المواد القانونية

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: نابێت ئاڵا له‌ بۆنه‌ نیشتمانی و نه‌ته‌وایه‌تی و ئاهه‌نگه‌كاندا به‌رز بكرێته‌وه‌ یان به‌ كار بێت، ئه‌گه‌ر هاتو كه‌م و كوڕی هه‌بوو له‌مه‌ڕ گۆرانی ره‌نگه‌كانی و پاك و پوختی و درانی.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: هه‌ڵدانی ئاڵا شان به‌ شانی ئاڵای عێراق ده‌بێت له‌و بۆنانه‌ی كه‌ ئاڵای عێراقی تێدا هه‌ڵده‌درێت و، تا قه‌وارهه‌ی ده‌ستووری فیدراڵیه‌ت ده‌چه‌سپێت بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌ی كورد له‌ عێراق دا.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران بۆی هه‌یه‌ په‌یره‌وێكی تایبه‌تی ده‌ربكات بۆ ئاسان كردنی جێبه‌جێ كردنی به‌نده‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م زاراوانه‌ی خواره‌وه‌، ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌ له‌م یاسایه‌دا: یه‌كه‌م: هه‌رێم : هه‌رێمی كوردستان- عێراق . دووه‌م:وه‌زاره‌ت : وه‌زاره‌تی گه‌شت وگوزاری هه‌رێم. سێیه‌م: وه‌زیر : وه‌زیری گه‌شت وگوزاری هه‌رێم. چواره‌م: بریكاری وه‌زاره‌ت : بریكاری وه‌زاره‌تیگه‌شت وگوزار. پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی ڕاوێژكاریی وه‌زاره‌تی گه‌شت وگوزار. شه‌شه‌م: مه‌به‌ستی گه‌شت وگوزاری: مه‌به‌ست له‌ حه‌وانه‌( الراحه‌) بووژانه‌وه‌( الاستجمام)و وه‌رزش و مه‌له‌وانی و ڕابواردن و ڕاوكردن و بینینی هه‌واری مێژوویی وئاسه‌وارو دیمه‌نی سروشتی و پارك و سه‌یرانگا و كڕینی پێداویستی شه‌خسی و چالاكیی دیكه‌ی خه‌مڕه‌وێن و هه‌ر مه‌به‌ستێكی دیكه‌ كه‌ گه‌شتیاران ڕابكێشێ. حه‌وته‌م: جێگه‌ی گه‌شت وگوزار: هه‌ر جێگه‌یه‌كه‌، مه‌به‌ستی گه‌شت وگوزاری تێدا به‌جێ بێ وه‌ك، ئۆتێل و خواردنگه‌ و گازینۆ و شوێنی بووژانه‌وه‌ (المنتجعات) و خێوه‌تگاو شوێنی دیكه‌ی بۆ مه‌به‌ستی گه‌شتوگوزار ئاماده‌ كرابێ. هه‌شته‌م: ناوچه‌ی گه‌شت وگوزار: هه‌ر ناوچه‌یه‌ك ده‌گرێته‌وه‌ كه‌ بۆ چالاكی گه‌شت وگوزر له‌باربێ و مه‌به‌ستی گه‌شت وگوزاریی بۆ فه‌راهه‌م كرابێ یان بۆ گه‌شتوگوزار له‌بار بێت.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: ئه‌ندامان تاكو مۆڵه‌ت له‌ سه‌ندیكا وه‌رنه‌گرن و ره‌سمێكی ساڵانه‌ كه‌ بڕه‌كه‌ی (100) سه‌د دیناره‌ نه‌ده‌ن، بۆیان نییه‌ نووسینگه‌ی كشتووكاڵی بكه‌نه‌وه‌.

مادده‌ی یانزده‌یه‌م:

مادده‌ی یانزده‌یه‌م: سه‌ندیكا له‌ مانه‌ پێك دێت: یه‌كه‌م: ده‌سته‌ی گشتی. دووه‌م: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. سێیه‌م: لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (ئینزیبات). چواره‌م: هۆبه‌كانی سه‌ندیكا و لیژنه‌كانی. پێنجه‌م: لقه‌كانی سه‌ندیكا له‌ پارێزگاكاندا.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زارهت ئه‌ركی پلاندانان و به‌دواداچوونی بزووتنه‌وه‌ی گه‌شت وگوزاری ناوچه‌كانی هاوینه‌ هه‌وار له‌ چوارچێوه‌ی پلانی گشتی گه‌شتوگوزار له‌ هه‌رێمدا جێبه‌جێ ده‌كات و ئه‌م ڕێگایانه‌ی خواره‌وه‌ بۆ به‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی ده‌گرێته‌به‌ر:- یه‌كه‌م: به‌هاوئاهه‌نگی كردن له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كاندا وزه‌ی گه‌شت وگوزارو سه‌رچاوه‌ سروشتیه‌كان و ناوچه‌ ئاسه‌واری و مێژوویی و مه‌زارگه‌ی ئایینی وه‌به‌ردێنێ به‌جۆرێكی وا كه‌ خزمه‌تی مه‌به‌ستی گه‌شت وگوزاری بكه‌ن و په‌ره‌یان پێ بدرێ. دووه‌م: هاندانی بنیات نانی شارو كۆمه‌ڵگای گه‌شت وگوزاری و جێگای بووژانه‌وه‌و ئۆتێل و خانووی گه‌شتوگوزاری. سێیه‌م: دروستكردن و به‌كرێدان و به‌كرێگرتنی خواردنگه‌ وگازینۆ و چایخانه‌و جێگای ڕابواردن و سه‌یرانگاو مه‌له‌وانگه‌ی ده‌ستكرد و سروشتی وشوێنی به‌فه‌ره‌خلیسكێ و هی دی. چواره‌م: هاوكاری كردن له‌گه‌ڵ سه‌ندیكاو رێكخراوه‌ پیشه‌یی و جه‌ماوه‌رییه‌كان و به‌پێی توانا ڕه‌خساندنی هه‌موو جۆره‌ ئاسانكارییه‌ك بۆیان له‌ پێناوی خولقاندنی بزووتنه‌وه‌یه‌كی به‌رفراوانی گه‌شتوگوزاری. پێنجه‌م: ڕه‌زامه‌ندیی ده‌ربڕین له‌سه‌ر پێدانی مۆڵه‌ت به‌ كۆمپانیاو نووسینگه‌و بریكاره‌كانی سه‌فه‌رو گه‌شتوگوزاری ناوخۆو هاندانی سه‌فه‌ری گه‌شت وگوزاری. شه‌شه‌م: پێشكه‌ش كردنی خزمه‌تگوزاریی پێویستی پاره‌ گۆڕینه‌وه‌ له‌ناوچه‌و ده‌زگا گه‌شتوگوزارییه‌كاندا به‌هاوئاهه‌نگی و ڕێككه‌وتن له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كاندا. حه‌وته‌م: رێككه‌وتن له‌گه‌ڵ ده‌سته‌و كۆمپانیا و تاكه‌تاكه‌ی خه‌ڵكیشدا له‌ناوه‌وه‌ی هه‌رێم و ده‌ره‌وه‌یدا و ئه‌مه‌ش وه‌رگرتنی ڕه‌زامه‌ندیی سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی پێده‌وێ. هه‌شته‌م: هاوئاهه‌نگی كردن له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌ته‌كان و لایه‌نی په‌یوه‌ندیدار له‌ بواره‌كانی گه‌شتوگوزاریدا. نۆیه‌م: هاوكاری و هاوئاهه‌نگی كردن له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ی وه‌به‌رهێنان له‌ هه‌رێمدا بۆ ڕاكێشانی وه‌به‌رهێنه‌ر بۆ ناو هه‌رێم له‌ چوارچێوه‌ی پلان و ئه‌و یاسایانه‌ی بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ ده‌رچووێنراون.

مادده‌ی پانزده‌‌م:

مادده‌ی پانزده‌‌م: یه‌كه‌م: نابێ ئه‌و ئه‌ندامه‌ به‌شداری له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی دا بكات، ئه‌گه‌ر به‌ هۆی به‌رزه‌فتكارییه‌وه‌ (ئینزیباتی) ده‌ست دانه‌ پیشه‌كه‌ی لێ قه‌ده‌غه‌ كرابوو. دووه‌م: بڕیاره‌كانی كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی به‌زۆربه‌ی ده‌نگ ده‌بێت و له‌ كاتێكدا ده‌نگه‌كان وه‌ك یه‌ك ده‌رچوون، ئه‌وا به‌و لایه‌دا ده‌له‌نگێ كه‌ سه‌رۆكی تێدایه‌.

مادده‌ی شانزده‌‌م:

مادده‌ی شانزده‌‌م: ئه‌نجومه‌نێك كاروباری سه‌ندیكا به‌رێوه‌ ده‌بات و له‌مانه‌ پێك دێت: یه‌كه‌م: نه‌قیب: مه‌رجه‌ ماوه‌ی ده‌ست دانه‌ پیشه‌كه‌ی له‌ (10) ده‌ ساڵ كه‌متر نه‌بێت. دووه‌م: جێگری نه‌قیب و چوار ئه‌ندام له‌وانه‌ی ماوه‌ی ده‌ست دانه‌ پیشه‌كه‌یان له‌ (7) حه‌وت ساڵ كه‌متر نه‌بێت. سێیه‌م: سه‌رۆكه‌كانی هۆبه‌كانی سه‌ندیكا له‌ وانه‌ی ماوه‌ی ده‌ست دانه‌ پیشه‌كه‌یان (5) پێنج ساڵ كه‌متر نه‌بێت.

مادده‌ی حه‌ڤده‌م:

مادده‌ی حه‌ڤده‌م: یه‌كه‌م: ئه‌نجومه‌ن له‌ رێگه‌ی ده‌نگدانی نهێنییه‌وه‌ له‌ نێوان ئه‌ندامانی دا سكرتێرێك و ئه‌میندارێكی سه‌ندووق له‌ یه‌كه‌م كۆبوونه‌وه‌یدا له‌ دوای هه‌ڵبژاردنی ده‌به‌سترێ و ده‌سه‌ڵاتی هه‌ردووكیان له‌ په‌یره‌وی ناوخۆدا ده‌ست نیشان ده‌كرێت. دووه‌م: ئه‌نجومه‌ن دانیشتنه‌ ئاساییه‌كانی به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ له‌ مانگێكدا جارێك ده‌به‌ستێ و بۆی هه‌یه‌ دانیشتنی نائاسایش به‌ بانگهێشتی نه‌قیب یان له‌سه‌ر داوای سێیه‌كی ئه‌ندامه‌كانی ببه‌ستێ.

مادده‌ی هه‌ژده‌م:

مادده‌ی هه‌ژده‌م: یه‌كه‌م: نیسابی ئه‌نجومه‌ن به‌ ئاماده‌بوونی زۆربه‌ی ئه‌ندامانی ته‌واو ده‌بێت و بڕیاره‌كان به‌زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بوون ده‌رده‌چن و له‌ كاتی یه‌كسانی بوونی ده‌نگه‌كاندا ئه‌و لایه‌نه‌ په‌سند ده‌كرێت كه‌ نه‌قیبی تێدایه‌. دووه‌م: ئه‌گه‌ر شوێنی نه‌قیب به‌ هه‌ر هۆیه‌كه‌وه‌ بێ چۆڵ بوو جێگره‌كه‌ی شوێنی ده‌گرێته‌وه‌ یان سكرتێره‌كه‌ی بۆ ئه‌و ماوه‌یه‌ی كه‌ ماوه‌ ئه‌گه‌ر پایه‌ی جێگری نه‌قیب چۆڵ بوو. سێیه‌م: ئه‌گه‌ر یه‌كێك له‌ پایه‌كانی ئه‌نجومه‌ن به‌ هه‌ر هۆیه‌ك چۆڵ بێت، ئه‌وا ئه‌ندامێك له‌ناو ئه‌و چوار ئه‌ندامه‌ به‌ رێگه‌ی ده‌نگدانی نهێنی جێی ده‌گرێته‌وه‌ و شوێنی ئه‌وه‌ی دوایش یه‌كێك له‌و ئه‌ندامه‌ یه‌ده‌گانه‌ی كه‌ زۆرترین ده‌نگی وه‌رگرتووه‌ پری ده‌كاته‌وه‌. چواره‌م: ئه‌گه‌ر شوێنی زۆربه‌ی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن چۆڵ بوو (جگه‌ له‌ سه‌رۆكه‌كانی هۆبه‌كان)، ئه‌وا ئه‌نجومه‌ن ده‌بیت ده‌سته‌ی گشتی له‌ ماوه‌ی دوو مانگ بانگ بكات بۆ كۆبووونه‌وه‌، بۆ هه‌ڵبژاردنی ئه‌وانه‌ی ئه‌و پایانه‌ بۆ ئه‌و ماوه‌یه‌ی كه‌ ماوه‌ پڕده‌كه‌نه‌وه‌، ئه‌مه‌ش به‌ هه‌مان ئه‌و رێگه‌یه‌ ده‌بێت كه‌ له‌م یاسایه‌دا هاتووه‌.

ماددی نۆزده‌یه‌م:

ماددی نۆزده‌یه‌م: ئه‌ندامنی ئه‌نجومه‌ن یان یه‌كێك له‌ لیژنه‌كانی ئه‌گه‌ر سێ دانیشتنی له‌سه‌ر یه‌ك یان پێنج دانیشتنی جیاجیا له‌ ماوه‌ی سالێكدا به‌بێ عوزرێكی ره‌وا ئاماده‌ نه‌بوو، به‌ وازهێنه‌ر داده‌نرێ.

ماددەی دووەم

ماددەی دووەم: وەزارەت ئامانجی ئەمانەیە كە دادێن: یەكەم: پێشكەش كردنی خزمەتگوزاریی شارەوانی و گەشتیاری بۆ دابین كردنی پێداویستی دانیشتووان لە ئاوی پاكی خواردنەوە و ئاوەڕۆی چڵكاو و باراناو و وێستگەی خاوێن كردنەوەی و دروست كردنی رێگا و پرد و تونێڵ لە نێو سنووری شارەوانییەكان و گوندەكان، لەگەڵ ناوچەكانی گەشتیاری و، بەرز كردنەوەی ئاستی هەمەجۆر خزمەتگوزاریی شارەوانی بە چەند و چۆنیەوە، لەگەڵ دابین كردنی پێداویستی هاووڵاتیان لە ناوچەكانی گەشتیاری و پاركەكاندا. دووەم: پلان دانان و بەڕێوەبردن و جێبەجێ كردنی كار و ئەركەكان بەو جۆرەی بەشدار دەبێت لە بەدی هێنانی بووژانەوەی ناوخۆی ئابووری، لە رێی سیاسەتی كارای بەكارهێنانی زەوی و نەخشەدانانی ئاوەدانی، لەگەڵ پلان دانان و بەدواداچوون و پەرەپێدانی بزاڤی گەشتیاری لە چوارچێوەی پلانی گشتیی گەشتیاری لە هەرێمدا. سێیەم: ئامادە كردنی كەشی گونجاو بۆ پاراستنی ژینگەی پاك و تەندروست و بایەخدان بە ناوچەی سەوز و چارەسەر كردنی خاشاكی رەق لە شار و شارۆچكەكان لەگەڵ ناوچەكانی گەشتیاری. چوارەم: كار كردن بۆ راكێشانی سەرمایە و هاندانی وەبەرهێنان، ئەویش بە هەماهەنگی لەگەڵ دەستەی وەبەرهێنان لە هەرێم لە چوارچێوەی یاساكانی كار پێ كراو.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م:

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا به‌ ئاماده‌ كردن و ده‌رهێنانی په‌یره‌وی ناوخۆی سه‌ندیكا هه‌ڵده‌ستێ بۆ ئاسانكردنی جێببه‌ جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م:

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێك ناكرێ كه‌ له‌ گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ هاو دژبێت.

مادده‌ی سێ یه‌م

مادده‌ی سێ یه‌م: 1-وه‌زیر: سه‌رۆكی باڵای وه‌زاره‌ته‌ و به‌رپرسیاری یه‌كه‌می جێ به‌جێ كردنی سیاسه‌ته‌كه‌ی و سه‌رپه‌رشتی جێبه‌جێ كردنی یاسا و په‌یره‌و و رێنماییه‌كانا تیادا و هه‌ر له‌ ویشه‌وه‌ بڕیار و فه‌رمانه‌كان ل چوارچێوه‌ی ئه‌ركه‌كانی وه‌زاره‌ت و دام و ده‌زگا و ده‌سه‌ڵاته‌كانی و گشت كارو باره‌ ئیداری و هونه‌ریه‌كان له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌م یاسایه‌ و یاسا ره‌چاوكراوه‌كانی تردا ده‌رده‌چن بۆیشی هه‌یه‌ به‌شێك له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌ بریكاری وه‌زاره‌ت و به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كان و سه‌رۆكه‌كانی دایه‌ره‌ سه‌ره‌كیه‌كان لله‌ وه‌زاره‌ت دا بسپێرێ له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانیشد دا به‌و ئیعتیباره‌ی ئه‌ندامێكی هاوبه‌شیه‌تی به‌رپرسیاره‌. 2-بریكاری وه‌زاره‌ت ئه‌و ئه‌ركانه‌ به‌جێ دێنێ كه‌ وه‌زیر پێیانی ده‌سپێرێ.

مادده‌ی بیست و چواره‌م:

مادده‌ی بیست و چواره‌م: ئه‌و ئه‌ندامانه‌ی كه‌ به‌ مه‌به‌ستی به‌ده‌ست هێنانی پسپۆریه‌تی ده‌خوێنن به‌ درێژایی ماوه‌ی خوێندنه‌كه‌یان له‌ باجی ساڵانه‌یان ده‌به‌خشرێن ئه‌گه‌ر له‌و ماوه‌یه‌دا كاری پیشه‌كه‌یان نه‌كه‌ن، ده‌بێ له‌ سه‌ره‌تای ده‌ست پێكردن و كۆتایی هاتنی خوێندنیان، ئاگاداری سه‌ندیكا بكه‌نه‌وه‌.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م:

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: ده‌سته‌ی گشتی بۆی هه‌یه‌ پێشنیازی هه‌مواركردنی خشته‌ی ره‌سمه‌ بڕیار له‌سه‌ر دراوه‌كان بكات.

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م:

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م: ده‌بێ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكاته‌وه‌.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: گشت مافه‌كانی ئه‌و دام و ده‌زگایانه‌ی له‌مه‌و به‌ر به‌ زه‌زاره‌تی كشته‌كاڵ و ئاودێری ناوه‌ندییه‌وه‌ به‌سترابوونه‌وه‌، ده‌بنه‌ مافی وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ و ئاودێری هه‌رێم.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة