مادده‌ی سێزده‌یه‌م: بڕیاره‌كانی ئه‌نجومه‌ن بۆ ئه‌و ئه‌ندامه‌ی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ده‌نێردرێ كه‌ سه‌رپه‌رشتی ده‌زگا ده‌كات و ئه‌گه‌ر لاری نه‌بوو لێیان له‌ ماوه‌ی پازده‌ رۆژ له‌ مێژووی پێ راگه‌یاندنی به‌ سه‌لمێنراو داده‌نرێن و بۆیان هه‌یه‌ جێ به‌ جێ بكرێن، به‌ڵام له‌ كاتێكدا كه‌ لاری بوو لێیان له‌و ماوه‌ یاسایی یه‌دا، ئه‌وه‌ بڕیاره‌كه‌ی ئه‌و بنبڕ و دوا بڕیار ده‌بێ.

مادده‌ی چوارده‌یه‌م: سه‌رۆكی ده‌زگا به‌ پله‌یه‌كی تایبه‌تی به‌ یڕیارێك له‌ لایه‌نی تایبه‌ت به‌ پێی یاسا كارپێكراوه‌كان داده‌مه‌زرێ، به‌ مه‌رجێك خزمه‌تگوزاری و به‌شداری به‌رچاوی هه‌بێ له‌ بزوتنه‌وه‌ بۆ ماوه‌یه‌كی گونجاو كه‌ بۆ به‌رێوه‌بردنی ده‌زگا بیشێنێ و بتوانێ كارو ئه‌ركه‌كانی جێبه‌جێ بكات و، ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی به‌ پێی یاسا به‌كار بێنێ و پێویسته‌ شیاویێكی خوێندنی وای هه‌بێ كه‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران دڵنیا بێ له‌ وه‌رگرتنی فرمانی سه‌رۆكی ده‌زگاكه‌.

مادده‌ی هه‌ژده‌یه‌م: 1. هه‌موو موڵك و ماڵێكی ده‌زگا، ماڵی گشتین، بۆ مه‌به‌ستی ئه‌و یاسایه‌ نه‌بێ نابێ ده‌سكاری بكرێن. 2. قه‌رزه‌كانی ده‌زگا و هه‌موو پاره‌یه‌كی كه‌ به‌ قانوونی ده‌یكه‌وی، قه‌رزی نایابن (ممتاز) له‌ وه‌رگرتنیان یاسای وه‌رگرتنه‌وه‌ی قه‌رزی ره‌وای حكومه‌تیان له‌ سه‌ر پیاده‌ ده‌كرێ. 3. هه‌موو ماڵێكی گوێزراوه‌ و نه‌گوێزراوه‌ی ده‌زگا له‌ باج و ره‌سم ده‌بووردرێن. 4. ده‌زگا له‌ هه‌موو ئه‌و ره‌سمانه‌ی ده‌بووردرێ كه‌ به‌ هۆی هه‌ڵسوكه‌وتی یاسایه‌وه‌ كه‌وتۆته‌ سه‌ری، هه‌روه‌ها له‌و داواكاریانه‌ش كه‌ بۆی به‌رز ده‌كرێته‌وه‌ یان له‌ دژی ده‌درێ. 5. حسابه‌كانی ده‌زگا له‌ ژێر چاودێری دارایی دا ده‌بێت.

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: ده‌زگا بۆی هه‌یه‌ بۆ جێبه‌جێ كردنی كارو ئه‌ركه‌كانی و وه‌ده‌ست هێنانی ئامانجه‌كانی هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌ته‌ تایبه‌تمه‌نده‌كاندا بكات، به‌ هۆی ئه‌و فه‌رمانگانه‌ی كه‌ كار و ئه‌رك و سروشتیان له‌گه‌ڵ ده‌زگا وه‌ك یه‌كن.

مادده‌ی بیسته‌م: ده‌زگا بۆی هه‌یه‌ له‌و شوێنانه‌ی كه‌ لقی فه‌رمانگه‌ی خۆی تێدا نییه‌، دابه‌ش كردنی مووچه‌ی خانه‌نشینان به‌سه‌ر ئه‌وانه‌ی كه‌ ده‌یان كه‌وێ به‌ فه‌رمانگه‌ی تایبه‌تی نێو یه‌كه‌كانی به‌رێوه‌بردن له‌ سنوری خۆیدا بسپێرێ.

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م: له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستانی عێراقه‌ ئه‌م یاسایه‌ جێ به‌جێ بكات.

مادده‌ی بیست و دووه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا جێ به‌جێ ده‌كرێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م:مادده‌ی سێیه‌م له‌ یاسای ژماره‌ (1)ی ساڵی (1993)ی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی و كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی هه‌موارده‌ركرێ و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: یه‌كه‌م: 1- وه‌زیر: سه‌رۆكی باڵای وه‌زاره‌ته‌ و به‌رپرسه‌ له‌ رینمایی كردنی ئیش و كاری سه‌ربەرشت وریقابەکردنی بزاڤه‌كانی. له‌ چوارچێوه‌ی حوكمه‌كانی یاسا و پێرۆدا هه‌موو رێنمایی یه‌ك و بڕیار و فه‌رمانێ كه‌ پێوه‌ندی به‌ ئه‌رك و فرمانانی وه‌زاره‌ته‌كه‌و پێكهاته‌كان و كاروباری دیكه‌ی ئیداری و دارایی و رێكخستن و هونه‌ركاری وه‌زاره‌ته‌كه‌وه‌ هه‌یه‌ خۆی دەریان ده‌كات و، به‌رامبه‌ر به‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانیش به‌رپرسه‌ چونكه‌ ئه‌ندامێكی هاوكۆمه‌كه‌ له‌و ئه‌نجومه‌نه‌داو، بۆیشی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی بدات به‌جێگری وه‌زاره‌ته‌كه‌و به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتی یه‌كانی یان هه‌ر كه‌سێكی دیكه‌ كه‌ خۆی بیه‌وێ. 2- جێگری وه‌زاره‌ت بۆ كاروباری ته‌ندروستی: ئه‌ركی پێوه‌ندیدار به‌ كاروباری ته‌ندروستی، ئه‌وانه‌ی كه‌ وه‌زیر پێی ده‌سپێرێ ئه‌نجام ده‌دات. 3- جێگری وه‌زاره‌ت بۆ كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی: ئه‌ركی پێوه‌ندیدار به‌ كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی، ئه‌وانه‌ی كه‌ وه‌زیر پێی ده‌سپێرێ ئه‌نجام ده‌دات. دووه‌م: به‌ڕێوه‌به‌ره‌كان و پێكهاته‌كانی مه‌ركه‌زی وه‌زاره‌ته‌كه‌ له‌ مانه‌ پێك دێن: 1- مه‌كته‌بی وه‌زیر: فرمانبه‌رێ به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ر سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا و ژماره‌یێ له‌ فرمانبه‌ران یاریده‌ی ده‌ده‌ن. 2- مه‌كته‌بی جێگری وه‌زاره‌ت بۆ كاروباری ته‌ندروستی: فرمانبه‌رێ به‌رێوه‌ی ده‌باو ژماره‌یێ له‌ فرمانبه‌ران یاریده‌ی ده‌ده‌ن. 3- جێگیری وه‌زاره‌ت بۆ كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی: فرمانبه‌رێ به‌رێوه‌ی ده‌باو ژماره‌یێ له‌ فرمانبه‌ران یاریده‌ی ده‌ده‌ن. 4- به‌رێوه‌به‌رێتی راگه‌یاندن و په‌یوه‌ندی یه‌كان: به‌ مه‌كته‌بی وه‌زیره‌وه‌ ده‌به‌سترێ. 5- دایه‌ره‌ی یاسایی: به‌ وه‌زیره‌وه‌ ده‌به‌سترێ. سێیه‌م:ئه‌نجومه‌ن: له‌ به‌ڕێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كانی دیوانی وه‌زاره‌ت و دایه‌ره‌كانی دیكه‌ی سه‌ر به‌ وه‌زاره‌ت و ژماره‌یێ له‌ پزیشكه‌ پسپۆره‌كان و هه‌ر فه‌رمانبه‌رێكیش كه‌ وه‌زیر له‌گه‌ڵیاندا دایبنێ، پێك دێت.

مادده‌ی دووه‌م:هه‌ر ده‌قێ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێت، ناخرێته‌ به‌ر كار.

مادده‌ی سێیه‌م:پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی چواره‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا، ده‌خرێته‌ به‌ر كار.

مادده‌ی یه‌كه‌م: ئه‌م زاراوه‌و ده‌سته‌واژانه‌ی خواره‌وه‌، ماناكانی به‌رامبه‌ریان ده‌به‌خشن بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌: یه‌كه‌م: هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستان ـ عیراق. دووه‌م: په‌رله‌مان: په‌رله‌مانی هه‌رێم. سێیه‌م: ده‌سته‌: ده‌سته‌ی پاراستن و چاككردنی ژینگه‌ له‌ هه‌رێمدا. چواره‌م: ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی ده‌سته‌. پێنجه‌م: سه‌رۆك: سه‌رۆكی ده‌سته‌.

مادده‌ی دووه‌م: یه‌كه‌م: ده‌سته‌یه‌ك داده‌مه‌زرێ به‌ناوی (ده‌سته‌ی سه‌ربه‌خۆی مافی مرۆڤـ له‌ هه‌رێمی كوردستان ـ عێراق)دا، كه‌سایه‌تی مه‌عنه‌وی و سه‌ربه‌خۆیی دارایی و ئیداری ده‌بێت له‌ چواره‌چێوه‌ی بودجه‌ی گشتی له‌ هه‌رێمدا، بودجه‌یه‌كی تایبه‌تی ده‌بێت و به‌په‌رله‌مانه‌وه‌ په‌یوه‌ست ده‌بێت و له‌به‌رده‌میدا به‌رپرس ده‌بێت. دووه‌م: باره‌گای سه‌ره‌كی ده‌سته‌ له‌ پارێزگای هه‌ولێر پایته‌ختی هه‌رێمدا ده‌بێ و، نووسینگه‌ له‌ ناو پارێزگاكانی دیكه‌دا ده‌كاته‌وه‌و بۆیشی هه‌یه‌ نووسینگه‌ له‌ قه‌زاو ناحیه‌كانیشدا بكاته‌وه‌.

مادده‌ی سێیه‌م: ئامانجی ده‌سته‌ پارێزگاری كردنه‌ له‌ مافه‌كانی مرۆڤ و پته‌و كردنی و داكۆكی كردن لێی له‌ هه‌موو لایه‌نه‌كانه‌وه‌ به‌پێی پێوه‌ره‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كان، له‌گه‌ڵ بڵاوكردنه‌وه‌ی رۆشنبیری مافه‌كانی مرۆڤ.

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زاره‌ت ئامانجی ده‌بێ بۆ: یه‌كه‌م:دانانی ستراتیژو سیاسه‌ت وپلانگه‌لێك بۆ په‌ره‌پێدان و گه‌شه‌پێدان ووه‌به‌رهێنانی ده‌رامه‌ته‌ ئاوییه‌كانی(سه‌رزه‌وی و ژێرزه‌وی)له‌ هه‌رێمدا،وئاماده‌ سازی توێژینه‌وه‌كانی به‌كه‌ڵكهاتنی ته‌كنیكی و ئابووری بۆ پرۆژه‌كانی ده‌رامه‌ته‌ ئاوییه‌كان ودروستكردنی به‌نداوو پرۆژه‌كانی ئاودێری و پاراستن و به‌گه‌رخستنیان و هه‌ڵسه‌نگاندنی دروستی(سلامه‌) به‌نداوه‌كان و به‌كارهێنانی ئاو بۆ به‌دیهێنانی نمونه‌ترین به‌كارهێنانی ئاوو پاراستنی خاكو خۆل له‌ چوارچێوه‌ی پلانه‌گشتیه‌كانی هه‌رێم دا. دووه‌م:دانانی پلانگه‌لی تایبه‌ت بۆ رێگرتن له‌ مه‌ترسییه‌كانی لافاوو كۆنترۆڵكردنی سێڵاوو گۆلی رووباره‌كان و،رێكخستن و دابه‌شكردنی ئاوو،چاوكردنه‌وه‌ ووشیاركردنه‌وه‌ی خه‌ڵك له‌ گرنگیی پاراستنی سامانی ئاو. سێیه‌م:دابینكردنی ئاو بۆ كه‌رته‌ به‌كاربه‌ره‌كانی ئاوی (كشتوكالأ،ئاوی خواردنه‌وه‌،به‌كارهێنانی ناو مالأ و بۆ گه‌شتوگوزار،به‌كارهێنانی بۆ پیشه‌سازی و وه‌به‌رهێنانی وزه‌ی كاره‌با..هتد) به‌پێی پلانگه‌لی بریار له‌سه‌ردراو،به‌جۆرێ،كه‌ خزمه‌تی گه‌شه‌پێدان بكات له‌ هه‌رێمدا و رای خۆشی له‌سه‌ر داواكاریه‌كانی دامه‌زراندنی پرۆژه‌گه‌لێ ده‌دات كه‌ پێوه‌ندییان به‌ كارخستنه‌كانی ئاوه‌وه‌ هه‌بێ. چواره‌م:سه‌رپه‌رشتیكردن و به‌دواداچوون بۆ جێبه‌جێكردنی پرۆژه‌كانی ده‌رامه‌ته‌ ئاوییه‌كان به‌پێی ئه‌و پلانه‌ی كه‌ بریاری له‌سه‌ردراوه‌ ئه‌مه‌ش،به‌نداوه‌كان و ئه‌ستێڵه‌كان(الخزانات)و پرۆژه‌كانی ئاودێری ده‌گرێته‌وه‌. پێنجه‌م:پاراستنی ئاوی سه‌رزه‌وی و ژێرزه‌وی له‌ پۆخڵی و،پێشتریش لایه‌نه‌كانی ژنیگه‌ بگرێته‌وه‌، به‌ جۆرێ كه‌، له‌گه‌لأ پێوه‌ره‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌كاندا بگونجێ. شه‌شه‌م: گرتنه‌به‌ری ڕێگای هاوچه‌رخ به‌ مه‌به‌ستی كه‌مكردنه‌وه‌ له‌به‌فیڕۆدانی ئاو له‌كاتی به‌كارهێنانیدا له‌بواره‌ جیاكاندا. پێكهاته‌كانی وه‌زاره‌ت

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م ده‌سته‌واژانه‌ی خواره‌وه‌ بۆ ئه‌م یاسایه‌ واتاكانی به‌رامبه‌ریه‌تی:ـ یه‌كه‌م: هه‌رێم : هه‌رێمی كوردستان ـ عێراق. دووه‌م: وه‌زاره‌ت : وه‌زاره‌تی ده‌رامه‌ته‌ ئاوییه‌كان له‌ هه‌رێمدا. سێیه‌م: وه‌زیر : وه‌زیری ده‌رامه‌ته‌ ئاوییه‌كان. چواره‌م : بریكار : بریكاری وه‌زاره‌ت. پێنجه‌م : ئه‌نجومه‌ن : ئه‌نجومه‌نی راوێژكاری وه‌زاره‌ت.

مادده‌ی سێیه‌م: له‌سه‌ر وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ و خاوه‌ن زه‌وی و جوتیارو كه‌شتیارو ئه‌وانه‌ی په‌یوه‌ندییان به‌ كشتوكاڵه‌وه‌ هه‌یه‌، هه‌ریه‌كه‌و به‌پێی پسپۆڕایه‌تی و ده‌سه‌ڵاتی خۆی ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ ئه‌نجام بدات: یه‌كه‌م: بایه‌خ به‌ زه‌وی كشتوكاڵی بدرێت و، بۆ جگه‌ له‌ مه‌به‌سته‌كانی كشتوكاڵ به‌كار نه‌هێنرێت یا به‌بێ چاندن به‌جێ نه‌هێڵدرێت و رێگا نه‌درێت به‌ هیچ شتێك په‌یتی كز بكات یا بڕشتی كه‌م بكات. دووه‌م: په‌یڕه‌وكردنی شێوازی زانستی نوێ له‌ كرده‌وه‌ كشتوكاڵییه‌كاندا. سێیه‌م : ئامرازه‌ پێویستییه‌ كه‌فائه‌ به‌رزه‌كان له‌ به‌رهه‌مهێناندا به‌كاربهێنرێن. چواره‌م: بایه‌خ به‌ مه‌كینه‌ وئامێرو ترۆمپا كشتوكاڵییه‌كان بدرێت و بیرو كارێزو كانیاوه‌ سروشتییه‌كان و ئامرازو شێوازه‌كانی به‌رهه‌مهێنانی دیكه‌ش له‌ زیان پێكه‌وتن بپارێزرێن. پێنجه‌م: بایه‌خ به‌ شینایی هه‌ر له‌ كاتی چاندییه‌وه‌ تا كاتی دروێنه‌ یاخود لێكردنه‌وه‌ بدرێت و، رێگه‌ به‌ هیچ شتێك نه‌درێت له‌ ناویان ببات یا زیانیان پێ بگه‌یه‌نێت و له‌ زینده‌وه‌ره‌ زیانبه‌خشه‌كانی كشتوكاڵ و سووتان و لافاویش بپارێزرێن. شه‌شه‌م: سامانی ئاژه‌ڵی و ماسی و په‌له‌وه‌رو مێرووی سوودبه‌خش بپارێزرێن و چاودێری بكرێن و له‌ هه‌موو ئه‌و شتانه‌ بپارێزرێن كه‌ زیانیان پێ ده‌گه‌یه‌نێت. حه‌وته‌م: پێره‌وكردنی سیسته‌می خوله‌كانی كشتوكاڵی و، ده‌ستنیشان كردنی ئه‌ندازه‌ی ئه‌و پانتاییانه‌ی كه‌ له‌هه‌ر ناوچه‌یه‌كدا پێویسته‌ به‌ به‌روبوومی دیاركراو بچێنرێن. هه‌روه‌ها دیاركردنی جۆره‌كانی تۆو وپه‌یین و و قڕكه‌ری بوونه‌وه‌ری زیانبه‌خش و واده‌كانی به‌كارهێنانیان به‌پێی پلان و رێنماییه‌كانی وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ. هه‌شته‌م: پاراستن و خزمه‌تكردنی باخه‌كان و به‌رو میوه‌كانیان تا پێده‌گه‌ن و ده‌برێنه‌ بازاڕ نابێ پشت گوێ بخرێن. نۆیه‌م: پێرۆ كردنی سیسته‌می عه‌مار كردنی دروست وبێ وه‌ی بۆ به‌روبوومه‌كان.

مادده‌ی شه‌شه‌م: به‌ده‌ر له‌ حوكمی بڕگه‌ی (شه‌شه‌م) له‌مادده‌ی یه‌كه‌می ئه‌م یاسایه‌ء له‌باری كوژاندنه‌وه‌ی ئه‌و زه‌وییانه‌ی كه‌ حوكمه‌كانی مادده‌ی (یه‌كه‌م) ده‌یانگرێته‌وه‌، خاوه‌نه‌كه‌ی به‌ڕێژه‌ی (3%)ی ڕووبه‌ری زه‌وییه‌ كوژێنراوه‌كه‌ی قه‌ره‌بووده‌كرێته‌وه‌و به‌موڵكی سرفء به‌ناوی خۆی فرزده‌كرێ له‌ مێژووی ده‌رچوونی یاسای ژماره‌ (5)ی ساڵی 2007 {یاسای هه‌مواركردنی یه‌كه‌می یاسای كوژاندنه‌وه‌و جیاكردنه‌وه‌ی زه‌ویءزاری ژماره‌ (3)ی ساڵی 1998)ه‌وه‌.

مادده‌ی هه‌شته‌م: دادگای به‌رایی ناوچه‌كه‌، تایبه‌ته‌ به‌ ته‌ماشاكردنی داواكانی زێده‌رۆیی له‌سه‌ر زه‌وییه‌ كشتوكاڵییه‌كان و باخه‌كان و داواكانی ناكۆكی سنووره‌كانیان و ئه‌و مافانه‌ش كه‌ تێیان ده‌كه‌وێت، په‌یوه‌ندیداره‌كانیش بۆیان هه‌یه‌ له‌ ماوه‌ی پانزده‌ رۆژ، له‌ رۆژی پێڕگه‌یاندنه‌وه‌ له‌ به‌رده‌می دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ی ناوچه‌كه‌دا به‌سیفه‌تی پێداچوونه‌وه‌ بڕیاره‌كه‌ ره‌تبكه‌نه‌وه‌و، له‌م رووه‌وه‌ بڕیاری دادگا بنبڕه‌.

مادده‌ی چواره‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاو كردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان) دا ده‌خرێته‌ به‌ر كار .