المواد القانونية
ماددهی سێیهم: یهكهم: وهزیر: سهرۆكی باڵای وهزارهتهو بهرپرسه له بهڕێوهبردنی كارهكانیدا و سهرپهرشتی و چاودێری كردنی چالاكییهكانی و لهوهوه ئهو بڕیارو فهرمان و رێنماییانه دهردهچن كه پهیوهندییان به ئهركهكانی وهزارهت و پێكهاتهكانی و دهستهڵات و ههموو كاروباره هونهری و كارگێڕیی و ڕێكوپێكی بهپێی حوكمهكانی یاسا ههیهو لهبهردهم ئهنجومهنی وهزیران بهرپرسه بهو ناوهی كه ئهندامێكی هاوكاره لهو ئهنجومهنهدا. دووهم:بریكاری وهزارهت:یارمهتی وهزیر دهدات له ئاراستهكردنی كاروباری وهزارهت وسهرپهرشتی كردنی كارهكانی له چوارچێوهی ئهو دهستهڵاتهی لهلایهن وهزیرهوه پێی دهدرێ. سێیهم: نووسینگهی وهزیر: فهرمانبهرێك سهرۆكایهتی دهكات بهپلهی بهڕێوهبهر كه خاوهنی بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت و ژمارهیهك له فهرمانبهران یاریدهی دهدهن. چوارهم: نووسینگهی بریكاری وهزارهت: فهرمانبهرێك سهرۆكایهتی دهكات بهپلهی بهڕێوهبهر كه خاوهنی بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت و ژمارهیهك له فهرمانبهران یاریدهی دهدهن. پێنجهم: راوێژكاران: ژمارهیان له چوار راوێژكار زیاتر نابێ و دهبێ خاوهن برٍوانامهی بهرایی زانكۆبن و شارهزایی و كارامهییان ههبێ.
ماددهی چوارهم: وهزارهت لهم بهرٍێوهبهرایهتییه گشتییانه پێكدێت: یهكهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی كاروباری كارگێری و دارایی. دووهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی كاروباری دهركراو و راگوێزراوان. سێیهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی پهیوهندییهكان و هاوئاههنگی. چوارهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتی بۆ ناوچه دابڕێنراوهكان له ههرێم.
ماددهی پێنجهم: یهكهم: ئهرك و تایبهتمهندیی پێكهاتهكانی وهزارهت به پێڕهوێكی تایبهتی دهستنیشان دهكرێن. دووهم: وهزیر بۆی ههیه به پێی پێویستی كاری وهزارهت ههر یهك له بهڕێوهبهرایهتییهكان یان بهشهكان یان هۆبهكان دابمهزرێنێ یان لێكیان بدات یا ههڵیان وهشێنێتهوه. سێیهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه، ماناكانی بهرامبهریانه لهم یاسایهدا: یهكهم: ههرێم : ههرێمی كوردستان- عێراق . دووهم:وهزارهت : وهزارهتی كاروباری ناوچهكانی دهرهوهی ههرێم. سێیهم: وهزیر : وهزیری كاروباری ناوچهكانی دهرهوهی ههرێم. چوارهم: بریكاری وهزارهت : بریكاری وهزارهتیكاروباری ناوچهكانی دهرهوهی ههرێم . پێنجهم: ناوچه دابڕاوهكان له كوردستان: ههموو ئهو ناوچانه دهگرێتهوه كه تووشی تواندنهوهی نهتهوهیی و سیاسهتی بهعهرهب كردن و ڕاگوێزانی بهزۆره ملێ وگۆڕینی ناسنامهی نهتهوهیی بوون و بهوهۆیانهوه له كوردستان دابڕێنراون.
ماددهی دووهم: وهزارهت ئهم ئهرك و فرمانانه دهگرێته ئهستۆ: یهكهم: كاركردن له پێناوی دووباره بهستنهوهی ئهو ناوچانهی لهكوردستان دابڕێنراون به ههرێم لهڕێگهی هاریكاری كردن لهگهڵ حكومهتی عێراقی فیدراڵ بۆ پیادهكردنی حوكمهكانی مادده(140)ی دهستووری فیدراڵ. دووهم: هاوئاههنگی كردن لهگهڵ دهستهڵاتی فیدراڵی لهههموو كارێكی پهیوهست به دابین كردنی مافهكانی گهلی كوردستان بۆ نهخشه كێشانهوهی سنووری كارگێڕی ههرێم. سێیهم: هاوئاههنگی وهاریكاری كردن لهگهڵ ههرێمهكان و ئهو پارێزگایانهی نهچوونهته نێو ههرێمهكانی تری عێراقی فیدراڵ لهو بوارانهی ئهنجومهنی وهزیران دهستنیشانیان دهكات. چوارهم: هاندان وپهرهپێدانی پهیوهندییه رۆشنبیریی و كۆمهڵایهتیه گهشه پێدراوهكان له نێوان ههرێم و ههرێمهكانی ترو ئهو پارێزگایانهی نهچوونهته پاڵ ههرێمهكان. پێنجهم: رێكخستن وبهدواداچوونی كاروباری كۆچپێكراو وڕاگوێزراوهكان. شهشهم: كاركردن و هاوكاری كردن لهگهڵ وهزارهتی پهیوهندیدار بۆ ئاوهدانكردنهوه وپهرهپێدانی ناوچه دابڕێنراوهكان لهههرێم و بهدواداچوونی جێبهجێكردنی پرۆژه خزمهتگوزاریهكان لهو ناوچانهدا.
ماددهی سێیهم: یهكهم: وهزیر: سهرۆكی باڵای وهزارهتهو بهرپرسه له بهڕێوهبردنی كارهكانیدا و سهرپهرشتی و چاودێری كردنی چالاكییهكانی و لهوهوه ئهو بڕیارو فهرمان و رێنماییانه دهردهچن كه پهیوهندییان به ئهركهكانی وهزارهت و پێكهاتهكانی و دهستهڵات و ههموو كاروباره هونهری و كارگێڕیی و ڕێكوپێكی بهپێی حوكمهكانی یاسا ههیهو لهبهردهم ئهنجومهنی وهزیران بهرپرسه بهو ناوهی كه ئهندامێكی هاوكاره لهو ئهنجومهنهدا. دووهم:بریكاری وهزارهت:یارمهتی وهزیر دهدات له ئاراستهكردنی كاروباری وهزارهت وسهرپهرشتی كردنی كارهكانی له چوارچێوهی ئهو دهستهڵاتهی لهلایهن وهزیرهوه پێی دهدرێ. سێیهم: نووسینگهی وهزیر: فهرمانبهرێك سهرۆكایهتی دهكات بهپلهی بهڕێوهبهر كه خاوهنی بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت و ژمارهیهك له فهرمانبهران یاریدهی دهدهن. چوارهم: نووسینگهی بریكاری وهزارهت: فهرمانبهرێك سهرۆكایهتی دهكات بهپلهی بهڕێوهبهر كه خاوهنی بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت و ژمارهیهك له فهرمانبهران یاریدهی دهدهن. پێنجهم: راوێژكاران: ژمارهیان له چوار راوێژكار زیاتر نابێ و دهبێ خاوهن برٍوانامهی بهرایی زانكۆبن و شارهزایی و كارامهییان ههبێ.
ماددهی چوارهم: وهزارهت لهم بهرٍێوهبهرایهتییه گشتییانه پێكدێت: یهكهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی كاروباری كارگێری و دارایی. دووهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی كاروباری دهركراو و راگوێزراوان. سێیهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی پهیوهندییهكان و هاوئاههنگی. چوارهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتی بۆ ناوچه دابڕێنراوهكان له ههرێم.
ماددهی پێنجهم: یهكهم: ئهرك و تایبهتمهندیی پێكهاتهكانی وهزارهت به پێڕهوێكی تایبهتی دهستنیشان دهكرێن. دووهم: وهزیر بۆی ههیه به پێی پێویستی كاری وهزارهت ههر یهك له بهڕێوهبهرایهتییهكان یان بهشهكان یان هۆبهكان دابمهزرێنێ یان لێكیان بدات یا ههڵیان وهشێنێتهوه. سێیهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی شهشهم: ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان لهسهریانه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی حهوتهم: كار به هیچ دهقێك ناكرێ كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێ.
ماددهی ههشتهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرچوواندنیهوه كاری پێدهكرێ و له رۆژنامهی رهسمی (وهقائعی كوردستان) بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه، ماناكانی بهرامبهریانه لهم یاسایهدا: یهكهم: ههرێم : ههرێمی كوردستان- عێراق . دووهم:وهزارهت : وهزارهتی گهشت وگوزاری ههرێم. سێیهم: وهزیر : وهزیری گهشت وگوزاری ههرێم. چوارهم: بریكاری وهزارهت : بریكاری وهزارهتیگهشت وگوزار. پێنجهم: ئهنجومهن: ئهنجومهنی ڕاوێژكاریی وهزارهتی گهشت وگوزار. شهشهم: مهبهستی گهشت وگوزاری: مهبهست له حهوانه( الراحه) بووژانهوه( الاستجمام)و وهرزش و مهلهوانی و ڕابواردن و ڕاوكردن و بینینی ههواری مێژوویی وئاسهوارو دیمهنی سروشتی و پارك و سهیرانگا و كڕینی پێداویستی شهخسی و چالاكیی دیكهی خهمڕهوێن و ههر مهبهستێكی دیكه كه گهشتیاران ڕابكێشێ. حهوتهم: جێگهی گهشت وگوزار: ههر جێگهیهكه، مهبهستی گهشت وگوزاری تێدا بهجێ بێ وهك، ئۆتێل و خواردنگه و گازینۆ و شوێنی بووژانهوه (المنتجعات) و خێوهتگاو شوێنی دیكهی بۆ مهبهستی گهشتوگوزار ئاماده كرابێ. ههشتهم: ناوچهی گهشت وگوزار: ههر ناوچهیهك دهگرێتهوه كه بۆ چالاكی گهشت وگوزر لهباربێ و مهبهستی گهشت وگوزاریی بۆ فهراههم كرابێ یان بۆ گهشتوگوزار لهبار بێت.
ماددهی دووهم: وهزارهت ئهركی پلاندانان و بهدواداچوونی بزووتنهوهی گهشت وگوزاری ناوچهكانی هاوینه ههوار له چوارچێوهی پلانی گشتی گهشتوگوزار له ههرێمدا جێبهجێ دهكات و ئهم ڕێگایانهی خوارهوه بۆ بهدیهێنانی ئامانجهكانی دهگرێتهبهر:- یهكهم: بههاوئاههنگی كردن لهگهڵ لایهنه پهیوهندیدارهكاندا وزهی گهشت وگوزارو سهرچاوه سروشتیهكان و ناوچه ئاسهواری و مێژوویی و مهزارگهی ئایینی وهبهردێنێ بهجۆرێكی وا كه خزمهتی مهبهستی گهشت وگوزاری بكهن و پهرهیان پێ بدرێ. دووهم: هاندانی بنیات نانی شارو كۆمهڵگای گهشت وگوزاری و جێگای بووژانهوهو ئۆتێل و خانووی گهشتوگوزاری. سێیهم: دروستكردن و بهكرێدان و بهكرێگرتنی خواردنگه وگازینۆ و چایخانهو جێگای ڕابواردن و سهیرانگاو مهلهوانگهی دهستكرد و سروشتی وشوێنی بهفهرهخلیسكێ و هی دی. چوارهم: هاوكاری كردن لهگهڵ سهندیكاو رێكخراوه پیشهیی و جهماوهرییهكان و بهپێی توانا ڕهخساندنی ههموو جۆره ئاسانكارییهك بۆیان له پێناوی خولقاندنی بزووتنهوهیهكی بهرفراوانی گهشتوگوزاری. پێنجهم: ڕهزامهندیی دهربڕین لهسهر پێدانی مۆڵهت به كۆمپانیاو نووسینگهو بریكارهكانی سهفهرو گهشتوگوزاری ناوخۆو هاندانی سهفهری گهشت وگوزاری. شهشهم: پێشكهش كردنی خزمهتگوزاریی پێویستی پاره گۆڕینهوه لهناوچهو دهزگا گهشتوگوزارییهكاندا بههاوئاههنگی و ڕێككهوتن لهگهڵ لایهنه پهیوهندیدارهكاندا. حهوتهم: رێككهوتن لهگهڵ دهستهو كۆمپانیا و تاكهتاكهی خهڵكیشدا لهناوهوهی ههرێم و دهرهوهیدا و ئهمهش وهرگرتنی ڕهزامهندیی سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیرانی پێدهوێ. ههشتهم: هاوئاههنگی كردن لهگهڵ وهزارهتهكان و لایهنی پهیوهندیدار له بوارهكانی گهشتوگوزاریدا. نۆیهم: هاوكاری و هاوئاههنگی كردن لهگهڵ دهستهی وهبهرهێنان له ههرێمدا بۆ ڕاكێشانی وهبهرهێنهر بۆ ناو ههرێم له چوارچێوهی پلان و ئهو یاسایانهی بۆ ئهم مهبهسته دهرچووێنراون.
ماددهی سێ یهم: وهزارهت ئهم كارو بارانه دهگرێته ئهستۆ: 1-ئهركی پارێزگاری له یهكێتی كوردستانی عێراقدهگرێته ئهستۆ چ له رووی خاك و چ له رووی ههموو دهستدرێژییهك دهوهستێ له ههر لایهكهوه بكرێته سهری. 3-وهزارهت ئهو ئهركهی له بهندهی (1)ی سهرهوه وتراوه بهجێ دێنێ له رێگهی: أ-دهستیشان كردنی ژمارهی پێویست له پێشمهرگهو یهكخستنی هێزهكان. ب-:پێكهێنانی وهحداتی نیزامی. ج- مهشق پێكردن و سازدانیان له رێگهی زانستییهوه و بهكردهوه (علمی) به مهبهستی بهرز كردنهوهی رادهی جهنگاوهری و رۆشنبیری یان، له رێگهی كردنهوهی مهڵبهند و قوتابخانه و دام و دهزگای مهشق و فێركردنهوه بۆیان. دابین كردنی گشت پێویستییهكانی (چهكدار، كهلو پهل، نیشتهجێكردن، ئازووقه، مووچه، كاروباری ژمێریاری و ههر خزمهتگوزاری یهكی تر).
ماددهی چوارهم: وهزارهت لهم دهزگایانهی خوارهوه پێكدێ: 1-دیوان: ئهفسهرێك سهرپهرشتی دهكان كه سهرپهرشتتی ئهم نووسینگانه دهكا: أ-نووسینگهی بریكاری وهزارهت. ب-نووسینگهی ئهنجوومهنی راوێژكاری وهزارهت. 2-سهرۆكایهتی دهستهی گشتی كه پێك دێ له: أ-دایهرهی سهرۆكه دهستهی ئهركانی گشتی. ب-دایهرهی یاریدهدهرهكانی دهستهی ئهركانی گشتی. ج- ئهو دایهرانهی تر كه به سهرۆكایهتی ئهركانی گشتی یهوه دهبهسترێنهوه. د-سهرۆكایهتی یهكانی ناوچهكان. 3-ئهنجوومهنی راوێژكاری وهزارهت. أ-ئهنجوومهنێكی راوێژكارییه كه مافی رادهربڕین و پێشكهشكردنی پێشنیازی بۆ وهزیر له سنووری ئهم یاسایه ههیه، ئهنجوومهنهكهش بهم شێوهیه پێك دێت: یهكهم: ئهندامه بنچینهیی یهكان كه ئهمانهنن: 1-سهرۆكی ئهركانی گشتی 2-یاریدهدهیهكانی سهرۆكی ئهركانی گشتی. 3-سهركردهكانی ناوچهكان دووهم: أ-ههر سهركردهیهك كه ئهنجوومهن بڕیاری ئاماده بوونی بدا. ب-دهسهڵات و ئهركهكانی ئهنجوومهن به پێره و دهستنیشان دهكرێن كه وهزارهت دهری دهكا. 4- دادگای تهمیزی سهربازی. 5-وهزارهت بۆی ههیه دهستهیهكی كاتی له كارمهندان و پسپۆرانی كارو باری پێشمهرگه و سهربازی، بۆ بۆ دهستنیشان كردنی ژمارهی پێشمهرگه و یهكخستنیان پێك بێنێ.
ماددهی پێنجهم: سهرۆكایهتی دهستهی ئهركانی گشتی نهخشهی جێ بهجێ كردنی پێویست بۆ به دیهێنانی بۆ بهدیهێنانی ئهو ئهركانه دادهنێ كه له ماددهی سێ یهمی ئهم یاسایه دان.
ماددهی شهشهم: وهزارهت بووجهی گشتی وهزارهت و ئهو وهحده تهنزیمیانه ئاماده دهكا كه پێوهی بهستراونهتهوه.
ماددهی حهوتهم: قهوارهی رێكخستنی وهزارهت به پێرهوێكی تایبهتی ئاماده دهكرێ ب جۆرێك كه ئامانجهكانی بهدی بێنێ و كاروباری پێشمهرگه له رووی سهربازی و ئیداری و داریی و هونهریهوه به رێوهببا.
ماددهی ههشتهم: 1-بهخشینی پلهی (رتبه)ی ههمیشهیی و كاتی به پێی یاسا رهچاو كراوهكان دهبێ. 2-وهزیر بۆی ههیه بهپێی پێویستی و حاجهت و لهسهر ئامۆژگاری لێژنهی پهیوهندیدار له وهزارهتدا، ئهو عهسكهریانه بگرێتهوه كه به هۆی كوردایهتییهوه له حزمهت دابراون.
ماددهی نۆیهم: وهزیر بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی به بریكاری وهزارهت یا سهرۆكهكانی دایهره سهرهكییهكانی وهزارهت بسپێرێ.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة