المواد القانونية

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: رێزلێنانی ئه‌و شه‌هیدانه‌ی كه‌ گیانی خۆیان به‌خت كردووه‌ له‌ پێناوی شۆڕش و ئه‌و پێشمه‌رگه‌ كه‌مئه‌ندامانی دوای ئه‌و مێژووه‌ی كه‌ له‌ مادده‌ی سێیه‌می ئه‌م یاسایه‌دا هاتووه‌ به‌ پێره‌وێكی تایبه‌ت جێبه‌جێ ده‌كرێ.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێ گه‌ر له‌گه‌لأ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ناكۆك بێت.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: أ-ده‌سته‌ی گشتی له‌ هه‌موو ئه‌و ئه‌ندامانه‌ی یه‌كێتی پێك دێت كه‌ ئیلتیزاماتی خۆیان به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ به‌جێ هێناوه‌. ده‌سته‌ی گشتی باڵاترین ده‌سه‌ڵاتی یه‌كێتییه‌و، هه‌ردوو ساڵ جارێك، له‌ مه‌ركه‌زی یه‌كێتی، بۆ كۆنگره‌ به‌ستنی گشتی، مه‌ندوبه‌كانیان به‌ رێژه‌یه‌ك كه‌ ئه‌نجومه‌نی ته‌نفیزی دیاری ده‌كات كۆده‌بنه‌وه‌ بۆ هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكی یه‌كێتی و ئه‌ندامانی مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت كه‌ ژماره‌یان (15) پازده‌ ئه‌ندامی ئه‌سڵی و (4) چوار ئه‌ندامی یه‌ده‌گه‌. (نصاب)یش به‌ ئاماده‌ بوونی دوو سێیه‌كی ژماره‌ی مه‌ندوبان دێته‌جێ، جا ئه‌گه‌ر هات و (نصاب) نه‌هاته‌جێ، ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا، دوای (15) پازده‌ رۆژ له‌ كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌م، له‌ هه‌مان شوێن و كاتدا ژماره‌ی مه‌ندوبانی ئاماده‌ بوو، چه‌ند ده‌بن، ببن، ئه‌وا (نصاب) هاتووه‌ته‌جێ و، هه‌ڵبژاردن ده‌ست پێ ده‌كات. ب- سه‌رۆكی یه‌كێتی و ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی ته‌نفیزی و ئه‌ندامانی مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت و ئه‌ندامانی ده‌سته‌كانی لقه‌كان، هه‌موویان ئه‌ندامی كۆنگره‌ن. ج- یه‌كێتی بۆی هه‌یه‌، له‌سه‌ر داوای (2/3)ی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی ته‌نفیزی یان له‌سه‌ر داوای سێیه‌كی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی كۆنگره‌یه‌كی لاوه‌كی ببه‌ستێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: پێشمه‌رگه‌(زێڕه‌ڤانی هه‌رێم)ی كه‌مئه‌ندام: ئه‌و پێشمه‌رگه‌یه‌ كه‌ له‌ كاتی جێبه‌جێكردنی ئه‌ركه‌كانی له‌ پێناویدا تووشی كه‌مئه‌ندامی هه‌میشه‌یی بووه‌و رێی لێده‌گری خزمه‌تگوزارییه‌كه‌ی جێبه‌جێ بكات.

مادده‌ی دووه‌م: (هه‌موار)

مادده‌ی دووه‌م: كه‌س وكاری شه‌هیدان و بزربووان وئه‌نفالكراوه‌كان كه‌ مادده‌ی یه‌كه‌می ئه‌م یاسایه‌ ده‌یان گرێته‌وه‌، بۆیان هه‌یه‌ تانه‌ له‌وبڕیارانه‌ بده‌ن له‌ به‌رده‌م دادگا ولایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان كه‌ ده‌رحه‌قیان ده‌رچوون و له‌گه‌لأ یاسای ژماره‌ (3)ی ساڵی 1999 دا ناگونجێن و داوای راستكردنه‌وه‌ی باره‌كه‌یان بكه‌ن ئه‌گه‌ر به‌ڵگه‌یه‌ك ده‌ركه‌وت ئه‌و مافه‌ بچه‌سپێنێ.

مادده‌ی هه‌شته‌م

مادده‌ی هه‌شته‌م: یاسای رێزلێنانی پێشمه‌رگه‌ی ژماره‌(7)ی ساڵی 2000 هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌ و ئه‌م یاسایه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌.

ماده‌ی بیست و یه‌كه‌م:

ماده‌ی بیست و یه‌كه‌م: یه‌كه‌م: هه‌ر رۆژنامه‌ نووسێك وازی له‌ ئه‌ركێك له‌ ئه‌ركه‌كانی پیشه‌كه‌ی هێنا یان كارێكی وای كرد كه‌ له‌ نرخی ئه‌و پیشه‌یه‌ی دابه‌زاند یان به‌ كارێك هه‌ڵسا كه‌رامه‌تی ئه‌نگاوت یا به‌ڵگه‌ نامه‌یه‌ك (مستند)ێكی نادروستی پێشكه‌شی به‌ سه‌ندیكا كرد یا سه‌رپێچی یه‌كێك له‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ی كرد سزای (تأدیب)ی ده‌درێ له‌ لایه‌ن لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (انضباط)ی به‌ پێی ئه‌و بنه‌مایانه‌ی كه‌ ده‌قی گرتووه‌ له‌ یاسای به‌رزه‌فتی كردنی كارمه‌ندانی ده‌وڵه‌تی كارپێكراو، ئه‌م سزایانه‌ی خواره‌ وه‌ ده‌درێ 1. وریا كردنه‌وه‌ (التنبیه‌): به‌ نووسراوێك ده‌بێ و ئاراسته‌ی رۆژنامه‌نووس ده‌كرێ و سه‌رنجی راده‌كێشرێ بۆ ئه‌وه‌ی كه‌ لێی رووداوه‌ و داوای لێ ده‌كرێ كه‌ له‌ داهاتوودا روو نه‌كاته‌وه‌. 2. ئینزار(الانزار): له‌ كاتی دووباره‌ كردنه‌وی سه‌رپێچی دیاری كراو له‌ بڕگه‌ی (1) له‌ لایه‌ن رۆژنامه‌نووسه‌وه‌ ئینزاری پێ ده‌درێ كه‌ جارێكی تر دووباره‌ی نه‌كاته‌وه‌. 3. به‌رهه‌ڵستی كردن له‌ ئه‌نجامدانی پیشه‌كه‌ی ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ یه‌ك ساڵ تێنه‌په‌رێ. 4. ده‌ركردنی كاتی : ناوی له‌ تۆماری گشتی ده‌سرێته‌وه‌، نابێ دووباره‌ ناوی تۆمار بكرێته‌وه‌ دوای تێپه‌ر بوونی دوو ساڵ نه‌بێ. دووه‌م: سزاكانی سه‌ره‌وه‌ جێبه‌جێ ناكرێ ده‌رهه‌ق به‌ رۆژنامه‌نووس دوای راستاندنی (مصادقه‌)ی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا نه‌بێ. سێیه‌م: بۆ رۆژنامه‌نووسی سزا دراو هه‌یه كه‌‌ تانه‌ له‌ بریاره‌كانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكای تایبه‌ت به‌ به‌رهه‌ڵستی كردنی (المنع) یان ده‌ركردن بدا له‌ لای دادگای پێداچوونه‌وه‌ له‌ ماوه‌ پانزده‌ رۆژ له‌ مێژووی ئاگادار كردنیه‌وه‌ به‌ بڕیاره‌كه‌، سزاكه‌ جێبه‌جێ ناكرێ تا پله‌ی بنبڕی (درجه‌ البتات) وه‌رنه‌گرێ. چواره‌م: ناوی ئه‌ندام له‌ سه‌ندیكادا ده‌سرێته‌وه‌ ئه‌گه‌ر حوكمی‌ دوماهی به‌ سزای (به‌ندكردنی ئازادی) له‌ كووكه‌ (جنحه‌) یان تاوانێكی ناسیاسی له‌سه‌ر ده‌رچوو. پێنجه‌م: له‌ كاتی حوكم به‌سه‌ر دادانیدا له‌ كووكه‌ (جنحه‌) یان تاوانێكی شه‌ره‌ف به‌ردا، ناوی له‌ تۆماری گشتی لا ده‌درێ و نابێ جارێكی تر تۆمار بكرێته‌وه‌.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: مادده‌ی سیازده‌ له‌ یاساكه‌ هه‌موارده‌كرێ و، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: مادده‌ی سیازده‌: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا، له‌ مانگی كانونی دووه‌می هه‌موو ساڵێكدا، كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ساڵانه‌ سازبدات، نه‌قیب و ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن و سه‌رۆكانی لقه‌كانی سه‌ندیكاكه‌ له‌ پارێزگاكاندا ئاماده‌ی ببن، بۆ: 1. ته‌سدیقكردنی بوجه‌ی ساڵانه‌. 2. گفتوگۆ له‌سه‌ر راپۆرتی ساڵانه‌ی ئه‌نجومه‌ن و ئیقراركردنی.

مادده‌ی بیست ودووه‌م

مادده‌ی بیست ودووه‌م : فرێدان و ڕۆكردنی هه‌رمادده‌یه‌كی زیان به‌خش یان شله‌مه‌نی یان گازی یان تیشكاوه‌ری یان گه‌رمی، بۆ ناو هه‌موو سه‌رچاوه‌ ئاوییه‌كان یان ئاوه‌رۆكانیان قه‌ده‌غه‌یه‌، ئه‌گه‌ر به‌پێی پێوه‌ره‌كانی كارپێكراو چاره‌سه‌ر نه‌كرابێ.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: مه‌رجی ئه‌ندامێتی له‌م یه‌كێتییه‌دا ئه‌وه‌یه‌كه‌: 1ـ هاووڵاتیی هه‌رێمی كوردستان بێت، یا نوێنه‌رایه‌تی هه‌رێم بكات له‌و په‌رله‌مانانه‌ی كه‌ ئه‌م یاسایه‌ ده‌یگرێته‌وه‌. 2ـ ئه‌ندامێك كاری كردبێ یان كاربكات له‌ خولێ له‌ خوله‌كانی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانیی كوردستان ـ عیراقدا دوای راپه‌رینه‌كه‌ی ساڵی (1991) . 3ـ ئه‌ندامێك كاری كردبێ له‌ ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراقدا، یان له‌ كۆمه‌ڵه‌ی نیشتمانیی عێراقدا ئه‌ندام بوو بێ، دووای ڕووخانی ڕژێمی له‌ناوچوو ساڵی 2003 ئه‌وانه‌ی نوێنه‌رایه‌تی گه‌لی كوردستان ده‌كه‌ن. دووه‌م: ئه‌ندامی یه‌كێتی، ئه‌ندامییه‌تی خۆی له‌م بارانه‌ی خواره‌وه‌دا له‌ ده‌ست ده‌دات: 1ـ ئه‌گه‌ر ده‌ست له‌ ئه‌ندامێتیی خۆی هه‌ڵبگرێ و، ده‌سته‌ی ئیداری لێی قبووڵ كرد بێ. 2ـ به‌ تاوانێكی (جه‌ریمه‌یه‌كی) شه‌ره‌فنه‌نگێن حوكم بدرێ. 3ـ ئه‌گه‌ر له‌ كارێكی پێچه‌وانه‌ی ئامانجه‌كانی یه‌كێتییه‌كه‌وه‌ گلابێ و، له‌ سه‌رئه‌وه‌، به‌ بڕیاری ده‌سته‌ی گشتی، له‌ ئه‌ندامێتیی یه‌كێتییه‌كه‌ ده‌ركرا بێ. 4- مردن.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م:ـ ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی جێبه‌جێ كردنی یاسای ژماره‌(9)ی ساڵی 2007 یاسای ماف و ئیمتیااتی كه‌س و كاری شه‌هید و ئه‌نفالكراوه‌كان له‌ هه‌رێمی كوردستان ـ عیراقدا كاری پێ ده‌كرێ و له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی (وه‌قایعی كوردستان)دا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: وه‌زیره‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان ده‌بێ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی بیست

مادده‌ی بیست: هه‌ر ده‌قێ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێت، ناخرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی بیست و یه‌ك

مادده‌ی بیست و یه‌ك: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی بیست و دوو

مادده‌ی بیست و دوو: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ وه‌قائیعی كوردستاندا، ده‌خرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م:ـ مادده‌ برگه‌ی (شه‌شه‌م) له‌ مادده‌ی (پێنجه‌م) له‌ یاساكه‌ هه‌موار ده‌كرێت و به‌م شێوه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: شه‌شه‌م: براو خوشك و منداڵی قوربانیانی جینۆساید له‌ مه‌رجه‌كانی كه‌ له‌ برگه‌كانی (3،2)ی سه‌ره‌وه‌ داهاتوون به‌ده‌رده‌بن تا كاتی قه‌ره‌بوو كردنیان له‌لایه‌ن حكومه‌تی فیدراله‌وه‌.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م:ـ پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: مادده‌ی (6) هه‌موار ده‌كرێ و به‌م شێوه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌ (بۆ وه‌زیری داد هه‌یه‌ دادوه‌رێك به‌ دادوه‌ری دادگای ته‌مییزیشه‌وه‌ به‌ ره‌زامه‌ندی ده‌ست نووسی خۆی دابێ (انتداب) بكات بۆ فه‌رمانگه‌كانی دیوانی وه‌زاره‌ت.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: بڕگه‌ی (دووه‌م) له‌ مادده‌ی بیست و هه‌شتی یاساكه‌ هه‌موارده‌كرێ و، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: دووه‌م: لیژنه‌ی لق له‌ سه‌رۆكێك و چوار ئه‌ندام دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ پێك دێت و، مه‌رجیشه‌ ماوه‌یه‌ك خزمه‌تیان به‌سه‌ر بردبێ له‌ پێنج سال كه‌متر نه‌بێ، ئه‌ندامانی لق، به‌ده‌نگدانی نهێنی وراسته‌وخۆ، هه‌ر سێ ساڵ، جارێك هه‌ڵیانده‌بژێرن، به‌مه‌رجێ له‌و پارێزگایه‌دا به‌و پیشه‌یه‌وه‌ كاربكه‌ن. له‌نێوان ئه‌ندامه‌كانی خۆشیاندا، جێگرێ بۆ سه‌رۆك و سكرتێرێك و ئه‌میندارێكیش بۆ سندوق هه‌ڵده‌بژێرن .

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة