أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: دهزگا بۆی ههیه لهو شوێنانهی كه لقی فهرمانگهی خۆی تێدا نییه، دابهش كردنی مووچهی خانهنشینان بهسهر ئهوانهی كه دهیان كهوێ به فهرمانگهی تایبهتی نێو یهكهكانی بهرێوهبردن له سنوری خۆیدا بسپێرێ.
ماددهی نۆزدهیهم:
ماددهی نۆزدهیهم: دهزگا بۆی ههیه بۆ جێبهجێ كردنی كارو ئهركهكانی و وهدهست هێنانی ئامانجهكانی ههماههنگی لهگهڵ وهزارهته تایبهتمهندهكاندا بكات، به هۆی ئهو فهرمانگانهی كه كار و ئهرك و سروشتیان لهگهڵ دهزگا وهك یهكن.
ماددهی ههژدهیهم:
ماددهی ههژدهیهم: 1. ههموو موڵك و ماڵێكی دهزگا، ماڵی گشتین، بۆ مهبهستی ئهو یاسایه نهبێ نابێ دهسكاری بكرێن. 2. قهرزهكانی دهزگا و ههموو پارهیهكی كه به قانوونی دهیكهوی، قهرزی نایابن (ممتاز) له وهرگرتنیان یاسای وهرگرتنهوهی قهرزی رهوای حكومهتیان له سهر پیاده دهكرێ. 3. ههموو ماڵێكی گوێزراوه و نهگوێزراوهی دهزگا له باج و رهسم دهبووردرێن. 4. دهزگا له ههموو ئهو رهسمانهی دهبووردرێ كه به هۆی ههڵسوكهوتی یاسایهوه كهوتۆته سهری، ههروهها لهو داواكاریانهش كه بۆی بهرز دهكرێتهوه یان له دژی دهدرێ. 5. حسابهكانی دهزگا له ژێر چاودێری دارایی دا دهبێت.
ماددهی بیست و شهشهم:
ماددهی بیست و شهشهم: كار به دهقی هیچ یاسا یان بریارێك ناكرێت كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكۆك بێت.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهو وشانهی لای خوارهوه، بۆ مهبهستی ئهم یاسایه، ماناكانیبهرامبهریانن 1-وهزارهت: وهزارهتی كاروباری پێشمهرگه. 2-وهزیر: وهزیری كاروباری پێشمهرگه. 3-بریكاری وهزارهت: بریكاری كاروباری پێشمهرگه. 4- دیوان: دیوانی وهزارهتی كاروباری پێشمهرگه. 5-ئهنجوومهن: ئهنجوومهنی راوێژكاری وهزارهت. 6-:ههرێم: ههرێمی كوردستان عێراق.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: 1-وهزیر سهرۆكی باڵای وهزارهتهكه بهرپرسیاره له كاروبارهكانی داو سهرپهرشتی و چاودێردنی چاكییهكانی دهكات، ههر له وێشهوه ئهو بڕیاره و فهرما و رێنماییانه دهردهچن كه پهیوهندیان به ئهركهكانی وهزارهت و دهزگاكانیهوه ههیه، له ههموو بارێكی سهربازی و هونهری و بهڕێوه بردن و دارایی و رێكخستنهوهی، له ناو چوارچێوهی ئهم یاسایه و پهیره و رێنمایی یه رهچاوكراوهكانی دهكا. لهبهر دهمه ئهنجومهنی وهزیرانیش بهرپرس دهبێ بهو ناوهی كه ئهندامێكی هاوبهشیهتی. 2-بریكاری وهزارهت: به پێی ئهو دهستهی پێی دهدرێ، یارمهتی وهزیر لهم كاروبارانهی سهرهوهی دهدات.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم:1-وهزیری سهرۆكی باڵای وهزارهتهو بهر پرسیاره له كارهكانیدا و سهرپهرشتی و چاودێری كردنی چالاكیهكانی دهكا و ههر له میشهوه ئهو بڕیار و فهرمان و رێنمایی یانه دهردهچن كه پهیوندی یان به ئهركهكانی وهزارهت و دهزگاكانیهوه له روی یاسای بهرێوهبردن و به هونهری یهوه ههیه له چوارچێوهی ئهم یاسایهوه یاساو پیره و رێنمایی یه رهچاو كراوهكانی تردا.ههر وهكو لهبهردهم ئهنجومهنی وهزیراندا بهرپرسه، بهو مانایهی كه ئهندامێكی هاوبهشیتی.2-وهزارهت بڕیارێكی دهبێ كه ئهو ئهركانهی بهجێ دێنێ كه وهزیر پێ یانی دهسپێرێ.
ماددهی سێ یهم:
ماددهی سێ یهم: وهزارهت ئهم كارو بارانه دهگرێته ئهستۆ: 1-ئهركی پارێزگاری له یهكێتی كوردستانی عێراقدهگرێته ئهستۆ چ له رووی خاك و چ له رووی ههموو دهستدرێژییهك دهوهستێ له ههر لایهكهوه بكرێته سهری. 3-وهزارهت ئهو ئهركهی له بهندهی (1)ی سهرهوه وتراوه بهجێ دێنێ له رێگهی: أ-دهستیشان كردنی ژمارهی پێویست له پێشمهرگهو یهكخستنی هێزهكان. ب-:پێكهێنانی وهحداتی نیزامی. ج- مهشق پێكردن و سازدانیان له رێگهی زانستییهوه و بهكردهوه (علمی) به مهبهستی بهرز كردنهوهی رادهی جهنگاوهری و رۆشنبیری یان، له رێگهی كردنهوهی مهڵبهند و قوتابخانه و دام و دهزگای مهشق و فێركردنهوه بۆیان. دابین كردنی گشت پێویستییهكانی (چهكدار، كهلو پهل، نیشتهجێكردن، ئازووقه، مووچه، كاروباری ژمێریاری و ههر خزمهتگوزاری یهكی تر).
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: وهزارهت لهم دهزگایانهی خوارهوه پێكدێ: 1-دیوان: ئهفسهرێك سهرپهرشتی دهكان كه سهرپهرشتتی ئهم نووسینگانه دهكا: أ-نووسینگهی بریكاری وهزارهت. ب-نووسینگهی ئهنجوومهنی راوێژكاری وهزارهت. 2-سهرۆكایهتی دهستهی گشتی كه پێك دێ له: أ-دایهرهی سهرۆكه دهستهی ئهركانی گشتی. ب-دایهرهی یاریدهدهرهكانی دهستهی ئهركانی گشتی. ج- ئهو دایهرانهی تر كه به سهرۆكایهتی ئهركانی گشتی یهوه دهبهسترێنهوه. د-سهرۆكایهتی یهكانی ناوچهكان. 3-ئهنجوومهنی راوێژكاری وهزارهت. أ-ئهنجوومهنێكی راوێژكارییه كه مافی رادهربڕین و پێشكهشكردنی پێشنیازی بۆ وهزیر له سنووری ئهم یاسایه ههیه، ئهنجوومهنهكهش بهم شێوهیه پێك دێت: یهكهم: ئهندامه بنچینهیی یهكان كه ئهمانهنن: 1-سهرۆكی ئهركانی گشتی 2-یاریدهدهیهكانی سهرۆكی ئهركانی گشتی. 3-سهركردهكانی ناوچهكان دووهم: أ-ههر سهركردهیهك كه ئهنجوومهن بڕیاری ئاماده بوونی بدا. ب-دهسهڵات و ئهركهكانی ئهنجوومهن به پێره و دهستنیشان دهكرێن كه وهزارهت دهری دهكا. 4- دادگای تهمیزی سهربازی. 5-وهزارهت بۆی ههیه دهستهیهكی كاتی له كارمهندان و پسپۆرانی كارو باری پێشمهرگه و سهربازی، بۆ بۆ دهستنیشان كردنی ژمارهی پێشمهرگه و یهكخستنیان پێك بێنێ.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: سهرۆكایهتی دهستهی ئهركانی گشتی نهخشهی جێ بهجێ كردنی پێویست بۆ به دیهێنانی بۆ بهدیهێنانی ئهو ئهركانه دادهنێ كه له ماددهی سێ یهمی ئهم یاسایه دان.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: وهزارهت بووجهی گشتی وهزارهت و ئهو وهحده تهنزیمیانه ئاماده دهكا كه پێوهی بهستراونهتهوه.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: قهوارهی رێكخستنی وهزارهت به پێرهوێكی تایبهتی ئاماده دهكرێ ب جۆرێك كه ئامانجهكانی بهدی بێنێ و كاروباری پێشمهرگه له رووی سهربازی و ئیداری و داریی و هونهریهوه به رێوهببا.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: 1-بهخشینی پلهی (رتبه)ی ههمیشهیی و كاتی به پێی یاسا رهچاو كراوهكان دهبێ. 2-وهزیر بۆی ههیه بهپێی پێویستی و حاجهت و لهسهر ئامۆژگاری لێژنهی پهیوهندیدار له وهزارهتدا، ئهو عهسكهریانه بگرێتهوه كه به هۆی كوردایهتییهوه له حزمهت دابراون.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: وهزیر بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی به بریكاری وهزارهت یا سهرۆكهكانی دایهره سهرهكییهكانی وهزارهت بسپێرێ.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: ئهم یاسایه ههموو ئهو دهستانهی وهزارهتیان لێ پێك دێ و ههروهها دهزگا و تهشكیل و وهحده بهستراوهكان به وهزارهتهوه ههموو ئهو كهسانهی له چوار چێوهی وهزارهتدا به عهسكهری و دهدهنییهوه ئهركیان پێ سپێردراوه دهگرێتهوه.
ماددهی یازدهیهم:
ماددهی یازدهیهم: ئهم یاسایه له رۆژی پهسهند كردنی و بڕیار ل سهرانسهری له لایهن ئهنجوومهنی نیشتمانیی كوردستانهوه كاری پێ دهكرێ.
ماددهی دوازدهیهم:
ماددهی دوازدهیهم: ئهم یاسایه له رۆژنامهی رهسمیدا بڵا ودهكرێتهوه و وهزیری پهیوهندیدار و گشت وهزارهته پهیوهندیدارهكانی تر دهبێ جێبهجێ بكهن.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: مهبهست لهو وشانهی لای خوارهوه، بۆ مهبهستی ئهم یاسایه، ماناكانیبهرامبهریانن 1-وهزارهت: وهزارهتی كاروباری پێشمهرگه. 2-وهزیر: وهزیری كاروباری پێشمهرگه. 3-بریكاری وهزارهت: بریكاری كاروباری پێشمهرگه. 4- دیوان: دیوانی وهزارهتی كاروباری پێشمهرگه. 5-ئهنجوومهن: ئهنجوومهنی راوێژكاری وهزارهت. 6-:ههرێم: ههرێمی كوردستان عێراق.
ماددهی سێ یهم:
ماددهی سێ یهم:ئهركی وهزارهت:1-توانا خستنه بهری نهوجهوانان له پهرهپێدانی كهسایهتی یان دا له گشت رووهكانی جهستهیی و رۆشهمبیری و گیانی یهوه.2-رهخساندنی ههلی زانستی وهرگرتنی بۆ گهورهكان و بهشداركردن له راهێنیاندا به شێوهیهك كه ببێته هۆی فراوانكردنی رۆشهمبیری یان و وادهی بهرههمیان بهرز بكاتهوه و ژیانی گشتی یان له رێ و شوێنی پهروهردهی فهرمانكاری و پهروهردهی درێژخایهن چاكتر بكا.
ماددهی بیست و پێنجهم:
ماددهی بیست و پێنجهم: سهرۆكی دهسته بۆ ههیه به گوێرهی خواستی كار، بهش وهۆبهكانی دهسته له نوێ بكاتهوه یان تێكهڵ بكات یان ههڵیان بوهشێنێتهوه.