المواد القانونية

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا كاری پێده‌كرێت.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: هه‌ر یه‌كێ له‌ به‌رێوه‌به‌ریه‌تییه‌ گشتییه‌كان مووچه‌ خۆرێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا كه‌ باوه‌ر نامه‌یه‌كی زانكۆی هه‌بێ و له‌ كارمه‌ندان و پسپۆرانیش بێ.

مادده‌ی سی

مادده‌ی سی: پێویسته‌ وه‌زیره‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌كار.

مادده‌ی بیست و نۆ

مادده‌ی بیست و نۆ: هه‌ر ده‌قێ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێت ناخرێته‌ كار.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: "حكومه‌ت رێكاری پێویست ده‌گرێته‌به‌ر بۆ چاودێری كردنی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستی تایبه‌ت له‌ نێو خێزانه‌كانیان، یان له‌ خانه‌كانی له‌خۆ گرتن و بنكه‌كانی شیاندندا.

مادده‌ی بیست و دوو

مادده‌ی بیست و دوو: لیژنه‌ی زه‌پتی (الانضباط) له‌ سێ ئه‌ندامی ئه‌سڵی و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ پێكده‌هێندرێ كه‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا هه‌ڵیانده‌بژێرێ.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: ئامانجی ئه‌م یاسایه‌: یه‌كه‌م: له‌ ئه‌ستۆ گرتنی مافی هه‌موو كه‌سانی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌تن و مسۆگه‌ر كردنی هه‌موو ماف و ئازادییه‌ بنه‌ڕه‌تییه‌كانیان شان به‌ شانی ئه‌وانی دیكه‌. دووه‌م: زامنكردنی شكۆی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت و سه‌ربه‌خۆییان له‌ نێویانیشدا ئازادیانه‌ له‌ بڕیاره‌كانیاندا و سه‌ربه‌خۆبوونیان له‌و ڕووه‌. سێیه‌م: په‌ره‌پێدانی تواناكانی منداڵانی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستییه‌ تایبه‌ته‌كان. چواره‌م: گرتنه‌به‌ری هه‌موو رێكارێك كه‌ ده‌بێته‌ هۆی مسۆگه‌ركردنی تێكه‌ڵ بوونیان به‌ ژیانی گشتیی كۆمه‌ڵ.

مادده‌ی بیست و پێنج

مادده‌ی بیست و پێنج: 1/كاروباری سه‌ندیكا، له‌ پارێزگه‌كاندا، لیژنه‌ی لقی پارێزگه‌كه‌ به‌ڕێوه‌ی ده‌بات. 2/لێژنه‌ی لق له‌ سه‌رۆك و دوو ئه‌ندامی ئه‌سڵی و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ پێك دێ كه‌ هه‌ر سێ ساڵ، جارێ، به‌ ده‌نگدانی نهێنی هه‌ڵبژێردرێن، به‌مه‌رجێ پیشه‌كه‌یان بۆ ماوه‌یه‌ك هه‌ڵسوڕاندبێ له‌ (3) ساڵ كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: ئه‌نجومه‌ن ئه‌م ئه‌ركانه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: 1- گفتوگۆ كردن و دانانی ستراتیژ و بڕیاردانی سیاسه‌تی نموونه‌یی ته‌واوكار و ئاماده‌ كردنی ژینگه‌ی گونجاو بۆ كه‌سانی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستییه‌ تایبه‌ته‌كان. 2- دیاری كردنی رێكار و دانانی راسپارده‌ بۆ دابین كردنی چاودێری و شیاندن بۆ كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت و به‌دواداچوون و چاودێری كردنی جێبه‌جێ كردنیان. 3- بڕیاردانی پرۆگرامی تایبه‌ت بۆ هۆشیاریی كۆمه‌ڵایه‌تی سه‌باره‌ت به‌ مافی كه‌مئه‌ندامان و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت و یه‌كسان بوونیان له‌گه‌ڵ خه‌ڵكی دیكه‌دا، به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان. دووه‌م: ئه‌نجومه‌ن به‌ لایه‌نی كه‌م مانگی جارێك كۆ ده‌بێته‌وه‌ و وه‌زیریش بۆی هه‌یه‌ له‌كاتی پێویستدا بۆ كۆبوونه‌وه‌ بانگهێشتی بكات. سێیه‌م: سندووقێك بۆ چاودێری كردن و شیاندنی كه‌سانی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت داده‌مه‌زرێت و له‌ نێو بودجه‌ی وه‌زاره‌تدا بودجه‌یه‌كی بۆ ته‌رخان ده‌كرێت، پێبه‌خشین و سامانی راسپێردراو كراو یان هه‌ر داهاتێكی دیكه‌شی ده‌خرێته‌ سه‌ر و سندووقیش له‌ لایه‌ن ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ به‌ڕێوه‌ بردرێت و به‌ په‌یڕه‌وێك كاروبار و شێوازی كار كردنی رێك ده‌خرێت.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: داهاتی بودجه‌ی ساڵی دارایی 2010 به‌ گوژمه‌ی ته‌نیا 348،679،000 ته‌نها (سێ سه‌د و چل و هه‌شت ملیار و شه‌ش سه‌د وحه‌فتا و نۆ ملیۆن دینار) ده‌خه‌مڵێندرێ.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: ده‌بێ وه‌زیر له‌ڕۆژی بڵاوكردنه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ ڕۆژنامه‌ی ره‌سمیدا كاری پێ ده‌كرێ.

مادده‌ی بیست و چوار

مادده‌ی بیست و چوار: بڕیاره‌كانی لێژنه‌ی زه‌پتی، ئه‌وه‌یان له‌ باردا هه‌یه‌، له‌ ماوه‌ی (30) رۆژدا كه‌ له‌ رۆژی ته‌بلیغه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا، له‌به‌رده‌م دادگای پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێمدا تانه‌ی لێ بدرێ، ئیدی بڕیاری ئه‌م دادگایه‌ به‌ یه‌كجاری ده‌یبڕێنێته‌وه‌.

مادده‌ی بیست وسێ

مادده‌ی بیست وسێ: لیژنه‌ی زه‌پتی ده‌توانێ هه‌ر سزایه‌ك له‌م سزایانه‌ی خواره‌وه‌ بدا: 1/به‌ ئاگاهێنانه‌وه‌ (الفات النظر) 2/ئینزار 3/قه‌ده‌غه‌كردن له‌ هه‌ڵسوڕاندنی پیشه‌ بۆ ماوه‌ی شه‌ش مانگ.

مادده‌ی بیست

مادده‌ی بیست: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ی هه‌یه‌: 1/ئاماده‌كردن و ته‌سدیقكردنی بودجه‌ی ساڵانه‌ و حسابكاریی كۆتایی. 2/به‌ پێی مادده‌ی سێیه‌می ئه‌م یاسایه‌، بۆ وه‌دیهانينی ئامانجه‌كانی سه‌ندیكا كۆشش ده‌كا. 3/پێشنیار له‌باره‌ی هه‌مواركردنی یاسا و پێڕۆی سه‌ندیكاوه‌ پێشكه‌ش به‌ ده‌سته‌ی گشتی ده‌كا. 4/هه‌موو بڕیاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی ده‌خاته‌كار. 5/كارگوزاره‌كانی سه‌ندیكا داده‌مەز‌رێنێ وكرێیان دیاری ده‌كات. 6/سه‌یری داوا كارییه‌كانی ئینتما ده‌كا و، وه‌رگرتنی ئه‌ندام و به‌شداربووه‌كانیش ئیقرار ده‌كا. 7/له‌ حاڵه‌تێكدا، كه‌ نه‌قیب نوێنه‌رایه‌تی نه‌كا، ئه‌نجومه‌ن یه‌كێ هه‌ڵده‌بژێرێ كه‌ له‌ لیژنه‌ ره‌سميیه‌كان و هی دیكه‌دا نوێنه‌رایه‌تی سه‌ندیكا بكات. 8/پێشنیار ده‌رباره‌ی هه‌مواركردنی یاساكانی پیشه‌ ئابووریه‌كان پێشكه‌ش ده‌كا. 9/هه‌ر كێشه‌ و شكاتێكی بۆ بێت هاواڵه‌ی لێژنه‌ پێوه‌ندداره‌كانی ده‌كات. 10/لقه‌كانی سه‌ندیكا له‌ پارێزگا‌كاندا داده‌مهزرێنێ. 11/لیژنه‌گه‌لی لاوه‌كی (فرعیه‌) بۆ وه‌دیهانينی ئامانجه‌كانی سه‌ندیكا پێك ده‌هێنێ. 12/ سه‌یری ده‌ست له‌ كارهه‌ڵگرتنی نه‌قیب یان هه‌ر ئه‌ندامێكی سه‌ندیكا ولیژنه‌كانی ده‌كا و ده‌یبڕێنێته‌وه‌، به‌مه‌رجێ بیخاته‌ به‌رده‌م ده‌سته‌ی گشتی له‌ كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌میدا. 13/به‌ ره‌زامه‌ندیی لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندداره‌كان به‌خشش و باربۆ (الهبات والتبرعات) له‌ لایه‌نه‌ ئه‌جنه‌بیيه‌كان قبوڵ ده‌كا. 14/چاودێرێكی حسابكاری داده‌نێ و بۆ ته‌دقیقكردنی ساڵانه‌. 15/ئه‌وراقی هه‌ڵبژاردن و به‌ڵگه‌نامه‌ی دیكه‌ رێك ده‌خات و سه‌رپه‌رشتی هه‌ڵبژاردنیش ده‌كات. 16/بۆ ئاسانكردنی به‌كارخستنی ئه‌م یاسایه‌ و ئه‌و پێڕۆیانه‌ش كه‌ به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ ده‌رده‌چن رێنمایی ده‌رده‌كا كه‌ له‌ گه‌ڵیاندا بگونجێ. 17/به‌ موڵك كردنی موڵك و ماڵ و خانووبه‌ره‌ و قبوڵ كردنی به‌خشش و ده‌سنگه‌ (منح)ش ئیقرار ده‌كا. 18/مافی قه‌رز پێدان و قه‌رزكردن و پێشكه‌شكردنی یاریده‌ی دارايیشی هه‌یه‌. 19/به‌ پێی یاسای كۆمه‌ڵه‌كان و پێرۆكانیان، یانه‌ بۆ ئابووریناسان داده‌مه‌زرێنێ و به‌ڕێوه‌شیان ده‌با. 20/هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی ده‌دات به‌ لیژنه‌كانی لق و نوێنرانی سه‌ندیكاش له‌ پارێزگه‌ و قه‌زاكاندا.

المادة الثالثة

المادة الثالثة : صون السيادة 1- تؤدي الدول الأطراف التزاماتها بمقتضى هذه الاتفاقية على نحو يتفق مع مبادئ تساوي الدول في السيادة والسلامة الإقليمية وعدم التدخل في الشئون الداخلية للدول الأخرى . 2- لاتبيح هذه الاتفاقية لدولة طرف أن تقوم في إقليم دولة طرف أخرى بممارسة الولاية القضائية وأداء الوظائف التي يناط أداؤها حصراً بسلطات تلك الدولة الأخرى بمقتضى قانونها الداخلي .

مادده‌ی نۆزده‌

مادده‌ی نۆزده‌: ئه‌گه‌ر ئه‌ندامێكی ئه‌نجومه‌ن له‌ ساڵێكدا له‌ سێ دانیشتنی بانه‌ و بانیه‌كدا، یان پێنج دانیشتنی جیاجیادا به‌بێ مه‌عزه‌ره‌تێكی به‌جێ دیارنه‌بوو، ئه‌وه‌، وا له‌ قه‌ڵه‌م ده‌درێ كه‌ خۆی له‌ كار كێشاوه‌ته‌وه‌.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێك ناكرێ كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك بێ.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: بڕگه‌یه‌ك به‌ ریزبه‌ندی (ز) بۆ مادده‌ی (48)ی یاساكه‌ زیاد ده‌كرێت، له‌ هه‌رێمی كوردستان ـ عێراقدا جێبه‌جێ ده‌كرێ و، به‌م شێوه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: ژنی بیمه‌داری كاركه‌ر، دوای ته‌واو بوونی مۆڵه‌تی منداڵ بوون، مافی هه‌یه‌ داوای مۆڵه‌تی دایكایه‌تی بۆ ماوه‌یه‌ك بكات كه‌ له‌ یه‌ك ساڵ زیاتر نه‌بێت به‌ نیوه‌ مووچه‌، به‌ مه‌رجێك له‌ بڕی كۆمه‌كی پاراستنی كۆمه‌ڵایه‌تی كه‌متر نه‌بێت، له‌ لایه‌ن گه‌نجینه‌ی گشتییه‌وه‌ پێی ده‌درێت، به‌ مه‌رجێك گرێبه‌سته‌كه‌ ته‌واو نه‌بوو بێت.

مادده‌ی دوازده‌م:

مادده‌ی دوازده‌م: ده‌بێ وه‌زیری كار و كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی له‌ هه‌رێم رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربكات.

مادده‌ی دوازده‌م

مادده‌ی دوازده‌م: یه‌كه‌م: حكومه‌ت زامنی وه‌ده‌ستهێنانی كه‌مئه‌ندام و خاوه‌ن پێداویستی تایبه‌ت ده‌كات له‌ خزمه‌تگوزاریی ته‌ندروستی به‌خۆڕایی و ئاسانكاریی پێویستیشیان پێشكه‌ش ده‌كات ئه‌گه‌ر حاڵه‌ته‌كه‌ پێویستیی به‌ چاره‌سه‌ر كردن هه‌بوو له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم. دووه‌م: حكومه‌ت كار ده‌كات بۆ: 1- پێشكه‌ش كردنی خزمه‌تگوزاریی خۆپارێزی و چاره‌سه‌ركردن و په‌ره‌ پێدانی خزمه‌تگوزاریی پشكنینی پێش وه‌خته‌ كه‌ ئامانجی كه‌م كردنه‌وه‌ی رێژه‌ی كه‌مئه‌ندامییه‌ له‌ نێو كۆمه‌ڵدا. 2- دابین كردنی ئامێری شیاندن و قه‌ره‌بووكارانه‌ و ئامیری پزیشكی پێویست و دابین كردنی ته‌كنه‌لۆژیای نوێ بۆ یارمه‌تیدانی كه‌مئه‌ندامان و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة