المواد القانونية
المادة الثالثة والأربعون المسؤولية عن توفير البيانات يجب على المرسل ومتعهد النقل التعاون في تبادل كافة البيانات والمعلومات والمستندات الخاصة بالبضاعة المنقولة بشكل دقيق وكامل وفي الوقت المناسب تيسيراً لتنفيذ عقد النقل على الوجه الأكمل0
ماددهی دووهم: وهزارهت ئهم كارو ئهركانهی خوارهوه دهگرێته ئهستۆ: یهكهم: بهرجهستهكردنی بهها مرۆڤایهتی یهكانی كار وپشتگیریی وچاودێری كردنی بهو ناوهی كه كۆڵهكهیهكی بنهرهتییه له هێنانهدی ئهو راپهڕینهی كه ههرێم له ههموو مهیدانهكاندا به خۆیهوه دهبینێ. دووهم: كاركردن له پێناوی ئهوهی ههموو كرێكارهكان بیمی كۆمهڵایهتی بیانگرێتهوه و چاودێری كۆمهڵایهتی پێویست بۆ خۆیان وخێزانهكانیان دابین بكرێ. سێیهم: فهراههم كردنی دهرفهتی كاری هاوشان له بهردهم ههر كهسێكی توانای ههبێ، بهو ناوهی كه كار ماف وئهركێكه پێویست دهكات بهشداریی له بنیاتنانی كۆمهڵگاو پهرهپێدانی بكات وكار له پێناوی چارهسهر كردنی دیاردهی بێ كاری بكات. چوارهم: بڵاوكردنهوهی هوشیاریی پیشهیی به جۆرێكی وا پاراستنی مرۆڤ وشوێنی كار وپاراستنی ئامێر دهسته بهربكات و سنوورێك بۆ ڕووداو پێكاوهكانی كاركردن و نهخۆشییهكانی پیشه دابنێ و بهشداریی له ئامادهكردنی كادیری پیشهیی به هاوئاههنگی لهگهلأ وهزارهته پهیوهندیدارهكاندا بكات. پێنجهم: ئهو پهڕی بایهخ بدرێت به پرۆسهی خۆپاراستن له كهتنكردن وچاودێری ئهو خێزانانهش بكرێ كه كێشهی كۆمهڵایهتیان ههیه و دهستیان بگیرێ به جۆرێك كه بكهونه بارێكی گونجاوی وا كه بتوانن بههۆشیاری ودڵسۆزی بهشداریی له بنیاتنانی كۆمهڵگا بكهن وكار له پێناوی نههێشتن وچارهسهركردنی دیاردهی دهرۆزهكردن بكات. شهشهم: گهشه پێدانی كۆمهڵگا بهجۆرێكی وا كه بهشدارییهكی كاریگهر له پرۆسهی گۆڕانكاری یه دیموكراتی یهكان دا بكهن وڕێز له مافهكانی مرۆڤ بگرن له رێگهی گۆڕینی ئهو دیارده كۆمهڵایهتییانهی كه رێگه له پهرهسهندنی كۆمهڵگا دهگرن. حهوتهم: شیاندنی مندالأ وخاوهن پێویستیه تایبهتیهكان له رووی پهروهردهیی وپیشهیی وكۆمهڵایهتییهوه، به جۆرێكی واكه بهشداریی كردنیان له پرۆسهی گهشهسهندن وئاوهدان كردنهوه و نههێشتنی كاریگهریی سایكۆلۆجی وكۆمهڵایهتی دابین بكات،كهڕێ لهو بهشداربوونهیان دهگرن. ههشتهم: گرنگیدان به خێزانی قوربانییانی پرۆسهكانی ئهنفال وكیمیاباران ودابین كردنی چاودێری كۆمهڵایهتی وسایكۆلۆجی پێویست بۆیان، به جۆرێكی وا كه گونجاو بێت لهگهلأ ئهو كارهساتانهی لهسهریان هاتووه وئهمهش به ههماههنگی كردن لهگهلأ لایهنه پهیوهندیدارهكاندا دهبێ. نۆیهم: شیاندنی هاووڵاتییان له ڕووی پیشهیی وكۆمهڵایهتی له رێگهی یارمهتیدانیان بۆ بهرپاكردنی پرۆژهی بهرههمهێنی خێزانییهوه. دهیهم: كاركردن بۆ هوشیار كردنهوهی كۆمهڵگا وبڵاوكردنهوهی پرهنسیپ و بههای باش له رێگهی كردنهوهی خول وسهردانی مهیدانی بۆ خێزان به بهشداریی كردنی هۆیه ههمه جۆرهكانی راگهیاندن. یازدهم: پێشكهش كردنی یارمهتی دارایی پێویست بۆ ئهو دهستكورت و ههژارانهی كه ناتوانن كاربكهن وسهرچاوهی دیكهی ژیانیشیان له بهردهمدانییه. دوازدهم:بهشداریی كردن لهسهر ئاستی عیراق ودهوڵهتان لهو چالاكییانهی كه پهیوهندییان به تایبهتمهندیی یهكانی وهزارهتهوه ههیه. سێزدهم:مۆڵهت پێدانی تایبهتی بهكردنهوهی دایهنگه ودهزگای خێرخوازیی به كهرته جیاوازهكانیهوه وسهر پهرشتی كردنیان به پێی ههلومهرجی تایبهت بهوانهوه. چواردهم:گرنگی دانی پێویست به نهوهی نوێ ووهگهڕ خستنی ههموو تواناكانیان بۆ خزمهت وگهشهپێدانی كۆمهڵگا، ئهمهش به ههماههنگی دهبێ لهگهلأ لایهنه پهیوهندیدارهكاندا. پازدهم: ههماههنگی كردن لهگهلأ رێكخراوهكانی كۆمهڵگای شارستانی كه كاردهكهن بۆ بهدیهێنانی ههمان ئامانجهكانی وهزارهت لهگهلأ بهدوادا چوونی چالاكییهكانی . شازدهم: گرنگی دان به گیراوهكانی ناو دهزگاكانی چاكسازیی كۆمهڵایهتی ودابین كردنی پێویستیهكانیان بۆیان به جۆرێكی وا كه لهگهلأ پێوهره دهوڵهتیهكان ومافی مرۆڤدا بگونجێ وكاریش بۆ شیاندنی بكرێ بۆ تێكهڵاوكردنهوهیان لهگهلأ كۆمهڵگا به هاریكاری كردن لهگهلأ مهڵبهنده پهیوهندیدارهكاندا. حهڤدهم: هاندانی باس ولێكۆڵینهوهی تایبهت له بارهی دیاده كۆمهڵایهتیه جیاجیاكان لهگهلأ لایهنی پهیوهندیدار بدرێت. ههژدهم: دابین كردنی ماڵی حهوانه بۆ ئهو ئافرهتانهی كه ئهمانی كۆمهڵایهتی وخێزانییان لهدهست داوه. نۆزدهم: رێكخستنی پهیوهندیی له نێوان كریكار وخاوهن كارو كاركردن له پێناوی پێشنیازكردنی یاساكاریی پێویست بهوانهوه. بیستهم: كاركردن له پێناوی بنیاتنانی پرۆژهی وهبهرهێنان بۆ گهشهپێدانی داهاتهكانی وهزارهت و بۆ دۆزینهوهی سهرچاوهی خودی بۆ دابین كردنی پارهی پرۆژهكان. بیست ویهكهم: ههماههنگی كردن لهگهلأ زانكۆكان ومهڵبهندهكانی تۆژینهوهی كۆمهڵایهتی به جۆرێكی وا كه ئامانجهكانی وهزارهت بێنێته دی. بیست ودووهم: رێكخستنی بازاڕی كار بهجۆرێكی وا مافی كریكاره خۆجێیهكان دابین بكات وپێشنیازی یاساكاری پێویست بكات بۆ ئهو مهبهسته.
ماددهی پێنجهم : ئهنجومهن سكرتێریكی دهبێ كه خاوهن بروانامهی بهكالۆریۆس له یاسا یان هاوتاكهی بێ و بهلانی كهم (10) ده ساڵ خزمهتی له كاروباری یاسایی و كارگێڕیی دا ههبێ و به سهرۆكهوه دهبهستریتهوهو ئهم كارانه دهكات:ـ یهكهم: رێكخستنی گۆڕینهوهی نووسراوهكان. دووهم: سهرپهرشتی كردنی كاروباری كارگێڕی و دارایی. سێیهم: ئامادهكردنی بهرایی ئهو پرسانهی كه دهخرێنه بهردهم ئهنجومهن.
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه، بۆ مهبهستی ئهم یاسایه ماناكانی بهرامبهریانه: یهكهم: ههرێم : ههرێمی كوردستان- عێراق . دووهم:وهزارهت : وهزارهتی كار وكاروباری كۆمهڵایهتی. سێیهم: وهزیر : وهزیری كار وكاروباری كۆمهڵایهتی. چوارهم: بریكاری وهزارهت : بریكاری وهزارهتی كار وكاروباری كۆمهڵایهتی. پێنجهم: ئهنجومهن: ئهنجومهنی وهزارهتی كار وكاروباری كۆمهڵایهتی.
ماددهی سی و یهك: دهبێ وهزارهته تایبهتمهندهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی شهشهم : ئهنجومهن تایبهتمهند دهبێ به یاسادانان و ڕا دهربڕین و راوێژپیكردن له كاروباره یاسایی و دادوهریهكان له ههرێمدا.
ماددهی دهیهم : یهكهم : نابێ جگه له وهزیری تایبهتمهند یان سهرۆكی لایهنی پهیوهست نهبوو به وهزارهتهوه كێشهكان بخرێنه بهردهمی ئهنجومهنهوه. دووهم : نابێ ئهنجومهن بیروڕاو راوێژكاریی یاسایی سهبارهت بهو كێشانه دهربڕێت كه لهبهردهمی دادگاكاندان یان سهرچاوهیهكی یاساییان ههیه بۆ تانووت لێدان.
ماددهی ههشتهم : ئهنجومهن راوێژی یاسایی پێشكهش دهكات لهو پرسانهی كه لهلایهنی باڵاوه بۆ پرس پێ كردنی دهخرێته بهردهمی.
ماددهی یازدهم : وهزیری داد بۆی ههیه ئهو دۆزانهی پێی باشه بۆ ئهنجومهنی رهوانه بكات بۆ لێكۆڵینهوه و ڕا دهربڕین له سهریان یان و ئامادهكردنی پڕۆژهی یاساكانی كه پێی باشه دهربكرێت.
ماددهی بیست و نۆ: وهزیر بۆی ههیه، سهرباری ئهو دهرماڵهیهی كه دهقهكانیان له رێنمایی وهزارهتی دارایی ئابووریدا هاتووه دهرماڵهی دیكهش بۆ كارمهندانی پزیشكی دادگوزاری ببرێتهوه، به ههودهنگی لهگهڵ ئهو وهزارهتهدا و بهم شێوهیهی خوارهوه: یهكهم: بۆ پزیشكی دادگوزاری، (4000) چوار ههزار دینار دهرماڵهی مانگانه دهبڕدرێتهوه. دووهم: بۆ كارمهندانی تیمارگهی دادگوزاری ئهوانهی كه بهكالۆریۆس یان بڕوانامهی گهورهتریان ههیهو، پزیشك نین (2000) دوو ههزار دینار دهرماڵهی مانگانهیان بۆ دهبڕدرێتهوه. سێیهم: بۆ كارمهندانی كادیری تهندروستی و هونهری له تیمارگه دادگوزارهكاندا ئیش دهكن (1000) ههزار دینار دهرماڵهی مانگانهیان بۆ دهبڕدرێتهوه. چوارهم: بۆ كادیره خزمهتگوزارهكان كهله تیمارگه دادگوزاریهكاندا خزمهت دهكهن (500) پێنج سهد دینار دهرماڵهی مانگانهیان بۆ دهبڕدرێتهوه. پێنجهم: ئهو دهرماڵانهی له چوار بڕگهی سهرهوهدا هاتووه له حوكمهكانی یاسای ژماره (93)ی ساڵی (1967)ی دهرماڵهی فرمانبهرانی دهوڵهت ههڵاوێر دهكرێن (تستثنی).
ماددهی بیست ودووهم : یهكهم :دهستهی سهرۆكایهتی، پرۆژهی یاسا و كێشهكان بۆ دهستهی گشتی دهنێرێ بۆ لێكۆڵینهوهی و جێبهجێ كردنی كاری پێویست له بارهیهوه. دووهم: دهستهی گشتی بهزۆرینهی دهنگی ژمارهی ئهندامی ئاماده بوو بڕیارهكانی دهدات و ئهگهر دهنگهكانیش وهكو یهك بوون ئهو لایهنه پهسند دهكرێ كه سهرۆك دهنگی بۆ داوه.
ماددهی نۆزدهم : دهستهی گشتی له ئهنجومهنی شوورای ههرێم ئهو تایبهتمهندییانه پیاده دهكا كه دادگای پێداچوونهوه (تمیز) به پێی دهقی یاسای دادبینی شارستانی ههیهتی له كاتی تانووت لێدان له بڕیارهكانی دادگای كارگێڕیی.
ماددهی نۆزدهم: بهڕێوهبهری نهخۆشخانه بۆی ههیه ناوه به ناوه مۆڵهت بدات به ههر یهكێك لهو نهخۆشانهی له ڕووی دهروونیهوه سهقامگیرن بۆ بهسهربردنی ماوهیهك له دهرهوهی نهخۆشخانه له (48) چل و ههشت كاتژمێر تێپهڕنهكات له ژێر چاودێریێكی تهواوو به بهڵێننامهی كهسوكاری كهوا دهیگهڕێننهوه ئهگهر ئهم رێكاره ببێته بهشێك له چارهسهركردنی پاڵپشت به راسپاردهی پزیشكی پسپۆڕی چارهسهركار.
ماددهی بیست ویهكهم : یهكهم : دهستهی بهرزهفتكردنی فهرمانبهرانی ههرێم سهیری ئهو نارهزاییانه دهكات كه لهلایهن خاوهن پهیوهندیی له بارهی سزاكانی كهله یاسای بهرزهفتكردنی فهرمانبهرانی دهوڵهتدا هاتوون یاخود ههریاسایهكی تر كهجێی بگرێتهوه. دووهم : بڕیاری دهستهكه له ئهنجامی تانووتهكه دهرچووه بنبڕه. سێیهم : ئهو نارهزاییانهی كه له بڕگهی (یهكهم) ی ئهم ماددهیهدا هاتوون به پێی حوكمهكانی یاسای ئوسوولی دادگایكردنی سزایی سهیر دهكرێن.
ماددهی بیستهم: له حاڵهتی بوونی توانای ژیریی نهخۆش بۆ تێگهیشتن و پێزانینی ئهو رێكارو زانیاریانهی پێشكهشی كراون و گرتنهبهری بڕیارێكی پشتبهستراو بهم پێزانین و گوزارشت لێكردنی به گوزارشتێكی دروست ئهوا پزیشكی دهروونی بهرپرس پابهند دهبێت به پێنهدانی هیچ چارهسهریێك بۆ نهخۆشی چوونهژوورهوهی ئارهزومهندانه بهبێ وهرگرتنی ڕهزامهندی پێشوهختهی بیناكراو لهسهر ویستێكی ئازاد، ههروهها پابهند دهبێت به تۆماركردنی پلانی چارهسهریی پێشنیاركراو، و جێگیركردنی ڕهزامهندی یان ناڕهزامهندی نهخۆش له دۆسیهی پزیشكی تایبهت بهخۆی. وه بهرپرسیارێتی بڕیاردانی توانای ژیریی نهخۆش لهسهر پێدانی یان پێنهدانی ڕهزامهندی راشكاوانه دهكهوێته سهر پزیشكی دهروونی بهرپرس. وه له ههموو حاڵهتێكیشدا ئهندامانی تیمی چارهسهریی پابهند دهبن به تۆماركردنی ههر دهستێوهردانێكی چارهسهریی كهوا ههر كامیان ئهنجامی دهدهن له دۆسیهی نهخۆشهكه.
ماددهی نۆیهم: بهرێوهبهری پهیمانگا به فهرمانی وهزیر دادهمهزرێت، كه یهكێك بێت له وانهی بڕوانامهی پسپۆریان له پزیشكی دادگوزاریدا ههبێ و بۆ ماوەیەکیش لە حەوت ساڵ کەمترنەبێ پیشەکەی بە سەربردبێ یان یەکێک بێت لە پزیشکە دادگوزارییەکان و ماوهیهك ئهم پیشهیهی بهسهر بردبێ له دوازده ساڵ كهمتر نهبێ، باشتریش ئهوهیانه كه بڕوانامهی بهكالۆریۆسی له یاساشدا ههبێ.
ماددهی حهوتهم: یهكهم: ئهنجومهنی پهیمانگا له مانه پێك دههێنرێ: 1-بهڕێوهبهری پهیمانگا- سهرۆكی ئهنجومهنهكهیه. 2-نوێنهرێكی وهزارهتی پێشمهرگه، وهزیری پێشمهرگه، له ناو پزیشكه سهربازیهكاندا ههڵی دهبژێرێ- بە ئهندام. 3-نوێنهرێكی وهزارهتی ناوخۆ، وهزیری ناوخۆ له ناو ئهفسهرهكانی پۆلیسدا ههڵی دهبژێرێ و روتبهكهی له (مقدم) كهمتر نهبێ و بڕوانامهی بهكاۆریۆسی له یاسادا ههبێ ، یان فرمانبهرێكی حقوقی خاوهن شارهزایی و ئهزموون بێت له وهزارهتی ناوخۆ- به ئهندام. 4-نوێنهرێكی ئهنجومهنی فێركردنی باڵا و لێكۆڵینهوهی زانستی لەههرێم، ئهنجومهن له ناو مامۆستایانی ماددهی پزیشكی دادگوزاریی زانكۆكانی ههرێمدا دایدهنێ- به ئهندام 5-دادوهرێك كه له پلهی دووهم كهمتر نهبێ، وهزیری داد دایدهنێ- به ئهندام. 6-موددهعییهكی گشتی كه له پلهی دووهم كهمتر نهبێ، وهزارهتی داد دیدهنێ- به ئهندام. 7-سهرۆكانی بهشهكانی پهیمانگای پزیشكی دادگوزاری- دهبنه ئهندام. 8-سێ پزیشكی دادگوزاری، وهزیر دایانندهنێ- ئه ئهندام. 9-پزیشكێكی پسپۆر، بۆ ماوهی دوو ساڵ- کە یارای تازهكردنهوهشە- وهزیر دایدهنێ- به ئهندام. دووهم: ئهنجومهنی پهیمانگاكه، ههر سێ مانگ جارێك كۆدهبێتهوه.سهرۆكی ئهنجومهنیش بۆی ههیه، كهی پێویست بێت بانگێشتی بكات بۆ كۆبوونهوه، نیصابیش به ئامادهبوونی دوو له سێی ئهندامانی ئهنجومهن دێته جێ و بڕیارهكانیش به زۆرینهی دهنگی ئامادهبووان دهردهچێ وئهگهر دهنگهكانیش هاوتابوون ئهوه، لهو بارهدا دهنگی سهرۆك بۆ كام تایان بووبێ، هی ئهوه. سێیهم: ئهنجومهن بۆی ههیه ههر كهسێكی شارهزا و پسپۆر، به باشی بزانێ، بانگی بكات بۆ كۆبوونهوهكه، بهڵام مافی دهنگدانیان نابێت.
ماددەی یەكەم: بریاری ژمارە (211)ی ساڵی (1984)ی ئەنجومەنی سەركردایەتی شۆرش لە كار دەخرێ.
ماددهی سی و دوو: 1. ههیئهكه سهرۆكێكی دهبێت خاوهن بڕوانامهی دكتۆراو، مهرتهبه زانستییهكهشی له ئوستادی یاریدهدهر كهمتر نییهو خزمهتی زانكۆییشی له (10) ده سالأ كهمتر نییه: لهسهر پێشنیازی وهزیر و به بڕیاری سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیران به پلهی تایبهت دادهمهزرێ. 2. سهرۆكی ههیئه باربوَى بوَدةكريَت لةلايةن ههڵگرانی بڕوانامه باڵاكانةوة. 3. سهرۆكی ههیئه بۆ كاروباری ههیئهكه سهڵاحییاتی سهرۆكی زانكۆی ههیه كه دهقهكانیان له ماددهی (16)ی ئهم یاسایهدا هاتووه، بۆیشی ههیه ههندێ له سهڵاحییاتی خۆی بدات به عهمیدی پهیمانگهكان یان بهههر كهسێ كه خۆی به لهباری بزانێ.
دووەم: پێویستە ئەنجومەنی وەزیران و لایەنی پەیوەندیدار ئەم بڕیارە جێبەجێ بكەن.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة