أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ههر پێشمهرگهیێ پلهی زهبوونیی گهیشتبێته (100%) یان ئهندامێكی لهشی (وهك ئهوهی لهبڕگهی دووهمی ماددهی یهكهمدا هاتووه) له دهست دابێ، مووچهیهكی خانهنشینی بۆ دهبڕدرێتهوه، به قهدهر سهرجهمی ئهو مووچه و دهرماڵهیه بێت كه مانگانه له كاتی خزمهتا وهریدهگرت.
ماددهی سێزدهم
ماددهی سێزدهم: یهكهم: لیژنهی لق له سهرۆك و دوو ئهندامی ئهسڵی وئهندامێكی یهدهگ پێك دێت، له لایهن ئهندامانی لقهكهوه ههڵدهبژێردرێن. دووهم: لق، بۆ وهدیهێنانی ئهو ئامانجانهی یهكێتی تێدهكۆشێ كه لهم یاسایهدا دهقهكانیان هاتووهو، لیژنهی لق، ساڵانه ڕاپۆرتێك لهبارهی ئیش وكاری لقهكهوه پێشكهش به ئهنجومهن دهكات.
ماددهی بیستهم
ماددهی بیستهم: پێویسته له سهر وهزیره پێوهندیدارهكان، فهرمانهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: ماددهی بیست ویهك ههمواردهكرێ وبهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: پێكهاتهكانی ناوهندی وهزارهت پێك دێت له: 1. نوسینگهی وهزیر. 2. نوسینگهی بریكاری وهزارهت. 3. بهرێوهبهرایهتی گشتی دیوان. 4. بهرێوهبهرایهتی گشتی بهرنامهكان وشێوازهكانی فێركاری وچاپهمهنیهكان. 5. بهرێوهبهرایهتی گشتی چاڵاكی وهرزش وهونهر. 6. بهرێوهبهرایهتی گشتی باخچهی ساوایان وخوێندنی سهرهتایی. 7. بهرێوهبهرایهتی گشتی ڕاستكردنهوهو تاقیكردنهوهو بڕوانامهكان. 8. بهرێوهبهرایهتی گشتی فێركردنی دواناوهندی وپیشهیییهكان. 9. بهرێوهبهرایهتی گشتی پلان دانانی پهروهردهیی. 10. بهرێوهبهرایهتی گشتی فێركردنی توركمانی. 11. بهرێوهبهرایهتی گشتی فێركدنی سریانی. 12. بهرێوهبهرایهتی گشتی پهیمانگهكان ومهشقكردن. 13. بهرێوهبهرایهتی گشتی سهرپهرشتكردنی پهروهردهیی. 14. بهرێوهبهرایهتی گشتی بینایه وكارگهكان.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: ئهم ههیئهته بوجهی تایبهت به خۆی ههیه.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ههیئهتێ بۆ ئاسایشی ههرێم بهناوی (ههیئهی گشتیی ئاسایشی ههرێمی كوردستانی – عێراق)ەوه دادهمهزرێ، شهخسییهتی مهعنهوی و سهربهخۆیی دارایی و ئیداریی خۆی دهبێ.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: وهزیری تهندروستی بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ پێك هێنانی دهستهیهكی ئامادهكردن تاكاتی ههڵبژاردن دهستهی بهرێوهبهر پێك بێنێ.
ماددهی سی و سێ
ماددهی سی و سێ: له حاڵهتی خهرج نهكردنی پشتیوانهی تهرخانكراو بۆ پڕۆژهكانی وهبهرهێنان له كۆتایی ساڵی داراییدا، ئهوهی لێی ماوهتهوه له حیسابێكی تایبهت به ناوی (حیسابی جێبهجێ كردنی پڕۆژه بهردهوامهكان) دادهنرێت.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: ئهگهر ماڵه دهست بهسهرداگیراوهكه خانووبهره بووبێ و به (تجاوز) لهسهر زهوی وزارێك كرابێ كه موڵكی دهوڵهت یا شارهوانی بووبێ و لهكاتی دروستكردنیدا یا دواتر بهربهموڵك كردن كهوتبێ و خاوهنه ئهسڵیهكهی مهرجهكانی به موڵك كردنی تێدا بن یاكهلاوهی تری لهو بابهته له ناوچهكهدا كرابن به موڵكی ئهوانهی وهك ئهون ئهوا ئهو ڕووپێو (مساحه)یهی (تجاوز)ی كراوهته سهر له سنووری ئهو ڕووپێوهی ماوهی بهموڵككردنی زهوی و زارهكانی میری و شارهوانی دهكرێته موڵكی خاوهنهكهی بهمهرجێك ئهم خاوهنه ئهسڵیهكهی خانووبهرهكه ئهو پارهی به موڵك كردنه بدا بهلایهنی پهیوهندار كه ئهوانهی وهك ئهون داویانه.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: ئهگهر ماڵه دهست بهسهرداگیراكه كهوته دهست كهسانی تر پێش دهست بهسهر داگرتنهكهی به پێی بهڵێنێكی نووسراو لهلایهن كهس وكاری خاوهنه ئهسڵیهكهوه و به ئاگاداریی ئهو خاوهنه لهوكارهی بهڵێندهرهكه وپلهی خزمایهتی یهكهش نیاز پاكی ئهو كهسانهی تر رابگهیهنێ (تصرف) كردنی كڕیارهكه به ماڵهكه به حوكمی (تصرف) كردن به ئیدیعای هۆی شهرعی دادهنرێ وحوكمی مادده (1120)ی یاسای شارستانی عیراقی بهسهردا جێ بهجێ دهكرێ و نرخی زهوی و بیناكه به پێی ڕۆژی 31/12/1990 دهكرێته بنچینه بۆ قهبڵاندن.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم دهستهواژانهی خوارهوه له یاسایهدا ماناكانی بهرامبهریانه: ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق. وهزارهت: وهزارتی ناوخۆ. وهزیر: وهزیری ناوخۆ. ریكخراو: ههر ریكخراوێكی كوردسانیی غهیره حكومییه كه بهرژهوهندی گشتی بههانا چوون و ئاوهدانكردنهوه و بزاڤی مرۆڤایهتی له خۆ گرتبێ.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: 1-رێكخراو دهستهیهكی سهربهخۆی غهیره حكومییه، له چهند كهسانێكی تهبیعی پێك هاتووه وبۆ وهدیهانێنی ئامانجهكانی خۆی له بواری به هاناچوون و ئاوهدانكردنهوه و بزاڤی مرۆڤایهتیی له ههرێمدا دادهمهزرێ. 2-ئهم رێكخراوه خاوهن شهخسییهتی مهعنهویی خۆیهتی و بۆی ههیه له پێناو وهدیهاێننی ئهو ئامانجانهی دهقهكانیان لهم یاسایهدا هاتووه موڵكایهتیی موڵك و ماڵی دهسههڵنهگر و دەسهەڵگر(الاموال المنقوله وغیر المنقوله)ی ببێ. 3-ئهم رێكخراوه دهشێ، دوای وهرگرتنی رهزامهندی وهزیر، چالاكیی مرۆڤایهتی خۆی له دهرهوهی ههرێمیشدا پیاده بكا. 4-ئهم ریكخراوه بۆ وهدیهانینی ئامانجهكانی خۆی نهبێ ههوڵی وهدهست هانینی هیچ سوود و قازانجێكی ماددی نادات.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ئهو كهسهی كه لهبهر دهم دادگاكان و لایهنه رهسمی و نارهسمییهكاندا دهبێ به نوێنهری رێكخراوهكه تهنیا سهرۆكی رێكخراوهكه خۆیهتی یان ئهو كهسهیه كه سهرۆكهكه ئهو نوێنهرایهتییهی پێ دهسپێرێ.
ماددهی پازدهم
ماددهی پازدهم: بڕی (200) دوو سهد ملیار دینار بۆ پشتیوانی كردنی حیزبهكان و پرۆژهی رێكخراوه ناحكومییهكان تهرخان دهكرێت و خهرج كردنی ئهو بڕه تهرخان كراوهش به رێكاری كاتی له لایهن وهزارهتی دارایی و ئابوورییهوه دهبێت، به مهرجێك ئهو بڕه پارانهی له لایهن حیزب و رێكخراوهكانی ناحكومییهوه له ساڵی 2010دا وهرگیراون پاكتاو (تسویه) بكرێن، ئهوهشی له ساڵی 2011دا وهردهگیرێت به گوێرهی یاسای رێكخراوه ناحكومییهكان ژماره (1)ی ساڵی 2011 و یاسای پاڵپشتی حیزبهكان ههر كاتێ پهرلهمانی ههرێمی كوردستان پهسندی كرد.
ماددهی سیازده
ماددهی سیازده: دهستهواژهی (وهزارهتی تهندروستی و كارو كاروباری كۆمهڵایهتی) لهههر جێگایهكی یاسای ژماره (1)ی ساڵی (1993)و یاساگهلی دیكهدا هاتبێ، دهستهواژهی (وهزارهتی تهندروستی) جێگای دهگرێتهوه.
مادده پێنجهم
مادده پێنجهم: یهكهم: ههموو داهاتی ئهو فهرمانگانهی كه له ناوهندهوه پارهیان پێ دهدرێت، به داهاتی كۆتایی بۆ گهنجینهی گشتی تۆمار دهكرێت. دووهم: بهدهر له حوكمی بڕگهی (یهكهم)ی سهرهوه، لهسهر وهزیری دارایی و ئابوورییه: 1- زیاد كردنی بڕی داهاتهكانی مانگانه كه وهزارهتی تهندروستی به ههموو فهرمانگهكانییهوه وهدی دههێنێت، بۆ سهر بودجهی ئهو وهزارهته، به مهبهستی كڕینی داودهرمان و وه هانا هاتنی خهرجییهكان به ههموو جۆرهكانیهوه به گوێرهی خواستی وهزارهت كه خشتهی داهاتی وهدهست هاتووی كردهنی لهگهڵدا بێت. 2- زیاد كردنی بڕی داهاتی مانگانه كه وهزارهتی كارهبای به ههموو فهرمانگهكانییهوه وهدی دههێنێت، بۆ سهر بودجهی وهزارهت، بۆ مهبهستهكانی پهرهپێدان و باشتر كردنی تۆڕهكانی كارهبا به گوێڕهی خواستی وهزارهت، كه خشتهی وهدهست هاتووی كردهیی لهگهڵدا بێت.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: بنهچهی ماددهی پێنجهمی یاسایهكه دهبێته بڕگهی (دووهم)ی و سێ بڕگهشی بهڕێزبهندی (یهكهم) و (سێیهم) و (چوارهم)ی بهم جۆره دادێ دهخرێته سهر: یهكهم: حكومهتی ههرێمی كوردستان-عێراق ساڵانه بڕه پارهیهك له چوارچێوهی بودجهی گشتیی ههرێمدا تهرخان دهكات بۆ دابین كردنی یهكهی نیشتهجێ بوون به مهبهستی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه. سێیهم: سندووقێك بهناوی (سندووقی نیشتهجێ بوون) له وهزارهتی ئاوهدان كردنهوه و نیشتهجێ بووندا دادمهزرێت و ساڵانهش ئهو بڕه پارهیهی دهخرێته ناوهوه كه له چوارچێوهی بودجهی گشتیی ههرێمدا تهرخان دهكرێت بۆ درێژهدان به بنیاتنانی یهكهی نیشتهجێ بوون و خاوهن كهسایهتیی مهعنهوییه و به پهیڕهوێك ئهنجومهنی كارگێڕی و سهرۆكایهتییهكهی و چۆنیهتی دهركردنی بڕیارهكانی دیاری دهكرێن. چوارهم: ئهو بڕه پارانهی به گوێرهی ئهوهی له ماددهی (چوارهم / دووهم) لهم یاسایهدا هاتووه، دهخرێنه سندووقهكهوه.
ماددهی دوازدهم:
ماددهی دوازدهم: بهدهر له حوكمهكانی ماددهی ههشتهمی ئهم یاسایه، ههر كهسێك له ههرێمدا مافی ههیه ههر كارێكی بیانی بڵاوكراوه به شێوهیهكی چاپكراو یان ههر شێوهیهكی تر، وهربگێرێت و ئهم وهرگێڕانهش بڵاوبكاتهوه، ئهگهر یهك ساڵ بهسهر رێكهوتی یهكهم بڵاوكردنهوهی ئهم كاره بیانیه بهسهرچووبێت، و هیچ وهرگێڕانێكی ئهم كاره له لایهن خاوهنی مافی وهرگێران یان به ڕهزامهندی ئهو، له ههرێمدا بڵاونهكرابێتهوه، یان له حاڵهتی نهمانی چاپه وهرگێڕدراوهكاندا.
ماددهی یازده:
ماددهی یازده: دارایی ریكخراوهكه له مانهی خوارهوه پێك دێ: 1-ئهو بهش و پشكهی كه ئهندامهكان دهیدهنێ. 2-ئهو دهسنگه و بهخشش و خهڵات و پیتاك و دارایی و وهقف و وهسیهتهی كه تاكه تاکەی خهڵك و لایهنی دیكه دهیدهنێ. 3-ئهو داهاتانهی كه رێكخراوهكه به بزاڤ و چالاكی خۆی و وهبهرهێنانی دارایی خۆی دهستی دهكهوێ.
ماددهی دوازده:
ماددهی دوازده: ریكخراوهكه بۆی ههیه لهگهڵ رێكخراوه بیانیهكاندا گرێ بهستی بكات یان كۆمهك و پیتاكی ماددهی و مهعنهوی له ههندهرانهوه وهربگرێ، لهم بارهدا پێویسته وهزارهتی ناوخۆ و وهزارهتی یارمهتی مرۆڤایهتی و هاوكاری ئاگادار بكات.