أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی شازدهم
ماددهی شازدهم: كولێج یان پهیمانگا ئهنجومهنێكی دهبێ و ئهویش دهستهی زانستی و كارگێڕی و داراییهكهیهتی و لهمانه پێكدێ: یهكهم: ڕاگر: سهرۆكه. دووهم: سهرۆكهكانی بهشهكان یان لقه زانستیهكان : ئهندامن. سێیهم : یاریدهدهری راگر: ئهندامه. چوارهم : نوێنهری ئهوانهی دهرس دهڵێنهوه له كۆلیج یان پهیمانگا و به پایهیهكی زانستی كه له مامۆستا(مدرس) كهمتر نهبێ، دهستهی دهرس گوتنهوه بۆ ماوهیهك ههڵیدهبژێرێ كه له دوو ساڵ زیاتر نهبێ: ئهندامه . پێنجهم : ئهنجومهنی كۆلێج یان پهیمانگا بۆی ههیه ئهندامێكی تر له یهك له وهزارهته پهیوهندیدارهكان به ههمان پسپۆری بۆ خۆی و زیاد بكات. شهشهم : نوێنهری قوتابییان بۆ كاروبارێك كه پهیوهندیی پێیانهوه ههبێ ئامادهی ئهنجومهنی كولێج یا پهیمانگا دهبێ.
ماددهی پازدهم
ماددهی پازدهم: راگر ئهم ئهرك و دهستهڵاتانهی خوارهوه دهگرێته ئهستۆ: یهكهم : تایبهتمهندییه زانستیهكان: 1. بهدواداچوونی رێكخستنی خوێندنی بهرایی و باڵا و كاركردن له پێناوی بههێزكردنی بارودۆخی پهروهردهیی وزانستی دا. 2. پهسندكردنی راسپاردهی ئهنجومهنی بهش ولقهكان. 3. رهزامهندی دهربڕین لهسهر دابهش كردنی بابهتهكانی خوێندن و یهكهكانی وهرزی بهسهر ئهندامانی دهسته دهرس گوتنهوه و وانه بێژان (محاچرین) و دامهزراندنی لیژنهكانی گفتوگۆكردنی نامهكان و دیاری كردنی كاتهكانیان. 4. پیادهكردنی ئهو یاسا و پێڕهو و رێنماییانی كه لهبارهی رێكخستنی كاروباری زانستی و پهروهردهیی و بڕیارهكانی لایهنه باڵاكانهوه دهرچوون. دووهم : تایبهتمهندییه كارگیڕیی و داراییهكان: 1. پیادهكردنی ئهو یاسا و پێڕهو و رێنماییانهی به كاروباری كاگێڕیی و داراییهوه پهیوهستن. 2. رهزامهندیی دهربڕین لهسهر راسپاردهی ئهو لیژنانهی كه له كۆلێج و پهیمانگاكان پێكهاتوون. 3. تۆماركردنی قوتابییان بۆ خوێندنی بهرایی و باڵا. 4. رهزامهندیی دهربرین لهسهر كڕینی كهل وپهلهكانی تاقیگه و پێداویستیهكانی دیكه له گۆڤار وكتێب وهاوردنیان. 5. رهزامهندیی دهربڕین لهسهر خهرجكردنی پاداشت بۆ ئهوانهی له دهرهوهی زانكۆن، لهبارهی مهشق و دهرس گرتنهوه و سهرپهرشتی كردنی نامهكان و بهشداری كردن له لیژنهی ئهزموونهكانی گشتگر و لیژنهكانی گفتوگۆكردن به پێی یاسا بهركارهكان. 6. راسپێری بۆ گۆڕینی ناونیشانی تهكنیكاران و كارگێڕان له چوارچێوهی میلاكی كۆلیج یان پهیمانگا به گوێرهی حوكمهكانی یاسا و پێرهو و رێنماییهكان. 7. راسپێری بۆ گواستنهوهی كارمهندان له تهكنیكاران و كار گێڕان و دابهشكردنیان به سهر كۆلێج و پهیمانگا وفهرمانگهكانی زانكۆدا. سێیهم : راگر بۆی ههیه ههندێ له دهستهڵاتهكانی زانستی و كارگێڕیی و دارایی خۆی به سهرۆكی بهشهكان و یاریدهدهرانی بسپێرێ.
ماددهی چواردهم
ماددهی چواردهم : راگری كولێج یا پهیمانگا:ـ یهكهم: ئهوهی به ڕاگری كۆلێژ دادهمهزرێ دهبێ خاوهنی بڕوانامهی دوكتۆرا بێ و بهلانی كهم به پایهی پروفیسۆری یاریدهدهر بێ و خزمهتی زانكۆیی له (10) ده سالأ كهمتر نهبێت و به پلهی بهڕێوهبهری گشتی بۆ ماوهی چوار سالأ و لهسهر پێشنیازی سهرۆكی زانكۆوه دادهمهزرێ. دووهم: ئهوهی به راگری پهیمانگا دادهمهزرێ دهبێ بهلانی كهم بڕوانامهی ماستهری ههبێ به پلهی مامۆستا (مدرس) بێ و خزمهتی زانكۆیی له (10) سالأ كهمتر نهبێ و به پلهی بهڕێوهبهری گشتی بۆ ماوهی چوار و لهسهر پێشنیازی سهرۆكی زانكۆ دادهمهزرێ. سێیهم: ڕاگر، یارمهتیدهرێكی بۆ كاروباری كاگێڕیی و قوتابیان دهبێ، به مهرجێك دهبێ به پلهیهكی زانستی بێ له مامۆستا (مدرس) كهمتر نهبێ و بهبڕیاری سهرۆكی دهسته و لهسهر راسپاردهی ڕاگر دادهمهزرێ و دهشكرێ ههر كاتی پێویستی كرد یارمهتیدهرێكی دیكهی بۆ زیاد بكرێ.
ماددهی پازدهههم
ماددهی پازدهههم: نهقیب ئهم دهسهڵاتانه دهگێڕێ: 1/سهرۆكایهتیی كۆبوونهوهكانی ههیئهی گشتی وئهنجومهنی سهندیكا دهكا. 2/نوێنهرایهیی سهندیكا له ههر موعامهلهیهكدا كهوتبێته لای مهرجهعهكانی دادگایی و ئیداری و ههیئهتە رهسمی و نیمچه رهسمیيهكان و ئههلییهكان، ههروهها نوێنهری سهندیكا بۆ كۆنگرهكان و تهسدیقكردنی موعامهله و بهڵگهنامهگهلی سهر به سهندیكایش دهشتوانێ ههندێ لهو دهسهڵاتانهی خۆی بدات بهههر ئهندامێكی ئهنجومهن كه خۆی بیهوێ.
ماددهی حهڤدهههم
ماددهی حهڤدهههم: 1/ئهنجومهن، به دهنگدانی نهێنی، له یهكهم كۆبوونهوهی دوای ههڵبژاردندا نوێنهرێ بۆ نهقیب و،سكرتێرێك وئەميندارێكی سنوق (خەزنەدار) لە ناو ئەندامانی خۆيدا هەڵدەبژێرێ و، دەسەڵاتی هەر يەكەشيان پێڕۆی ناوخۆ دياری دەكا. 2/ ئەنجومەن كۆبوونەوە ئاساييەكانی خۆی، لە كەمی، مانگی جارێ سازدەدا، هەروەها دەشێ، لەسەر داواكردنی نەقيب، یا داواكاریی سێیهكی ئهندامان، دانیشتنی ناوهخت (استثنائی)یش ساز بدا.
ماددهی نۆزدهههم
ماددهی نۆزدهههم: ههر ئهندامێكی ئهنجومهن ئهگهر هات و له ساڵێكدا به پێ مهعزهرهتی ماقوڵ، له سێ دانیشتنی بانهوبان یهكدا ئامادهنهبێ، یان له پێنج دانیشتنی جیا بهجیادا ئاماده نهبێ، ئهوه, وهها له قهڵهم دهدرێ كه دهستی لهكاركێشاوهتهوه.
ماددهی بیستهم
ماددهی بیستهم: ئهنجومەن، ئهم كاره تایبهت بە خۆیانهی خۆی ههڵدهسووڕێنێ: 1/بۆ هێنانه دیی ئامانجهكانی سهندیكا ههوڵ دهدا. 2/پێشنیار بۆ ههمواركردنی یاسای سهندیكاكه پێشكهش دهكا. 3/بڕیارهكانی ههیئهی گشتی دهخاتهكار. 4/خزمهتگوزارهكانی سهندیكا دادهمهزرێنێ و مووچه و تهرقیهیان دیار دهكا. 5/سهیری داواكارییهكانی له سهندیكادا خۆنوسین (الانتماء الی النقابه) دهكا و، وهرگرتنی ئهندامانیش ئیقرار دهكا. 6/له حاڵهتێكدا، نهقیب، نوێنهرایهتیی سهندیكا، له لیژنه رهسمیيهكان و هی دی دا نهكا، ئهوه لهو بارهدا، ئهنجومهن كهسێكی دیكەی بۆ دادهنێ. 7/ههر مهسهله و شكاتێكی له لیژنه تایبهتكارهكانهوه بۆ بێت ههواڵهیان دهكا. 8/دهربارەی یاساكاری و پلان دانان و بهرنامهی ئیداری له ههرێمدا، له رێگهی پێشكهشكردنی پێشنیارهوه بهشداری دهكا. 9/بۆ وهدیهانينی مهبهستهكانی ئهم یاسایه, لیژنهگهلی فهرعی پێك دههێنێ. 10/بوجه تهیار و ئامادە دهكا و ژمێركارێكی یاسايیش بۆ تهدقیقكردنی سهر حساب دادهمهزرێنێ. 11/له چوارچێوهی نیاز و مهبهستی سهندیكاكهدا، بهموڵك كردنی دارایی و زهوی وزارو، قبوڵكردنی بهخشش (هبات) و دهسنگه (المنح) و شهرتوشرووتی قهرزدان و پێشكهش كردنی كۆمهكی دارایی، ههمووی ئیقرار دهكا. 12/بۆ ههڵبژاردن ئامادهكاريی پێویست بهجێ دێنێ. 13/سهیری داواكاریی دهست لهكار ههڵگرتنی نهقیب و، نوێنهری نهقیب و، ههر ئهندامێكی دیكهی ئهنجومهن دەكا و دهیبڕێتهوه، به مهرجێ، له یهكهم كۆبوونهوهی ههیئهی گشتێدا بخرێته بهردهمی. 14/به پێی یاسای كۆمهڵهكان (الجمعیات)، یانهكانی سهندیكا دادهمهزرێنێ و بهڕێوهیان دهبا. 15/ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی به نهقیب یا به سهرۆكانی لقهكانی دهدات. 16/ بهرهزامهندی لایهنه پهیوهندیدارهكان بهخشش لهلایهنه بیانییهكان قبوڵ دهكا.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: 1-فێركردن له پلهكانی سهرهتایی و ئامادهیی بهجۆره جیاوازهكانیهوه له قوتابخانه رهسمییهكاناد به خۆرایین، ههر هكو پهیمانگا و ئهو مهلبهنده رهسمیانهش كه له ماددهی دوازده ئهم یاسایهدا هاتووه. 2-فێركردن له پلهی خوێندنی سهرهتاییدا ئیلزامییه.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: ئهو یاسا و رێنمایی و پهیرهوانهی تایبهتن به رۆشنبیری و هونهر و وهرزش لاوانهوه له حكومهتی ناوهندی یهوه دهرچوون، وهها دادهنرێن كه له كارپێكردنی دهبن تا وهختی دهركردنی ئهوانهی جێگهی دهگرنهوه یا ههڵدهوهشێندرێنهوه بهمهرجێ لهگهڵ ئاوانتهكانی گهلی كوردستان و حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك نهبن.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: دهبێ وهزیره پهیوهندارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێ بهجێ بكهن.
مادهی دهیهم
مادهی دهیهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی رهسمیدا كاری پێ دهكرێ.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: له ههرێمی كوردستانی عێراق كۆرێك به ناوی (كۆری زانیاری كوردستانی عێراق) دادهمهزرێ و به ئهنجومهنی وهزیرانهوه پهیوهست دهكرێ.
ماددهی سێزدهم
ماددهی سێزدهم : ئهنجومهنی زانكۆ ئهم تایبهتمهندییانه دهگرێته ئهستۆ: یهكهم: پسپۆڕییه زانستیهكان: 1ـ ئامادهكردن و جێبهجێ كردنی پلانهكانی وهرگرتن بۆ خوێندنی بهرایی له كۆلێجهكان و ئامادهكردنی پلانی وهرگرتن بۆ خوێندنی باڵا. 2ـ بڕیاردان لهسهر پلانهكانی توێژینهوهی زانستی كۆلێج و سهنتهره زانستییهكانی پهیوهست پێیهوه. 3ـ بڕیاردان لهسهر پلانێك بۆ فهراههمكردنی پێداویستیهكانی خوێندن. 4. بڕیاردان لهسهر پلانی كردنهوهی بهش ولقهكانی سهنتهری زانستی. 5. بڕیاردان لهسهر پلانی خوێندنی باڵا. 6. بهخشینی پلهی زانستی به ئهندامانی دهستهی دهرس گرتنهوه. 7. بهدواداچوونی بهرنامهكانی خوێندن. 8. پێشنیازكردنی بهرنامهی خوێندن و گۆڕانكاریی كردن تێیدا بۆ پتهوكردنی باری زانستی و پێشكهش كردنی به وهزارهت بۆ بڕیاردان لهسهری. 9. وهستاندنی خوێندن به یهكجاری یان بهشێكی بۆ ماوهیهك له 6 رۆژ زیاتر نهبێ. 10. دانانی میكانیزمێك بۆ جێبهجێ كردنی پلانی وهزارهت و ستراتیجیهتهكهی. 11. ههڵسهنگاندنی كار و باشیی دهزگاكانی. 12. پێدانی بڕوانامهی زانستی. دووهم: تایبهتمهندییه كارگێڕییهكان: 1. بڕیاردان لهسهر پڵانهكانی پهیوهندییه رۆشنبیرییه دوو قۆڵیهكان لهگهلأ زانكۆ و دهزگا زانستیهكانی كه له دهرهوهی ههرێمن و جێبهجێ كردنیان. 2. جێبهجێ كردنی پلانی ئامادهكردنی میلاكی زانستی و هونهری وكارگێریی كۆلێج و سهنتهره زانستییهكان. 3. دامهزراندنی مامۆستای وانه بێژو هونهریی وكارگیریی به پێی میلاك و بوونی پله. سێیهم: تایبهتمهندییه داراییهكان: 1. ئامادهكردنی پلانی بودجهی ساڵانه وپلانی وهبهرهێنان. 2. پهسندكردنی بڕیاری لیژنه تایبهتهكان به كوژاندنهوهو نرخدانان و بهكرێگرتن وفروشتنی ئهموالی گوێزراوه و نه گوێزراوهی زانكۆ. 3. بڕیاردان لهسهر ژمێریاریی كۆتایی. چوارهم: ئهنجومهن بۆی ههیه ههندێ له دهستهڵاتهكانی بداته سهرۆكی زانكۆ.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: 1. به پێی ئهم یاسایه سهندیكایهك دادهمهزرێندرێ به ناوی سهندیكای دهرمانسازی له ههرێمدا و كهسایهتیهكی مهعنهوی و سهربهخۆی دارایی و بهرێوهبردنی دهبێ، بارهگاكهشی له پایتهختی ههرێم دهبێ و بۆی ههیه لق له ناوهندی پارێزگاكانی ههرێمدا بكاتهوه. 2. سهندیكا لهسهر داواكاریهك پێك دههیێنرێ، كه ئهوانهی پێشكهشی دهكهن به لایهنی پسپۆر، له (15) كهس كهمتر نهبن و، له حهوت ساڵیش كهمتر نهبێ دهستیان دانبێته ئهو پیشهیه و، به دهستهی ئامادهكار دادهنرێن بۆ بهرێوهبردنی كارهكانی سهندیكا تاكو ههڵبژاردن ئهنجام دهدرێ.
ماددهی دوازدهم
ماددهی دوازدهم : زانكۆ ئهنجومهنێكی دهبێ كه دهستهی زانستی و كارگێریی باڵایهتێیدا و لهمانه پێكدێ: یهكهم : سهرۆكی زانكۆ سهرۆكه. دووهم : یاریدهدهرهكانی سهرۆكی زانكۆ ئهندامن. سێیهم : ڕاگرهكان ئهندامن. چوارهم : ئهندامێك له دهستهی دهرس گوتنهوهی زانكۆ و له غهیری كارگێرییهكان و به پایهیهكی زانستی له مامۆستا كهمتر نهبێ و له لایهنیهوه بۆ ماوهیهك ههڵدهبژێردری كه له دوو سالأ كهمتر نهبێ ئهندام. پێنجهم : بهڕێوهبهری سهنتهری توێژینهوهی زانستی ئهندام. شهشهم : نوێنهرێك له ههر وهزارهتێك له وهزارهته پهیوهندیدارهكان دهخرێته سهر ئهنجومهنی خوێندنی تهكنیكی لهوانهی كه بهلانی كهم له ئاستی بهڕێوهبهری گشتی بن و له ههڵبژاردنیاندا شارهزایی وپسپۆڕیی رهچاو دهكرێ و ئهندامهتیان بۆ ماوهی دوو ساڵه و قابیلی نوێكردنهوهیه. حهوتهم: نوێنهری قوتابیان لهسهر ئهو كاروبارانهی پهیوهندی پێیانهوه ههیه، ئامادهی ئهنجومهنی زانكۆ دهبێ.
ماددهی سی:
ماددهی سی: كار به هیچ دهقێك ناكرێ لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا هاودژ بێ.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: یهكهم: رهسمی چوونه ناو سهندیكا (200) دوو سهد دیناره و رهسمی بهشداربوونی ساڵانه (100) سهد دیناره. دووهم: رهسمی مۆڵهتدانی دهرمانخانه (بهرپرسیاریهتی + ئیمتیاز) (250) دوو سهد و پهنجا دیناره نیوهی دهوام ساڵانه. سێیهم: رهسمی مۆڵهتهدانی كردنهوهی دهرمانخانه (بهرپرسیاریهتی + ئیمتیاز) بۆ خانهنشیان (500) پێنج سهد دینار دهوامی تهواو ساڵانه. چوارهم: رهسمی مۆڵهتدانی كۆگای دهرمانی ئههلی (بهرپرسیاریهتی + ئیمتیاز) (1000) ههزار دینار.
ماددهی بیست و ههشتهم:
ماددهی بیست و ههشتهم: دهرمانساز بۆی ههیه دوای وهرگرتنی مۆڵهت له سهندیكا، شیكردنهوهی دهرمانسازی و كیمیاوی و (نهخۆشی- كیمیاوی) له باتی دهرمانسازی بكا، دوای تهواوكردنی خولێكی تاقیگهیی كه له لایهن وهزارهتی تهندروستییهوه مۆلهتی پێ درا بێت.
ماددهی بیست و حهوتهم:
ماددهی بیست و حهوتهم: میراتگرانی دهرمانساز خاوهنی مۆڵهتی دهرمانهكه بۆیان ههیه له مێژووی مردنی دهرمانسازهوه بۆ ماوهی پێنج ساڵ سوود له مۆڵهتهكه وهربگرن دوای دامهزراندنی بهرێوهبهرێك بۆ دهرمانخانهكه.
ماددهی بیست و چوار:
ماددهی بیست و چوار: بهشی زانستی: بریتیه له یهكهی زانستی و به بناغهی فێركردنی باڵا دادهنرێ و ئهنجومهنێكی ههیه پێك دێت له: 1- سهرۆكی بهش: لهسهر پێشنیازی عهمیدی كۆلێژ به بڕیاری سهرۆكی زانكۆ دادهمهزرێ بهمهرجێ مهرتهبهی زانستی له ئوستادی یاریدهدهر كهمتر نهبێ. سهرۆكی بهش كاروباری ئیداری بهشهكه دهگێڕێ. 2- ژمارهیێ له ئهندامانی ههیئهی تهدریسی له (14) چوارده ئهندام زیاتر نهبن و له (8) ههشت ئهندامیش كهمتر نهبن، بهمهرجێ مهرتهبهی مودهڕیس یان بهرزتریان ههبێ، جا ئهگهر هات و ژمارهی پێویست فهراههم نهبوو، ئهوه، لهوبارهدا دهشێ ههندێكیان مهرتهبهی مودهڕیسی یاریدهدهریان ههبێ بهپێی ئهقدهمییهت. 3- ئهنجومهن ئهم ئیشه تایبهتانه ههڵدهسووڕێنێ: أ- گفتوگۆ لهسهر بهرنامهگهلی خوێندن و تاكهتاكهی بهرنامهكهو كتێبهكانی خوێندن دهكاو پێشنیازی ههمواركردنیان یان گۆڕینیان دهكا، ئهوهش لهبهر ڕۆشنایی راسپاردهكانی ئهندامانی ههیئهی تهدریسی. ب- پێشنیازكردنی پێداویستهكانی بهش له ئهندامانی ههیئهی تهدریسی و هونهرییهكان، ههروهها بانگهێشتی ئوستاده میوانهكان. ج- ئیقراركردنی بةرنامةگەلى لێكۆڵینهوه زانستییهكان كه لهلایهن ئهندامانی بهشهوه پێشكهش كراون، ههروهها پێشنیازكردنی رێگای شیاو بۆ تهواوكردنیان و، راسپاردن بۆ پشتگیریی لێكۆڵینهوهی زانستی و كتێبگهلی دانراوو وهرگێڕدراوو، گرنگیدان بهبهحسهكانی قوتابیان و فهراههمكردنی پێداویستیگهلی جێ بهجێ كردنیان. د- بهركارخستنی بڕیارهكانی ئهنجومهنی كۆلیژ. ه- پێكهێنانی لیژنهگهلی پهروهردهیی و زانستی بهپێی پێداویستی بهش. و- سهرپهرشتیی رهوشی تهدریس و شێوازهكانی تهدریس و بةرةو چاكتربردنيان هەروەهاش سةرثةرشتى ئةندامانى هةيئەى تةدريسى و كارمهندهكانی دیكهی بهش كه ئهركی سهرشانی خۆیان بهجێ بگهیێنن. ههروهها سهرپهرشتی كاروباری زانستیی قوتابیان له قۆناغه جۆربهجۆرهكانی خوێندندا له رێگهی سهرپهرشتی سهرومڕ(الدائم)ی زانستییهوه. ز- بهدواداچوونی پهرهسهندنی زانستی مهعریفهو زانستهكان و، رێنمایی كردنی ئهندامانی ههیئهی تهدریسی بهرهو نوێكردنهوهی بهرنامهمهگهل و ماددهگهلی وانهكان بهجۆرێ لهگهل ئهم پهرهسهندنه زانستی و تهكنۆلۆجییهدا بگونجێ. ح- ههندێ سهڵاحییاتی خۆی دهدات بهسهرۆكی بهش.