المواد القانونية

مادده‌ی نۆیه‌م

مادده‌ی نۆیه‌م: ده‌بێ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جی بكات.

مادده‌ی ده‌یه‌م

مادده‌ی ده‌یه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ مێژووی ده‌رهێنانییه‌وه‌ جێبه‌جی ده‌كرێت و له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: هه‌رێمی كوردستانی عێراق ئاڵایه‌كی ده‌بێت به‌ شێوه‌ی لاكێشه‌یی، كه‌ پانییه‌كه‌ی دوو له‌سه‌ر سێی درێژیه‌كه‌ی ده‌بێت و، دابه‌ش كراوه‌ له‌سه‌ر سێ لاكێشه‌ ئاسۆیی یه‌كسان له‌ درێژی و پانی داو پێكهاته‌كه‌ی به‌م شێوه‌یه‌یه‌: 1. لاكێشه‌ی سه‌ره‌وه‌ ره‌نگی سووره‌ و، هێمای شه‌هیدانی بزاڤی رزگاری خوازی كورده‌. 2. لاكێشه‌ی ناوه‌راست ره‌نگی سپی ده‌بێت، هێمای ئاشتی و ئازادی و دیموكراسی و لێبوردنه‌ (تسامح)، كه‌ خه‌ڵكی كوردستان ئاواته‌ خوازیه‌تی. 3. خۆرێكی زه‌رد ده‌كه‌وێته‌ ناوه‌راستی لاكێشه‌ سپیه‌كه‌وه‌و‌، چه‌قه‌كه‌ی خاڵی یه‌كتربڕینی تیره‌ی لاكێشه‌ سپیه‌كه‌ ده‌بێت و، تیره‌ی خۆره‌كه‌ ئه‌وه‌نده‌ی پانایی لاكێشه‌ سپییه‌كه‌ ده‌بێت و، (21) بیست و یه‌ك تیشكی لێوه‌ ده‌رده‌چێت به‌ شێوی سێگۆشه‌ دوو لا یه‌كسان و، بنكه‌كانی ( 1/21 ) یه‌ك له‌سه‌ر بیست و یه‌ك له‌ چێوه‌ی گۆی خۆره‌كه‌ ده‌بێت و، درێژیشیان بگاته‌ نیوه‌ی هه‌ردوو لاكێشه‌ سوور و سه‌وزه‌كه‌، خۆره‌ زه‌رده‌كه‌ هیمای به‌رده‌وام بوونی ژیان و زانست و هیواو ئومێده‌و، (21) بیست و یه‌ك تیشكه‌كه‌یش هێمای جه‌ژنی نه‌ورۆزی نه‌ته‌وایه‌تییه‌، رۆژی به‌رخودان و راپه‌رین و شۆرش رزگاریی دژ به‌ زوڵم و زۆر و چه‌وساندنه‌وه‌. 4. لاكێشه‌ی خواره‌وه‌ ره‌نگی سه‌وز ده‌بێت و، هیمای كشتوكاڵ و سروشت و ژینگه‌ی كوردستانه‌.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: ئامانجی وه‌زاره‌ت ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌یه‌: یه‌كه‌م: پێشكه‌ش كردنی خزمه‌تگوزاری خۆجێیه‌تی وشاره‌وانی بۆ دابین كردنی پێویستیه‌كانی دانیشتوان له‌ ئاوی پاك وئاوه‌ڕۆ وئاوی باران ودروستكردنی رێگاوپرد وتونێل له‌ناو سنووری شاره‌وانییه‌كان و به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی خزمه‌تگوزاریی هه‌مه‌جۆری شاره‌وانی له‌ رووی چه‌ندیی وچۆنییه‌وه‌ تاكو شارو شارۆچكه‌ وگونده‌كان ده‌گرێته‌وه‌،له‌گه‌لأ دابین كردنی پێویستیه‌كانی هاونیشتمانیان له‌ سه‌یرانگاو یاریگاكان. دووه‌م: پلاندان وبه‌ڕێوه‌بردن وڕاپه‌ڕاندنی كارو ئه‌ركه‌كان به‌جۆرێكی وا ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ كه‌ به‌شداریی له‌ خولقاندنی گه‌شه‌ سه‌ندنی ئابووری خۆجێیه‌تی بكات، ئه‌مه‌ش له‌ رێگه‌ی گرتنه‌ به‌ری سیاسه‌تێكی كارا ده‌بێ بۆ به‌كارهێنانی زه‌وی ونه‌خشه‌كێشانی بیناسازیی وئاوه‌دانی. سێیه‌م: ئاماده‌ كردنی ئاووهه‌وای له‌بار بۆ پارێزگاریكردن له‌ ژینگه‌ی پاك ودروست وگرنگیدان به‌ ناوچه‌ سه‌وزه‌كان له‌شارو شارۆچكه‌كاندا. چواره‌م: كاركردن له‌ پێناوی هێنانی سه‌رمایه‌ وهاندنی وه‌به‌رهێنانی بیانی وخۆجێیه‌تی له‌ كه‌رته‌كانی په‌یوه‌ندیدار به‌كاره‌كانی وه‌زاره‌ت وئه‌مه‌ش به‌ هاو ئاهه‌نگی له‌گه‌لأ ده‌سته‌ی وه‌به‌رهێنان له‌ هه‌رێمدا ده‌بێت.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: وه‌زاره‌ت له‌م پێكهاتانه‌ی خواره‌وه‌ پێكدێ:ـ یه‌كه‌م: وه‌زیر: سه‌رۆكی باڵای وه‌زاره‌ته‌ وبه‌رپرسه‌ له‌ كاره‌كانی وئاراسته‌كردنی سیاسه‌ته‌كه‌ی دا وسه‌رپرشتی وچاودێری چالاكییه‌كانی ده‌كات وهه‌ر له‌ویشه‌وه‌ ئه‌و بڕیارو فه‌رمان ورێنماییانه‌ ده‌رده‌چن كه‌ په‌یوه‌ندییان به‌ ئه‌ركه‌كانی وه‌زاره‌ت وده‌زگاكانیه‌وه‌ له‌رووی هونه‌یی ودارایی وكارگیرێی ورێكخستنه‌وه‌ هه‌یه‌ به‌پێی حوكمه‌كانی یاسا وبه‌رپرسیشه‌ به‌رامبه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران به‌و پێیه‌ی كه‌ ئه‌ندامێكی هاوكاره‌ له‌و ئه‌نجومه‌نه‌دا وبۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سته‌ڵاته‌كانی بدات به‌ بریكاری وه‌زاره‌ت یا به‌ڕێوه‌به‌ره‌گشتیه‌كان یان ئه‌وه‌ی له‌ وه‌زاره‌تدا به‌شیاوی ده‌زانێ. دووه‌م: بریكاری وه‌زاره‌ت: یارمه‌تی وه‌زیر ده‌دات له‌ ئاراسته‌كردنی كاروباری وه‌زاره‌ت وسه‌رپه‌رشتی كاروباره‌كانی له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌و ده‌سته‌ڵاتانه‌ی كه‌ له‌لایه‌ن وه‌زیره‌وه‌ پێی ده‌دری وده‌بێ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت، و پسپۆڕ بێ. سێیه‌م: نووسینگه‌ی وه‌زیر: فه‌رمانبه‌رێك سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و به‌ڕێوه‌ی ده‌بات كه‌ به‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر بێت وبڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت و چه‌ند فه‌رمانبه‌رێك یاریده‌ی ده‌ده‌ن. چواره‌م:نووسینگه‌ی بریكاری وه‌زاره‌ت: فه‌رمانبه‌رێك سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و به‌ڕێوه‌ی ده‌بات كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت وچه‌ند فه‌رمانبه‌رێك یاریده‌ی ده‌ده‌ن. پێنجه‌م:به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌كانی مه‌ركه‌زی وه‌زاره‌ت: 1. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی كاروباری یاسایی. 2. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی چاودێری. 3. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی راگه‌یاندن. 4. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی په‌یوه‌ندییه‌كان. 5. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی بانكی زانیاریی. 6. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی په‌ره‌پێدانی كارگێڕی وهونه‌ریی. 7. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی ژینگه‌. شه‌شه‌م:راوێژكاران: ژماره‌یان له‌ چوار زیاتر نابێ وده‌بێ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆیان هه‌بێت وخاوه‌نی شاره‌زایی و كارامه‌یی بن و پسپۆڕییه‌كه‌شیان له‌لایه‌ن وه‌زیره‌وه‌ ده‌سنیشان ده‌كرێ. حه‌وته‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی گشتیی كارگێڕیی و دارایی: به‌رێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات كه‌ خاوه‌نی بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆ بێت وخاوه‌نی شاره‌زایی وكارامه‌یی بێت. هه‌شته‌م: به‌رێوه‌به‌رایه‌تیی گشتی پلاندان وبه‌دواداچوون: به‌رێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت وخاوه‌نی شاره‌زایی وكارامه‌یی بێت. نۆیه‌م: به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی بۆ نه‌خشه‌كێشانی بیناسازیی:به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت وخاوه‌ن شاره‌زایی وكارامه‌یی بێت. ده‌یه‌م:به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی پڕۆژه‌كان:به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت وخاوه‌ن شاره‌زایی وكارامه‌یی بێت. یازده‌م:به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی ئاوو ئاوه‌ڕۆكان: به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت وخاوه‌ن شاره‌زایی وكارامه‌یی بێت. دوازده‌م:به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی شاره‌وانیه‌كان له‌ پارێزگاكانی هه‌رێم دا: هه‌ر یه‌ك له‌وانه‌ به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و به‌ڕێوه‌ی ده‌بات كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت وپسپۆڕوخاوه‌ن شاره‌زایی وكارامه‌یی بێت. سێزده‌م:سه‌رۆكایه‌تی شاره‌وانی له‌ مه‌ركه‌زی هه‌موو پاریزگایه‌ك له‌ پاریزگاكانی هه‌رێم: له‌ هه‌ر پارێزگایه‌ك سه‌رۆكێكی شاره‌وانی هه‌ڵبژێردراو سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: ئه‌و جێگایانه‌ی كه‌ ئالای له‌سه‌ر هه‌ڵده‌درێ له‌ (په‌یره‌و) دیاری ده‌كرێ.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: هه‌ڵكردنی ئاڵا له‌ كاتی خۆرهه‌ڵاتن ده‌بێت و، هاتنه‌ خواره‌وه‌شی له‌ كاتی خۆرئاوا بووندا.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: دروست و چاپ و دابه‌شكردنی ئاڵا به‌ ره‌زامه‌ندی وه‌زراه‌تی رۆشنبیری ده‌بێت.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: نابێت ئاڵا له‌ بۆنه‌ نیشتمانی و نه‌ته‌وایه‌تی و ئاهه‌نگه‌كاندا به‌رز بكرێته‌وه‌ یان به‌ كار بێت، ئه‌گه‌ر هاتو كه‌م و كوڕی هه‌بوو له‌مه‌ڕ گۆرانی ره‌نگه‌كانی و پاك و پوختی و درانی.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: هه‌ڵدانی ئاڵا شان به‌ شانی ئاڵای عێراق ده‌بێت له‌و بۆنانه‌ی كه‌ ئاڵای عێراقی تێدا هه‌ڵده‌درێت و، تا قه‌وارهه‌ی ده‌ستووری فیدراڵیه‌ت ده‌چه‌سپێت بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌ی كورد له‌ عێراق دا.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران بۆی هه‌یه‌ په‌یره‌وێكی تایبه‌تی ده‌ربكات بۆ ئاسان كردنی جێبه‌جێ كردنی به‌نده‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێك ناكرێ كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا هاودژ بێت.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: ده‌بێ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جی بكات.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ مێژووی ده‌رهێنانییه‌وه‌ جێبه‌جی ده‌كرێت و له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: راگرتنی پیاده‌كردنی بڕگه‌ی (پێنجه‌م)ی مادده‌ی سی و دووه‌م (دووباره‌)ی یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاو قه‌زاو ناحیه‌كان له‌ هه‌رێمی كوردستان – عێراق ی ژماره‌ (4)ی ساڵی 2009، له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كانی خولی هه‌ڵبژاردنی دووه‌می ئه‌نجومه‌نی پارێزگاو قه‌زاو ناحیه‌كان له‌ هه‌رێمدا.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: مادده‌ی (دوازده‌م)ی هه‌مواركراو به‌ یاسای ژماره‌ (21)ی ساڵی 2011، هه‌موار ده‌كرێت و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: یه‌كه‌م: پۆلیسی خۆجێیه‌تی له‌ وه‌زاره‌تی ناوه‌خۆ كاری پاراستنی بنكه‌كانی هه‌ڵبژاردن له‌ كاتی پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردندا له‌ ئه‌ستۆ ده‌گرێت. دووه‌م: هێزه‌كانی ئاسایشی ناوه‌خۆو چه‌كداران بۆیان نیه‌ بچنه‌ نێو بنكه‌كانی هه‌ڵبژاردن ته‌نها له‌سه‌ر داواكاری سه‌رۆكی لێژنه‌وه‌ نه‌بێت.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێك ناكرێ گه‌ر له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ناكۆك بێ

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: وه‌زیر بۆ ی هه‌یه‌ رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی كردن له‌ جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربچوێنێ.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: 1. وه‌زاره‌تی كارو نیشته‌جێكردن و وه‌زاره‌تی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌و فراژوكاری (التنمیه‌) كه‌ ناویان له‌ مادده‌ی نۆیه‌می یاسای ژماره‌(3)ی ساڵی (1992)دا هاتووه‌ هه‌ردوكیان ئیلغا ده‌كرێن.2. وه‌زاره‌تێك له‌ نوێ داده‌مه‌زرێ به‌ناوی وه‌زاره‌تی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌و نیشته‌جێكردنه‌وه‌.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: 1. ناوی (وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی و كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی) كه‌ له‌ مادده‌ی نۆیه‌می یاسای ژماره‌(3)ی هه‌موار كراوی ساڵی (1992)دا هاتوو، هه‌موارده‌كرێ و ده‌بێ به‌ (وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی هه‌رێمی كوردستان).2. وه‌زارهتێك له‌نوێ داده‌مه‌زرێ به‌ ناوی ( وه‌زاره‌تی كارو كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی).

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة