المواد القانونية
ماددهی دووهم: وهزارهت بهدێهێنانی ئهم ئامانج و ئهركهكانهی خوارهوه دهگرێته ئهستۆ:ـ یهكهم: جێبهجێ كردنی سیاسهتی گشتیی حكومهتی ههرێم و پارێزگاریی یهكگرتنی و پاراستنی ئاسایشی ناوخۆی. دووهم: كاركردن له پێناوی سهپاندنی پرنسیپی سهروهریی یاساو پارێزگاری كردن له سیستهمی گشتی و پاراستنی سامانی گشتی و تایبهتی. سێیهم: كاركردن له پێناوی پاراستن و زامن كردنی دهستدانه ئازادیه دیموكراتیهكان و مافهكانی مرۆڤ وبهرجهستهكردنی رۆڵی دهزگاكانی كۆمهڵگای شارستانی له ههرێمدا. چوارهم: كاركردن له پێناوی رێگهگرتن له روودانی تاوان و توندوتیژی له دژی ئافرهت و بهرهنگاربوونهوهی، به مهبهستی بهدێهێنانی ئاسایش وسهقامگیریی و سهلامهتی گشتیی. پێنجهم: هاوكاریی وههماههنگی كرن له گهلأ وهزارهت و دهزگاگشتیه تایبهتمهندهكاندا له بارهی ئهو كارو ئهركهكانهی كه پهیوهندیان به پاراستنی ئاسایش و پارێزگاری كردنی سیستهمی گشتی و ههماههنگی كردن لهگهلأ وهزارهتی ناوخۆی فیدراڵی یان ههر رێكخراوێكی عیراقی یاخود نێودهوڵهتی له چوارچێوهی تایبهتمهندییهكانی وزهارهتدا ههیه. شهشهم: بڵاوكردنهوهی هوشیاری رۆشنبیریی و ئاسایشی و دروستكردنی كهش و ههوایهكی تهنایی له نێوان هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ و توێژه ههمه جۆرهكانی كومهڵگای شارستانی و تاكهكان بۆ ئاراستهكردنیان به هاوكاریی و ههماههنگی كردن له پێناوی پاراستنی بهرژهوهندیی گشتی هاوبهشدا. حهوتهم: چاودێری كردنی ئاوارهو كۆچ پێكراوهكان و پهنابهران و كۆشش كردن له پێناوی چاككردنی بارودۆخیان و پێشكهش كردنی چارهسهر وفهراههمكردنی خزمهتگوزاریی وههماههنگی كردن لهگهلأ وهزارهت و لایهنه پهیوهندیدارهكان له بارهیانهوه.
ماددهی سێیهم: وهزارهت لهمانهی خوارهوه پێكدێ: یهكهم: وهزیر: سهرۆكی باڵای وهزارهته و بهرپرسه له جێبهجێ كردنی سیاسهتهكانی و سهرپهرشتی جێبهجێ كردنی یاساو پێڕهوهكان و دهرچوواندنی رێنمایی وفهرمان و بهیاننامهكان له چوارچێوهی ئهركی كارهكانی وهزارهت و پێكهاتهكانی و ههموو كاروباره دارایی و كارگێڕی و سهربازیی و رێكخستن و هونهری وبهدوا داچوونیان و ئاراسته كردنیان وههماههنگی كردن له نێوان دهزگا گشتیهكاندا له چوارچێوهی سنووری ئهم یاسایه و یاسا كارپێكراوهكانی دیكه و بۆی ههیه ههندێك له دهستهڵاتهكانی بداته بریكارهكانی وهزارهت وسهرۆكی یهكه كارگێڕییهكان و بهڕێوهبهرهگشتیهكان و سهرۆكی فهرمانگهكان و لهبهردهم ئهنجومهنی وهزیراندا بهرپرسپار دهبێ، چونكه ئهندامێكی هاوكاره تێیدا. دووهم: بریكارهكانی وهزارهت: 1. بریكاری وهزارهت بۆ كاروباری هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ. 2. بریكاری وهزارهت بۆ كارگێڕیی گشتی. سهرپهرشتی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ و فهرمانگهكانی كاروباری گشتی و یهكه كارگێڕییهكان و كارگێڕییه خۆجێیهكان دهكهن وئهو ئهرك و دهستهڵاتانهی كه وهزیر پێیان دهسپێری ههڵدهسووڕێنن بهمهرجێ دهبێ خاوهن شارهزایی ولێهاتوویی بن و بهلای كهمی خاوهنی بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بن. سێیهم: نووسینگهی وهزیر: فهرمانبهرێك بهرێوهی دهبات به ناونیشانی بهڕێوهبهر یاخود ئهفسهریك كهپایهكهی له نهقیب كهمتر نهبێ و خاوهنی بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت وچهند فهرمانبهرو كارمهندێك یارمهتی دهدهن. چوارهم: نووسینگهكانی ههردوو بریكارهكانی وهزارهت: ههر بریكارێكی وهزارهت نووسینگهی تایبهتی خۆی ههیه و فهرمانبهریك سهرۆكایهتی دهكات یاخود ئهفسهریك به ناونیشانی بهرێوهبهر و چهند فهرمانبهر و كارمهندێك یارمهتی دهدهن. پێنجهم: راوێژكاران: راوێژكاری وهزیر به پلهی تایبهتی دهبێ و دهبێت خاوهنی بروانامهی بهرایی زانكۆ بێت له بواری پسپۆڕییهكهی و بهلانی كهم له (15) ساڵ خزمهتی به كردهنی ههبێت و خاوهی شارهزایی و لێهاتوویی بێ و لهو مهسهلانهی كه وهزیر بۆی دهنێرێ مهشوهرهت پێشكهش دهكات و دامهزراندنی به پێشنیازی وهزیر دهبێ و بهمهرجێك نابێ ژمارهیان له چوار زیاتر بن. شهشهم: پارێزگارانی ههرێم: پارێزگار: فهرمانبهری یهكهمی جێبهجێ كردنه له پارێزگاو بهوهزارهتهوه دهلكێ و پێویسته ئهو یاساو پیڕهوو رێنمایی و فهرمانانه جێبهجێ بكات كه لهوهزیرهكانهوه دهردهچێ و سهبارهت به ماف وخزمهتی وهزیفیش بهپلهی تایبهتی (بریكاری وهزارهت) دهبێ. حهوتهم: ئهنجومهنی وهزارهت: 1. له دیوانی وهزارهت ئهنجومهنێك پێكدی پێی دهگوترێ (ئهنجومهنی وهزارهت) و له مانه پێك دێت: أ- وهزیر : سهرۆكی ئهنجومهن. ب- بریكارانی وهزارهت: ئهندامن. ج- پارێزگاران: ئهندامن. د- بهرٍێوه گشتییهكان: ئهندامن. ه- راوێژكاران: ئهندامن. 2- ئهنجومهن لێكۆڵینهوه و گفتوگۆدهكات و بیڕورا دهردهبڕێت له ههموو ئهوانهی كه وهزیر بۆی دهنێرێ. 3- وهزیر بۆی ههیه بانگهێشتی ههركهسێك له كارمهندانی وهزارهت یان وهزارهتهكانی تر بكات لهوانهی پسپۆڕی و شارهزاییان ههیه بۆ ئهوهی له دانیشتنهكه ئاماده بن یاخود به پێی پێویست. 4- ئهنجومهن كۆبوونهوهكانی خۆی ههر سێ مانگ جارێك دهبهستێ یان له سهر بانگهێشتی وهزیر و بهسهرۆكایهتی ئهو و لهكاتی ئامادهنهبوونی، بریكاری وهزارهت له سهرۆكایهتی كردنی دانیشتهكه جێی دهگرێتهوه كه وهزیر رای دهسپێرێ. 5- بریارهكانی ئهنجومهن له رۆژی دهرچوونیانهوه بهركارن. ههشتهم: بهرێوهبهرایهتی گشتیی دیوان: فهرمانبهرێك بهڕێوهی دهبات به پلهی بهڕێوهبهری گشتی كه خاوهن بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت وخاوهن شارهزایی و لێهاتوویی بێ و ئهمانهی پێودهلكێ: 1. بهڕێوهبهرایهتی كارگێڕیی. 2. بهڕێوهبهرایهتی خۆیهتی. 3. بهڕێوهبهرایهتی ژمێریاریی. 4. بهڕێوهبهرایهتی پلان وبهدواداچوون. 5. بهڕێوهبهرایهتی میره وئالیات. 6. بهڕێوهبهرایهتی راگهیاندن وپهیوهندییهكان. 7. بهڕێوهبهرایهتی وردبینی و چاودێری. 8. بهڕێوهبهرایهتی تهكنولۆجیای زانیارییهكان (بانكی زانیاریی). نۆیهم: بهرێوهبهرایهتی گشتی ناوخۆ: فهرمانبهرێك به پلهی بهڕێوهبهری گشتی بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆ ههبێ یاخود ئهفسهرێك بێت له هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ پایهكهی له عهقید كهمتر نهبێ و بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێ و خاوهن شارهزایی و لێهاتوویی بێ وئهم بهڕێوهبهرایهتیانهی پێوه دهلكێ: 1. بهڕێوهبهرایهتی بهدواداچوونی توندوتیژی دژی ئافرهت. 2. بهڕێوهبهرایهتی كۆمهڵهو رێكخراو و حزبهكان. 3. بهڕێوهبهرایهتی كاروباری نهێنی و پهیوهندییه تایبهتیهكان. 4. بهڕێوهبهرایهتی ئاراستهكردن و رابهری كردنی مهعنهوی. 5. بهڕێوهبهرایهتی بهدواداچوونی تاوانه رێكخراوهكان. 6. بهڕێوهبهرایهتی مهشق وشیاندن و لیكۆڵینهوه و لێتۆژینهوهكان. 7. بهڕێوهبهرایهتی هاماههنگی و پهیوهندییه ههرێمیهكان. دهیهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی كارگێڕیی خۆجێیهتی: فهرمانبهرێك به پلهی بهڕێوهبهری گشتی بهڕێوهی دهبات كه خاوهن بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت و شارهزایی و لێهاتووی ههبێ و ئهمانهی خوارهوهی پێوهدهلكێ: 1. بهڕێوهبهرایهتی كارگێڕیی وخۆیهتی. 2. بهڕێوهبهرایهتی ژمێریاریی. 3. بهڕێوهبهرایهتی موڵكهكان. 4. بهڕێوهبهرایهتی وردبینی و چاودێری. 5. بهڕێوهبهرایهتی ئهندازهی پرۆژه و دیزاینهكان. 6. بهڕێوهبهرایهتی پلان و بهدواداچوون. 7. بهڕێوهبهرایهتیهكانی خۆجێیهتی له پارێزگاكانی ههرێمدا. یازدهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتی بهرهنگاربوونهوهی توندوتیژی دژی ئافرهت: فهرمانبهرێك به پلهی بهڕێوهبهری گشتی بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێ و خاوهن شارهزایی و لێهاتووی بێ. دوازدهم: دهستهی پشكنینی كارگێڕی: فهرمانبهریك له پلهی بهڕێوهبهری گشتی بهڕێوهی دهبات كه خاوهن شارهزایی و پسپۆری بێ و بڕوانامهی بهرایی زانكۆ ههبێ، ژمارهیهك له پشكێنهران یارمهتی دهدهن و دهسته تایبهتمهنده به پشكنینی یهكه كارگێڕیهكان وفهرمانگه و بهڕێوهبهرایهتیه گشتیهكان و ئهو بهشانهی سهر به وهزارهتن جگه له فهرمانگهكانی هێزی ئاسایشی ناوخۆ. سێزدهم: مهڵبهندی پهرهپێدانی كارگێڕیی: كادیری كارگێڕیی و سهرۆكی یهكه كارگێڕییهكان ئاماده دهكات وئاستی كاركردنیان و توانا زانستی و كارگێری و رێكخستن و هونهریهكانیان بهرز دهكاتهوه و كاروباری مهڵبهند به پێرهوێك رێكدهخات. چواردهم: بهڕێوهبهرایهتی كاروباری هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ: ئهفسهریكی پۆلیس بهڕێوهی دهبات كه پایهی له رائید كهمتر نهبێ و خاوهن شارهزایی و لێهاتووی بێ له بواری كاری له هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ و له بارهگاكهی وهزارهتدا دهبێ و ئهركهكانی له ههماههنگی كردن له نێوان بهڕێوهبهرایهتیه گشتییهكانی هێزی ئاسایشی ناوخۆ و فهرمانگهكانی سهر به بریكاری وهزارهت بۆ كاروباری هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ دیاری دهكرێن. پازدهم: فهرمانگهی یاسایی: فهرمانبهرێك سهرۆكایهتی دهكات به پلهی بهڕێوهبهر یان ئهفسهرێك كهبڕوانامهی بهرایی زانكۆی له یاسادا ههبێ و شارهزایی و لێهاتووی بهلای كهم (ده) سالأ له بواری پسپۆرییهكهی ههبێ و به وهزیرهوه دهڵكی. شازدهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتی پۆلیس: 1. بهڕێوهبهرێكی گشتی خاوهن شارهزایی وپسپۆڕی له كارهكهی خۆی بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێ و له ئهفسهرهكانی هێزی ئاسایشی ناوخۆ بێت و پایهكهی له عهمید كهمتر نهبێ و دوو یاریدهدهر یارمهتی دهدهن كهپایهیان له رائید كهمتر نهبێ و پاراستنی سیستهمی گشتی دهگرێته ئهستۆ لهگهلأ پیادهكردنی سهروهریی یاسا و ههر چی پهیوهندیدار بێ به كاروباری پۆلیس و، بارهگای گشتی بهرێوهبهرایهتی گشتی پۆلیس لهمانهی پێكدێ: 2. بهڕێوهبهرایهتی تاوان و جموجۆل. 3. بهڕێوهبهرایهتی كارگێڕیی. 4. بهڕێوهبهرایهتی فهرمانگهی یاسایی. 5. بهڕێوهبهرایهتی ژمێریاری. 6. بهڕێوهبهرایهتی وردبینی وچاودیری. 7. بهڕێوهبهرایهتی ئامار. 8. بهڕێوهبهرایهتی پلان و بهدواداچوون. 9. بهڕێوهبهرایهتی مهشق وشیاندن. 10. بهڕێوهبهرایهتی بهدواداچوونی توندوتیژی دژی ئافرهت. 11. ههروهها ئهم بهڕێوهبهرایهتیانهشی پێوه دهلكێ: 12. بهڕێوهبهرایهتیهكانی پۆلیسی پارێزگاكان. 13. بهڕێوهبهرایهتیهكانی بهرگری شارستانی له پارێزگاكاندا. 14. بهڕێوهبهرایهتی پۆلیسی كارهبای ههرێم. 15. بهڕێوهبهرایهتی پۆلیسی پاراستنی دارستانهكان وژینگه له ههرێمدا. 16. بهڕێوهبهرایهتی پاراستنی دهزگاكانی نهوت. 17. بهڕێوهبهرایهتی ساغكردنهوهی بهڵگهكانی تاوان له ههرێمدا. 18. بهڕێوهبهرایهتی موخابهرهی پۆلیس. 19. بهڕێوهبهرایهتیهكانی بهرگری شارستانی له فڕۆكهخانهكان. 20. بهڕێوهبهرایهتی پۆلیسی چالاكییه شارستانیهكان له ههرێمدا. حهڤدهم: بهڕێوهبهرایهتی گهشت و وڵاتنامهی گشتی: 1. ئهفسهرێك به پلهی بهڕێوهبهری گشتی له ئهفسهرهكانی هێزی ئاسایشی ناوخۆ بهڕێوهی دهبات كه پایهكهی له عهمید كهمتر نهبێ و بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێ و خاوهنی شارهزایی وپسپۆڕیی بێ له بواری كارهكهی و دوو یاریدهدهر یارمهتی دهدهن كهپایهكهیان له رائید كهمتر نهبێ وههموو كاروبارێكی پهیوهست به رهگهزنامه و باری شارستانی و نشینگهو و پاسپۆرت له سنووری یاسا جێبهجێ كراوهكان دادهگرێته ئهستۆ و بارهگای گشتی لهمانه --------پێكدێ: 2. بهڕێوهبهرایهتی كاروباری رهگهزنامه. 3. بهڕێوهبهرایهتی كاروباری پاسپۆرتهكان. 4. بهڕێوهبهرایهتی كاروباری نشینگه. 5. بهڕێوهبهرایهتی باری شارستانی. 6. بهڕێوهبهرایهتی فهرمانگهی یاسایی. 7. بهڕێوهبهرایهتی كارگێڕیی وخۆیهتی. 8. بهڕێوهبهرایهتی ژمێریاری. 9. بهڕێوهبهرایهتی وردبینی و چاودێری. 10. بهڕێوهبهرایهتی ئامار. 11. ئهمانهشی پێوه دهلكێ: 12. بهڕێوهبهرایهتیهكانی رهگهزنامه و باری شارستانی له پارێزگاكاندا. 13. بهڕێوهبهرایهتیهكانی پاسپۆرت له پارێزگاكاندا. 14. بهڕێوهبهرایهتیهكانی نشینگه له پارێزگاكاندا. ههژدهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتی هاتووچۆ: 1. ئهفسهرێك به پلهی بهڕێوهبهری گشتی له ئهفسهرهكانی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێ و خاوهن شارهزایی و پسپۆڕی بێت له بواری كارهكهی و پایهكهی له عهمید كهمتر نهبێ و دوو یاریدهدهر یارمهتی دهدهن كه پایهیان له رائید كهمتر نهبێ وپیادهكردنی یاسا و پێڕهو و رێنماییهكانی هاتوچۆ دهگرێته ئهستۆ و جوولانهوهی رۆیشتن و ئهندازهی هاتووچۆ رێكدهخات و لهمانه ----------پێكدێ: 2. بهڕێوهبهرایهتی كاروباری هونهریی. 3. بهڕێوهبهرایهتی ئهندازهی هاتووچۆ. 4. بهڕێوهبهرایهتی كارگێڕیی خۆیهتی. 5. بهڕێوهبهرایهتی فهرمانگهی یاسایی. 6. بهڕێوهبهرایهتی ژمێریاریی. 7. بهڕێوهبهرایهتی وردبینی و چاودیری. 8. بهڕێوهبهرایهتی پلاندانان و بهدواداچوون و ئامار. 9. بهڕێوهبهرایهتی میره وئالیات و موخابهره. 2- بهڕێوهبهرایهتیهكانی هاتووچۆی پارێزگاكانی پێوه دهلكێ. نۆزدهم: دهستهی پشكنینی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ: ئهفسهرێك بهپلهی بهڕێوهبهری گشتی بهرێوهی دهبات كهپایهكهی له عهمید كهمتر نهبێ و خاوهن شارهزایی وپسپۆڕی بێ له بواری كارهكهیدا و خاوهنی بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت و ژمارهیهك له پشكێنهران له گهوره ئهفسهرانی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ یاریدهی دهدهن و تایبهتمهند دهبێ به پشكنینی ههموو بهڕێوهبهرایهتیه گشتیهكانی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ و فهرمانگه سهربازییهكانی دیكه كه به وهزارهتهوه لكاون. بیستهم: دادگا ههمیشهییهكانی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ: به فهرمانی وهزیر دادگایهك له سهرۆكی دادگا پێك دێ كهپایهكهی له عهمید كهمتر نهبێ و بهلانی كهم ده سالأ شارهزایی ههبێ و دوو ئهندامی بنهڕهتیش كهپایهكهیان له عهقید كهمتر نهبێ و ئهندامێكی یهدهگیش به ههمان پایه و داوا كارێكی گشتیش كه پایهكهی له نهقیب كهمتر نهبێ و مهرجه ههر ههموویان له ئهفسهرانی هێزی ئاسایشی ناوخۆ و خاوهن بڕوانامهی بهرایی زانكۆ له یاسا بن و، پسپۆرایهتی ئهم دادگایهش بینینی ههموو ئهو تاوانانهیه كه دهدرێته پاڵ ئهفسهرو كارمهندانی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ و یاسا سزاییهكان و ئسوڵی تایبهت به هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ و یاسا سزاییهكانی دیكهو ئسوڵی دادگا سزاییهكانیان دهرههق جێبهجێ دهكرێ و بڕیارهكانیشی دهكهونه بهر چاودێری و وردبینی دادگای پێداچوونهوهی(تمییز) ههرێمی كوردستان ـ عیراق و دهرماڵهی دادوهرانیش بۆ سهرۆك و ئهندامی دادگاو دهرماڵهی داواكارانی گشتیش بۆ داواكاری گشتی خهرج دهكرێ. بیست ویهكهم: نووسینگهی كۆچ كردن و كۆچ پێكراوان: راستهوخۆ به وهزیرَهوه دهلكێ و بهڕێوهبهرایهتیهكانی كۆچ كردن و كۆچ پێكراوهكان له پارێزگاكانی ههرێمیان پێوه دهلكێ. بیست ودووهم: كۆلێجی پۆلیس: (عهمیدی كۆلێج) بهرێوهی دهبات كه به پلهی بهرێوهبهری گشتی بێ و راستهو خۆ به وهزیرهوه دهلكێ، به مهرجێ ئهفسهری پۆلیس بێ و پایهكهی له عهقید كهمتر نهبێ و كاروبارهكانی به پێڕهوێكی تایبهت ریكدهخرێن.
ماددهی چوارهم: یهكهم: ئهرك و تایبهتمهندییهكانی پێكهاتهكانی وهزارهت به پێڕهو دهسنیشان دهكرێن. دووهم: وهزیر بۆی ههیه بهڕێوهبهرایهتی یا بهش یا بنكه یان هۆبه له كاتی پێویست له نۆژهن دابنێ یا لێك بدات یا خود لێكیان بترازێنێ یان به یهكیان ببهسێتهوه.
ماددهی پێنجهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی شهشهم: یاسای وهزارهتی ناوخۆی ههرێمی كوردستان ژماره (9) ی ساڵی 1993 وههمواركردنهكانی و یاسای ژماره (9)ی ساڵی 2000 ههڵدهوهشێنهوه.
ماددهی حهوتهم: كار به هیچ دهقێك ناكرێ گهر لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێ.
ماددهی ههشتهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی نۆیهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقائیعی كوردستان) جێبهجێ دهكرێ.
ماددهی یهكهم: ماددهی یهكهم ههموار دهكرێ و ئهمهی خوارهوه دهخرێته كۆتایی ماددهی سێیهمهوه: (مافی ئهوهیشی ههیه كه كۆبوونهوه لهگهڵ دادوهران و قازیهكاندا بكات، به دادوهرانی دادگای تهمییز و كارمهندانی دهزگاكانی دیكهی دادگهریشهوه بۆ دهستهبهركردنی ئامانجهكانی وهزارهت)
ماددهی دووهم: ماددهی (4) ههموار دهكرێ و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه: 1. نووسینگهی وهزیر: بهرێوهبهرێكی خاوهن بروانامهی زانكۆ بهرێوهی دهبا. 2. بهرێوهبهرایهتی دادگهری گشتی: بهرێوهبهرێكی گشتی بهرێوهی دهبا به مهرجێ به لانی كهم دادوهری پله (2) بێ و لهم بهرێوهبهرایهتیانه پێك دێت: یهكهم: بهرێوهبهرایهتی كهسی (الافراد) بهرێوهبهرێك بهرێوهی دهبات كه خاوهن بڕوانامهی زانكۆ بێت. دووهم: بهرێوبهرایهتی ژمێریاری: بهرێوهبهرێك بهرێوهی دهبات كه خاوهن بڕوانامهی زانكۆ بێ و پسپۆری ههبێ و ئهم بهشانه به خۆوه دهگرێ: 1. بهشی ژمێریاریی. 2. بهشی وردهكاری. سێیهم: بهرێوهبهرایهتی خزمهتگوزاری: یهكێك بهریوهی دهبا خاوهن بڕوانامهی زانكۆ بێ و بهشی گهنجینه (المخازن) به خۆوه دهگرێ. چوارهم: بهرێوهبهرایهتی پهیوهندییهكانی دادگهری و یاسایی: بهرێوهبهرێكی خاوهن بڕوانامهی به كالۆریۆس له یاسا بهرێوهی دهبا و لهم بهشانهی خوارهوه پێك دێ: 1. بهشی پهیوهندییهكانی دادگهری. 2. بهشی پهیوهندییهكانی یاسایی. ج- بهشی راگهیاندنی یاسایی. پێنجهم: بهرێوهبهرایهتی نهخشهدانان و به دواداچوون: بهرێوهبهرێكی خاوهن بڕوانامهی زانكۆ بهرێوهی دهبا و لهم بهشانهی خوارهوه پێك دێت: 1. بهشی نهخشه كێشان. 2. بهشی بهدواداچوون. 3. بهشی سهرژمێری (ئاماركردن). 4. بهشی بیناسازی (مبانی).
ماددهی سێیهم: ماددهی (6) ههموار دهكرێ و بهم شێوهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه (بۆ وهزیری داد ههیه دادوهرێك به دادوهری دادگای تهمییزیشهوه به رهزامهندی دهست نووسی خۆی دابێ (انتداب) بكات بۆ فهرمانگهكانی دیوانی وهزارهت.
ماددهی چوارهم: وهزیره تایبهتمهندهكان دهبێ حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی پێنجهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهیهوه له رۆژنامهی رهسمیدا جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی یهكهم: ماددهی یهكهم ههموار دهكرێ و ئهمهی خوارهوه دهخرێته كۆتایی ماددهی سێیهمهوه: (مافی ئهوهیشی ههیه كه كۆبوونهوه لهگهڵ دادوهران و قازیهكاندا بكات، به دادوهرانی دادگای تهمییز و كارمهندانی دهزگاكانی دیكهی دادگهریشهوه بۆ دهستهبهركردنی ئامانجهكانی وهزارهت)
ماددهی دووهم: ماددهی (4) ههموار دهكرێ و بهم شێوهیه دهخوێندرێتهوه: 1. نووسینگهی وهزیر: بهرێوهبهرێكی خاوهن بروانامهی زانكۆ بهرێوهی دهبا. 2. بهرێوهبهرایهتی دادگهری گشتی: بهرێوهبهرێكی گشتی بهرێوهی دهبا به مهرجێ به لانی كهم دادوهری پله (2) بێ و لهم بهرێوهبهرایهتیانه پێك دێت: یهكهم: بهرێوهبهرایهتی كهسی (الافراد) بهرێوهبهرێك بهرێوهی دهبات كه خاوهن بڕوانامهی زانكۆ بێت. دووهم: بهرێوبهرایهتی ژمێریاری: بهرێوهبهرێك بهرێوهی دهبات كه خاوهن بڕوانامهی زانكۆ بێ و پسپۆری ههبێ و ئهم بهشانه به خۆوه دهگرێ: 1. بهشی ژمێریاریی. 2. بهشی وردهكاری. سێیهم: بهرێوهبهرایهتی خزمهتگوزاری: یهكێك بهریوهی دهبا خاوهن بڕوانامهی زانكۆ بێ و بهشی گهنجینه (المخازن) به خۆوه دهگرێ. چوارهم: بهرێوهبهرایهتی پهیوهندییهكانی دادگهری و یاسایی: بهرێوهبهرێكی خاوهن بڕوانامهی به كالۆریۆس له یاسا بهرێوهی دهبا و لهم بهشانهی خوارهوه پێك دێ: 1. بهشی پهیوهندییهكانی دادگهری. 2. بهشی پهیوهندییهكانی یاسایی. ج- بهشی راگهیاندنی یاسایی. پێنجهم: بهرێوهبهرایهتی نهخشهدانان و به دواداچوون: بهرێوهبهرێكی خاوهن بڕوانامهی زانكۆ بهرێوهی دهبا و لهم بهشانهی خوارهوه پێك دێت: 1. بهشی نهخشه كێشان. 2. بهشی بهدواداچوون. 3. بهشی سهرژمێری (ئاماركردن). 4. بهشی بیناسازی (مبانی).
ماددهی دووهم: ئهو رهسمهی كه له زنجیرهی (21)ی ماددهی (دووهم)دا هاتووه ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی لێ دێت: (2%) به مهرجێ له (1000) ههزار دینار زیاتر نهبێ.
ماددهی حهوتهم: ئهنجومهن به ههماههنگی لهگهڵ لایهنانی پسپۆر یان پهیوهندیدار، ئهم ئهركانهی دادێن دهگرێته ئهستۆ: یهكهم: دامهزراندن و دامهزراندنهوه و بهرز كردنهوه له راژهی گشتی و له سهر بنهمای پێوهری پیشهیی و توانا و پێویستی و بهو جۆرههی لهگهڵ پسپۆرایهتیی ئهنجومهنهكانی خۆجێیی یهكهكانی كارگێڕیدا ناكۆك نهبێت لهگهڵ بهدی هێنانی هاوسهنگی له نێوان پارێزگاكاندا. دووهم: داڕشتنی سیاسهتی راژهی گشتی و دیاری كردنی ئامرازهكانی پیاده كردنی و ههڵسهنگاندنی ئاستی بهجێ گهیاندن. سێیهم: پێشنیار كردنی یاسا و رێسای رێكخستن و پهرهپێدانی كاروباری وهزیفهی گشتی یان را دهربڕین تێیاندا. چواردهم: ئاماده كردنی پهیكهری وهزیفیی وهزارهتهكان و لایهنانی گرێ نهدراو به وهزارهت و ههموو دامهزراوێك كه وهزیفهی گشتیی تێدایه. پێنجهم: شیكردنهوه و وهسف كردنی وهزیفهی گشتی و دانانی مهرجهكانی پڕ كردنهوهی. شهشهم: دانانی سیاسهتی تایبهت به مهشق و شیاندنی فهرمانبهرانی راژهی گشتی. حهوتهم: دانانی سیاسهت و پرهنسیپ كه بهدی هێنانی هاوسهنگی له نێوان ژمارهی فهرمانبهران له فهرمانگهكانی جۆربهجۆری ههرێم و راژهی پێشكهش كراو مسۆگهر دهكات. ههشتهم: ئهنجام دانی لێكۆڵینهوه و توێژینهوهی پهیوهندیدار به پهرهپێدانی وهزیفهی گشتی و پێشكهش كردنی راسپارده لهبارهیهوه به لایهنی پهیوهندیدار له ههرێمدا. نۆیهم: ئاماده كردنی راپۆرتێكی ساڵانه لهبارهی كارهكانی ئهنجومهن كه بریتی بێت له پێداچوونهوه به پرۆسهكانی دامهزراندن و ئهو راسپاردانهی به پێویستیان دهزانێت بۆ بهرز كردنهوهی ئاستی راژهی گشتی و بهرز كردنهوهی بۆ سهرۆكایهتیی ههرێم و سهرۆكایهتیی پهرلهمان و سهرۆكایهتیی ئهنجومهنی وهزیران. دهیهم: ئاماده كردنی راپۆرتی ساڵانه لهبارهی ههر وهزارهتێك یان ئهو لایهنهی گرێدراوی وهزارهت نییه و بهرز كردنهوهی بۆ سهرۆكایهتیی ههرێم و سهرۆكایهتیی پهرلهمان و سهرۆكایهتیی ئهنجومهنی وهزیران، بریتیش بێت له راسپارده و پێشنیاری پێویست بۆ مسۆگهر كردنی باش بهجێ گهیاندنی كار. یازدهیهم: ئاماده كردنی پرۆژه بودجهی تایبهت به ئهنجومهن بۆ تۆمار كردنی له نێو بودجهی گشتیی ههرێمدا. دوازدهم: بهجێ گهیاندنی رووماڵ و لێكۆڵینهوه و ئامار و پێشكهش كردنی ئهو پێشنیارانهی پهیوهندییان به بهدی هێنانی هاوسهنگی له نێوان پهیكهری مووچه و ئاستی گشتیی بژێوییهوه ههیه، لهبهر رۆشنایی خهرجیی گوزهران و نرخی كاڵا و خزمهت و پێوهرهكانی ئابووری و دیاری كردنی ئاستی ههره نزمی گوزهرانی تاك له وهزیفهی گشتیدا. سێزدهم: ئهنجومهن بۆی ههیه شیانی ئهو كهسانه تاقی بكاتهوه، كه دهخوازرێت دابمهزرێن یان دابمهزرێندرێنهوه، چ به دیمانه یان تاقی كردنهوهی به نووسین یان به ههردووكیان پێكهوه، بۆ ئاشنا بوون به خهسڵهت و توانستی جهسته و شیانهكانیان، ئهوانهش لهوه بهدهر دهبن كه راژهی پێشوویان له وهزیفهیهكدا ههیه و تێیدا چهسپاون یان ههڵگری بڕوانامهی باڵان، تهنیا مهگهر ژمارهی ئهوانهی بۆ بهدهست هێنانی ئهو وهزیفانهی داوا كراوه پڕ بكرێنهوه لهو وهزیفانه زیاتر بێت. چواردهم: بایهخ دان به دامهزراندنی خاوهن پێداویستی تایبهت لهو وهزیفانهی لهگهڵ توانا و شیانیاندا دهگونجێت.
ماددهی ههشتهم: پهیكهری ئهنجومهن و میكانیزمی كار یهكهم: ئهنجومهن پێك دێت له: 1- سهرۆكی ئهنجومهن. 2- جێگری سهرۆكی ئهنجومهن. 3- بهڕێوهبهرانی گشتی له ئهنجومهندا. 4- راوێژكاری ئهنجومهن. دووهم: 1- سهرۆكی ئهنجومهن به پلهی (بریكاری وهزارهت) دهبێت. 2- جێگری سهرۆكی ئهنجومهن و ئهندامانی به پلهی بهڕێوهبهری گشتی دهبن. سێیهم: ئهنجومهنی وهزیران سهرۆكی ئهنجومهن و جێگرهكهی و ئهندامان كاندید دهكات و، به پێی ئهم مهرجانهی دادێن به مهرسوومێكی ههرێمی دادهمهزرێن: 1- هاووڵاتیی ههرێم بێت و تێیدا نیشتهجێ بێت. 2- ههڵگری بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت و خاوهن شارهزایی و شیان بێت كه شایسته به وهرگرتنی وهزیفهكه بێت و له بواری پسپۆرایهتیی خۆیدا راژهی ههبێت. 3- ژیاننامه و رهفتاری باش بێت. 4- به تاوان یان كهتنێكی ئابڕووبهر حوكم نهدرا بێت. چوارهم: ئهو كاندید كردنهی له بڕگهی (سێیهم)ی ئهم ماددهیهدا هاتووه به پێی ئهم میكانیزمهی دادێ دهبێت: 1- ئهنجومهنی وهزیران دهرگای هاتنه پێش له ههموو دهزگاكانی راگهیاندن (بینراو و بیستراو و خوێندراوه) بۆ ماوهیهك كه له سی رۆژ زیاتر نهبێت رادهگهیهنێت. 2- راگهیاندنهكه ههموو مهرجهكانی كاندید كه لهم یاسایهدا هاتوون، دهگرێته خۆ. پێنجهم: سهرۆك و جێگری سهرۆك و ئهندامانی ئهنجومهن به پێی یاسا بۆ ماوهی (5) ساڵ كه بۆ یهك جار قابیلی نوێ كردنهوهیه دادهمهزرێن. شهشهم: سهرۆك، هێندهی پهیوهندیی به كاروباری كارگێڕی و دارایی تایبهت به ئهنجومهنهوه ههبێت، دهسهڵاتی وهزیری تایبهتمهند پیاده دهكات، بۆشی ههیه ههندێك له دهسهڵاتهكانی به جێگرهی بدات.
ماددهی نۆیهم: یهكهم: ئهندامانی ئهنجومهن ئهركی بهڕێوه بردنی ئهو فهرمانگانهی له بهندهكانی (یهكهم و دووهم و سێیهم و چوارهم) له ماددهی ههشتهمی ئهم یاسایهدا هاتوون، دهگرنه ئهستۆ. دووهم: فهرمانبهرێك به پلهی بهڕێوهبهر كه به لای كهمهوه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههیه، نووسینگهی سهرۆكی ئهنجومهن بهڕێوه دهبات.
ماددهی دهیهم: ئهنجومهن بۆی ههیه پهیڕهوی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة