆیهكانی كه لهبڕگهی(دووهم)ی ئهم ماددهیهی لێ هاتهدی. پێنجهم: له بارێكدا كه پهرلهمان رهزامهندی لهسهر پێشنیازهكه دهربڕی، وادهی ههڵبژاردنی ئهنجومهنی نوێ له ماوهی شهست رۆژ له مێژووی دهرچوونی بڕیارهكه رادهگهیهنرێ.
ماددهی سی و دووهم:
ماددهی سی و دووهم: دهشێ ئهندامانی ئهنجومهنه خۆجێیهكان و سهرۆكی یهكه كارگێڕیهكان(قایمقام و بهڕێوهبهری ناحیه) لهلایهن ئهنجومهنی پارێزگای پهیوهندیدار به زۆرینهی2\3 دوو لهسهر سێی ژمارهی ئهندامانی له كار لاببرێن لهبهر ئهو هۆیانهی كه له بڕگهی (دووهم)ی ماددهی (شهشهم)ی ئهم یاسایهدا هاتوون.
ماددهی سییهم:
ماددهی سییهم: یهكهم: 1ـ ئهندامانی ئهنجومهنه خۆجێیهكانی یهكه كارگێڕییهكان ئازادی تهواویان ههیه لهدهربرینی راوبۆچوونهكانیان لهوتووێژكردنی ناو ئهنجومهندا. 2ـ نابێ ئهندامی ئهنجومهنی خۆجێیهتی یهكهی كارگێڕی بهبێ وهرگرتنی رهزامهندیی ئهنجومهن به نووسین راوه دوو بنرێ تهنیا له حاڵهتی ئهنجامدانی تاوان یا كهتنێك نهبێ كه پێیهوه دهگیرێ. 3ـ ئهندامی ئهنجومهنی خۆجێیهتی یهكهی كارگێڕیی له كاتی ماوهی ئهندامیهتی دا بهوه دادهنرێ كه خزمهتێكی گشتی پێ سپێردرا بێ بۆ مهبهستی پیاده كردنی یاسای سزاكان. 4ـ به سهرۆك و ئهندامانی ئهنجومهنهكان پاداشتێكی مانگانهی بڕاوه دهدرێ، كه ئهنجومهنی وهزیران دیاری دهكات. 5ـ سهرۆك و ئهندامانی ئهنجومهنهكان لهكاتی تهواوبوونی ماوهی ههڵبژاردنیان پاداشتێك وهردهگرن كه یهكسان بێت به پاداشتی شهش مانگی كۆتایی ئهندامێتی حیساب ناكرێت لهگهلأ ئهوهی دهیكهوێ لهو پاداشتهی به پێی یاسای خانهنشینی شارستانی جێبهجێ كراو له كۆتایی خزمهتكردیندا بهرامبهر به خزمهتی فرمانهكهی دهیكهوێ. 6ـ كاری ئهندامی له ئهنجومهندا به خزمهت بۆ مهبهستی سهرمووچه و پله بهرزكردنهوه و خانهنشینی دهژمێردرێت. دووهم: سهرۆك و ئهندامانی ئهنجومهنی پارێزگاكان بۆ خولی ههڵبژاردنی یهكهم، ئهمانهی خوارهوهیان دهكهوێ 1. مووچهیهكی خانهنشینی بهرێژهی (80%)ی ئهو پاداشتهی كه مانگانه له كاتی خزمهتكردندا وهریان دهگرت. 2. پاداشتی كۆتایی خزمهت كه هاوتای ئهو پاداشتانه بێ كه له شهش مانگی كۆتایی خزمهتهكهی وهریان دهگرت.
ماددهی شازدهم
ماددهی شازدهم: كاركردن به حوكمی بڕگهی (1) له ماددهی سی و ههشتهم له یاساكهدا رادهگیرێ و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه. تهڵاق دوو بهشه: 1. گیڕانهوهیی(رهجعی): دهشێ مێرد لهكاتی عیدده سهردانی ژنهكهی بكات بێ گرێبهستكردنهوه به مهرجێك ئارهزووی ههردووكیان لهسهر چاكبوونهوهبێت.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: ئهوهی به سهرۆكی دیوان دابمهزرێ دهبێ ئهم شهرتو شروتهی ههبێ: 1/دهبێ هاووڵاتی ههرێم بێت و نشینهی ههرێم بێت. 2/دهبێ بڕوانامهیهكی سهرهتایی زانكۆی له زانستی دارایی یا ئابووری، یا یاساییدا ههبێ و دوای وهرگرتنی ئهو بڕوانامهیهش، ماوهیهك، بهكردار خزمهتی ههبێ له (12) ساڵ كهمتر نهبێ و بۆ ههڵگرانی بڕوانامهی ماجستێر له یهكێ لهو زانستانهدا، له (10 ساڵ) كهمتر نهبێ و بۆ ههڵگرانی بڕوانامهی دكتۆرایش له یهكێ لهو زانستانهدا له (7ساڵ) كهمتر نهبێ، یان زوتر وهزیر بووبێ. 3/نابێ به تاوانێك حوكم درابێ سیفهتی دهستپاكی یان ناوبانگی نهنگ كردبێ.
ماددهی سی و شهشهم
ماددهی سی و شهشهم: 1/نابێ موڵك وماڵی سهندیكا دهستی بهسهردا بگیرێت یا بفرۆشرێ، تهنیا مهگهر قهرزهكه له جیاتی نرخی موڵك وماڵهكه بێت. 2/به ئامادهبوونی نهقیب یا جێگرهكهی یاخود سهرۆكی لق یان ئهوهی نوێنهرایهتیان دهكا نهبێ، نابێ بارهگای سهندیكا یاخود بارهگای لقهكانی بپشكندرێن. 3/ههر دهست درێژییهك بكرێته سهر ئهندام له كاتی ئهنجامدانی ئهركهكهی یاخود بههۆی دهستدانه پیشهكهی دهست درێژیكهر لهسهر ئهو كارهی سزای ئهو كهسهی بهسهردا دهسهپێنرێ كه دهستدرێژی كردبێته سهر فرمانبهرێ له كاتی فرمانهكهیدا. 4/پێویسته دهستهڵاتی لێكۆڵینهوه بهر له ههر لێكۆڵینهوهیهكی لهگهڵ ئهندام دا لهسهر تاوانی نهبینراو، ئاگاداری سهندیكا بكاتهوه، پێویسته سهندیكاش لهکاتی لێكۆڵینهوهدا نوێنهری خۆی بنێرێ. 5/ئهندام له ژووری بهكرێی پله یهكی دهزگا تهندروستییهكان وحكومهتییهكان وپهیمانگا هونهرییهكان چارهسهر دهكرێ وله كرێدان دهبووردرێ، بهڵام حهقی ماندووبوونی پزیشك ونهشتهرگهرهكان له لیستی حیساب له كاتی نووستنی ئهندام له نهخۆشخانهی ئههلی وچوونه عیادهی تایبهتی دا دهشكێنرێ.
ماددهی سی پێنجهم
ماددهی سی پێنجهم: نهقیب وجێگری نهقیب ئهگهر له شوێنی نەقيب كاری بینی له سهرپێچی كردنی ههر بهرزهفتیهك كه له حوكمهكانی ئهم یاسایهوه پهیدا بووبێ، ئیجرائاتی یاساییان دهرههق دهكرێ لهبهردهم لیژنهی بهرزهفتیدا، ههواڵه كردنیشیان بۆ لیژنهی بهرزهفتی لهلایهن دهستهی گشتییهوه دهكرێ.
ماددهی بیست و نۆیهم:
ماددهی بیست و نۆیهم: دهرمانسازی مهشق كردوو بۆی ههیه له دوای دهوامی رهسمی له دهرمانخانه ئههلییهكان ئیش بكا، وه بهرپرسێتی وهربگرێ تهنها پێش ئهوهی به (تدرج) بوونی پزیشكی بگا دوای وهرگرتنی رهزامهندی سهندیكا و ئهو فهرمانگهیهی كه لهوێدا كار دهكا.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: 1. ئهوهی لهم یاسایهدا سوودمهند دهبێت ناتوانێ مووچه و دهرماڵهكانی كه وهری دهگرێ له ههمان كاتدا كۆیان كاتهوه لهگهڵ ئهو مووچه و دهرماڵانهی كه شیاویهتی له كاتی گهرانهوهیدا بۆ ئهندامییهتی ئهنجومهن. 2. ناكرێ مووچهی خانهنشینی لهگهڵ ههر مووچهیهكی خانهنشینی تردا پێكهوه كۆ بكرێنهوه جا له ههر لایهكهوه بێ. 3. له كاتی دامهزراندنی ئهندامی خانهنشین له پایهی وهزیری، یان له وهزیفهیهكی گشتیدا دهتوانێ سهرپشك بێ له ههڵبژاردنی ههر كامێك لهوهی كه به پێی ئهم یاسایه وهری دهگرێ، یان ئهوهی كهشیاویهتی پێی بدرێ له وهزیفه تازهكهیدا.
ماددهی بیست
ماددهی بیست: جگه لهوهی كه ئهنجوومهنی سهندیكا دهستهڵاتی كاری تایبهتی به نهقیب دهدات، نهقیب ئهم كارانهی خوارهوهش دهكات: 1/نوێنهرایهتی سهندیكا لهبهردهم ههموو لایهنێكدا دهكات. 2/جێ بهجێ كردنی بڕیارهكانی ئهنجوومهنی سهندیكا. 3/بانگهێشت كردنی دهستهی گشتی بۆ كۆبوونهوه، ئهمهش لهسهر بڕیاری ئهنجوومهنی سهندیكا دهبێت. 4/سهرۆكایهتی كردنی كۆبوونهوهی دهستهی گشتی وئهنجوومهنی سهندیكا. 5/ئیمزاكردنی بهڵگهنامهی له بانك دانان وخهرج كردنی پارهی سهندیكا. 6/ئامادهكردنی بودجهی ساڵانه وراپۆرتی كۆتایی بۆ ژمێركاری دوایی و راپۆرتی ساڵانه لهبارهی چالاكی سهندیكا وپێشكهش كردنی به ئهنجوومهنی سهندیكا له وادهی دیاری كراوی دا. 7/دامهزراندنی كارمهندان له سهندیكا به پێی میلاكی پهسهندكراو لهلایهن ئهنجوومهنی سهندیكا وپیادهكردنی ئهوهی پهیوهندی ههیه به كاروباری خزمهت و بهرزهفت كردنیان. دووهم: نهقیب بۆی ههیه ههندێك له دهستهلاتهكانی خۆی بدات به جێگرهكهی یان یهكێك له ئهندامانی ئهنجوومهنی سهندیكا.
ماددهی ههژدهم
ماددهی ههژدهم: كاركردن به بڕگهی (5)ی ماددهی چلهمین له یاساكهدا ڕادهگیرێ و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه:- 5- ئهگهر مێرد ژنێكی دیكهی هێنا، ژنی یهكهمی مافی داواكردنی لێك جودابوونهوهی دهبێ.
ماددهی نۆزدهم
ماددهی نۆزدهم: یهكهم: كاركردن به (2،1) له بڕگهی (یهكهم) له ماددهی چل و سێیهم له یاساكهدا رادهگیرێ و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه:- 1. ئهگهر مێردهكهی بهندكرا به سزایهك ئازادی موقهییهد بكات بۆ ماوهی (3) سێ ساڵ و زیاتر، دوای ساڵێك له جێبهجێ كردنی، ههرچهنده دهرامهتی ههبێ و خهرجی بكات. 2. ئهگهر مێرد ژنهكهی بۆ ساڵێك و زیاتر به بێ پاساوی ڕهوا بهجێهێشت و ههرچهنده مێردهكه شوێنی نیشتهجێبوونی دیاربێ و دهرامهتی وای ههبێ لێی خهرج بكات. دووهم: كاركردن به حوكمی بڕگهی (سێیهم) له ماددهی چل و سێیهم له یاساكه له ههرێمی كوردستان رادهگیرێ.
ماددهی بیستهم
ماددهی بیستهم: كاركردن به حوكمی ماددهی چل و چوارهم له یاساكهدا ڕادهگیرێ و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه:- (دهشێ هۆیهكانی لێك جودابوونهوه و ههڵوهشاندنهوهی گرێبهندی هاوسهرگیریی به ههموو هۆیهكانی سهڵماندن و لهوانهش ئهو شایهدییانهی كه گوێیان لێگیراوه، ئهگهر به تهواوتر هاتبێ و ئهمهش دادگا دیاری دهكات، بهدهر لهو حاڵهتانهی كه یاسا هۆیه دیاریكراوهكانی سهڵماندنیانی دهستنیشانكردووه.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: بهناوی گهلهوه حوكمهكان دهردهچن و جێبهجێ دهكرێن .
ماددهی سیازدهم
ماددهی سیازدهم: 1/دهشێ بانگهێشتی دهستهی گشتی بۆ كۆوبونهوهیهكی نا ئاسایی بكرێ لهم دووبارهدا: أ/بهبڕیارێكی هۆداری زۆربهی ئهندامانی ئهنجومهن. ب/بهداواكارییهكی نووسراوی هۆدار، لهلایهن سێیهكی ئهندامانی دهستهی گشتی یهوه پێشكهش به ئهنجوومهن بكرێ وئهنجوومهنیش دهبێ بانگهێشت دهربكا و وادهی كۆبوونهوه له ماوهی (15) رۆژ له مێژووی گهیشتنی داواكاری یهكه دا دهسنیشان بكات. 2/نابێ له كۆبوونهوه نا ئاساییهكانی دهستهی گشتی، جگه لهو كاروبارهی له خشتهی كاردا هاتووه و كۆبوونهوهی بۆ كراوه باسی شتی تر بكرێت.
ماددهی چل و شهشهم
ماددهی چل و شهشهم: تهنیا زانكۆ و دهسته تایبهتمهندن به یهكلا كردنهوهی سكالاكانی كه پهیوهندیدارن به قهبوڵ و گواستنهوه و ئهزموونهكان و سزا بهرزهفتیهكان كه بهسهر قوتابی دادهسهپێ و فهسڵ كردنیان به هۆی دهرنهچوونیان لهگهڵ ههڵسهنگاندنی بڕوانامهكان و پله زانستیه عیراقی و بیانیهكان كه له دوای قۆناغی خوێندنی دواناوهندیی دێن لهگهڵ داواكاریی بهخشینی نازناو و بڕوانامهی زانستی و فهخریی.
ماددهی دوازدهم
ماددهی دوازدهم: 1/ دهستهی گشتی كۆبوونهوهیهكی ئاسایی بۆ ئهم مهبهستانه ساز دهكات: أ/ههڵبژاردنی نهقیب وئهنجوومهنی سهندیكا لهژێر چاودێری دادگادا. ب/پەسەندكردنی بودجهی سهندیكا. ج/ئیقراركردن وههمواركردنی پێڕۆی ناوخۆ وسهیركردنی ئهو پێشنیازانهی كه بۆ ههمواركردنی یاسای سهندیكا پێشكهش كراوه. 2/ئهنجومهنی سهندیكا، ساڵانه، بههاوبهشی لهگهڵ ئهنجوومهنهكانی لقهكاندا كۆبوونهوهیهك بۆ ئهم مهبهستانهی خوارهوه سازدهدا: أ/ ئیقراركردنی بودجهی ساڵانه وحسابكاریی كۆتایی. ب/ وتووێژكردن و ئیقراركردنی راپۆرتی ساڵانه و كاروباری سهندیكا. ج/سهیركردنی ئهو پێشنیازانهی كه بۆ ههمواركردنی یاسای سهندیكا و پێرۆی ناوخۆ پێشكهش كراون.
پێنجەم
پێنجەم: ئەم بڕیارە لە رۆژی دەرچوونیەوە تا 31/12/2002 دەخرێتە بەركارو لە وەقایعی كوردستانیشدا بڵاو دەكرێتەوە.