أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: یهكهم: پلهءپایهكانی پێشمهرگهی خۆبهخش بهم شێوهیهی خوارهوه دهبێت: أ- جێگری ئهفسهر پله نایاب. ب- جێگری ئهفسهر پله یهك. ج- جێگری ئهفسهر پله دوو. د- جێگری ئهفسهر پله سێ. ه- جێگری ئهفسهر پله چوار. و- جێگری ئهفسهر پله پێنج. ز- جێگری ئهفسهر پله شهش. ح- جێگری ئهفسهر پله حهوت. گ- جێگری ئهفسهر پله ههشت. ی- رئیس عورهفا. ك- عهریف. ل-جێگری عهریف. م-سهربازی یهكهم. ن-سهرباز.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: مهرجهكانی وهرگرتنی پێشمهرگهی خۆبهخش ئهمانهی خوارهوهن: یهكهم: دهبێ له هاوواَتیانی ههرێمی كوردستان بێت. دووهم: تهمهنی له (18) ساڵ كهمتر نهبێ. سێیهم: تهمهنی له (25) ساڵ زیاتر نهبێت بۆ سنفه فهنیهكانء له (30) ســـاڵیش تێپهڕ نهكات بۆ سنفهكانی تر. چوارهم: خوورهوشتێكی بهرزو ناوبانگی باشیههبێتء بههیچ تاوانێك یان كهتنێكی ئابڕوبهر سزا نهدرابێت. پێنجهم: ساڵی شهشهمی له قۆناغی خوێندنی بنهڕهتی تهواو كردبێت.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: 1-وهزیر دهبێ له ماوهی شهست رۆژدا كه له رۆژی له وهزارهت تۆمار كردنی داواكارییهكهوه دهست پێ دهكا سهیری داواكارییهكه بكا و بیبرێتهوه. خۆئهگهر داواكارییهكه شهرتو شرووتی یاسایی تهواو بهجێ نههێنا بوو ئهوه لهو بارهدا وهزیر دهبێ ههواڵه ی دهمهزرێنهرهكانی بكاتهوه تا كهم و كورتیهكانی بهێننهوه سهربار، ئهو جا ماوهی بڕاندنهوهی داواكارییهكه له رۆژی داواكارییه تازهكهوه حساب دهكرێ. 2-ئهگهر هات و وهزیر، لهبهر ههر هۆیهك بێ ،داواكارییهكهی رهت كردهوه ئهوه لهو بارهدا ئهندامانی دامهزرێنهر بۆیان ههیه له دادگای تهمییزی ههرێمدا تهمییزی بكهنهوه له ماوهی پازده رۆژدا- كه له رۆژی تهبلیغهوه دهست پێ دهكا- ئیدی بڕیار بڕیاری دادگاكهیهو دهبڕدرێتهوه. 3-ئهگهر هات و داواكارییهكه لهو ماوهیهدا كه له بڕگهی (1)دا هاتووه نهبڕێندرایهوه، ئهوه لهو بارهدا قبوڵكراوله قهڵهم دهدرێ.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: خاوهنی (امتیاز)و سهرۆكی نووسینی چاپكراویی خولهكی به هاوبهشی لهبهر دهم یاسا و دادوهریدا لێ ی بهرپرسیارن.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: مهرجه چاپهمهنی خولهكی خاوهنی (امتیاز)و سهرۆكی نووسینی عهبێ كه دهبێ خوێندنهوه و نووسین به زمانی چاپكراوهكه بزانن و ئههلیهتی یاسایی تهواویان ههبێ لهسهر تاوانێك (جنایه) یا كهتنێكی (جنحه) ناسیاسی لهكهدار كهری شهرهف حوكم نهدرابن.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: چاودێری (رقابه) له ههرێمدا ناخرێته سهر چاپهمهنی و ههر هاوڵاتییهكی سهربهسته له دهركدرنی ههر چاپهمهنیهكدا به پێی حوكمهكانی ئهو یاسایه.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: له پێڕۆی ناوخۆی رێكخراوهكهدا دهبێ ههموو ئهو حوكمانهی دیاری بكرێن كه پهیوهندییان به رێكخستنی كاروباری ئیداری و دارایی و هونهری و چۆنێتیی دانان و دامهزراندنی كهسانی سهر به رێكخراوهكه و قبوڵ كردنی ئهندامهكانییهوه ههیه.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: رێكخراوهكه دهبێ ئهم سجل و تۆمارانهی خوارهوه رابگرێ به مهرجێ دایهرهی كاتبی عهدل تهسدیقی كردبن: 1-سجلی ئهندامان و (ئهوانهی سهربه رێكخراوهكهن). 2-سجلی بڕیار و مهحزهرهی دانیشتنهكان. 3-سجلی پرۆژهكان. 4-سجلی حساب و حسابكاری. 5-سجلی ئهموال و كهلوپهلهكان.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: رێكخراو بۆ وهدیهانینی ئهمانهی خوارهوه تێدهكۆشێ: 1-بهشداری كردن و هاوكۆمهكی له بواری به هانا چوون و ئاوهدانكردنهوه و بزاڤی مرۆڤایهتی له ههرێم و دهرهوهی ههرێمدا به ههماههنگی و هاودهنگی لهگهڵ وهزارهتی ناوخۆ و وهزارهتی یارمهتی مرۆڤایهتی و هاوكاری و وهزارهته پهیوهندیدارهكانی دیكهدا. 2-هاوكاری لهگهڵ رێكخراوه بیانییهكانی ناو ههرێم له بواری به هاناچوون و ئاوهدانكردنهوه و بزاڤی مرۆڤایهتیدا.
ماددهی دووهم :
ماددهی دووهم : له ههرێمدا، دهستهیهكی گشتی بهناوی دهستهی گشتیی نهوت و گازو پترۆكیمیاییهكان دادهمهزرێ و به سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیرانهوه دهبهسترێ و فرمانبهرێك به پلهیهكی تایبهت سهرۆكایهتیی دهكا، لهلایهن سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیرانهوه دادهمهزرێ به مهرجێ شارهزاییهكی تهواوی له نهوت و گازو پترۆكیمیاییهكاندا ههبێ و، له كهمییش بڕوانامهی خوێندنی زانكۆیی ههبێ.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ئهم دهستهیه بوجهی سهربهخۆی تایبهت بهخۆی ههیه.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: نهقابه كار دهكات بۆ جێبهجێ كردنی ئهم ئامانجانهی خوارهوه: 1. بهشداری كردن له پهرهپێدانی ههرێم له بوارهكانی جیۆلۆجیدا. 2. بهرزكردنهوهی ئاستی ئهندامهكان له بواری كۆمهڵایهتی و رۆشنبیری و و ئابووری و بهرگری كردن له مافهكانیان و چاودێری كردنی بهرژهوهندییهكانیان. 3. رێكخستنی بنهماكانی دهست دانه پیشه. 4. پێكهێنانی پهیوهندی و هاوكاری لهگهڵ كۆمهڵ و دهسته و سهندیكا پیشهییهكانی تر له ماو ههرێمی كوردستانی عێراق و دهرهوهی دا. 5. كۆشش كردن بۆ دابینكردنی پاشهرۆژی ئهندامهكان له كاتی نهخۆشی و پیری و بیكاری دا.
ماددهی شانزدهیهم:
ماددهی شانزدهیهم: 1. ئهگهر نهقیب به ههر هۆیهك بێ شوێنهكهی چۆڵ بوو، جێگرهكهی شوێنی دهگرێتهوه بۆ ئهو ماوهیهی كه بمێنێتهوه، ئهگهر شوێنی جێگری نهقیب چۆڵ بوو، سكرتێر شوێنی نهقیب دهگرێتهوه. 2. ئهگهر شوێنی پایهی نهقیب و جێگرهكهی چۆڵ بوو ئهوا یهكێك له ئهندامه ئهسلییهكان له رێگای ههڵبژاردنی نهێنییهوه جێگای دهگرێتهوه. ئهنجومهن دهبێ دهستهی گشتی بانگهێشت بكات بۆ كۆبونهوهیهكی نائاسایی له ماوهیهك كه له دوو مانگ زیاتر نهبێت بهمهبهستی ههڵبژاردنی نهقیب و جێگرهكهی بۆ ئهو ماوهیهی كه ماوهتهوه بهمهرجێك له شهش مانگ كهمتر نهبێت.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: وهزارهت ئهم ئهركان بهجێ دێنێ: 1-دانانی نهخشهی كشتهكڵی ئهوتۆ كه گهشه پێدانی بهرههمی كشتوكال و له بوارهكانیرووهك و ئاژهڵ و پاوانه سرووشتیهكاندا بهدی بێنێ. 2-پێشكهشكردنی خزمهتگوزاری له بواری رێ نیشاندان دا و مسۆگهر كردنی پێویستییهكانی بهرههم هێنانی كشتوكاڵ و سازدانی لێكۆڵینهوهی كشتوكاڵی پراكتیكی و بهشدار بوهن له چهسپاندنی هاریكاری كشتوكڵی و سهرپهرشتیكردنی بهجێ هێنانی یاساكانی زهوی سازی (الاصلاح الزراعی) و بهداوداچوونی جێ بهجێ كردنی ئهو چالاكیانهی پهیوهنیان به خستنهكاری زهوی یه كشتوكاڵیهكانهوه ههیه به ئامانجی پێشخستنی بهرههمی كشتوكاڵ له ههرێمدا. 3-نهخشه دانان بۆ سهرچاوهكانی ئاو له ههرێمدا و دروست كردنی بهربهست و پرۆژهی ئاودێری و سازادانی زهوی و زار و پاراستنی و سوود بینین له ئاوی نویك و قوڵی ژێر زهوی (سگحی و جوفی) و بهگهر خستن پاراستنی پرۆژهكانی ئاودێری و بهرگرتن له مهترسی لافاو و ژێر ركێف خستنی سێلا و و حهوزهكانی رووبارهكان. 4-ئامادهكردنی لێكۆلینهوهی تایبهتی و سكێچ و پرۆگرام بۆ پرۆژهكان و كار كردن بۆ جێ به جێ كردنیان و جێ بهجێ كردنی ئهو پرۆژانهی راستهوخۆ لهلایهنانی ترهوه له ناوه و دهرهوهی ههرێمدا پێیانی دهسپێردرێن به سیفهتی بهڵێندهر یا له لایهن دهزگا جێبهجێ كارهكانیهوه یا بهڵێندهرهكانی ناوخۆ یا بیانی و سهرپهرشتی كردنی جێبهجێ كردن و بهداو داچوونیان. 5-تهقهلا دانی مسۆگهر كردنی تۆوی پوختكراو و سهمادی كیمیاوی و قهڵاچۆكهر (مبیدات) و دابینكردنی دهرمان و گرتنه بهری ئهو رێ و شوێنانهی زیاد كردنی بهرههم و پوختكردنی مسۆگهر دهكهن.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: 1-وهزیر بۆی ههیه دهستهو لیژنهی ههمیشهییهكانی بۆ جێ بهجێ كردنی ئهركێكی دیاریكراو پێك بێنێ. 2-دام و دهزگاكانی وهزارهت و ئهرك و دهسهڵاتهكانی بهرێوهبهریهتییه گشتییهكان و بهرێوهبهریهتیهكانیان و دهسته و مهڵبهندهكان به پهیرهوێك دهست نیشان دهكرێن. 3-وهزی بۆی ههیه له كاتی پێویستاد له چوار چێوهی بهرێوهبهر یهتیهكاندا لق (شعبه) پێك دێنێ.
مادهی یهكهم:
مادهی یهكهم: مهبهست لهم وشانهی خوارهوه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه، ماناكانی تهنیشتیانن:- 1. ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق. 2. وهزیر وهزیری كشتوكاڵ و ئاودێری. 3. سهندیكا: سهندیكای پزیشكانی دروستی ئاژهڵ (الاطباء البيطريين). 4. نهقیب: نهقیبی پزیشكانی دروستی ئاژهڵ. 5. ئهنجومهن: ئهنجومهنی سهندیكا.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم وشانهی خوارهوه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه ماناكانی تهنیشتیانه: 1-ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق. 2-وهزارهت: وهزارهتی رۆشهمبیری ههرێم. 3-وهزیر: وهزیری رۆشنبیری ههرێم. 4-چاپكراوی خولهكی (دهوری) ههر چاپكراوێك كه بهردهوام كه چمارهی زنجیرهیی و لهه كاتێكی دیاریكراودا دهربچێ وهك رۆژنامه و گۆڤار و بڵاوكراوه و ههرچی یهكی لهم بابهتانه بێ. 5-چاپكراوی نا خولهكی (نادهوری) ههر چاپكراوێك كه بۆ یهك جار دهربچێ یا بهش بهشی دیاریكراو بێ به بێ گوێدانه چاپكردنهوه (اعاده الگبع) وهك مهوسووعه و قامووس و كتێب و نامیلكهو نهخشه (خریگه)و رسم و ههرچییهكی لهم بابهته بێ.
ماددەی چوارەم
ماددەی چوارەم: دەستەی گشتیی گەشت وگوزار: سەر بە وەزارەت دەبێت و، كەسایەتییەكی مەعنەوی و سەربەخۆیی دارایی وكارگێڕیی دەبێت، فەرمانبەرێك بە پلەیەكی تایبەت سەرۆكایەتیی دەكات، بڕوانامەكی بەرایی زانكۆی بەدەست هێناوە و، لەوانەی خاوەن شارەزایی و پسپۆرین لە بواری گەشتیاریدا و، پێك دێت لە: 1ـ نووسینگەی سەرۆكی دەستە: فەرمانبەرێك بە پلەی بەڕێوەبەر سەرۆكایەتیی دەكات، بڕوانامەی بەرایی زانكۆی بەدەست هێناوە و چەند فەرمانبەرێكیش یاریدەری دەبن. 2ـ بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی گەشتیاری لە هەر پارێزگایەك لە پارێزگاكانی هەرێم و ئیدارەی گەرمیاندا: فەرمانبەرێك بە پلەی بەڕێوەبەری گشتی سەرۆكایەتیی هەر یەك لەوان دەكات، بڕوانامەی بەرایی زانكۆی بەدەست هێناوە و لەوانەشە كە خاوەن شارەزایی و پسپۆرین لە بواری گەشتیاریدا. 3ـ ئەنجومەنی بەڕێوەبردنی دەستە: پێك دێت لە: أ ـ سەرۆكی دەستە / سەرۆك. ب ـ بەڕێوەبەرانی گشتی لە هەر پارێزگایەك لە پارێزگاكانی هەرێم و ئیدارەی گەرمیاندا/ئەندام. ج ـ دوو لە راوێژكارانی وەزارەت كە وەزیر رایان دەسپێرێت/ ئەندام. د ـ بڕیارەكانی ئەنجومەنی بەڕێوەبردن بە زۆرینە دەبن و وابەستە بە راستاندنی وەزیر دەبن.
ماددهی سی و حهوتهم:
ماددهی سی و حهوتهم: ههیئهتێك بهناوی (ههیئهی باڵای پسپۆره پزیشكییهكان له ههرێمی كوردستاندا) دێته دانان. ئهم ههیئهیه دهزگایهكی فێركارییه به پلهی زانكۆ و، بهوهزارهتهوه دهبهسترێ.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: سهندیكا بۆ بهدیهێنانی ئهم ئامانجانه كار دهكات: یهكهم: رێكخستنی پیشهی پزیشكانی دروستی ئاژهڵ له بواری چالاكی گشتی و تایبهتی دا و پێشخستنی و بهرز كردنهوهی ئاستی زانستی و پیشهیی بزیشكانی دروستی ئاژهڵ له ههرێم دا. دووهم: رێكخستن و بههێز كردنی پهیوهندی ئهندامان له نێوان خۆیاندا لهگهڵ دهزگا حكومی و تاكهكهسه كاندا و بهرگری لێكردنیان، وه بهرگری كردن له مافهكانیان و مسۆگهر كردنیان، ههروهها كارێكی وا بكرێ كه بتوانن ئهركهكانیان جێ بهجێ بكهن. سێیهم: پهرهپێدان و به دیار خستنی رۆڵی پزیشكانی دروستی ئاژهڵ له كۆمهڵگای كوردستاندا. چوارهم: هانادن و پشتگیری كرنی توێژینهوهی زانستی ئهندامانی و، بهستنی سیمینار و خولی تایبهت به زانستی دروستی ئاژهڵ بۆ ئهوهی لهگهڵ پێشكهوتنی زانستی دروستی ئاژهڵدا بروا. پێنجهم: سهندیكا پشتگیری و بهشداری له ههموو ههوڵدانێك دهكا له پێناو: 1. پاراستنی ژینگه له پیس بوون كه سهرچاوهكهی له ئاژهڵهوه بێ. 2. پاراستنی ئاژهڵی كێوی له نهخۆشییهكان و رێگه گرتن له كوشتن و راوكردنیان تهنها له سنووری یاسادا نهبێ. ج- پاراستنی مرۆڤ له نهخۆشییه هاوبهشهكان. شهشهم: پهیوهندی و هاوكاری كردن لهگهڵ ئهو سهندیكا و كۆمهڵه و دهسته ناوخۆی و دهرهكیانهی كه ئامانجهكانیان لهگهڵ ئامانجی ئهو سهندیكایهدا یهك دهگرنهوهو ئاڵو گۆر كردن و بهشداربوون له كۆنگره و خول و چالاكییه زانستییهكاندا.