أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: دهستهی گشتی كۆبوونهوهیهكی ئاسایی بۆ ئهم مهبهستانه دهبهستێت: یهكهم: راستاندنی بودجه و حسابكاری دوماهی. دووهم: گفتوگۆ و بڕیاردان لهسهر راپۆرتی ئهنجومهن. سێیهم: چاوپێخشاندن بهو پێشنیارانهی كه دهربارهی ههموار كردنی یاسای سهندیكاوه پێشكهش كراون. چوارهم: بڕیاردان لهسهر پێرهوی ناوخۆ و ههمواركردنی.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: سهندیكا پێك دێت له: 1. دهستهی گشتی. 2. ئهنجومهنی سهندیكا. 3. لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) 4. لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكانی ههرێمدا.
ماددهی شازده:
ماددهی شازده: نهقیب ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه. 1. سهرۆكایهتی كردنی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكا. 2. نوێنهرایهتی كردنی سهندیكا له لای دهزگا دادوهری و ئیدارییهكان و دهسته رهسمی و نیمچه رهسمییهكان و راستاندنی معامهلهكان و بهڵگهنامهی تایبهت و به سهندیكا، دهشتوانێ ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی بدا به ههر ئهندامێكی ئهنجومهن كه بیهوێ.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: یهكهم: رهسمی چوونه پاڵ سهندیكا بۆ ئهندام (30) دیناره. دووهم: رهسمی بهشداربوونی ساڵانه (20) دیناره له ماوهیهك دهدرێ له ههر ساڵێكدا كه له مانگی شوبات تێناپهرێ، ئهگهر ئهندام له دانی ئهو رهسمه له كاتی دیاریكراودا دواكهوت (50%) له رهسمی بهشدار بوونی بۆ سهندیكا جهزا دهدرێ، ئهگهر بۆ ساڵی یهك له دوای یهك بهبێ عوزرێكی رهوا پارهی نهدا ناوی له تۆماری ئهندامان دهسرێتهوه.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: ئهندام مهرجه ئهمانهی لێ بێته دی: یهكهم: عیراقی بێت و له كوردستان نیشتهجێ بێت. دووهم: به تاوانێكی نا سیاسی یا ئابروبهر حوكم نهدرابێت. سێیهم: بڕوانامهی دبلۆمی هونهری له بهشهكانی (تهكنهلۆجیا-نهوت-گهیاندن)ی ههبێت، یان فهرمانی زهوی پێوی (مساح)ی ههبێ له یهكێك له فهرمانگه حكومهتییهكان بۆ ماوهیهك ئهم كارهی كردبێت كه له (5) پێنج ساڵ كهمتر نهبێت.
ماددهی سیازدهم
ماددهی سیازدهم: 1/دهشێ بانگهێشتی دهستهی گشتی بۆ كۆوبونهوهیهكی نا ئاسایی بكرێ لهم دووبارهدا: أ/بهبڕیارێكی هۆداری زۆربهی ئهندامانی ئهنجومهن. ب/بهداواكارییهكی نووسراوی هۆدار، لهلایهن سێیهكی ئهندامانی دهستهی گشتی یهوه پێشكهش به ئهنجوومهن بكرێ وئهنجوومهنیش دهبێ بانگهێشت دهربكا و وادهی كۆبوونهوه له ماوهی (15) رۆژ له مێژووی گهیشتنی داواكاری یهكه دا دهسنیشان بكات. 2/نابێ له كۆبوونهوه نا ئاساییهكانی دهستهی گشتی، جگه لهو كاروبارهی له خشتهی كاردا هاتووه و كۆبوونهوهی بۆ كراوه باسی شتی تر بكرێت.
مادهی شهشهم:
مادهی شهشهم: نابێ ئهوكهسهی به تاوانی تۆقێنهر تاوانباردهكرێت، بهدهستهبهر بهربدرێت له قۆناغهكانی لێكۆلێنهوهدا ههتا حوكمێك یان بریارێكی یهكلاكهرهوه له داواكهی دهرنهچێت.
مادهی پێنجهم:
مادهی پێنجهم: أ-ههركهسێك دهستبكات ( شروع) به ئهنجامدانی تاوانێك لهو تاوانانهی له مادهی دووههمی ئهم یاسایهدا هاتوون، سزادهدرێت به زیندانیی ههتاههتایی.ب-ههركهسێك دهستبكات ( شروع) به ئهنجامدانی تاوانێك لهو تاوانانهی له مادهی سێیهمی ئهم یاسایهدا هاتوون، سزا دهدرێت به زیندانی كاتی.ج- ههركهسێك دهستبكات( شروع) به ئهنجامدانی تاوانێك لهو تاوانانهی له مادهی چوارهمی ئهم یاسایهدا هاتوون، به بهندكردنی توند سزا دهدرێت.
مادهی سێیهم:
مادهی سێیهم: ئهم كارانهی خوارهوه به تاوانی تۆقاندن (تیرۆر) دادهندرێن وسزاكهیان زیندانی ههتاههتاییه:1. تێكدان، رووخاندن، لهكهلكخستن، یان زیان پێگهیاندن، به تهواوی، یان به بهشێك له تهلار ودامهزراو وسامانی گشتی، یان ئهو تایبهتیانهی تهرخانكراوون بۆ فهرمانگه وبهرژهوهندیه حكوومیهكان، بۆ دهزگا گشتیهكان، بارهگای ئهو حیزب، یان ئهوكۆمهڵانهی به یاسا ناسراوون، یهكێك له دامهزراوه كانی نهوت، ههر دامهزراوێكی ههرێم، ئیستگهی وزهی كارهبایی وئاوی، پرد، بهنداو، ئاوهڕۆی گشتی، هۆیهكانی گهیاندن ودامهزراوهكانی، ئهو شوێنانهی ئامادهكراوون بۆ كۆبوونهوه گشتیهكان وشوێنهكانی خواپهرستی، شوێنهكانی ئامادهكراو بۆ هاموشۆی جهماوهر، یان ههر سامانێك كه گرنگی ههبێت له ئابووری نیشتمانی، به مهبهستی تیرۆركاری، بۆ شێواندنی ئاسایش وئارامی له ههرێمدا.2. دهستبهسهرداگرتنی فرۆكهی مهدهنی وڕفاندنی. سزاكهشی دهبێته لهناوبردن (اعدام) ئهگهر كردهوهكه مردنی كهسێك یان پتری لێكهوتهوه.3. ڕفاندن، دهستگیركردن، دهستبهسهركردن، یان بێبهشكردنی كهسێك له ئازادی، بهههرشێوازێك بێت، بۆقاچاندنهوه (ابتزاز) ی دارایی، یان به مهبهستی سیاسی، به پاڵنهرێكی تیرۆركاری.4. پهكخستنی هۆیهكانی پهیوهندی پێوهكردن وسیستهمهكانی كۆمپیوتهر، چوونهناو تۆڕهكانیانهوه، ژاوهژاو دانان لهسهریان، زانیاری وداتا خستنهناوهوهیان، بهمهبهستی ئاسانكاری بۆ ئهنجامدانی تاوانه تیرۆركاریهكان.5. پێشكهشكردن،كۆكردنهوه، گوێزانهوه، یان ناردنی كۆمهكی دارایی، راستهوخۆ، یان ناراستهوخۆ له ناوهوه، یان لهدهرهوهی ههرێم، بهمهبهستی بهكارهێنانی، یان بزانێت بهكاردێت بۆ داراكردنی ههر تاوانێكی تیرۆركاری،6. مهشق پێكردنی كهسێك، یان كهسانێك لهسهر بهكارهێنانی چهك، لهسهر هۆیهكانی پهیوهندی پێوهكردن، فێركردنی هونهره جهنگیهكان،یان شێوازهكانی شهركردن، بهمهبهستی ئامادهكردنیان بۆ ئهنجامدانی تاوانێكی تیرۆركاری.7. چوونهناو یهكێك لهو لایهنانهی لهبڕگه (1)ی مادهی دووهمی ئهم یاسایهدا هاتوون و به ئهندامبوون تیایدا.8. درستكردن، هاوردن، یان لهلابوونی تهقهمهنی، ئاگرهتریشقه، ئامێری دروستكراو بۆ تێكدان، رووخاندن، یان ههر مادهیهك له پێكهاتهی ئهوانهوه بێت، ههروهها ئهو دهزگا وئامیر وكهرهستانهی له دروستكردنیان یان له تهقاندنهوهیان بهكار دێن، ئهگهر بهكارهێنانهكهیان بۆ ئهنجامدانی تاوانێكی تیرۆركاری بێت،
ماددهی پازدهم
ماددهی پازدهم: بهڕێوهبردنی كاروباری سهندیكا، ئهنجومهنێك دهیگرێته ئهستۆ كه پێك دێ له: یهكهم: نهقیب ومهرجه ماوهیهك دهستی دابێته كارهكهی كه له (12) ساڵ كهمتر نهبێ. دووهم: ههشت ئهندام ودوو ئهندامی یهدهگ لهوانهی ماوهی دهستدانه پیشهكهیان له (8) ساڵ كهمتر نهبێ.
ماددهی چواردهیهم
ماددهی چواردهیهم: 1/ ئهو ئهندامهی كه له رێگهی بهرزهفت كردنهوه دهست دانه پیشهكهی لێ قهدهغهكراوه ناشێ بهشداریی له كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی دا بكات. 2/بڕیارهكان له كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی به زۆربهی دهنگهكان دهدرێن وئهگهر وهكو یهك دهرچوون، ئهوا ئهو لایهنه پهسهند دهكرێ كه نهقیب دهنگی لهگهڵ داوه.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: بڕگهی (1)ی ماددهی (28) ههمواردهكرێ و وهك ئةمةى خوارهوهی لێ دێت: ئیدارهی ههیئهكه ئهنجومهنێ دهیگرێته دهست كه دهسهڵاتی باڵای ههیئهكهیهو، له سهرۆكی ههیئهكهو یاریدهدهرو عهمیدی كۆلێژهكان و نوێنهرانی وهزارهته پێوهندیدارهكان، لهوانهیان كه له كهمیی هاوشانی بهڕێوهبهری گشتی بن و نوێنەرێکی هەڵبژیردراويش لە لايەن ئةندامانى هةيئەى تةدريسى کۆلێژو پەیمانگا تةقةنيةكانى هەيئەى فيَركردنى تةقةنى هةرێم پێكدێت (له ناوزهدكردنیاندا، شارهزایی و پسپۆڕی ڕهچاو دهكرێ و،ئیقراری ئهندامێتیشیان لهلایهن سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیرانهوه دهكرێ، بۆ دوو ساڵ كه یارای تازهكردنهوهیه) .
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: یهكهم: خاوهن زهوی یا جوتیار یا كهشتیار یا ئهوهی پهیوهندی كشتوكاڵی ههیه ئهگهر سهرپێچی حوكمهكانی ئهم یاسایه و ئهو بهیاننامانه بكهن كه لهسهری دهرچوون، ئهوا بۆ ماوهیهك بهند دهكرێن كه له ساڵێك پتر نهبێت یا به غهرامهیهك سزا دهدرێن كه له حهفت سهدو پهنجا ههزار دینار پتر نهبێت یا به یهكێك لهو دووسزایه. دووهم: فهرمانبهری كشتوكاڵی كه سهرپهرشته بهسهر پرۆژه كشتوكاڵییهكانهوه ئهو ســزایهی بهسهردا دهدرێت كه له بڕگه(یهكهم)ی سهرهوهدا هاتووه، له حاڵهتێكدا ئهگهر بووبێته هۆی سـهرنهگرتنی پرۆژهكه یان زهرهرێكی گهوره له پرۆژهكه. به هاوكاری لهگهڵ خاوهن پرۆژهكهدا، ئهگهر پێشتر فهرمانگهكهی ئاگادار نهكردبێتهوه و ئینزاری به خاوهن پرۆژهكه نهدابێت. سێیهم: ههر فهرمانبهرێك یان كرێكارێك به كهمتهرخهمی یان به ئهنقهست له بهجێهێنانی ئیشهكهیدا، بووبێته هۆی زیانگهیاندن به بهروبومی كشتوكاڵ، سزای بهند كردنی دهدرێت بۆ ماوهیهك لهشهش مانگ زیاتر نهبێت یان به غهرامهیهك له چوار سهدو پهنجا ههزار دینار زیاتر نهبێت لهگهڵ قهرهبوو كردنهوهی زیانهكه. چوارهم: ئهگهر رهفتارێك لهگهڵ حوكمهكانی ئهم مادهیهدا نهگونجاو. تاوانێكی لێكهوتهوه سزاكهی به پێی یاسایهكی دیكهی كارپێكراو له ههرێمدا گرانتر بێت، ئهوا كام دهقیان سزاكهی گرانتر بێت، ئهوهی بهسهردا دهسهپێت. پێنجهم: دوای وهرگرتنی رهزامهندی وهزیری كشتوكاڵ، ئینجا داوا لهسهر فهرمانبهری سهرپێچیكار بهپێی بڕگهكانی (دووهم و سێیهم) دهكرێتهوه.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم ووشانهی خوارهوه ماناكانی تهنیشتیانه: ههرێم: مهبهست ههرێمی كوردستانی عێراقه. سهندیكا: سهندیكای پزیشكانی ههرێمی كوردستانی عێراق ئهنجومهن: ئهنجومهنی سهندیكا نهقیب: نهقیبی پزیشكانی كوردستان پزیشك: ههر ئهندامێك له سهندیكادا بڕوانامهیهكی له پزیشكی یان هاوتاكهی ههبێت له بهكالیۆریۆس كهمتر نهبێت وله زانكۆیهك یان پهیمانگایهك وهرگرتبێ كه لهلایهن ئهنجوومهنی فێركردنی باڵا له ههرێمی كوردستان دانی پێداهێنرا بێ وپیشهكهی خۆی دهست دابێتێ له یهكێك لهو پسپۆرییه پزیشكییانهی كه لهم یاسایهدا بڕیاری لهسهر دراوه. كاركردن له پیشهكهدا: بریتییه له كاركردن له بواری پسپۆرییه پزیشكییان له یهكێك له بوارهكانی لێكۆڵینهوه وئهو نهخشهسازییهی كه مهبهستی پزیشكییان ههیه وپێشكهش كردنی پرس ورا له بارهیانهوه و سهرپهرشتی كردنی وكاركردن له كارو فرمانی پزیشكی دا كه ئهنجوومهنی سهندیكا دهسنیشانی دهكات. وەزير : وەزيری تەندروستی وكاروباری كۆمەڵايەتیيە
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: بهپێی ئهم یاسایه سهندیكایهك دادهمهزرێ بهناوی سهندیكای پزیشكانی ههرێمی كوردستانی عێراق وخاوهنی كهسایهتییهكی مهعنهوییه وبارهگاكهی له ههولێری پایهتهختی ههرێم دهبێ وبۆی ههیه لق له پارێزگاكانی ههرێم بكاتهوه.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: نابێ ئهندام پایهی نهقیبی وئهم پایانهی خوارهوه پێكهوه كۆبكاتهوه: 1. سهرۆكایهتی پهرلهمان. 2. وهزیر یان بریكاری وهزیر له وهزارهتهكانی ههرێمدا. 3. بهڕێوبهری گشتی له وهزارهتی تهندروستی و كاروباری كۆمهڵایهتیدا. 4. بهڕێوبهری كۆمپانیایهكی بازرگانی.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: ئامانجی سهندیكا هێنانهدی ئهمانهی خوارهوه: 1. بهشداری كردن له پشتگیری كردنی حكومهتی ههرێم و سیستهمی دیموكراسی و پشتگیری كردنی فیدرالیزم و چهسپاندن و پهرهپێدانی. 2. ههوڵدان بۆ بهرز كردنهوهی رادهی زانستی و پیشهیی و كۆمهڵایهتی تهندروستی ئهندامان. 3. رێكخستنی پهیوهندییهكانی ئهندامان لهگهڵ یهكتریدا و لهگهڵ لایهنه حكومهتی و ئههلیهكان له ههرێمدا و داكۆكی كردنی له مافهكانیان. 4. هاریكاری كردن لهگهڵ دهسته و دامهزراوه و كۆمهڵهو سهندیكاكانی تر لهناو ههرێمدا كه ئامانجهكانیان لهگهل ئامانجهكانی سهندیكا یهك دهگرنهوه. 5. زامن كردنی دوا رۆژی ئهندامان له كاتی نهخۆشی و پیری و پهك كهوتهیی دا. 6. رێكخستنی بنهمای دهست دانه پیشه و چاودێری پیادهكردنی.
ماددهی سی و یهك
ماددهی سی و یهك: دهبێ وهزارهته تایبهتمهندهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: ئهگهر جوتیار یان ئهو كهسهی زهوییه كشتوكاڵییهكهی یان باخهكهی بهدهستهوهیه، یان ئهو كهسهی بهرپرسه له بهرێوهبردنی، ملی نهدا ((امتنع)) بهبێ پاساوی بهجێ ـ زهویهكه بكێڵێ و بیچێنێ یان خزمهتی نهكرد، ئهوا پارێزگار بۆی ههیه زهوییهكه به بهرێوهبهرایهتی گشتی كشتوكاڵ بسپێرێ، بۆ ئهوهی چۆنی بهچاك دهزانێ ئاوهها كشتوكاڵی لهسهر بكات و، سوود لهبهرومیوهو وشكهڵی (أحگاب) وهربگرێت، بهبێ ئهوهی خاوهنهكهی مافی داوا كردنی كرێی هاوتای ههبێت، بهڵام ئهگهر له كۆتایی وهرزهكهدا بهڵێن بدات كه بهشێوهیهكی دروست زهوییهكهی وهبهردێنێ و خزمهتی دهكات، ئهوا زهوییهكهی پێ دهدرێتهوه.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: كهسێ بۆ سهرۆكایهتیی یهكێتی ههڵببژێردرێ مهرجه له هاووڵاتیانی ههرێم بێت و خزمهتیشی له (15) پازده ساڵ كهمتر نهبێ.