المواد القانونية

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: ئه‌ندام ده‌بێ ئه‌و مه‌رجانه‌ی لێ بێنه‌ دی: 1. هاوڵاتی كوردستانی عێراق بێ و تیایدا جێوار بێ. 2. به‌تاوانێكی نا سیاسی یان كه‌تنێكی ئابرۆ به‌ر حوكم نه‌درابێ. 3. بڕوانامه‌ی په‌یمانگای ته‌ندروستی یان قوتابخانه‌ی ته‌ندروستی یان خولی ته‌ندروستی یان دواناوه‌ندی ته‌ندروستی هه‌بێ كه‌ له‌ لایه‌ن وه‌زاره‌تی ته‌ندروستییه‌وه‌ دانی پیانرابێت. 4. ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا بۆی هه‌یه‌ ئه‌وانه‌ی له‌ بواری ته‌ندروستی دا كار ده‌كه‌ن بكاته‌ ئه‌ندام كه‌ خاوه‌ن پیشه‌ ته‌ندروستییه‌كانن و مۆڵه‌ت پێ دراون.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: ده‌سته‌ی گشتی ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: 1-سه‌رۆك و ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ته‌نفیزی هه‌ڵده‌بژێرێت – ته‌نیا نوێنه‌رانی وه‌زاره‌ته‌كان و لاوانی كوردستان و ئه‌و شاره‌زایانه‌شی لێ ده‌رچێ كه‌ به‌ دامه‌زراندن داده‌مه‌زرێن. 2- گفتوگۆ له‌سه‌ر مه‌حزه‌ری كۆبوونه‌وه‌كانی پێشتر ده‌كات. 3- راپۆرتی چالاكی و پلانه‌ جۆربه‌جۆره‌كانی ساڵی تازه‌ی ئه‌نجومه‌ن ته‌سدیق ده‌كات. 4- گفتوگۆ له‌سه‌ر ئه‌و پێشنیازانه‌ ده‌كات كه‌ یه‌كێتی و یانه‌ وه‌رزشییه‌كان پێشكه‌شی ده‌كه‌ن، ئه‌وجا به‌ر له‌ كۆبوونه‌وه‌، له‌ كه‌می به‌ مانگێك به‌ نووسین پێشكه‌شی ده‌كات به‌ مه‌كته‌بی یه‌كێتی و یانه‌كانی ئه‌نجومه‌ن. 5- راپۆرتی حساباتی كۆتایی ساڵی دارایی رابوردووی ئه‌مینداری دارایی ئه‌نجومه‌ن ته‌سدیق ده‌كات. 6- بوجه‌ی ساڵانه‌ی ئه‌نجومه‌ن ئاماده‌ ده‌كات و پێشكه‌شی ده‌كات به‌ لایه‌نه‌ پێوه‌ندیداره‌كان. 7- دروشمی ئه‌نجومه‌ن دیار ده‌كات.

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م:

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م: 1. لیژنه‌ی هه‌ر هۆبه‌یه‌ك له‌ سه‌رۆك و چوار ئه‌ندام پێك دێت كه‌ له‌ لایه‌ن ده‌سته‌ی هۆبه‌ به‌ ده‌نگدانی نهێنی هه‌ڵده‌بژێردرێن. 2. سه‌رۆك نوێنه‌ری هۆبه‌ ده‌بێت له‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكادا. 3. ئه‌ندامانی لیژنه‌ له‌ نێوان خۆیاندا‌ جێگرێكی سه‌رۆك هه‌ڵده‌بژێرن و له‌ كاتی ئاماده‌ نه‌بوونی جێی ده‌گرێته‌وه‌.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: مه‌رجه‌كانی به‌خاوه‌نكردن یه‌كه‌م: پێویسته‌ خانووه‌كه‌ بۆ نیشته‌جێبوون ته‌رخان كرابێت و بكه‌وێته‌ حه‌ره‌می گوند له‌ ناو سنووری شاره‌وانیه‌كاندا. دووه‌م: ئه‌وه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یگرێته‌وه‌ یان میراتگره‌ شه‌رعیه‌كانی، داواكاری به‌خاوه‌نكردن پێشكه‌ش به‌ لێژنه‌ی تایبه‌تمه‌ندی پێكهاتوو به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌، ده‌كات، له‌ ماوه‌ی (6) شه‌ش مانگ له‌ رێكه‌وتی پێكهێنانی لێژنه‌ تایبه‌تمه‌نده‌ ئاماژه‌ بۆكراوه‌كان له‌ بڕگه‌ (یه‌كه‌م)ی مادده‌ی دووه‌می ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: داواكردنی قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ به‌ پێی ئه‌م رێكارانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌بێ: یه‌كه‌م: داوای قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ پێشكه‌ش به‌و لیژنانه‌ ده‌كرێت كه‌ له‌ دادگاكانی تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ پێك هێنراون و حكومه‌تیش ئاكامی قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌كه‌ له‌ ئه‌ستۆ ده‌گرێت پاش ئه‌وه‌ی بڕیاری لیژنه‌كان پله‌ی كۆتایی وه‌رده‌گرن. دووه‌م: به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ پاش تێپه‌ڕبوونی ساڵێك به‌سه‌ر وه‌رگرتنی بڕیاری ئازاد كردنی یان حوكمدان به‌بێ تاوانی پله‌ی كۆتایی گوێ له‌ داواكاری قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ ناگیرێ. سێیه‌م: مافی قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ له‌ كاتی مردنی خاوه‌ن ماف ته‌نها بۆ هاوسه‌ر و مندالأ ودایك وباوك ده‌گوازرێته‌وه‌.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: ده‌سته‌ی گشتی له‌ كۆتایی هه‌موو ساڵێكدا له‌سه‌ر بانگهێشتی نووسراوی ده‌سته‌ی ته‌نفیزی كۆبوونه‌وه‌یه‌ك ساز ده‌دا. له‌و بانگهێشته‌دا ده‌سته‌ی ته‌نفیزی كات و جێگای كۆبوونه‌وه‌كه‌ دیار ده‌كات و ئه‌م به‌یاننامانه‌شی له‌گه‌ڵدا ده‌نێرێ: 1-لیستی ئیشه‌كان. 2- راپۆرتی ته‌دقیقكاری حسابات له‌ ئه‌نجومه‌ن. 3- راپۆرتی ژمێریاری یاسایی له‌باره‌ی ساڵی رابوردوو. 4- خه‌مڵاندنه‌كانی بوجه‌ی ساڵی دادێ.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: 1-له‌ كۆبوونه‌وه‌ی ده‌سته‌ی گشتیدا، نیصابی یاسایی به‌ ئاماده‌ بوونی دووسێیه‌كی ئه‌ندامان دێته‌جێ، ده‌نا كۆبوونه‌وه‌كه‌ بۆ ماوه‌ی یه‌ك هه‌فته‌ دواده‌خرێت و نیصاب به‌ ئاماده‌ بوونی سێیه‌كی ئه‌ندامان دێته‌جێ. 2- ئه‌گه‌ر هه‌لومه‌رجێكی ناكاو روویداو ده‌سته‌ی گشتی له‌كاتی دیاركراودا كۆبوونه‌وه‌وه‌، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌ن كات و وه‌ختێكی تر بۆ كۆبوونه‌وه‌كه‌ دیار بكات و ئه‌ندامه‌كانیشی لێ ئاگادار بكات. 3- ده‌سته‌ی گشتی كۆبوونه‌وه‌كانی خۆی به‌ سه‌رۆكایه‌تیی سه‌رۆك سازده‌داو ئه‌گه‌ر ئه‌و دیار نه‌بوو، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا به‌ سه‌رۆكایه‌تیی جێگره‌كه‌ی سازی ده‌دات. 4- ئه‌گه‌ر سه‌رۆك و جێگره‌كه‌شی هه‌ردووكیان دیار نه‌بوون، ئه‌وه‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌ بۆ ماوه‌ی هه‌فته‌یه‌ك دواده‌خرێ، خۆ ئه‌گه‌ر هات و له‌ كۆبوونه‌وه‌ی دوای ئه‌وه‌شدا ئاماده‌ نه‌بوون، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا ده‌سته‌ی گشتی له‌ناو ئه‌ندامه‌كانی ئه‌نجومه‌ندا سه‌رۆكێك بۆ كۆبوونه‌وه‌كه‌ ده‌ستنیشان ده‌كات. 5- ده‌سته‌ی گشتی بڕیاره‌كانی خۆی به‌ زۆرینه‌ی ره‌ها ده‌رده‌هێنێ و، ئه‌گه‌ر ده‌نگه‌كانیش هاوتا بوون، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا ده‌نگی سه‌رۆك بۆ کام تایان بووبێ، بۆ ئه‌وه‌. 6- ده‌نگدان له‌سه‌ر بڕیاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی له‌ رووه‌.

مادده‌ی سی:

مادده‌ی سی: كار به‌ هیچ ده‌قێك ناكرێ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا هاودژ بێ.

مادده‌ی سی و دوو:

مادده‌ی سی و دوو: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا جێبه‌جێ ده‌كرێ.

مادده‌ی سی و یه‌ك:

مادده‌ی سی و یه‌ك: ده‌بێ وه‌زاره‌ته‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: 1-ده‌شێ سه‌رۆك، یان دوو سێیه‌كی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ته‌نفیزی، بانگهێشتی ده‌سته‌ی گشتی بكه‌ن بۆ كۆبوونه‌وه‌یه‌كی لاوه‌كی بۆ گفتوگۆ كردن له‌سه‌ر مه‌له‌سه‌گه‌لی دیاركراو. 2- ده‌سته‌ی گشتی ناشێ كۆبوونه‌وه‌یه‌كی لاوه‌كی بۆ سه‌یر كردنی بابه‌تێك كه‌ له‌وه‌ پێش بڕدراوه‌ته‌وه‌ ساز بدات تا شه‌ش مانگ به‌سه‌ر ئه‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌دا رانه‌بوورێ كه‌ بابه‌ته‌كه‌ی تێدا بڕدراوه‌ته‌وه‌. 3- له‌ كۆبوونه‌وه‌ لاوه‌كییه‌كاندا هه‌مان ئیجرائاتی كۆبوونه‌وه‌ ئاساییه‌كان ده‌گیرێته‌ به‌ر.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م:

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: بریاره‌كانی لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی له‌ لای دادگای ته‌میزی هه‌رێمدا له‌ نێوان ماوه‌ی پانزده‌ رۆژ له‌ مێژووی ئاگادار كردنه‌وه‌ به‌ بڕیاره‌كه‌ تانه‌ هه‌ڵده‌گرن، بڕیاره‌كه‌شی بن بڕه‌.

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م:

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م: نه‌قیب ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ ئه‌نجام ده‌دا: یه‌كه‌م: سه‌رۆكایه‌تی كردنی كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی ئه‌نجومه‌ن. دووه‌م: نوێنه‌رایه‌تی كردنی سه‌ندیكا له‌ لای ده‌زگاكانی دادوه‌ری و كارگێری و ده‌سته‌ ره‌سمی و نیمچه‌ ره‌سمی و ئه‌هلیه‌كان و كۆنگره‌كان، وه‌ راستاندنی معامه‌له‌و ئه‌و به‌ڵگه‌نامانه‌ی كه‌ تایبه‌تن به‌ سه‌ندیكاوه‌، بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی بدا به‌ هه‌ر یه‌كێ له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن كه‌ بیه‌وێ.

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م: 1-له‌ حاڵه‌تی ئاماده‌ نه‌بونی سه‌رۆكاد، جێگره‌كه‌ی جێگه‌ی ده‌گرێته‌وه‌. 2-له‌ حاڵه‌تی چۆڵ بوونی جێگه‌ی سه‌رۆك دا، جێگره‌كه‌ی تا ماتی دانانی سه‌رۆكێكی نوێ كه‌ ده‌بی له‌ ماوه‌ی پازده‌ رۆژدا دابنرێ، جێگه‌ی بگرێته‌وه‌.

مادده‌ی هه‌ژده‌یه‌م:

مادده‌ی هه‌ژده‌یه‌م: یه‌كه‌م: نیساب به‌ ئاماده‌بوونی زۆرینه‌ی ئه‌ندامان پێك دێت، بڕیاره‌كان به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بوان ده‌رده‌چێ، له‌ كاتی یه‌كسان بوونیدا به‌و لایه‌نه‌دا ده‌له‌نگێ كه‌ نه‌قیبی تێدایه‌. دووه‌م: ئه‌گه‌ر به‌ هه‌ر هۆیه‌كه‌وه‌ بێت شوێنی نه‌قیب چۆڵ بوو بریكاره‌كه‌ی شوێنی ده‌گرێته‌وه‌، له‌ كاتی چۆڵ بوونی پله‌ی بریكار سكرتێر شوێنی ده‌گرێته‌وه‌. سێیه‌م: به‌ ده‌نگدانی نهێنی یه‌كێك له‌ ئه‌ندامه‌ ئه‌سلییه‌كان شوێنی نه‌قیب ده‌گرێته‌وه‌ له‌ كاتی چۆڵ بوونی پله‌ و پایه‌كانی نه‌قیب و بریكاره‌كه‌ی و سكرتێردا. چواره‌م: به‌مه‌به‌ستی هه‌ڵبژاردنی نه‌قیب ئه‌نجومه‌ن ده‌بێ بۆ كۆبوونه‌وه‌ی نائاسایی بانگهێشتی ده‌سته‌ی گشتی بكا له‌ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ دوو مانگ تێپه‌ر نه‌كا، به‌مه‌رجێك ئه‌و ماوه‌یه‌ی كه‌ ماوه‌ له‌ شه‌ش مانگ كه‌متر نه‌بێت.

مادده‌ی بیسته‌م:

مادده‌ی بیسته‌م: یه‌كه‌م: ئه‌م هۆبانه‌ی خواره‌وه‌ (شعبه‌) داده‌مه‌زرێن تاكو نوێنه‌رایه‌تی ئه‌و لقه‌ هونه‌ریانه‌ بكه‌ن كه‌ كارمه‌ندانی سه‌ر به‌ ئه‌ون به‌ پێی پسپۆریان و،هه‌ر یه‌كێكیش له‌مانه‌ لیژنه‌ی هۆبه‌ به‌رێوه‌یان ده‌بات: 1. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ شانۆییه‌كان. 2. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ سینه‌مایی و ته‌له‌فزیۆنی و رادیۆییه‌كان. 3. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ مۆسیقاییه‌كان. 4. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ شێوه‌كارییه‌كان. دووه‌م: بواره‌كانی هونه‌ری هۆبه‌كان ئه‌مانه‌ن: 1. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ شانۆییه‌كان: أ. به‌رێوه‌بردنی شانۆ. ب. نواندن. ج. ده‌رهێنان. د. نه‌خشه‌ كێشانی (تصمیم)ی دیمه‌نه‌كان. هـ. نه‌خشه‌ كێشانی (تصمیم)ی جلو به‌رگ. و. ئارایشت. ز. روناكی (الاناره‌). ح. سه‌ما و ده‌ربڕینی به‌ ترپه‌و جووڵه‌. 2. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ سینه‌مایی و ته‌له‌فزیۆنی و رادیۆییه‌كان. أ. نواندن ب. ده‌رهێنان. ج. نه‌خشه‌ كێشانی (تصمیم)ی دیمه‌نه‌كان. د. نه‌خشه‌ كێشانی (تصمیم)ی جلو به‌رگ. هـ. ئارایشت. و. وێنه‌ گرتن. ز. برین و خستنه‌وه‌ سه‌ریه‌ك (المونتاج). ح. نه‌خشه‌ كێشانی (التصمیم)ی روناكی. ط. شوشتنه‌وه‌ و وێنه‌ وه‌رگرتنه‌وه‌ (الطبع و التحمیض). ی- لێ بووك (قه‌ره‌گوێز)و وێنه‌ی بزێو (فلیمه‌ كارتۆنه‌كان). ك- سیناریۆ. ل- به‌رهه‌می سینه‌ماكاری. م- ده‌نگی سینه‌ماكاری. ن- رووناكی سینه‌ماكاری.  3. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ مۆسیقاییه‌كان. أ. ژه‌نین. ب. گۆرانی  ج. ئاواز دانان. د. دانانی مۆسیقا. هـ. كاریگه‌ریه‌ ده‌نگییه‌كان. 4. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ شێوه‌كارییه‌كان. أ. وێنه‌ كێشان به‌ هه‌موو ته‌رحه‌كانیه‌وه‌. ب. داتاشین به‌ هه‌موو جۆره‌كانییه‌وه‌. ج. گلێنه‌ (الحزف و الفخار). د. خۆش نووسی و نه‌خش. هـ. وێنه‌ گرتنی هونه‌ری. و. كاریگه‌رییه‌ وێنه‌ییه‌كان. ز. كاره‌كانی ده‌ست ره‌نگینی.

مادده‌ی شازده‌:

مادده‌ی شازده‌: پێویسته‌ وه‌زیره‌ پێوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی حه‌ڤده‌:

مادده‌ی حه‌ڤده‌: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا، ده‌خرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: ئه‌نجوومه‌ن له‌ هه‌ولێردا كۆده‌بێته‌وه‌، ده‌شكێ له‌ كاتی پێویستدا و به‌ بڕیاری ئه‌نجوومه‌ن خۆی، له‌ شوێنێكی تردا كۆببێته‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م ده‌سته‌واژانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌: هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی – عێراق. ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی باڵای وه‌رزشی هه‌رێمی كوردستانی – عێراق. سه‌رۆك: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی باڵای وه‌رزشی هه‌رێمی كوردستانی – عێراق. ئه‌مینداری دارایی: ئه‌مینداری كاروباری دارایی ئه‌نجومه‌نی باڵای وه‌رزشی هه‌رێمی كوردستانی – عێراق. مه‌كته‌ب: مه‌كته‌بی یانه‌و یه‌كێتییه‌ وه‌رزشییه‌كان له‌ باره‌گای ئه‌نجومه‌نی باڵای وه‌رزشی هه‌رێمی كوردستانی عێراقدا. یه‌كێتی: ده‌سته‌یه‌كی وه‌رزشییه‌، به‌ ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ په‌یوه‌سته‌و، سه‌رپه‌رشتی كاروباری گه‌مه‌یه‌ك له‌ گه‌مه‌ وه‌رزشییه‌كان ده‌كات. یانه‌: ده‌سته‌یه‌كی به‌پێی یاسا ئیجازه‌ پێدراوه‌، له‌ كۆمه‌ڵێ خه‌ڵك پێك دێت كه‌ له‌ هزرێكی وه‌رزشیدا یه‌ك ده‌گرنه‌وه‌.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة