المواد القانونية

مادده‌ی شازده‌م:

مادده‌ی شازده‌م: پێویسته‌ وه‌زاره‌تی دارایی یه‌كسانی له‌ نێوان مووچه‌ی هه‌موو خانه‌نشینكراوه‌كانی هه‌رێم له‌گه‌ڵ مووچه‌ی خانه‌نشینی هاوشـــانه‌ خانه‌نشین كراوه‌كانیان له‌ ده‌زگاكانی فیدراڵی دا به‌دی بێنێ.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: 1-ره‌سمێكی ساڵانه‌ی به‌ رێژه‌ی ده‌ه‌ له‌ سه‌دا (2% 1000) له‌ كۆی قیسته‌ به‌رهه‌م هێنه‌كانی دابین له‌ كۆمپانیاكانی دابین (شركات التأمین) وه‌رده‌گێری و قیسته‌كانی نوی كردنه‌وه‌ی دابین (اعاد التأمین) ئه‌و ره‌سمه‌یان له‌سه‌ر نابێ. 2-دابین كردن (المۆمن) ئه‌و رسمه‌ی بڕگه‌ی (1) ده‌دا و هه‌ر رێكه‌وتنێك به‌ پێچه‌وانه‌یه‌وه‌ پوچه‌ڵه‌. 3-سه‌رباری ئه‌و ره‌سمه‌ی له‌ برگه‌ی (1)ی ئه‌و مادده‌یه‌دا دیاری كراوه‌ ره‌سمێكیش له‌ قیسته‌ به‌رهه‌مهێنه‌ره‌كانی دابین له‌ كۆمپانیاكانی دابین به‌م جۆره‌ی خواره‌وه‌ وه‌رده‌گیرێ: أ-باوه‌رنامه‌كانی دابین له‌سه‌ر زیان و كاره‌ساتی كه‌سی پاشكۆی (الحوادپ الشخصیه‌ الملحقه‌ بها)و هه‌ر دابینێكی تر كه‌ په‌یوه‌ندی به‌م جۆره‌ دابینانه‌ و ئه‌و گۆرینانه‌وه‌ هه‌بێ كه‌ له‌و باوه‌رنامانده‌دا ده‌كرێن و ره‌سمه‌كه‌یان (5%1000) ی كۆی قیسته‌كانی دابین به‌ پێی حیسابی كۆتایی (الحیساب خیتامی) ده‌بێ. ب-ئه‌ باوه‌ر نامه‌ دابینه‌ی به‌ چه‌ند دانه‌یه‌ك رێكخراوه‌ ته‌نها وێنه‌ی یه‌كه‌می كه‌ ده‌درێته‌ دابین لێكراو (المۆمن) یا سوود لێوه‌رگرتن (المستفید) ره‌سی لێوه‌رده‌گرێ.

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م:

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م: چوونه‌ پاڵ سه‌ندیكا به‌ داواكارییه‌كی نووسراو ده‌بێت و پێشكه‌ش به‌ ئه‌نجومه‌ن ده‌كرێت و به‌ڵگه‌نامه‌ی پێویستی پێوه‌ ده‌لكێنرێ و ئه‌نجومه‌نیش ده‌بێ بڕیارێكی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌ له‌ باره‌ی داواكارییه‌كه‌ی له‌ ماوه‌ی یه‌ك مانگ له‌ مێژووی تۆمار كردنی ئه‌و داوایه‌ی بدات و له‌ باره‌ی ره‌فز كردنییشی پێویسته‌ هۆیه‌كانی به‌دیار بخات و خاوه‌ن داواكه‌ مافی (ته‌مییز) كردنی هه‌یه‌ له‌ لای دادگای پێداچوونه‌وه‌ (التمییز) له‌ ماوه‌ی (30) سی رۆژدا له‌ مێژووی ئاگادار كردنیه‌وه‌، ئه‌گه‌ر هاتوو ئه‌و ماوه‌یه‌ كۆتایی هات و داواكارییه‌كه‌ یه‌ك لا نه‌كرایه‌وه‌، ئه‌وا ئه‌و كه‌سه‌ به‌ وه‌رگیراو داده‌نرێ.

مادده‌ی سی و دووه‌م:

مادده‌ی سی و دووه‌م: پاره‌ به‌ ناوی سه‌ندیكا له‌ بانكه‌كان داده‌نرێ و فه‌رمانی خه‌رج كردن و دانان له‌ لایه‌ن نه‌قیب و ئه‌مینداری كاروباری دارایی كه‌فاله‌تكراو ئیمزا ده‌كرێت به‌ پێی ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌ن پێیانی داوه‌.

مادده‌ی سێیه‌م :

مادده‌ی سێیه‌م : وه‌زاره‌ت ئه‌م ئه‌رك وپسپۆرایه‌تیانه‌ی خواره‌وه‌ له‌ پێناوی به‌دیهێنانی ئامانجه‌كانیدا ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: یه‌كه‌م: پێشنیاز كردنی ڕێگای گونجاو بۆ لابردنی ئاسته‌نگ له‌ به‌رده‌م چالاكیی بازرگانی له‌ ڕێگه‌ی دانانی ستراتیژیه‌ت و پلان و به‌رنامه‌ی گه‌شه‌سه‌ندن و هاندانی هه‌نارده‌كردن و چاره‌سه‌ركردنی ئه‌و كاریگه‌رییه‌ نێگه‌تیڤانه‌ی له‌سه‌ر ئابووری هه‌رێم هه‌یه‌ كه‌ له‌ ئازاد كردنی بازرگانی ده‌ره‌وه‌ و له‌ رێگای به‌ به‌هێز كردنی توانای كێبركێ له‌ نێوان كه‌رته‌كانی كارو به‌رهه‌می نیشتمانیدا رووی داوه‌. دووه‌م: ڕێگا دانان بۆ زامنكردنی چاودێری مافه‌كانی به‌كاربه‌ر و ئاماده‌كردنی یاسای پێویست بۆ پاراستنی به‌ هاوده‌نگی له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ پێوه‌ندیداره‌كاندا بۆ چاودێری كردنی نرخ له‌ بازاڕه‌كانی ناوخۆدا و، رێكخستن و به‌هێزكردنی ژینگه‌ی كێبڕكێ و نه‌هێشتنی قۆرخكاری و ئیشی تری خراپه‌كاری له‌ بازارگانیدا. سێیه‌م: تۆماركردن و چاودێری كردنی چالاكیی كۆمپانیا ناوخۆیی و بیانیه‌كان و لقه‌كانیشیان و، چاره‌سه‌ركردنی كاروباری بریكارنامه‌ بازرگانیه‌كان و تۆماركردنیان له‌ هه‌رێمدا. چواره‌م: دروست كردن و به‌ڕێوه‌بردنی كۆگا و دامه‌زراوه‌كانی تری پێویست به‌ كاره‌كانی وه‌زاره‌ت و به‌كرێدان و به‌كرێگرتنیان. پێنجه‌م: ئاماده‌كردن جێبه‌جێكردنی ئه‌و به‌رنامانه‌ی كه‌ پێوستن بۆ كردنه‌وه‌ی پێشانگا و بازاڕی ناوخۆ و نێوده‌وڵه‌تی، و به‌شداری كردن تیایاندا بۆ زانینی په‌ره‌سه‌ندنی نێوده‌وڵه‌تی به‌رهه‌مه‌ بازرگانی و پیشه‌سازیه‌كانی جیهان. شه‌شه‌م: ئاماده‌كردنی پلان و لێكۆڵینه‌وه‌ی ساڵانه‌ و مامناوه‌ندی و درێژخایه‌ن بۆ پڕۆژه‌ پیشه‌سازییه‌كان، و لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ سوودی ئابووری و هونه‌رییان و سه‌رپه‌رشتی ئه‌و پڕۆژه‌ و دامه‌زراوه‌ پیشه‌سازییانه‌ به‌ مه‌به‌ستی چاودێری كردنیان و ئاڕاسته‌كردنیان، و هه‌ڵسه‌نگاندنی ئه‌نجامی پلانه‌كان له‌ ڕووی چه‌ندی و جۆرییه‌وه‌ و به‌شداریكردن له‌ ئاماده‌كردنی یاسای پێوست بۆ چاودێری و گه‌شه‌پێدانیان به‌ هاوكاری له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كاندا. حه‌وته‌م: كردنه‌وه‌ی پرۆژه‌ی پیشه‌سازیی و بازرگانی و پێدانی مۆڵه‌تی دامه‌زراندنیان له‌لایه‌ن كه‌رتی تایبه‌ته‌وه‌ و هاندان و ئاماده‌كردنی ژینگه‌ی له‌بار بۆی و تا یاسای وه‌به‌رهێنان بیگریێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی سوود له‌ ده‌رامه‌تی به‌شه‌ری و سروشتی وه‌ربگیرێت و بۆ چالاكیی وه‌به‌رهێنان و به‌ردار له‌ هه‌رێمدا بیگۆرێت. هه‌شته‌م: پێدانی مۆڵه‌ت بۆ دامزراندنی ناوچه‌ی پیشه‌سازی رێكخراو و هاندانی ئه‌م ده‌زگایانه‌و چاودێری كردنیان به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌لأ ده‌سته‌ی گشتی ناوچه‌ ئازاده‌كانی عێراق له‌ پێناو دروست كردنی ناوچه‌ی پیشه‌سازی و بازرگانی ئازاد له‌ هه‌ڕێم و سه‌رپه‌رشتیكردن و پێشخستن و كاراكردنی رۆڵی و ئاماده‌كردنی یاسای پێویست بۆ وه‌دیهێنانی. نۆیه‌م: هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌لأ وه‌زاره‌تی كشتوكالأ، بۆ پشتیوانی كردن و هاندانی جوتیاران و لێكۆڵینه‌وه‌ له‌سه‌ر چۆنیه‌تی به‌كارهێنانی به‌رهه‌می كشتوكالأ وه‌ك مادده‌ی كه‌ره‌سه‌ له‌ كه‌رته‌كانی پیشه‌سازیداو بۆ به‌ربوومی پیشه‌سازی خۆماڵی كه‌ بۆ به‌كارهێنانی خۆماڵی و هه‌نارده‌كردنی بۆ ده‌ره‌وه‌ بگۆڕدرێ. ده‌یه‌م: هاندانی پشتگیری هه‌ردوو كه‌رتی بازرگانی و پیشه‌سازی وكاراكردنی رۆڵی بانكه‌ بازرگانی و پیشه‌سازییه‌كان بۆ پاڵپشتی كردنی پڕۆژه‌ بازرگانی و پیشه‌سازیه‌كان، به‌ تایبه‌تی پرۆژه‌ بچووك و مامناوه‌ندیه‌كان و، چالاككردنی رۆڵه‌كه‌ی. یازده‌م: ڕێكخستنی میكانیزمی پاراستنی مۆڵكایه‌تی هزری بازرگانی و پیشه‌سازی و پێدانی نیشانه‌ی ناسینه‌وه‌ (العلامات الفارقه‌) وره‌سم ونموونه‌ی دروستكراوه‌كه‌ و بڕوانامه‌ی داهێنان (براءه‌ الاختراع). دوازده‌م: خۆئاماده‌كردن بۆ به‌ستنی ڕێككه‌وتنامه‌ی پێویست بۆ جێبه‌جێكردنی سیاسه‌تی ئابووری هه‌رێم له‌ بواری بازرگانی ناوخۆ و ده‌ركیدا و، قوڵكردنی په‌یوه‌ندیه‌كان له‌گه‌لأ سه‌رچاوه‌كانی گه‌شه‌پێدانی ته‌كنولۆجیدا، له‌ سنووری ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی كه‌ ده‌ستوری عێراق به‌ هه‌رێمی داوه‌. سێزده‌م: نوێنه‌رایه‌تی كردنی هه‌رێم له‌ به‌رده‌م ده‌سه‌ڵاتی فیدراڵی له‌ كاتی مۆركردنی رێككه‌وتنامه‌ و گرێبه‌ست كه‌ مۆركی ئابووری و بازرگانی و پیشه‌سازیان هه‌یه‌ و به‌هێز كردنی رۆڵی هه‌رێم و پارستنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی به‌پێی یاسا و به‌ ره‌زامه‌ندی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران. چوارده‌م: ئاماده‌كردنی پڕۆژه‌ یاسای پێوست بۆ به‌شداریكردن له‌ چاككردنی كه‌ش وهه‌وای وه‌به‌رهێنان و ئاسانكردنی خزمه‌تی وه‌به‌رهێنان و داڕشتنی به‌رنامه‌و، هاندانی وه‌به‌رهێنه‌ری ناوخۆ و ڕاكێشانی وه‌به‌رهێنانی بیانی به‌ هاوكاری و هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ی وه‌به‌رهێنان. پانزده‌م: به‌شداری كردن له‌گه‌لأ لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان بۆ دامه‌زراندنی سیسته‌مێكی ته‌واوكاری باش به‌ ئامانجی به‌دیهێنانی كاری چاودێریكردنی هونه‌ری له‌سه‌رهاورده‌ و هه‌نارده‌و به‌دواداچوونی جۆری به‌رهه‌می پیشه‌سازی ناوخۆیی كه‌ له‌گه‌لأ مواسه‌فاتی باوه‌ڕپێكراوی جیهانیدا بگونجێ و پیشكه‌ش كردنی ئامۆژگاری و رێنوێنی له‌ پێناو چاككردنی جۆری به‌رهه‌م و گه‌شه‌پێدانی كاره‌كانی به‌رهه‌مهێنان و كه‌مكردنه‌وه‌ی تێچوونه‌كه‌ی و به‌كارهێنانی ئامێری تازه‌ بابه‌ت تیایدا. شازده‌م : په‌ره‌پێدان و چاكتركردنی جۆری ئه‌و خزمه‌تانه‌ی كه‌ وه‌زاره‌ت پێشكه‌شی هاووڵاتیانی ده‌كات له‌ رێگای وه‌رگرتنی (تبنی) شێوازی نوێ له‌ بواری به‌ڕیوه‌بردن و، سوود وه‌رگرتن له‌ ته‌كنولۆجیای زانیاری له‌ ڕێگای وه‌رگرتنی (تبنی) ته‌كنیكی سیسته‌مه‌كانی حكومه‌تی ئه‌لیكترۆنی بۆ ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی وه‌زاره‌ت له‌گه‌لأ هاوبه‌شه‌كانی و هاووڵاتیانیشدا كارا ببێت، وچاككردن و ئاسانكردنی چاره‌كردن و رێكاره‌كانی مامه‌ڵه‌كردن و دامه‌زراندنی بنه‌ماكانی زانیاری به‌ شێوه‌یه‌ك كه‌ جۆری ئه‌دای وه‌زاره‌ته‌كه‌ باشتر بكات و، ژێنگه‌ی پێوست بۆ گه‌شه‌كردنی ئابووری هه‌رێم فه‌راهه‌م بكات. حه‌ڤده‌م: هه‌ماهه‌نگی و هاوكاری كردن له‌گه‌ڵ ژووره‌كانی بازرگانی وپیشه‌سازی به‌ جۆرێك كه‌ خزمه‌تی وه‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی وه‌زاره‌ت له‌ خزمه‌ت كردنی هه‌ردوو كه‌رتی پیشه‌سازی و بازرگانی له‌ هه‌رێمدا بكات.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: 1. سه‌ندیكایه‌ك به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ دروست ده‌بێت و پێی ده‌گوترێ (سه‌ندیكای خاوه‌ن پیشه‌ ئه‌ندازه‌ییه‌كان)، كه‌سایه‌تییه‌كی مه‌عنه‌وی ده‌بێ و باره‌گاكه‌ی له‌ هه‌ولێری پایته‌خت ده‌بێت و بۆی هه‌یه‌ لق له‌ ناوه‌ندی پارێزگاكانی هه‌رێمدا بكاته‌وه‌. 2. لیژنه‌یه‌كی ئاماده‌كار له‌ (15) ئه‌ندام پێك ده‌هێنێ به‌ ره‌زامه‌ندی لایه‌نه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان تا هه‌ڵبژاردنی گشتی ئه‌نجام ده‌درێ.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: یه‌كه‌م : وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ له‌ كاتی پێویستدا هه‌ر به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌ك یا به‌شێك یا هۆبه‌یه‌ك له‌ناو پێكهاته‌كانی وه‌زاره‌ت له‌ نوێ دابنێ یان لێكیان بدات یا خود هه‌ڵیان وه‌شێنێته‌وه‌ به‌ پێی پێویستی كاره‌كه‌ی. دووه‌م: وه‌زاره‌ت بۆی هه‌یه‌ رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربچوێنێ.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: یاسای پێشمه‌رگه‌ی ژماره‌(5)ی ساڵی 1992 هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌ و ئه‌م یاسایه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێ گه‌ر له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ و یاسای سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم ژماره‌ (1)ی ساڵی 2005 و هه‌مواركراوه‌كانی ناكۆك بێت.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ولایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی حه‌ڤده‌

مادده‌ی حه‌ڤده‌: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا له‌مانه‌ پێك دێت: 1/نه‌قیب: مه‌رجه‌ بۆ ماوه‌یه‌ك پیشه‌كه‌ی هه‌ڵسوڕاندبێ له‌ (ده‌) ساڵ كه‌متر نه‌بێ. 2/ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن: مه‌رجه‌ بۆ ماوه‌یه‌ك پیشه‌كه‌ی هه‌ڵسوڕاندبێ له‌ حه‌وت ساڵ كه‌متر نه‌بێ. 3/ ئه‌نجومه‌ن به‌ ده‌نگدانی نهێنی، جێگری نه‌قیب و سكرتێرێك و به‌رپرسێكی دارایی له‌ناو ئه‌ندامەکانی خۆیدا هه‌ڵده‌بژێرێ و ده‌سه‌ڵاته‌كانیشیان له‌ پێرۆی ناوخۆدا دیارده‌كرێ. 4/ئه‌نجوومه‌ن كۆبوونه‌وه‌ ئاساییه‌كانی خۆی، له‌ كه‌می، مانگی جارێك سازده‌دا، بۆیشی هه‌يه‌ له‌ سه‌ر داواكردنی نه‌قیب یان له‌سه‌ر داواكردنی سێیه‌كی ئه‌ندامان كۆبوونه‌وه‌ی نا ئاسایی ساز بدات.

مادده‌ی بیست و حه‌وت

مادده‌ی بیست و حه‌وت: دارایی سه‌ندیكا له‌م داهاتانه‌ پێك دێت: 1/ئابوونه‌ی ئینتما و به‌شداربوونی ساڵانه‌. 2/ئه‌و ده‌سنگانه‌ (المنح)ی كه‌ لایه‌نه‌ ره‌سمی و نیمچه‌ ره‌سمییه‌كان پێشكه‌شی ده‌كه‌ن و ئه‌و باربۆ (تبرعات) و به‌خششانه‌ش كه‌ ئه‌ندامان و خه‌ڵكی دیكه‌ پێشكه‌شی ده‌كه‌ن. 3/قازانجی ئه‌و ئاهه‌نگانه‌ی كه‌ بۆ سوودی سه‌ندیكا سازده‌درێن. 4/قازانجی چاپه‌مه‌نی سه‌ندیكا. 5/قازانجی ئه‌و پرۆژانه‌ش كه‌ سه‌ندیكا دایانده‌مه‌زرێنێ. 6/ مزو كرێی ته‌ئییدی توانستی دارایی كه‌سانی سه‌ر به‌ سه‌ندیكا و هی ئه‌و به‌شاهێدبوونه‌ش كه‌ سه‌ندیكا ده‌ریان ده‌هێنێ.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: یه‌كه‌م: به‌پێی ئه‌و یاسایه‌، سندوقێ به‌ ناوی (سندوقی خانه‌نشینی رۆژنامه‌وانانی كوردستان) داده‌مه‌زرێ و، ده‌سته‌یه‌ك به‌ ناوی (ده‌سته‌ی سندوقی خانه‌نشینی رۆژنامه‌وانان)ـه‌وه‌ به‌ڕێوه‌ی ده‌بات. دووه‌م: ئه‌م سندوقه‌ شه‌خسیه‌تی مه‌عنه‌ویی خۆی هه‌یه‌ و مافی مه‌ڵكداربوونی دارایی ده‌ست هه‌ڵگرو ده‌ست هه‌ڵنه‌گر (المنقولة وغير المنقولة)ی هه‌یه‌و، سه‌رۆكی ده‌سته‌كه‌ یان هه‌ر كه‌سێ كه‌ ئه‌و ده‌سه‌ڵاتی بداتێ، ده‌بێته‌ نوێنه‌ری سندوقه‌كه‌ له‌به‌رده‌م دادگا و ره‌سمی و نیمچه‌ ره‌سمی و لایه‌نه‌كانی تردا.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: یه‌كه‌م: چوونه‌ پاڵ سه‌ندیكا به‌ داواكارییه‌كی نوسراو ده‌بێت و، پێشكه‌ش به‌ نه‌قیب ده‌كرێت و به‌ڵگه‌نامه‌ی پێویستی پێوه‌ ده‌لكێنرێت. دووه‌م: داواكاری چوونه‌ ناو سه‌ندیكا ده‌خرێته‌ به‌ر ئه‌نجومه‌ن له‌ ماوه‌ی (15) رۆژ له‌ مێژووی تۆمار كردنییه‌وه‌، ئه‌نجومه‌ن پێویسته‌ له‌و ماوه‌یه‌دا بیبڕێنێته‌وه‌ ئه‌گه‌ر ماوه‌كه‌ش ته‌واو بوو نه‌بڕاندرایه‌وه‌‌ ئه‌وا داواكارییه‌كه‌ به‌ قه‌بووڵ كراو ده‌ژمێردرێت. سێیه‌م: ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ داواكاری چوونه‌ ناو سه‌ندیكا ره‌ت بكاته‌وه‌ به‌ بڕیارێكی هۆدار (مسبب) خاوه‌نی داواكارییه‌كه‌ش بۆی هه‌یه‌ له‌ دادگای پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێمدا له‌ ماوه‌ی (30) رۆژ له‌ مێژووی ئاگادارركردنیه‌وه‌ تانه‌ی لێ بداو بڕیاری دادگاش به‌ بنبڕ داده‌نرێت.

مادده‌ی سێ یه‌م:

مادده‌ی سێ یه‌م: یه‌كه‌م: وه‌زیر: سه‌رۆكی باڵاو، به‌رپرسی ئیش وكارو ئاڕاسته‌كردنی سیاسه‌ت وسه‌ربه‌رشتیكردن و چاودێری كردنی وه‌زاره‌ته‌كه‌یه‌و، هه‌موو بڕیارو فه‌رمان ورێنماییگه‌لێكیش پێوه‌ندییان به‌ ئه‌ركوفرمان و پێكهاته‌و سه‌ڵاحییات و كاروباری دیكه‌ی هونه‌ری ودارایی وئیداری ورێكخستنی وه‌زاره‌ته‌كه‌وه‌ هه‌یه‌، به‌پێی حوكمه‌كانی یاسا، له‌وه‌زیره‌وه‌ ده‌رده‌چێ و سه‌رپه‌رشتی جێ به‌جێ كردنی ئیش ده‌كات .وه‌زیر له‌به‌رده‌می ئه‌نجومه‌نی وه‌زیراندا به‌رپرسه‌، چونكه‌ خۆیشی ئه‌ندامێكی هاوكاری ئه‌نجومه‌نه‌كه‌یه‌ و بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێك له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی بسپێرێت به‌ بریكاری وه‌زاره‌ت و به‌ڕێوه‌به‌ره‌ گشتی یه‌كان و یان ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ شیاویان ده‌زانێت. . دووه‌م:بریكاری وه‌زاره‌ت: له‌ چوار چێوه‌ی ئه‌و ده‌سترۆییانه‌ی كه‌ پێی ده‌سپێردرێ له‌ لایه‌ن وه‌زیره‌وه‌ مه‌رجه‌ خاوه‌ن بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆ بێت یاریده‌ده‌ری وه‌زیر ده‌دات،، له‌ ئاراسته‌كردنی وه‌زاره‌ت و سه‌رپه‌رشتی كردنی كاروباریدا. سێیه‌م: نووسینگه‌ی وه‌زیر: فه‌رمانبه‌رێك سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات وبه‌ڕێوه‌ی ده‌بات به‌ به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر،خاوه‌ن بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆیی بێ و ژماره‌یه‌ك فه‌رمانبه‌ریش یاریده‌ی ده‌ده‌ن. چواره‌م: نووسینگه‌ی بریكاری وه‌زاره‌ت: فه‌رمانبه‌رێك سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و به‌ڕێوه‌ی ده‌با به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر،خاوه‌ن بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆیی بێ و، ژماره‌یه‌ك فرمانبه‌ریش هاوكاری ده‌كه‌ن . پێنجه‌م: راوێژكاره‌كان: ژماره‌یان له‌ چوار كه‌س زێتر نابێ و، مه‌رجیشه‌ خاوه‌ن بڕوانامه‌ی زانكۆیی وپسپۆر بن. شه‌شه‌م-به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كاروباری ئیداری ودارایی: به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كاو به‌ڕێوه‌ی ده‌با،خاوه‌ن بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆییو پسپۆر بێت. حه‌وته‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی پاراستنی ژینگه‌و،ووشیاركردنه‌وه‌و ڕاگه‌یاندنی ژینگه‌یی: به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كاو به‌ڕێوه‌ی ده‌با،خاوه‌ن بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆیی بێت وله‌ ڕاگه‌یاندندا شاره‌زابێ. هه‌شته‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كاروباری هونه‌ری وخۆ پاراستن له‌ تیشكاوه‌ری: به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كاو به‌ڕێوه‌ی ده‌با،خاوه‌ن بڕوانامه‌یه‌كی به‌رایی زانكۆیی بێت وپسپۆرو شاه‌رزاش بێت.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: بۆ ده‌سته‌ هه‌یه‌ داهاته‌كانی سندوق به‌م شێوه‌یەی خواره‌وه‌ وه‌به‌ربهێنێ. 1. دانانی له‌ یه‌كێك له‌ بانكه‌كانی هه‌رێم به‌ گوێره‌ی ئه‌و رێژه‌ و سوودانه‌ی كه‌ بڕیار دراوه‌. 2. كرین و فرۆشتنی به‌شه‌كان (الأسهم)و سەنه‌داتی دارایی حكومه‌ت. 3. قه‌رزدان به‌ قازانج به‌ ده‌زگا ره‌سمی و نیمچه‌ ره‌سمییه‌كان به‌ زه‌مانه‌تی یه‌كێك له‌ بانكه‌كان كه‌ ماوه‌كه‌شی له‌ سێ ساڵ تێپه‌ر نه‌كات. 4. وه‌به‌رهانینی ماڵ و موڵكی ده‌ست هه‌ڵگر و ده‌ست هه‌ڵنه‌گری سندوقه‌كه‌.

مادده‌ی حه‌ڤده‌

مادده‌ی حه‌ڤده‌: یه‌كه‌م: رۆژنامه‌وان و ئه‌وانه‌ش كه‌ مافی خانه‌نشینی یه‌كیان بۆ ده‌مێنێته‌وه‌ بۆیان هه‌یه‌ له‌ ماوه‌ی (30) سی رۆژدا كه‌ له‌ رۆژی ئاگاداركردنه‌وه‌كەوە‌ ده‌ست پێ ده‌كا ناره‌زایی خۆیان له‌ بڕیاره‌كانی سندوقه‌كه‌ ده‌رباره‌ی مافی خانه‌نشینی یان (ضم)ی مودده‌ یا رەتكردنه‌وه‌ی بخه‌نه‌ به‌رده‌م ئه‌نجومه‌نی ته‌دقیقی مه‌سه‌له‌كانی خانه‌نشینیه‌وه و‌، بڕیاره‌كانی ئه‌م ئه‌نجومه‌نه‌ش بواری ئه‌وه‌یان تێدایه‌ له‌ ماوه‌ی (30) رۆژدا- كه‌ له‌ رۆژی ته‌بلیغه‌وه‌ ده‌ست پێده‌كات- له‌به‌رده‌م دادگای ته‌مییزی هه‌رێمدا تانه‌یان لێ بدرێ و بڕیاره‌كانی ئه‌م دادگایه‌ش بنبڕه‌. دووه‌م: حوكمه‌كانی بڕگه‌ (یه‌كه‌م)ی سه‌ره‌وه‌، ئه‌و حاڵه‌تانه‌ ناگرێته‌وه‌ كه‌ له‌ مادده‌ (14) ی ئه‌م یاسایه‌دا هاتووه‌. سێیه‌م: ئه‌و كه‌سه‌ی ناره‌زایی بخاته‌ به‌رده‌می ئه‌نجومه‌نی ته‌دقیق كردن (50) پەنجا دینار ته‌ئمیناتی لێ وه‌رده‌گیرێ، پاشان ئه‌گه‌ر ناره‌زاییه‌كه‌ی له‌ جێی خۆی بوو، ئه‌وه ‌(50) په‌نجا دیناره‌كه‌ی پێ ده‌ده‌نه‌وه‌.

مادده‌ی بیست و یه‌ك:

مادده‌ی بیست و یه‌ك: هه‌ر هه‌ڵبژێرێك (ناخب) بۆی هه‌یه‌ له‌ ماوه‌ی هه‌فته‌یه‌كدا له‌ رۆژی راگه‌یاندنی ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ تانووت له‌ دروستی هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ بدا به‌ مه‌رجێ (1000) هه‌زار دینار وه‌ك بارمته‌ له‌ سنوقی ژووردا دابنێ و ئه‌گه‌ر تانووته‌كه‌ی ره‌ت كرایه‌وه‌ یا خۆی وازی لێهێنا وه‌ك داهاتێك بۆ ژوور تۆمار ده‌كرێ.

مادده‌ی بیست و چواره‌م:

مادده‌ی بیست و چواره‌م: دارایی ژووره‌كان له‌ مانه‌ پێك دێ: 1-ئابوونه‌ی ساڵانه‌ی ئه‌ندمان. 2-داهاتی به‌گه‌ر خستنی پاره‌ و پوولی و كرێ ی خانوو به‌ره‌كانی. 3-كرێ ی ئه‌و خزمه‌تگوزاریانه‌ی پێشكه‌شیان ده‌كا. 4-قه‌رزی ناوخۆ به‌مه‌رجێ به‌ په‌سه‌ند كردنی ئه‌نجومه‌نی یه‌كێتی بێ. 5-ئه‌و پیتاكانه‌ی ئه‌نجومه‌ن پێشكه‌شی ده‌كه‌ن.

مادده‌ی حه‌ڤده‌:

مادده‌ی حه‌ڤده‌: ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌ن به‌ ده‌ست له‌كار كێشراوه‌ حیساب ده‌كرێ ئه‌گه‌ر له‌ سێ دانیشتنی ئه‌ك له‌ دوای یه‌ك دا یان پێنج دانیشتنی په‌راگه‌نده‌دا له‌ ماوه‌ی ساڵێكدا به‌بێ عوزری ره‌وا ئاماده‌ نه‌بێت.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة