المواد القانونية

مادده‌ی سیازده‌

مادده‌ی سیازده‌: ده‌سه‌ڵاته‌كانی ده‌سته‌ی لق: 1-به‌كارخستنی بڕیار و راسپارده‌كانی كۆنگره‌ و مه‌كته‌بی ته‌نفیزی. 2-دامه‌زراندنی كارمه‌ندان بۆ ئیش و كاری لق. 3-ناونیشانكردنی ئه‌وانه‌ی كه‌ له‌ سنووری پارێزگاكه‌دا نوێنه‌رایه‌تی یه‌كێتی ده‌كه‌ن له‌ لیژنه‌ ره‌سمییه‌كاندا. 4-پێشكه‌شكردنی پێشنیاز و راسپارده‌ی تایبه‌تی كاروباری لق بۆ مه‌كته‌بی ته‌نفیزی تا ئیقراریان بكات. 5-خه‌رج كردنی پاره‌ی پێویست بۆ ئیش و كاری لق له‌ چوارچێوه‌ی بوجه‌ی دارایی خۆیدا. 6-پیاده‌ كردنی ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی كه‌ مه‌كته‌بی ته‌نفیزی پێیداوه‌، هه‌روه‌ها رێكخستنی ناسنامه‌ی ئه‌ندامه‌كانی به‌پێی رینمایی مه‌كته‌بی ته‌نفیزی.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: برگه‌ی (1) له‌ مادده‌ی شه‌شه‌م هه‌موار ده‌كرێت و به‌م شێوه‌یه‌ی لێ دێـت: (ده‌سته‌ی گشتی و كۆنگره‌). دووه‌م: بڕگه‌یه‌ك بۆ مادده‌ی شه‌شه‌م به‌ زنجیره‌ی (6) زیاد ده‌كرێت و به‌م شێوه‌یه‌ی لێ دێت: 6- نوێنه‌ری یه‌كێتی له‌ قوتابخانه‌ و دامه‌زراوه‌كانی په‌روه‌رده‌ و فێركردن.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: مادده‌ی هه‌شته‌می یاساكه‌ هه‌موار ده‌كرێت و به‌م شێوه‌یه‌ی لێ دێت: مه‌رجه‌ ئه‌و كه‌سه‌ی به‌ سه‌رۆكی یه‌كێتی یان ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سكرتاریه‌ت یان ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی ته‌نفیزی و سه‌رۆكی لق وئه‌ندامی ده‌سته‌ی لق هه‌ڵده‌بژێردرێت له‌ هاووڵاتیانی هه‌رێم بێت و ماوه‌ی خزمه‌تی له‌ په‌روه‌رده‌و فێركردندا له‌ (5) ساڵ كه‌متر نه‌بێت.

مادده‌ی سی و یه‌كه‌م

مادده‌ی سی و یه‌كه‌م: له‌سه‌ر وه‌زیره‌ تایبه‌تمه‌نده‌كانه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی سی و دووه‌م

مادده‌ی سی و دووه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی ده‌رهێنانیه‌وه‌ جێ به‌جێ ده‌كرێ و له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: شیركه‌تی بیری ئیرتیوازی لێ دان ومه‌ركه‌زه‌كانی لێكۆڵینه‌وه‌ی كشتوكاڵی و ته‌تبیقی یه‌كان، كه‌ له‌ بڕگه‌ی نۆی مادده‌ی چواره‌می یاسای ژماره‌ (10)ی ساڵی (1992)دا هاتووه‌ ئیلغا ده‌كرێ و هه‌ر موڵك و ماڵێكیشی بووبێ، موڵك و ماڵی وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ و ئاودێری هه‌رێمن.

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م: ئه‌ندامی سه‌رپێچیكه‌ر له‌وه‌ی كه‌ له‌ مادده‌ی بیست و شه‌شه‌می ئه‌م یاسایه‌دا هاتووه‌ به‌ بڕیارێكی ئه‌نجومه‌ن ده‌درێته‌ لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: یه‌كه‌م: ده‌شێ لاری بوون (اعتراض) له‌ بڕیاره‌كانی لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی له‌ لای ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا له‌ ماوه‌ی پازده‌ رۆژ له‌ مێژووی پێراگه‌یاندنی بكرێت و ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ پشتگیری بكات یان ره‌تی بكاته‌وه‌. دووه‌م: ئه‌و سزایانه‌ی له‌سه‌ره‌وه‌ دراون جێبه‌جێ ناكرێن تاكو ئه‌نجومه‌ن ره‌زامه‌ندیان له‌سه‌ر ده‌ر نه‌برێت.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م وشانه‌ی خواره‌وه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌ ماناكانی ته‌نیشتیانه‌: 1-هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 2-وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی ناوخۆ. 3-وه‌زیر: وه‌زیری ناوخۆ. 4-بریكاری وه‌زاره‌ت: بریكاری وه‌زاره‌تی ناوخۆ.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زاره‌ت ئه‌م ئه‌ركانه‌ به‌جێ دێنێ. 1-جێبه‌ جێ كردنی سیاسه‌تی گشتی حوكمه‌تی هه‌ریچمه‌ كوردستانی عێراق و كاركردن بۆ پاراستنی ئاسایشی ناوخۆ به‌ دانانی نه‌خشه‌ی كاری تایبه‌تی بۆ دام و ده‌زگاكانی وه‌زالاه‌ت. 2-كاكردن بۆ سه‌روه‌ره‌ی یاسا چه‌سپاندنی سیسته‌می گشت و دابین كردنی حه‌وانه‌وه‌ و دڵنیایی بۆ هاوڵاتیان و پارێزگاری كردن له‌ ماڵ و موڵكیان . 3-هاریكاری و رێكخست له‌گه‌ل َ ئه‌و وه‌زاره‌ت و فه‌رمانگایانه‌ی تایبه‌تكارن له‌و ئه‌ركانه‌دا و كه‌ په‌یوه‌ندیان به‌ ئاسایش و پاراستی سیسته‌مه‌وه‌ هه‌یه‌ بۆ به‌دیهێنانی به‌رژه‌وه‌ندی گشتیی. 4-كاركردن بۆ رێگه‌ گرتن له‌ روودانی تاوان و پێشبینی كردنی روودانی تاوان به‌ به‌دیهێنانی ئاسایشێكی به‌رده‌وام و دڵنیایی و كاركردن بۆ چه‌سپاندنی ئاسایش و سه‌قامگیر بوونی هه‌میشه‌یی و بایه‌خدان به‌ لایه‌نی پارێز (وقایه‌) له‌ رووی تاواندا. 5-كاركردن له‌ پێناو پاراستنی سه‌ربه‌ستییه‌ دیموكراتتییه‌كان و مافه‌كانی مرۆڤ له‌ كوردستانی عێراقدا و به‌ كار هێنانی شێوازی یاسایی و زانیاریانه‌ له‌ چاره‌سه‌ركردنی دژ كاری و گیر و گرفتی گشتی و تایبه‌تی دا. 6-پارێزگاری كردن له‌ ئادابی گشتی له‌ هه‌رێمدا. 7-به‌رهه‌ڵستی كردنی جاسوسییه‌ت و قاچاخچیه‌تی و دزه‌ كردن و پاراستنی ئابووری هه‌رێم و ئاسایشی ئه‌و ئابوورییه‌ و رێگه‌ گرتن له‌ هاتنی ناشه‌رعی بۆ ناو هه‌رێم.

مادده‌ی بیست و چواره‌م

مادده‌ی بیست و چواره‌م: لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی بۆی هه‌یه‌ ئه‌م سزایانه‌ی خواره‌وه‌ بدات: یه‌كه‌م: ئینزار. دووه‌م: بێبه‌ش كردنێكی كاتی له‌ خزمتگوزارییه‌كانی سه‌ندیكا بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ ساڵێك پتر نه‌بێت. سێیه‌م: ریگه‌ گرتن له‌ ده‌ستدانه‌ پیشه‌ بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ شه‌ش مانگ پتر نه‌بێت، بۆ كارمه‌ندانی فه‌رمانگه‌كانی ده‌وڵه‌تیش رێگه‌ گرتنه‌كه‌ كاركردنی دوای كاتی ده‌وامی ره‌سمی ده‌گرێته‌وه‌، به‌مه‌رجێك فه‌رمانگه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كه‌ بڕیاره‌كه‌ی پێ رابگه‌ێنێت.

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م: یه‌كه‌م: كارو باری لقی سه‌ندیكا له‌ لایه‌ن لیژنه‌ی لق له‌ پارێزگا به‌رێوه‌ ده‌چێت كه‌ نوێنه‌رایه‌تی سه‌ندیكا ده‌كات. دووه‌م: لیژنه‌ی لق له‌ هه‌ر پارێزگایه‌ك له‌ سه‌رۆك و چوار ئه‌ندام و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ پێك دێت و ئه‌ندامانی لق له‌ پارێزگا هه‌ر سێ ساڵ جارێك به‌ ده‌نگدانی نهێنی هه‌ڵیان ده‌بژێرێ به‌مه‌رجێك ده‌بێ له‌و كه‌سانه‌ بن كه‌ له‌و پارێزگایه‌دا ده‌ست به‌كارن له‌ پیشه‌كه‌یانداو، لیژنه‌كه‌ش له‌ ناو چوار ئه‌ندامه‌كه‌یدا جێگرێكی سه‌رۆك و سكرتێرێك هه‌ڵده‌بژێرێت. سێیه‌م: له‌ كۆبوونه‌وه‌ گشتییه‌كانی ئه‌ندامانی لق هه‌مان كاری تایبه‌ت به‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی پیره‌و ده‌كرێت و ده‌سته‌ی لق ده‌سه‌ڵاتی قه‌بووڵ كردنی وازهێنانی سه‌رۆك و ئه‌ندامانی لیژنه‌ی لق و ئه‌ندامانی هه‌یه ‌له‌گه‌ل هه‌ڵبژاردنی ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ جێیان ده‌گرنه‌وه‌ بۆ ئه‌و ماوه‌یه‌ی كه‌ له‌ ده‌وره‌كه‌دا ماوه‌، هه‌روه‌ها پركردنه‌وه‌ی ئه‌و جێیه‌ چۆلانه‌ی ئه‌ندامێتی لیژنه‌ له‌ كاتی روودانیدا.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: یه‌كه‌م: ده‌سته‌ی گشتی، له‌ یه‌كێ له‌م بارانه‌ی خواره‌وه‌دا، كۆبوونه‌وه‌یه‌كی نائاسایی سازده‌دا: 1ـ به‌ بڕیاری ده‌سته‌ی ئیداری. 2ـ كه‌ (سێیه‌كی) ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی، داواكارییه‌ك بده‌نه‌ ده‌سته‌ی ئیداری. دووه‌م: 1- بابه‌تی كۆبوونه‌وه‌كه‌ دیار ده‌كرێ و، ناشێ له‌ به‌رنامه‌ دیار كراوه‌كه‌ی بترازێ. 2- به‌ ئاماده‌بوونی زۆرینه‌ی ئه‌ندامه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی (رێژه‌ی) یاسایی دێته‌جێ.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: ئه‌م یه‌كێتییه‌، كه‌سایه‌تیی مه‌عنه‌وی و سه‌ربه‌خۆیی دارایی و ئیداریی خۆی هه‌یه‌.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: ده‌سته‌ی ئیداری، له‌ یه‌كه‌م كۆبوونه‌وه‌ی خۆیدا كه‌ له‌ ماوه‌ی هه‌فته‌یه‌كی دوای هه‌ڵبژاردنه‌كه‌یدا، سازی ده‌دا، سه‌رۆكێك و جێگری سه‌رۆك و به‌رپرسێكی دارایی له‌ نێو ئه‌ندامانی خۆیدا هه‌ڵده‌بژێرێ.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: ده‌سته‌ی گشتی له‌ هه‌موو ئه‌و ئه‌ندامانه‌ پێك دێ كه‌ پابه‌ندیی خۆیان به‌جێ گه‌یاندووه‌.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: وه‌زاره‌ت پۆل و قوتابخانه‌ بۆ كه‌م-ئه‌ندامان (المعوقین) ئه‌كاته‌وه‌ به‌ شێوه‌یه‌ك كه‌ به‌ گوێره‌ی شێوازی زانستی نوێ چاودێری بكرێن.

مادده‌ی سیانزده‌یه‌م:

مادده‌ی سیانزده‌یه‌م: ماوه‌ی ساڵی خوێندنی هه‌ردوو پله‌ی فێركردن له‌ 32 حه‌فته‌ جگه‌ له‌ پشووه‌كان كه‌متر نی یه‌، هه‌ر وه‌كو سه‌عاته‌كانی خوێندنیش له‌ حه‌فته‌دا (30) سه‌عات كه‌متر نی یه‌. ده‌گونجێ له‌ كاتی پێویستدا وه‌زیری په‌روه‌رده‌ ئه‌مه‌ به‌ بڕیارێك بگۆرێ.

مادده‌ی دوازده‌یه‌م:

مادده‌ی دوازده‌یه‌م: وه‌زاره‌ت په‌یمانگاو مه‌ڵبه‌ندی راهێنان و خولی په‌روه‌رده‌یی پێگه‌یاندن و بازرگانی و كشتوكاڵی و پیشه‌سازی و هونه‌ری تر به‌گوێره‌ی داخوازییه‌كانی گه‌شه‌سه‌ندن ده‌كاته‌وه‌.

مادده‌ی دوازده‌:

مادده‌ی دوازده‌: مادده‌ی (320) له‌ هه‌رێمی كوردستاندا له‌ كارده‌خرێ و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێگای ده‌گرێته‌وه‌. (دادوه‌ر له‌ رۆژی دیاركراودا ده‌ست ده‌كات به‌ لێپێچینه‌وه‌ ده‌رباره‌ی راستی و دروستی به‌لاغه‌كه‌و گوێ له‌ دیفاعی به‌لاغ لێدراوه‌كه‌ ده‌گرێ و، له‌ كۆتایی لێپێچینه‌وه‌كه‌شدا، ئه‌گه‌ر به‌ته‌واوی بۆی ده‌ركه‌وت كه‌ هیچ پێویست ناكا ئیجرائاتی پاراستنی ئاشتی وه‌ربگیردرێ، ئه‌وا، بڕیارێك به‌ ره‌تكردنه‌وه‌ی داواكه‌ ده‌رده‌هێنێ، یان داواكه‌ قبول ده‌كات و داواش له‌و كابرایه‌ ده‌كات كه‌ به‌ڵێننامه‌یه‌ك به‌ كه‌فاله‌تی كه‌سێ یان به‌ كه‌فاڵه‌تی زیاتره‌وه‌ پێشكه‌ش بكات).

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة