أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی چل و چوارهم
ماددهی چل و چوارهم: 1/دادوهر تا تهمهنی شهست و سێ ساڵی پڕ نهكاتهوه خانهنشین ناكرێ و مووچهكهشی بهمهرجێ پارێزهری نهكا گشت ئهو مووچه و سهرمووچانه دهبێ كه له كاتی خانهنشینكردنیدا وهری دهگرتن. 2/ئهگهر دادوهر له كاتی خزمهتكردنیدا مرد مووچهی خانهنشینهكهی (ئهگهرههقی ههبوو) گشت ئهو مووچه و سهر مووچانه دهبێ كه وهری دهگرتن. 3/ دهشێ دادوهر پێش تهواو كردنی ئهو تهمهنهی به پێی بڕگه (1)ی ئهم ماددهیه دیاری كراوه لهسهر خواستی خۆی به پێی حوكمی یاسای خانهنشینی شارستانی (قانون التقاعد المدنی)خانهنشین بكرێ یا لهبهر هۆی تهندروستی بكرێ كه حوكمی بڕگه (2)ی سهرهوهی بهسهردا دهدرێ. 4/ئهو دادوهرهی خانهنشین دهكرێ مووچهی گشت مۆڵهته ئاساییهكانی خۆی دهدرێتێ لهسهر بنچینهی كۆی ههموو ئهو مووچه مانگانهیهی وهری دهگرت له مهرجێ له (180) ڕۆژ زیاتر نهبێ.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: وهزارهت بریتییه لهم پێكهاتانهی دادێن: یهكهم: وهزیر: ئهو سهرۆكی باڵای وهزارهته و بهرپرسه له ئاراسته كردنی كارو سیاسهتهكهی و، سهرپهرشتی كردن و چاودێری كردنی چالاكییهكانی و، له ههموو بڕیار و فهرمان و رێنماییهكی به گوێرهی حوكمهكانی ئهم یاسایه لهوهوه دهردهچن و به سهرپهرشتیی ئهویش جێبهجێ دهكرێن، بهرپرسه، له ههموو ئهوانهی پهیوهندیی به ئهركهكانی وهزارهت و پێكهاتهكان و دهسهڵاتهكانی و تێكڕای كاروباری تهكنیكی و دارایی و ئابووری و كارگێڕی و رێكخستنهوه ههیه، بهوهی ئهندامێكی هاوكاریهتی بهرامبهر به ئهنجومهنی وهزیران بهرپرس دهبێت، بۆشی ههیه ههندێك له دهسهڵاتی خۆی بداته ههر كام له دوو بریكارهكهی وهزارهت، یان بهڕێوهبهرانی گشتی، یان كهسێك كه له وهزارهتدا به گونجاوی دهزانێت. دووهم: نووسینگهی وهزیر: فهرمانبهرێك به پلهی بهڕێوهبهر، بهڕێوهی دهبات، بڕوانامهی بهرایی زانكۆی بهدهست هێناوه و، چهند فهرمانبهرێكیش یاریدهی دهكهن. سێیهم: بریكاری وهزارهت بۆ كاروباری رۆشنبیری و هونهر: یاریدهی وهزیر دهدات له ئاراسته كردنی وهزارهت و سهرپهرشتی كردنی كاروباری له چوارچێوهی ئهو دهسهڵاتهی لهلایهن وهزیرهوه پێی دهسپێردرێت، به مهرجێك بهلای كهمهوه بڕوانامهی بهرایی پسپۆریی زانكۆی بهدهست هێنا بێت و لهوانهی خاوهن شارهزایی و كردن(ممارسه) بێت. چوارهم: بریكاری وهزارهت بۆ كاروباری وهرزش و لاوان: یاریدهی وهزیر دهدات له ئاراسته كردنی وهزارهت و سهرپهرشتی كردنی كاروباری له چوارچێوهی ئهو دهسهڵاتهی له لایهن وهزیرهوه پێی دهسپێردرێت، به مهرجێك بهلای كهمهوه بڕوانامهی بهرایی پسپۆریی زانكۆی بهدهست هێنا بێت و لهوانهی خاوهن شارهزایی و كردن(ممارسه) بێت. پێنجهم: نووسینگهی ههردوو بریكاری وهزارهت: فهرمانبهرێك به پلهی بهڕێوهبهر، بهڕێوهی دهبات، بڕوانامهی بهرایی زانكۆی بهدهست هێناوه و، چهند فهرمانبهرێكیش یاریدهی دهكهن. شهشهم: راوێژكاران: ژمارهیان له چوار زیاتر نابێت، به مهرجێك بهلای كهمهوه ههڵگری بڕوانامهی بهرایی پسپۆریی زانكۆ بن و، لهوانهی خاوهن شارهزایی و كردن(ممارسه)ن و، لهلایهن وهزیریشهوه پسپۆرایهتییهكهیان دیاری دهكرێت. حهوتهم: بهڕێوهبهریهتییه گشتییهكان: وهزارهت لهم بهڕێوهبهرایهتییه گشتیانهی دادێن پێك دێت، ههر یهكهشیان بهڕێوهبهرێكی گشتی بهڕێوهی دهبات، كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی بهدهست هێناوه و لهوانهی خاوهن شارهزایی و كردن(ممارسه)ن: 1ـ بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی دیوان. 2ـ بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی كتێبخانهی گشتی. 3ـ بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی راگهیاندن و چاپ و بڵاوكردنهوه. 4ـ بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی كاروباری وهرزش. 5ـ بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی كاروباری لاوان. 6ـ بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی كاروباری رۆشنبیری و هونهری توركمان. 7ـ بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی كاروباری رۆشنبیری و هونهری سریان. 8ـ بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی رۆشنبیری و هونهر و وهرزش و لاوان له پارێزگاكانی ههرێم و ئیدارهی گهرمیاندا.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: وهزارهت ئهنجومهنێكی راوێژی ههیه و پێك دێت له: یهكهم: وهزیر سهرۆك دووهم: ههردوو بریكاری وهزارهت ئهندام، له حاڵهتی ئاماده نهبوونی وهزیر، بریكاری دێرینی وهزارهت سهرۆكایهتیی ئهنجومهنهكه دهكات. سێیهم: راوێژكاران ئهندام. چوارهم: بهڕێوهبهرانی گشتیی وهزارهت ئهندام. پێنجهم: ههر شارهزا یان پسپۆرێك كه وهزیر له ناوخۆی وهزارهت یان دهرهوهی ههڵیدهبژێرێت، بهبێ ئهوهی مافی دهنگدانی ههبێت.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: یهكهم: به پهیڕهوێك ئهرك و پسپۆرایهتیی پێكهاتهكانی وهزارهت دیاری دهكرێن. دووهم: وهزیر بۆی ههیه بهڕێوهبهرایهتی یان بهش یان هۆبهكانی وهزارهت له نوێ بكاتهوه یان تێكهڵ بكات یان ئیلغا بكات، ئهویش له كاتی پێویست و به ئامانجی پهرهپێدانی كاری وهزارهت. سێیهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: وهزیر بۆی ههیه گرێبهست لهگهڵ كهسانی ئاسایی و مهعنهوی، لهوانهی خاوهن شارهزاین و پسپۆریی له ناوخۆی ههرێم بكات، بۆ بهجێ گهیاندنی ئهو كارو ئهركانهی پێی دهسپێردرێت و بۆ ئهو ماوهیهی به گونجاوی دهبینێت و، ئهویش به مهبهستی بهجێ گهیاندنی ئامانجهكانی وهزارهت و، بهدهست هێنانی رهزامهندیی سهرۆكایهتیی ئهنجومهنی وهزیران ئهگهر گرێبهست كردنهكه لهگهڵ كهسانی دهرهوهی ههرێمدا بوو.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: یهكهم: یاسای وهزارهتی رۆشنبیری ژماره (14)ی ساڵی 2007 و، یاسای وهزارهتی وهرزش و لاوان ژماره (8)ی ساڵی 2007، ئیلغا دهكرێن. دووهم: ههموو موڵك و ههبوو و میلاكی كارمهندانی ههردوو وهزارهتی رۆشنبیری و، وهرزش و لاوان دێته ئهستۆی وهزارهتی رۆشنبیری و لاوانهوه.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێت كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكۆكه.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران و لایهنانی پهیوهندیدار، حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمیی (وهقایعی كوردستان)دا جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: پێناسهكان مهبهستی ئهم یاسایه لهم زاراوهو دهستهواژانهی خوارهوه، ماناكانی بهرامبهریانه: یهكهم: ههرێم: ههرێمی كوردستان ـ عێراق. دووهم: وهزارهت: وهزارهتی رۆشنبیری و لاوانی ههرێم. سێیهم: كار: ههر كارێكی ئهدهبی یان زانستی یان هونهریی داهێنراو. چوارهم: داهێنان: ئهو ڕواڵهته داهێنهرهی كهوا ڕهسهنایهتی دهبهخشێته كارهكه. پێنجهم: كاری بهكۆمهڵ: ئهو كارهیه كه زیاتر له كهسێكی سروشتی بهشداری تێداكردووه، بهدهسپێشخهری و ئاراستهو سهرپهرشتی كردنی كهسێكی سروشتی یان مهعنهوهی كه به ناوی خۆی كارهكه بڵاودهكاتهوه. شهشهم: كاری هاوبهش: ئهو كارهیه كه كارێكی بهكۆمهڵ پێك ناهێنێت، و زیاتر له كهسێكی سروشتی بهشداری تێداكردووه، چ توانر پشكی ههر یهكێكیان جیابكرێتهوه یان نهتوانرا. حهوتهم: كاری وهرگیراو: ههر كارێك كهوا پشت به كارێك یان زیاتر له كارێكی پێشهخۆی ببهستێت، وهك وهرگێران، یان دابهشكردنی مۆسیقایی، یان وێنهگرتنی هونهری، یان پوختكردن، یان كورتكردنهوه، یان ههر شێوهیهكی تری ئهو كارانهی شیاوی دووباره دارشتنهوه یان گۆڕانكارین، ما دامهكێ له ڕووی دووباره رێكخستنهوه یان ههڵبژاردنی ناوهڕۆكهكهی، داهێنهر بێت. ههشتهم: دانهر: ئهو كهسهیه كهوا كارێك دادههێنێت. نۆیهم: بڵاوكردنهوه: بریتیه له دانانی كارێك یان دانه كۆپیكراوهكانی لهبهردهستی جهماوهر به ڕهزامهندی دانهرهكهی یان خاوهن مافهكانی و بهههر رێگهیهك یان ئامرازێكهوه بێت. دهیهم: كۆپیكردن: لهبهرگرتنهوهی وێنهیهك یان زیاتر له وێنهیهكی وهكیهك لهگهڵ دانه ڕهسهنهكهی كارهكه، بهههر رێگهیهك بێت یان له ههر شێوهیهك بێت، به تۆماركردنی ئهلیكترۆنی كاتیی یان ههمیشهیی كارهكهشهوه. یازدهم: چهسپاندن: مهبهست لێی تۆماركردنی دهنگ یان وێنه یان ههردووكیان له سهر ناوهندێكی ماددی به رێگهیهكی شیاو بۆ تێگهیشتن و كۆپیكردن و گواستنهوه. دوازدهم: فۆلكلۆر: بریتیه لهو كارانهی كهوا توێژه میللیهكان، وهك دهڕبڕینێك بۆ ناسنامه كولتورییهكانیان دایدههێنن، و له نهوهیهك بۆ نهوهیهكی تر دهگوازرێتهوهو یهكێك له توخمه بنهڕهتیهكانی كهلهپوورهكهیان پێكدههێنێت. سێزدهم: بهرنامهی كۆمپیوتهر: بریتیه له كۆمهڵه فهرمان و ئهرك و ستاندهرێك به زمانێكی پرۆگرامكراوی كۆمپیوتهرو گۆڕدراوه بۆ زمانی ئامێری كۆمپیوتهرو بهشێوهیهكی لۆجیكی رێكخراوهو دهبێته هۆی مامهڵهكردنی كۆمپیوتهر لهگهڵ داتاو دانهدهستی داتاو زانیاری نوێ. چواردهم: مافه هاوسێكان: بریتیه له مافی هونهرمهندی بهجێگهینهرو، بهرههمهێنهرانی تۆماره بیستراوهكان و، دامهزراوو ئێزگهو كۆمپانیاو دهستهكانی پهخشی تهلهفزیۆنی و رادیۆیی و خانهكانی بڵاوكردنهوه، بهبێ پێشێلكردنی مافی دانهری ڕهسهن. پازدهم: هونهرمهندی بهجێگهینهر: مهبهست لێی ئهكتهر، سترانبێژ، مۆسیقار، سهماكار، یان ههر كهسێكی تر كهوا بهڕهزامهندی دانهره ڕهسهنهكه، ههڵدهستێت به نواندن یان بێژین یان خوێندنهوه یان سروودگوتنهوه یان بهجێگهیاندنی شانۆگهری یان ههر كارێكی تر، به نیشاندانی یاری منداڵان و ئهكتهرهكانی سێرك یشهوه. شازدهم: بهرههمهێنهری كاری بیستراو ـ بینراو: مهبهست لێی ئهو كهسهیه كه دهسپێشخهر بێت له رێكخستن و ئاراستهكردن و پارهدانی كاری بیستراو یان بینراو یان تۆماركردنی دهنگیی. حهڤدهم: بهرههمهێنهری تۆماركراوه دهنگییهكان: مهبهست لێی ئهو كهسهیه كهوا بۆ یهكهمجار كارێك به تۆماركردنی دهنگیی یان بهجێگهیاندنی هونهرمهندێكی بهجێگهینهر، تۆمار بكات، ئهویش بهبێ چهسپاندنی دهنگهكان له سهر وێنهدا له چوارچێوهی ئامادهكردنی كارێكی بیستراو ـ بینراودا. ههژدهم: موڵكی گشتی: ئهو موڵكهیه كه گشت ئهو كارانهی بۆ دهگهرێتهوه، كه ههر له سهرتاوه له پاراستن دوورخراونهتهوه یان ماوهی پاراستنی مافه داراییهكانی بهسهرچووه بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ئامانجهكان ئامانجهكانی ئهم یاسایه بریتین له: یهكهم: پاراستنی مافهكانی دانهرو مافه هاوسێكانی له ههرێمدا له بوارهكانی ئهدهب و زانست و هونهردا. دووهم: هاندانی بزاڤی هونهری و ئهدهبیی و زانستی و پێشخستنیان. سێیهم: پهرهپێدان و پێشخستنی پهیوهندیه كلتووریهكان لهگهڵ گهلانی تردا له رێگهی پاراستنی مافی ئهو دانهرانهیان كهوا بهرههمهكانیان له ههرێمدا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: یهكهم: ئهم كارانهی خوارهوه پاراستن دهیانگرێتهوه: 1- كاره نووسراوهكان. 2- ئهو كارانهی بهزارهكی دهگوترێنهوه، وهك وانهو وتارو پهندبێژی و ئهوهی هاوشێوهیانه. 3- خوێندنهوهی بهئاشكرای قورئانی پیرۆزو سرووده ئاینیهكان. 4- كاره شانۆییهكان، و شانۆگهرییه ستران و مۆسیقاسازهكان یان ئهو كارانهی بهجولهو ههنگاوی هونهری ئهنجام دهدرێن، وهك سهماو نواندنی هێماكار (پانتۆمیم). 5- كاری موسیقایی، دیجیتالی بێت یان هی تر، چ ووشهی لهگهڵدا بێت یان نا. 6- كاری سینهمایی و بیستراو – بینراو. 7- كاری فۆتۆگرافیی و كاره هاوشێوهكانی وهك سلاید چ وێنه بێت یان فیلم. 8- كارهكانی نیگاركێشیی، وێنهگرتن، پهیكهرتاشی، ههڵكۆڵین، هونهره پراكتیكی و دیكۆرسازییهكان. 9- كاری تهلارسازیی. 10- وێنهی ڕوونكهرهوه، نهخشه، دیزاین، پلانكاری، و كاری بهرجهستهكراوی پهیوهست به جوگرافیاو تۆبۆگرافیا. 11- بهرنامهكانی كۆمپیوتهر به ههر زمانێكهوه بێت. 12- داتا بێس. 13- كاری وهرگیراو. دووهم: پاراستن ناونیشانی كارهكهش دهگرێتهوه ههتا ئهگهر نیشاندهریش نهبێت له سهر بابهتهكهی.
ماددهی نۆزدهم:
ماددهی نۆزدهم: بنهمای هاوكاری وڕێككهوتن كه لهماددهی ههژدهمی ئهم یاسایه ئاماژهی بۆ كراوه به پێی ئهم مهرجانهی خوارهوه دهبێ:- یهكهم: دانانی ههموو داهاته نهوتیهكان له ههموو عێراقدا به دهست دههێندرێ به سندوقی گشتی داهاته نهوتیهكان، بهمهرجێك لهلایهن دهستهیهكی هاوبهش و بهپێی ماددهكانی (106،112، 121) له دهستووری فیدراڵی دا بهڕێوه ببری و حیسابی ئهو سندوقه له بانكێكی جیهانی بهناوبانگ ههڵگیرێ و حیسابێكی تایبهتی بهناوی سندوقی كوردستان بۆ داهاته نهوتیهكان بكرێتهوه، مانگانه بهشی ههرێمی كه لهسهری ڕێككهوتوون لێی دابنرێت، بۆ ئهوهی بكهوێته ژیر دهسهڵاتی ڕههای حكومهتی ههرێم بهجۆرێك به یاسایكی فیدراڵی به ڕێككهوتن لهگهڵ حكومهتی ههرێم ڕێكبخرێ. دووهم: پێویسته سهرلهنوێ ههیكهلی پیشهسازی نهوت له عێراقدا دابڕێژرێتهوه بۆ ئهوهی ڕۆڵێكی گونجاوی كۆمپانیای نهوتی نیشتمانی عێراقی مسۆگهر بكرێت و هاندانی وهبهرهێنانی تایبهت بكرێت به جۆرێك لهگهڵ حوكمهكانی بڕگهی دووهم له ماددهی (112)ی دهستووری فیدراڵی بگونجێت، بهجۆریك بهرزترین سوودی بۆ گهلی عێراق به زووترین كات، ئهنجام بدات. سێیهم: كێڵگهكانی ئێستا لهلایهن حكومهتی ههرێم و حكومهتی فیدراڵیهوه بهیهكهوه بهڕێوه دهبرێ، به جۆرێك حكومهتی ههرێم نوێنهرایهتیهكی گونجاویان له ئهنجومهنی فیدراڵی نهوت و گازدا ههبێ و دهبێ هاوبهش بێ لهبهڕێوهبردنی كۆمپانیای نهوتی نیشتمانی عێراقی به جۆرێك لهگهڵ ماددهی (105)ی دهستووری فیدراڵی دا بگونجێت. چوارهم: پێویسته حكومهتی فیدراڵی، هیچ پڕۆسهیهكی نهوتی تازه لهو ناوچانهی كه ناكۆكی لهسهر ههیه ئهنجام نهدات بهپێی ڕهزامهندی حكومهتی ههرێم، تاوهكو ڕیفراندۆمی گشتی بهپێی ماددهی (140)ی دهستووری فیدراڵی ساز دهكرێ . پێنجهم: ههر چاڵاكیهك به پێچهوانهی بڕگهی چوارهمی ئهم ماددهیه تایبهت بهپڕۆسهكانی نهوت لهناوچهكانی ناكۆكی لهسهر ههیه ئهوهی بڕیاری گهڕاندنهوهی بۆ سهر ههرێم پێدراوه بهپێی ماددهی 140 لهدهستووری فیدڕالی دا، مامهڵه لهگهڵ ئهو چاڵاكیانهدا لهبهر ڕۆشنایی حوكمهكانی ئهم یاسایهء ماددهی (112) یهكهمءدووهم لهدهستووری فیدڕالی دا دهكرێ.
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: تاوهكو مهرجهكانی له ماددهی نۆزدهمی ئهم یاسایه دا بهتهواوهتی جێبهجێدهكرێ، حكومهتی ههرێم مافهكانی بهپێی ماددهكانی 112، 115و بڕگهی سێیهم له ماددهی (121)ی دهستووری فیدڕالی دا بهڕێوهدهبات، داهاتهكان لهلایهن سندوقی كوردستان بۆ داهاته نهوتیهكان بهپێی ماددهی پازده ئهم یاسایه وهردهگیرێ.
ماددهی بیست ویهك:
ماددهی بیست ویهك: بۆ مهبهستی ئهم یاسایه ههرێم دابهش دهكرێت یان ههندێ لهبهشهكانی بۆ چهند پارچهیهك لهزهوی، وههرپارچهیهك به سیستهمی ئهحداسیاتی چوارجای جیهانی (UTM)Universal Transverse Mercator وسیستهمی ئهحداسیاتی گۆیی (جوگرافی) دیاریدهكرێت.
ماددهی بیست و دوو:
ماددهی بیست و دوو: یهكهم: وهزیر بۆی ههیه له دوای رهزامهندی ئهنجوومهنی ههرێمی مۆڵهتی بهدواگهران بۆ ناوچهیهكی دیاریكراو وه بۆ ماوهیكی دیاریكراو بۆ كهسێك یان كۆمهڵێ كهس بدات. دووهم: 1- ههڵگری مۆڵهتی بهدواگهران مافی ئهوهی ههیه ڕووپیوكردنی جیۆڵۆجی و جیۆفیزیایی و جیۆكیمیاویی ئهنجام بدات و ههروهها ڕووپیوكردنی جیوتهكتیكی له چوارچێوهی ناوچه یكی دیاریكراو وه بۆ ماوهیكی دیاریكراو . 2- پێویسته كهسی رێپێدراوی خاوهن مۆڵهت، كه ڕاپۆرتهكانی دهربارهی ئهو پێشكهوتنهی له بهدواگهران بهدهستی هێناوه و ئهنجامهكانی پێشكهش بكات، لهگهڵ پاراستنی نهێنی ئهو زانیاریانه. مۆڵهتی بهدواگهران مافی ههڵكهندن و ههر تایبهتكاریهكی زێدهی دیكه به ههڵگرهكهی نادات بۆ ئهوهی ببێتته گرێبهستێكی نهوتی. سێیهم: 1- ههڵگری مۆڵهتی بهدواگهران بۆی ههیه كوتایی به مۆڵهتهكهی بهێنێ، به مهرجێك به نووسراو ئاگاداریهك پێشكهش به وهزیر بكات دوای ئهوهی ئهو كهسه ڕێپێدراوه ههموو پابهندیهكانی له چوارچێوهی مۆڵهتهكه جێبهجێ كردبێت. 2- وهزیر بۆی ههیه له دوای رهزامهندی ئهنجوومهنی ههرێمی مۆڵهتهكه ههڵبووهشێنێتهوه دوای ئهوهی به نوسراوئاگاداریهك ئاراسته ههڵگرهكهی بكات، ئهگهر به مهرجهكانی مۆڵهتی بهدواگهران پابهند نهبوو بێت.
ماددهی بیست وسێ:
ماددهی بیست وسێ: نابێ مۆڵهت بدرێت به ناوچهیهك كه لهژێر گرێ بهستی نهوتی یان مۆڵهتی بهدواگهران دابێ، ئهگهر ئهو مۆڵهته لهگهڵ مافهكانی كهسی رێپێدراو ناكوك بێت.
ماددهی بیست وچوار:
ماددهی بیست وچوار: یهكهم: وهزیر بۆی ههیه له دوای رهزامهندی ئهنجوومهنی ههرێمی گرێبهستێكی نهوت بۆ دۆزینهوهو پهرهپێدانی ناوچهیهكی دیاری كراو ئهنجام بدات لهگهڵ كهسێك یان چهند كهسێك بهمهرجێك ئهو كهسانه ڕێككهوتننامهی بهگهڕخستنی هاوبهش ئهنجام بدات بهپێی ماددهی سی یهم لهم یاسایه دا، وه لهلایهن وهزیرهوه پهسهند كرابێت، و دهكرێ كهسێك یان كهسهكان، كۆمپانیای تایبهتی له ههرێم دا یان له ناوچهكانی دیكهی عێراقدا یان كۆمپانیای بیانی بچێته پاڵیانهوه. دووهم: گرێبهستنی نهوت پشت به گرێبهستنی بهشدار كردنی بهرههمهێنانهوه ببهستێ یان گرێبهستی دیكه كه وهزیر وایدادهنێ داهاتی پتر بۆ گهلی ههرێم بهدهست دێنن و له ماوهی گونجاودا بهپێی ئهوهی له بهشی دهیهمی ئهم یاسایه دا هاتووه. سێیهم: بۆ ئهوهی كهسهكه لێهاتوو بێ بۆ ئهنجامدانی گرێبهستی نهوت پێویسته: 1- توانای دارایی و زانیاری و توانایی و تهكنۆلۆژیایی ههبێ بۆ ئهوهی بتوانی پڕۆسهكانی نهوت له ناوچهی گرێبهستهكه ئهنجام بدات، شارهزایی باشی بهدهست هێنابێت لهمیانهی جێبهجێ كردنی پڕۆسهكانی نهوتی هاوشێوه وه بهڵگهی پشت پێ بهستووی بۆ سهلماندنی ئهوهش پێشكهش بكات. 2- پابهند بوون به هاوڵاتیهتی و هاوبهرپرسیاریهتی باش و پابهندبوون به (10) ده له پرهنسیپیهكانی بهڵگهنامهی جیهانی نهتهوهیهكگرتووهكان له 26/7/2000 دهركراوه (The ten principles of the global com pact launched by the united nations on 26 JULY2000) چوارهم: 1- گرێبهستنی نهوت مافێكی تایبهتی بۆ بهڵێندهر فهراههم دهكات بۆ بهڕێوهبردنی پڕۆسهكانی نهوت له ناوچهی گرێ بهستهكه دا لهگهڵ سهرپێچی نهكردن له ماددهی بیست وپێنجی ئهم یاسایه. 2- گرێ بهستنی نهوت، نهوتی خاو و گازی سروشتی و نهوته خاوهكانی دیكه دهگرێتهوه. پێنجهم: پێویسته بهلێندهر : 1-لهمیانهی (48)چل و ههشت كاتژمێردا له حاڵهتی دۆزینهوهی نهوت له ناوچهی گرێبهستهكهدا، ئاگاداریهكی نووسراو ئاراستهی وهزیر بكات. 2- زانیاریهكانی تایبهت به دۆزینهوهی نهوت بهو شێوازهی كهله پیشهسازیهكانی نهوتدا پهیرهودهكرێت پێشكهشی وهزیری بكات. شهشهم: گرێبهستی نهوت بهڵێندهر پابهند دهكات به تهواوكردنی پڕۆسهكانی نهوت بهپێی پڕۆگرامهكانی كارو پلان و بودجهی پهسندكراو لهلایهن وهزیرهوه یان وهكو له گرێبهستهكهدا هاتووه.
ماددهی بیست وپێنج:
ماددهی بیست وپێنج: یهكهم: وهزیر بۆی ههیه له دوای رهزامهندی ئهنجومهنی ههرێمی مۆڵهتی ڕێبپێدان به كهسێك یان كۆمهڵه كهسێك بدات كه تایبهته به ناوچهیهكی دیاریكراو لهپێناو : 1-دامهزراندن و دانان و بهكارخستنی دهزگاكان و مهكینهو كهرستهكان. 2- جێبهجێ كارهكانی دیكه. دووهم: 1- ههڵگری مۆڵهت بۆی ههیه كوتایی به مۆڵهتهكهی بهێنێ بهمهرجێك بهنوسراو ئاگاداریكی پێشكهش به وهزارهت بكات تێیدا روونی بكاتهوه كه ئهو ههموو پابهندییهكانی جێبهجێ كردووه، وه بروانامهی لهسهر جێ بهجێ كردنی كاری وهرگرتبێت . 2- ئهگهer ههڵگری مۆڵهت به مهرجهكانی پابهند نهبێ، وهزیر بۆی ههیه دوای ئهوهی به نوسراو ئاگادار كردنهوهیهكی ئاراسته دهكات مۆڵهتهكهی ههڵبووهشێنتهوه. 3- وهزیر به نوسراوئاگاداریهكی تایبهت به پابهند نهبوون یان كوتایی هێنانی مۆڵهت ئاراستهی ههر كهسێكی ڕێپێدراو دهكات كه دهتوانێ پڕۆسهكانی نهوت له نێو رووبهری پێیدراو به پێی مۆڵهتهكهی جێبهجێ بكات. سێیهم: وهزیر ئاگاداریهك ئاراستهی ههڵگری مۆڵهتهكان یان ئهو كهسانهی ڕێپێدراوی دیكهن كهله نێو ئهو رووبهرهی پێیان دراوه دهكات، دهربارهی ههماههنگی پرۆسهكانی نهوتی تایبهت بهخۆیان. چوارهم: گرێبهستی نهوت یان مۆڵهتی ڕێپێدان بۆ خهڵكانی دیكه، دابین كردنی پێداویستهكانیان له ناوچهی گرێبهسته مسوگهر دهكات بهمهرج وتایبهتمهندی شیاودا.
ماددهی بیست و شهش:
ماددهی بیست و شهش: یهكهم: 1- وهزیر بهڕاگهیاندنێكی گشتییهوه بانگێشه دهكات بۆ پێشكهشكردنی داواكاریهكانی مۆڵهت. 2- وهزیر شێوازی گفتوگۆی ڕاستهوخۆ بۆ پێدانی مۆڵهتهكان ههڵدهبژێرێ ئهگهر بهرژهوهندی گشتی ئهوه بخوازێ. دووهم: 1- له داوایهكهدا ناوچهی گرێبهستء، كاره پێشنیاركراوهكانء پێوانهكانی كه پشتی یپدهبهسترێت له پێشكهشكردنی داواكارییهكان دیاریدهكرێت، ههروهها ڕهسمهكانی كه لهگهڵ داواییهكه دهدرێ دیاریدهكرێتء ڕێگاء ڕێكهوتی پێشكهشكردنی داوایهكه روون دهكرێتهوه. 2- وهزارهت پابهندنییه به پێدانی مۆلهت بۆ ئهو كهسانهی كه داواكاریان پێشكهشكردووه، ئهگهر دهقی داواییهكه پێچهوانهی ئهوه نهبێ. سێیهم: دهبێ داواكردنی مۆڵهت بهم مهرجانهی خوارهوه پابهند بێ:ـ 1- دابینكردنی ساغ و سهلامهتی وتهندروستی گشتیءروخساركردنی بارودۆخێكی گونجاء بۆ ئهو كهسانهی له پڕۆسهكانی نهوت كاردهكهن وهههروهها بۆ ههموو ئهوانهی پهیوهندییان پێیهوه ههیه. 2- پاراستنی ژینگء خۆپاراستن له پیسبوونء كهمكردنهوهو چارهسهركردنیء خۆپاراستن لهههر زیانێكی ژینگه كه له ئهنجامی پڕۆسهكانی نهوته وه دێته ئاراوه. 3- هاوڵاتیانی ههرێم وناوچهكانی دیكهی عێراق بهرتربن بۆ ڕاهێنانء دامهزراندن له پڕۆسهكانی نهوتی دا. 4- هاوڵاتیانی ههرێمء ناوچهكانی دیكهی عێراق بهرتربن بۆ فهراههمكردنی كاڵاو خزمهتگوزاریهكان. چوارهم: وهزارهت هیچ مۆڵهتێكی تایبهتی بهناوچهیهك نادات، تهنیا دوای لهبهرچاوگرتنی ههموو داواكارییهكانی پێشكهشكراونء كه بهدهنگهوه هاتوون وبهداوایهكهوه پابهندبوون.