المواد القانونية
ماددهی سی و شهش: ههموو ئهو مووچانهی كه لهبهر هۆی سیاسی راگیراون بۆ ئهو كهسانه خهرج دهكرێت كه بۆ وهزیفهكانیان گهڕاونهتهوه، ئهمهش پاش سهلماندنی راستی قسهكانیان.
ماددهی بیست: جگه لهوهی كه ئهنجوومهنی سهندیكا دهستهڵاتی كاری تایبهتی به نهقیب دهدات، نهقیب ئهم كارانهی خوارهوهش دهكات: 1/نوێنهرایهتی سهندیكا لهبهردهم ههموو لایهنێكدا دهكات. 2/جێ بهجێ كردنی بڕیارهكانی ئهنجوومهنی سهندیكا. 3/بانگهێشت كردنی دهستهی گشتی بۆ كۆبوونهوه، ئهمهش لهسهر بڕیاری ئهنجوومهنی سهندیكا دهبێت. 4/سهرۆكایهتی كردنی كۆبوونهوهی دهستهی گشتی وئهنجوومهنی سهندیكا. 5/ئیمزاكردنی بهڵگهنامهی له بانك دانان وخهرج كردنی پارهی سهندیكا. 6/ئامادهكردنی بودجهی ساڵانه وراپۆرتی كۆتایی بۆ ژمێركاری دوایی و راپۆرتی ساڵانه لهبارهی چالاكی سهندیكا وپێشكهش كردنی به ئهنجوومهنی سهندیكا له وادهی دیاری كراوی دا. 7/دامهزراندنی كارمهندان له سهندیكا به پێی میلاكی پهسهندكراو لهلایهن ئهنجوومهنی سهندیكا وپیادهكردنی ئهوهی پهیوهندی ههیه به كاروباری خزمهت و بهرزهفت كردنیان. دووهم: نهقیب بۆی ههیه ههندێك له دهستهلاتهكانی خۆی بدات به جێگرهكهی یان یهكێك له ئهندامانی ئهنجوومهنی سهندیكا.
ماددهی سێیهم: 1. ئهوهی لهم یاسایهدا سوودمهند دهبێت ناتوانێ مووچه و دهرماڵهكانی كه وهری دهگرێ له ههمان كاتدا كۆیان كاتهوه لهگهڵ ئهو مووچه و دهرماڵانهی كه شیاویهتی له كاتی گهرانهوهیدا بۆ ئهندامییهتی ئهنجومهن. 2. ناكرێ مووچهی خانهنشینی لهگهڵ ههر مووچهیهكی خانهنشینی تردا پێكهوه كۆ بكرێنهوه جا له ههر لایهكهوه بێ. 3. له كاتی دامهزراندنی ئهندامی خانهنشین له پایهی وهزیری، یان له وهزیفهیهكی گشتیدا دهتوانێ سهرپشك بێ له ههڵبژاردنی ههر كامێك لهوهی كه به پێی ئهم یاسایه وهری دهگرێ، یان ئهوهی كهشیاویهتی پێی بدرێ له وهزیفه تازهكهیدا.
ماددهی بیست و نۆیهم: لیژنهی بهرزهفتی بۆی ههیه ئهم سزایانهی خوارهوه بدات: 1/ئاگاداركردنهوه: ئهوهش به ئاراستهكردنی نووسراوێك بۆ سهرپێچیكهر دهنێردرێ وئاگادار دهكرێتهوه كه لە ههڵس وكهوتی دڵخۆش نین. 2/ئینزار: ئهوهش به نووسراوێك بۆی دهنێردرێ وتێیدا ناڕهزایی له ههڵس وكهوتی سهرپێچیكهر دهردهبڕێ وداوای لێ دهكرێ ئهو كاره دووباره نهكاتهوه، دهنا به پێچهوانهوه سزای توندتری بهسهردا دهسهپێندرێ. 3/غهرامهیهكی له (250) دینار كهمتر نهبێ وله ههزار دینار رهت نهكات له سهرپێچیهكهر وهرگیرێ وكه نهیدا دهستدانه كاری تایبهتی پیشهیی لێ قهدهغه دهكرێ بۆ ماوهیهك له شهش مانگ پتر نهبێ وئهگهر له ماوهی یهك ساڵ له مێژووی سهرپێچیكردنی یهكهمی ئهو سهرپێچییهی كردهوه، ئهوا سزاكهی غهرامهیهك دهبێ كه له (500) دینار كهمتر نهبێ وله (2000) دینار پتر نهبێ وکاتێك كه نهیدا ئهوا رێگهی كاركردنه تایبهتییهكهی بۆ ماوهیهك لێ قهدهغه دهكرێت كه ساڵێك پتر نهبێ. 4/ رێگهگرتن له كاركردنی تایبهتی پیشهكهی بۆ ماوهیهك له ساڵێك پتر نهبێ. 5/غهرامهكردن ورێگهگرتن له دهستدانهكار له سنوورهكانی دوو بڕگهكهی (3 و 4)ی ئهم ماددهیهدا دهبن.
ماددهی سی ویهكهم: 1/پزیشك له ماوهی گرتن وبهندكردن وحیجزكردنی دهستدانه پیشهكهی لێ قهدهغه دهكرێ. 2/پزیشك ئهگهر حوكم بدرێ له سهر تاوانێكی ئابڕووبهری پهیوهندار به پیشهكهی، دهستدانه پیشهكهی لێ قهدهغه دهكرێت. 3/ئهگهر دووباره حوكمی پزیشك درا له ئهنجامی تاوانبار كردنی لهسهر كرداری وا كه پهیوهندی به پیشهوه ههبێ نابێ دووباره ناوی له سهندیكا تۆمار بكرێتهوه مهگهر دوای رهزامهندییهكی نوێ نهبێ له ئهنجوومهنی سهندیكا، به پێی پهیڕهو و ئهو رێنماییانهی لێیهوه دهرچوون.
ماددهی سێیهم : له ماددهی (190)ــهوه تا دهگاته ماددهی (195) و له ماددهی (198) یشهوه تا دهگاته ماددهی (219) له یاسای سزاكانی عێراقی ژماره (111)ی ساڵی (1969)ی ههمواركراو كه تایبهتن به جهریمهگهلی زیانبهخش به ئاسایشی ناوهوهی دهوڵهت،له ههرێمی كوردستاندا له كار دهخرێن.
ماددهی دووهم: لێژنهكه خاوهنی كهسایهتییهكی مهعنهوی دهبێ و بۆی ههیه ههموو چالاكییهكی قانوونی بۆ بهدیهێاننی مهبهستهكانی بنوێنێ و سهرۆكهكهی لهبهردهمی دادگاكان و لایهنه رهسمییهكاندا دهبێته نوێنهری.
ماددهی پێنجهم: ماوهی سهرۆكایهتيی ئهنجومهن (4) چوار ساڵە و تازهبوونهوهشی لهباردا ههیه به بڕیارێكی ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستانی عێراق، ئهنجومهنی نیشتمانی بۆیشی ههیه لهسهر داواكاریی سهرهك وهزیران لهو مهنسهبه ئیعفای بكات و ڕابهری بزاڤی رزگاریخوازانەی گهلی كوردیش بۆی ههیه قبوڵی دهست لهكار ههڵگرتنی بكات.
ماددهی سێیهم: لیژنهكه خۆی جۆر و شێوهی پلیتی یانسیبهكه و نرخی فرۆشتنی و رێكخستنی راكێشانی و رۆژهكهی و چۆنێتی راكێشانهكه دیاری دهكا.
ماددهی شهشهم: لیژنه بۆی ههیه لهسهر داواكردنی سهرۆك یا سێ له ئهندامانی كه داواكهیان دهدرێ به به سهرۆك كۆبوونهوهیهكی به دهرهكی (استپنائی) بكا ئهمیش دهبێ له ماوهی یهك ههفتهدا له رۆژی وهرگرتنی داواكهوه لیژنهكه بۆ كۆبوونهوه بانگ بكا.
ماددهی بیست و پێنجهم: ئهم یاسایه له ڕۆژی بڵاوكردنهوهی لهڕۆژنامهی فهڕمی (وهقائعی كوردستان) دا جێبهجێ دهكرێ.
ماددهی سی پێنجهم: نهقیب وجێگری نهقیب ئهگهر له شوێنی نەقيب كاری بینی له سهرپێچی كردنی ههر بهرزهفتیهك كه له حوكمهكانی ئهم یاسایهوه پهیدا بووبێ، ئیجرائاتی یاساییان دهرههق دهكرێ لهبهردهم لیژنهی بهرزهفتیدا، ههواڵه كردنیشیان بۆ لیژنهی بهرزهفتی لهلایهن دهستهی گشتییهوه دهكرێ.
ماددهی بیست و سێیهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی چوارهم: فرمانبهرێ، به پلهی وهزیر سهرۆكایهتیی ئهم ههیئهته دهكا، سهرۆك دایدهمهزرێنێ و، یهكسهر پابهندی سهرۆك دهبێ. كاتێكیش دیار نهبێ ، یان پلهی وهزیفهكهی چۆڵ بێ، ئهوه لهو بارهدا سهرهك وهزیرانی ههرێم جێگای دهگرێتهوه.
ماددهی دهیهم: یاسای (وهزارهتی دادی ههرێمی كوردستان-عێراق)ی ژماره 12ی ساڵی 1992 و ههمواركراوهكانی ههڵدهوهشێتهوه و پێڕه و رێنماییهكانی كه بهپێی ئهو یاسایه دهرچوون دهمێننهوه بهجۆرێك كه لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك نهبن تاكو دهرچواندنی ئهوهی جێیان دهگرێتهوه یان ههڵوهشاندنهوهیان.
ماددهی سی و چوار: حكومهتی ههرێم پابهند دهبێت به جێبهجێ كردنی پڕۆژهكان بهگوێرهی ئهو پلانهی كه له بودجهی وهبهرهێنان لهلایهن وهزارهتهكانهوه و بهگوێرهی پسپۆڕایهتی راگهیهندراوه و، نابێ هیچ وهزارهتێك له دهرهوهی پسپۆڕایهتی خۆیدا پڕۆژه جێبهجێ بكات.
ماددهی سێ یهم: كۆمهڵه پابهندی ئهو بیر و باوهره بنچینهیی یانهی دهبێ كه له لایهن كۆمهڵانی خاچی سوور و ههیڤی سووری نێودهوڵهتی یهوه پهیرهو دهكرێن كه ئهمانهن: 1-مرۆڤایهتی:كۆمهڵه ههوڵدهدا یارمهتی مرۆچایهتی بهبێ جیاوازی پێشكهش به وانه بكا كه پێویستیان پێ یهتی و كۆشش دهكا بۆ بهرگرتن له ئهشكهنجهی مرۆڤ و سووكردنی باری ههر كۆی ههبێ و ههروهها پاراستنی ژیان و تهندروستی زامنكردنی رێز گرتن له كهسایهتی مرۆڤ و چهسپاندنی له یهكتر گهیشتن و دۆستایهتی و هاوكاری و ئاشتی ههمیشهیی له نێوان گهلاندا. 2-جیاوازی نهكردن: كۆمهڵه جیاوازی نهكردن له نێوانی كهساندا لهسهر بنچینهیی رهگهز یا توخم یا دین یا بارودۆخی كۆمهڵاتی یا سیاسی یان ناكاو تهنیا تهقهللا دهدا یارمهتی پێشكهش به كهسان به پێی ئهشكهنجهیان بكا لهگهڵ پێشخستنی ئهو حالهتانهدا زیاتر پێویستیان ههیه. 3-بێ لایهنی: كۆمهڵه له كاتی كرداری جهنگی دا بێ لایهن رادهوهستێ و وهرگرتنی باوهری ههمووان دهپارێزێ و له هیچ كاتێك دا بهشداری لهو ناكۆكیانهدا ناكا كه شێوهی سیاسی یا رهگهزی یا دینی یا مهزههبییان ههیه. 4-سهربهخۆیی: كۆمهڵه سهربهخۆیه و ئهم شێوازهی دهپارێزێ كه ههمیشه ماوهی دهدا به پێی بیر و باوهرهكانی كار بكا بهو مانایهی كه دهبێته یاریدهدهری دهسهڵاته گشتییهكان له چالاكی مرۆیی یهكان داو له ژێر ركێفی یاساكاننی ههرێمدا دهبێ. 5-خۆبهخشی: (تگوع): كۆمهڵه بزوتنهوهیهكی فریا گوزاری خۆبهخشی یهو كار له پێناوی بهرژهوهندی تایبهتی دا ناكات. 6-جیهانگیری: كۆمهڵه پابهندی بزوتنهوهی نێودهوڵهتی خاچی سوور و ههیڤی سووره وهك بزووتنهوهیهكی جیهانگیری دهبێ تا مافی هاوتای ههبێ و ئهركی هاریكاری لهگهڵ كۆمهڵهكانی تردر له ئهستۆی بێ.
ماددهی سیازده: ئهم یاسایه له رۆژی دهرهێنانیهوه دهخرێته بهركار، و له (وهقایعی كوردستان)دا بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی نۆیهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێ گهر لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه و یاسای سهرۆكایهتی ههرێم ژماره (1)ی ساڵی 2005 و ههمواركراوهكانی ناكۆك بێت.
ماددهی حهوتهم: یهكهم : وهزیر بۆی ههیه له كاتی پێویستدا ههر بهڕێوهبهرایهتیهك یا بهشێك یا هۆبهیهك لهناو پێكهاتهكانی وهزارهت له نوێ دابنێ یان لێكیان بدات یا خود ههڵیان وهشێنێتهوه به پێی پێویستی كارهكهی. دووهم: وهزارهت بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة