أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی بیست و شهشهم
ماددهی بیست و شهشهم: كار بههیچ دهقێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێت ئهگهر لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێ.
ماددهی بیست و پێنجهم
ماددهی بیست و پێنجهم: كاركردن به حوكمی بڕگه(1) له ماددهی نهوهدو یهكهم له یاساكهدا ڕادهگیرێ وه ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێـتهوه:- 1/ مێرد لهگهڵ لقی میراتگری ژنهكهی چوارهیهكی دهكهوێ و ئهگهر نهیبێ ئهوا نیوهی دهكهوێ. بهڵام ژن لهگهڵ بوونی لقی میراتگر ئهوا ههشت یهك دهگرێ و لهكاتی نهبوونیشی ئهوا چواریهك دهگرێ دوایی دهرهێنانی بهشهكهی خۆی كه بهشداریی كردووه له پێكهوه نانی جێ ماوهكه (التركه) (میراتهكه) دا.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: وهزیر بۆی ههیه گرێبهست لهگهڵ كهسانی ئاسایی و مهعنهوی خاوهن شارهزایی و پسپۆر له ناوهوه و دهرهوهی ههرێم بكات بۆ ئهنجامدانی ئهو كارو پابهندییهكانیان كه پێیان دهسپێردرێ بۆ ماوهیهك كه بهگونجاوی دهزانێ و، ئهمهش بۆ مهبهستی بهدیهێنانی ئامانجهكانی وهزارهت و ماف و ئهركهكانیان لهلایهن وهزیرهوه به رهزامهندی ئهنجومهنی وهزیران دهستنیشان دهكرێ. حوكمه كۆتاییهكان
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: یهكهم: به پێڕهو ئهرك و پسپۆرایهتی پێكهاتهكانی وهزارهت دهست نیشان دهكرێ . دووهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆئاسانكردنی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ . سێیهم: وهزیر بۆی ههیه بهرێوهبهرایهتی یان بهش یان هۆبه لهناو پێكهاتهكانی وهزارهت به پێی پێوستی كارهكانی له نوێ دابمهزرێنێ یان لێكی بدات یان ههڵی بوهشێنێتهوه.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: یهكهم : كار بههیچ دهقێك ناكرێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت . دووهم : یاسای وهزارهتی پیشهسازی ژماره (11)ی ساڵی (2006) و یاسای وهزارهتی بازرگانی ژماره (13)ی ساڵی (2006) ههڵدهوهشێنهوه.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێ گهر لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه و یاسای سهرۆكایهتی ههرێم ژماره (1)ی ساڵی 2005 و ههمواركراوهكانی ناكۆك بێت.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: یاسای پێشمهرگهی ژماره(5)ی ساڵی 1992 ههڵدهوهشێتهوه و ئهم یاسایه جێی دهگرێتهوه.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: یهكهم: دادگایهكی تایبهتمهند به بابهتهكانی بهرهنگاربوونهوهی توند و تیژی خێزانی به پێی (یاسای دهسهڵاتی دادوهریی ههرێم) ژماره (23)ی ساڵی 2007 پێكدههێنرێ. دووهم: پێویسته لهسهر وهزارهتی كاروكاروباری كۆمهڵایهتی له ههرێم شوێنی حهوانهوه بۆ قوربانیانی توند و تیژی خێزانی دابین بكات. سێیهم: قوربانیانی توندوتیژی خێزانی تۆڕی پاراستنی كۆمهڵایهتی بیانگرێتهوه. چوارهم: لهسهر وهزارهتی تهندروستیه به ههماههنگی لهگهڵ وهزارهتی كاروكاروباری كۆمهڵایهتی چاودێری تهندروستی دهستهبهر بكهن و سهر لهنوێ شیاندن بۆ زیان پێكهوتووانی توندوتیژی خێزانی بكهنهوه. پێنجهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتی نههێشتنی توندوتیژی دژی ئافرهت له وهزارهتی ناوخۆ به بهدواداچوون بۆ كێشهكانی توندوتیژی خێزانی دهكات. شهشهم: لهسهر وهزارهتی ناوخۆیه بهشێكی تایبهت له ناو پۆلیس بكاتهوه كه بهشێوهیهكی بنهڕهتی له پۆلیسی ئافرهت پێكهاتبێت و ههڵس و كهوت له كێشهكانی توندوتیژی خێزانی بكهن. حهوتهم: لهسهر وهزارهتی ناوخۆ و دهسته فهرمییه پسپۆڕهكانه ریكلام بۆ رۆشنبیریهتی بهرهنگاربوونهوهی توندوتیژی خێزانی بكهن.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: یهكهم : كار بههیچ دهقێك ناكرێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت . دووهم : یاسای وهزارهتی پیشهسازی ژماره (11)ی ساڵی (2006) و یاسای وهزارهتی بازرگانی ژماره (13)ی ساڵی (2006) ههڵدهوهشێنهوه.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: ماف و پابهندی و كهل وپهل و میلاكاتی ههردوو وهزارهتی بازرگانی و پیشهسازی ههڵوهشاوه بۆ وهزارهت دهگهڕێتهوه.
ماددهی نۆیهم (دووباره)
ماددهی نۆیهم: كۆبوونهوهكانی ئهنجومهن به سهرۆكایهتی سهرۆكی دهزگا دهبێت و بۆی ههیه داوای بهستنی بكات، له خولی ئاسایی و خولی نائاسایی داو ههرچی لێیهوه دهربچێت له بڕیار و پێشنیاز و راسپارده ئیمزایان دهكات.
ماددهی بیست و چوارهم
ماددهی بیست و چوارهم: كاركردن به ماددهی حهفتاو چوارهم له یاساكهدا ڕادهگیرێ و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه: 1. ئهگهر رۆڵهی رۆڵه لهگهڵ رۆڵهدا كۆبوونهوه یاخود رۆڵهی رۆڵهی رۆڵه لهگهڵ رۆڵهی رۆڵهدا كۆبوونهوه و ئهگهر هاتنه خوارهوهش جێی باوكی كۆچكردوویان یان دایكی كۆچكردوویان دهگرنهوه و ئهوهی دهیانكهوێ له میرات بۆیان دێته خوار ههرچهنده له ژیانیش دامابێ، بهمهرجێك له سێیهكی میراتهكه زیاتر نهبێ، ئهگهر میراتیان نهگرت و باپیر یان داپیر ئهوهی دهیان كهوێ پێیان نهدان و ئهگهر كهمتریان پێدان لهوهسیهتی واجیب بۆیان تهواو دهكرێ. 2. حوكمهكانی وهسیهتی واجیب رۆڵهكانی براو خوشكانیش دهگرێـتهوه جا ئهگهر نێر بن یاخود مێ و ئهگهر هاتنه خوارهوهش و بۆ ههردوو هاوسهریش دێته خوار ئهگهر ژنهكه ئههلی كیتاب بێ. 3. خاوهن میرات له سهردهمی ژیانیدا بۆی ههیه ماڵهكهی خۆی بهسهر میراتگرانی نێرو مێ بهیهكسانی دابهش بكات، یاخود ئهمه رابسپێرێ بهمهرجێك لهسێ یهكی میراتهكه زیاتر نهبێ و بهرهزامهندیی ئهوانی تربێ ئهگهر لهسێیهك پتربوو. 4. خاوهن میرات بۆی ههیه رابسپێرێ پتر نهبێ له سێیهكی میراتهكهی بدات به میراتگرێك. 5. ئهگهر وهسیهتی ئهرك (واجیب) ناكۆك بوو لهگهڵ وهسیهتی ههلبژێدراو(ئیختیاری) ئهوهی یهكهمیان پێش هی دووهمیان دهخرێ.
ماددهی بیست و سێیهم
ماددهی بیست و سێیهم: كاركردن به ماددهی پهنجاو ههشتهم له یاساكهدا ڕادهگیرێ و ئهمهی خواراهوه جێی دهگرێتهوه:- نهفهقهی ههر مرۆڤێك لهماڵی خۆیهتی تهنیا ژن نهفهقهكهی لهسهر مێردیێتی لهكاتی گرێبهندی تهواودا.
ماددهی بیست و دووهم
ماددهی بیست و دووهم: كاركردن به ماددهی پهنجایهم له یاساكهدا رادهگیرێ و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه: (دهبێ نهفهقهی عیدده بۆ ژنه تهڵاقدراوهكه لهسهر مێرده زیندووهكهی بێ و هیچ نهفهقهیهك بهناوی عیددهی مردن نادرێت).
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ههر كهسێك گهر به خراپی تهلهفۆنی خانهیی (مۆبایل)یا ئامێرێكی پهیوهندی كردنی تهلدار یان بێ تهل یان ئهنتهرنێت یان پۆستی ئهلكترۆنی بۆ مهبهستی ههڕهشه كردن یان تۆمهت ههڵبهستن (قژف)یان جنێودان یان بڵاوكردنهوهی ههواڵی ههڵبهستراو بهكارهێنا كه ترس پهیدا دهكات یان دزهی به گفتوگۆكردن كرد یان وێنهی چهسپاو وجوولاویان كورتیله نامهی(مهسج)بڵاوكردهوه كه لهگهلأ خۆو رهوشتی گشتیدا ناگونجێن یان بهبێ روخسهت و مۆڵهت وێنهی گرت یان كاروبارێكی وا كه شهرهف بریندار بكات یان هانی ئهنجامدانی تاوان یان كاری بهدرهوشتی یان بڵاوكردنهوهی زانیاری پهیوهست به نهێنی ژیانی تایبهت یان خێزانی بۆ تاكهكان بڵاوبكاتهوه كه بهههر رێگایهك بێت چنگی كهوتن ههتا ئهگهر راستیش بن، ئهگهر بههۆی بڵاوكردنهوهیان و دابهشكردنیان سووكایهتی یاخود زیانیان پێ بگهیهنێ، ئهوا بۆ ماوهیهك بهند دهكرێ(حبس) كه له شهش مانگ كهمتر نهبێت و له پێنج ساڵیش زیاتر نهبێت و به غهرامهیهكیش سزادهدرێ كه له یهك ملیۆن دینار كهمتر نهبێت و له پێنج ملیۆن دیناریش زیاتر نهبێ یان به یهكێك لهو دوو سزایه سزادهدرێت.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: وهزارهت ئهم ئهركانهی له ئهستۆیه. 1-پاراستنی رهسهنایهتی ی رۆشنبیری كوردی و پێشخستنی به شێوهیهك كه له گهل بهها رهوشتیی یهكانی كۆمهڵگای كوردهواری و ئامانجهكانی بزوتنهوهی رزگاری خوازی كوردستانی و ئاواته دیموكراتی یهكان و گهشه پێدانی گیانی گونجان و برایهتی له نێوان كور و كاڵانی گهلی كوردستاندا بگونجێ و بهستنی پهیوهنی رۆشهمبیری له نێوان گهلی كورد و گهلانی ناوچهكه و جیهاندا. 2-پشتگیری كردن و هاندانی بزوتنهوهی دانان و وهرگێران و بڵاوكردنهوهی له ههرێمدا و یاریدهدانی ئهدیبان و نووسهران و شاعیران و هونهرمهندان به لهچاپدان و بڵاوكردنهوهی بهرههمهكانیان. 3-دامهزراندنی دهزگایهك بۆ چاپهمهنی و رۆژنامه گهری بڵاوكردنهوه و دابهشكردن. 4-دامهزراندنی كتێبخانهیهكی نیشتمانی بۆ ههرێم. 5-دامهزراندنی مهڵبهندێكی گشتی بۆ هونهرهكان. 6-هاندانی بههرهی ئهدهبی و هونهری و زارنستی و وهرزشی خولقێنهری لاو. 7-بایهخدانێكی بابهتی به رۆشنبیری مندا به ئهدهب و هونهرهوه. 8-پشتگیری كردن و هاندانی بزوتنهوهی شانۆگهری و هونهره مللیهكان و پیشهسازی سینهمای كوردی. 9-پشتگیری كردن و هاندانی یهكێتی و رێكخراو و یانه و تیپه رۆشنبیری و ئهدهبی و هونهری زانستیهكان. 10-سازدانی میهرهجان و دیدار و كۆری رۆشهمبیری و ئهدهبی و وهرزشی و رێكخستنی رێكخستنی پێشانگا و هونهری شێوهكاری. 11-بوژاندنهوهی سامانی نهتهوایهتی ی میللی له گشت بوارهكانی دا (ئهدهب، هونهر، یشه میللی یهكان) و دامهزراندنی ئهتیكه خانهی تایبهتلی بۆیان و پشتگیری و فراوانكردنی ئهوانهی ههن. 12-گهران بۆ دۆزینهوهی شوێنهوارهكان و پاراستنیان و وهرگرتنی ئهوانهی له دهرهوهی ههرێمدا و دامهزراندنی ئهنتیكه خانهیهكی نیشتیمانی و ئهنتیكه خانهی ناوخۆیی بۆیان و پشتگری فراوان كردنی ئهوانهی ههن. 13-دهركردنی رۆژنامهیهك كه بێته ئۆرگانی حكومهت. 14-دامهزراندنی چهند ئیزگهیهكی رادیۆ و تهلهفزیۆن. 15پشتگیری و كردن و هاندانی بزوتنهوهی وهرزشی و كهشفی و لاوان له ههرێماد.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: پێكهاتهكانی دهزگا له مانهی خوارهوه پێك دێ: 1. ئهنجومهنی بهرێوهبردنی دهزگا. 2. پێكهاتهكانی مهڵبهندی دهزگا كه لهم بهشانه پێك دیێن: 3. بهشی بهرێوهبردن و خۆیهتی. 4. بهشی نهخشه كێشان و لێكۆڵینهوه و بهدوا داچوون. 5. بهشی ماف. 6. بهشی ژمێریاری. 7. بهشی ورد بینی. 8. بهرێوهبهرایهتی گشتی دهزگا فهرمانبهرێك سهرۆكایهتی دهكا كه ههڵگری بڕوانامهی سهرهتایی زانكۆ بێت و بریكاری سهرۆكی دهزگا دهبێت و ههموو دهسهڵاتهكانی ئهنجام دهدات له كاتی ئاماده نهبوونی رهسمیدا له مانه پێك دێ: 9. بهرێوهبهرایهتی خانهنشینی. 10. بهرێوهبهرایهتی شیاندن و چاودێری كردنی كهم ئهندامان. 11. بهرێوهبهرایهتی وهبهر هێنان. 12. بهرێوهبهرایهتی و بهرێوهبردنه لقی یهكانی له پارێزگاكان دا.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: دهزگا مووچهی خانهنشینی و پاداشت بۆ شههیدان و كهم ئهندامان، ئهو خێزانانهی كه ئهو مووچانانهیان دهكهوێ تهرخان دهكات و به پێی یاساكاری تایبهت به وانهوه بۆیان سهرف دهكات و چاودێری خێزانهكانیشیان دهكات و فێركردن و شیاوی كۆمهڵایهتی و پیشهییان بۆ دابین دهكات و بۆ رێزلێنان له خۆبهخت كردنیان ژیانێكی سهربهرزانهی شیاو به پله و پایهیان بۆ دهستهبهر دهكات.
ماددهی حهڤده:
ماددهی حهڤده: سهرۆكی زنكۆ سێ یاریدهدهری دهبن، یهكهمیان بۆ كاروباری ئیداری و دارایی، دووهمیان بۆ كاروباری زانستی و، سێیهمیان بۆ پهیوهندیگهلی رۆشنبیری و ئهكادیمی. ئهمانه، به پلهی بهڕێوبهری گشتی، به بڕیاری سهرهك وهزیران و لهسه ر پێشنیازی وهزیر دادهمهزرێن، دهبێ بڕوانامهی دكتۆرایان ههبێ و ههر له كهمیی به مهرتهبهی ئوستادی یاریدهدهر، به مهرجێكیش خزمهتی زانكۆییان ههبێ له حهوت ساڵ كهمتر نهبێ.
ماددهی چل و شهشهم
ماددهی چل و شهشهم: پێویسته له سهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.